CConstaterende datMaasgouw
Koppel je AI →
Document · PDF

265180-Bijlage 1: Programmabegroting 2027

03. Commissievergadering 27 oktober 2026, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Programmabegroting 202750.547 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 1 Programmabegroting 2027 “Van keuze naar resultaat” Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding ............................................................................................................................................... 4 1.1 | Algemeen ................................................................................................................................. 5 1.2 | Heroverwegingen met oog op het meerjarenperspectief ...................................................... 9 1.3 | Financiële foto 2027-2030 ..................................................................................................... 15 2. Kerngegevens .................................................................................................................................... 19 3. Programma’s ..................................................................................................................................... 21 3.1 | Samenwerking en algemeen bestuur .................................................................................... 24 3.2 | Sociale kracht van gemeenschappen ....................................................................................

30 3.3 | Volkshuisvesting en wonen ................................................................................................... 39 3.4 | Zorg en gezondheid ............................................................................................................... 42 3.5 | Ontwikkeling fysieke leefomgeving ....................................................................................... 50 3.6 | Beheer openbare ruimte ....................................................................................................... 56 3.7 | Economische ontwikkeling .................................................................................................... 63 3.8 | Dienstverlening...................................................................................................................... 70 3.9 | Financiën ............................................................................................................................... 73 4. | Paragrafen ..................................................................................................................................... 78 4.1 | Lokale heffingen .................................................................................................................... 80 4.2 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................................

88 4.3 | Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................... 98 4.4 | Financiering ......................................................................................................................... 103 4.5 | Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 110 4.6 | Verbonden partijen ............................................................................................................. 113 4.7 | Grondbeleid ......................................................................................................................... 135 4.8 | Openbaarheid ...................................................................................................................... 143 5. | Financiële (meerjaren-) planning ................................................................................................ 144 5.1 | Programmaplan: baten en lasten per programma .............................................................. 145 5.2 | Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................. 147 6. | Bijlagen ........................................................................................................................................

150 6.1 | Investeringsprogramma ...................................................................................................... 151 6.2 | Staat van reserves en voorzieningen 2027-2030 ................................................................ 158 6.3 | Begrotingssubsidies 2027 .................................................................................................... 162 6.4 | Beleidsindicatoren ............................................................................................................... 163 6.5 | Global Goals ......................................................................................................................... 168 3 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 4 1. Inleiding Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 5 1.1 Algemeen Programmabegroting 2027: “Van keuze naar resultaat” Met deze programmabegroting 2027 zet Maasgouw een volgende stap in het realiseren van haar ambities voor de toekomst. Wij zijn er trots op dat het opnieuw is gelukt een sluitende begroting op te stellen én tegelijkertijd financiële ruimte te creëren voor investeringen in de strategische speerpunten die voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners van belang zijn voor de toekomst van Maasgouw.

Samen bouwen we aan een sterke, duurzame en leefbare gemeente, waarin prettig wonen, werken, ondernemen en recreëren centraal staan. Daarbij investeren we gericht in onze gemeenschappen, de kwaliteit van de leefomgeving, woningbouw, duurzaamheid, onderwijs en voorzieningen. Zo geven we uitvoering aan de Strategische Visie Maasgouw 2035 en het coalitieprogramma 2026-2030. Inspelen op actuele ontwikkelingen Een blik op de toekomst van Nederland en Maasgouw gepaard met onzekerheden. Wij leven in een tijd van internationale spanningen, waarbij de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten een wereldwijde impact hebben. Fossiele brandstoffen worden schaarser en de prijzen staan onder druk. Daarnaast moet Nederland fors investeren in defensie, waardoor minder financiële ruimte beschikbaar is voor andere overheidstaken. Ook de gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Langdurige perioden van droogte en hitte worden afgewisseld met hevige neerslag en wateroverlast. Dit vraagt om een klimaatbestendige inrichting van steden, dorpen, natuurgebieden, landbouwgronden en bedrijventerreinen. Tegelijkertijd blijft het noodzakelijk om de energietransitie voortvarend voort te zetten. Daarmee dragen we niet alleen bij aan het beperken van klimaatverandering, maar verkleinen we ook onze afhankelijkheid van olie en gas uit het buitenland.

Daarnaast is een doorbraak in het stikstofdossier noodzakelijk voor het herstel en behoud van natuur. Zonder structurele oplossingen blijven investeringen in infrastructuur, innovatie en woningbouw achter. Het tekort aan betaalbare woningen raakt veel inwoners, met name jongeren en starters. Wanneer jongeren noodgedwongen hun dorp verlaten, heeft dit negatieve gevolgen voor de sociale cohesie, het verenigingsleven en de leefbaarheid van onze kernen. Van gemeenten wordt verwacht dat zij adequaat inspelen op deze ontwikkelingen. Maasgouw heeft deze ontwikkelingen vertaald in deze programmabegroting. Voor Maasgouw geldt daarnaast een bijzondere uitdaging rond de ontwikkeling van het energieknooppunt Maasbracht, waar nationale, provinciale en lokale belangen samenkomen. Strategische speerpunten voor Maasgouw In deze programmabegroting 2027 wordt inzichtelijk gemaakt hoe gemeente Maasgouw inspeelt op actuele ontwikkelingen en uitvoering geeft aan de ambities uit de Strategische Visie Maasgouw 2035 en het coalitieprogramma 2026-2030. In deze programmabegroting zijn de doelstellingen opgenomen die wij in 2027 willen realiseren, welke acties daarvoor nodig zijn en welke middelen daarvoor worden ingezet. Hiermee is de uitvoering van het coalitieprogramma 2026-2030 gekoppeld aan de planning- en controlcyclus van de gemeente.

De indeling van hoofdstuk 3 van deze begroting volgt de indeling van het coalitieprogramma en beschrijft de volgende programma's: 1. Samenwerking en algemeen bestuur 2. Sociale kracht van gemeenschappen 3. Volkshuisvesting en wonen 4. Zorg en gezondheid 5. Ontwikkeling fysieke leefomgeving 6. | Beheer openbare ruimte 7. | Economische ontwikkeling 8. | Dienstverlening 9. | Financiën Als gemeente willen wij ook in de toekomst een gezonde financiële positie behouden. Daarbij blijft het uitgangspunt dat gedurende de bestuursperiode 2026-2030 sprake is van sluitende begrotingen, waarin de uitgaven niet hoger zijn dan de inkomsten. Voor ieder programma zijn de speerpunten uit het coalitieprogramma vertaald naar concrete beleidsdoelen voor 2027. Daarbij is aangegeven welke acties worden uitgevoerd om deze doelen te bereiken en welke middelen daarvoor beschikbaar worden gesteld. In hoofdstuk 1.2 zijn de oplossingsrichtingen die verwerkt zijn in deze begroting beschreven. De uitgangspunten zoals deze zijn opgenomen in het coalitieprogramma zijn hierbij leidend geweest.

Gezonde financiële positie én ruimte voor investeringen In het coalitieprogramma 2026-2030 is het volgende opgenomen: Sluitende meerjarenbegroting 2027-2030 Als gemeente willen wij voor de toekomst een gezonde financiële positie behouden: Het uitgangspunt is dat we in de bestuursperiode 2026-2030 sluitende begrotingen hebben waarin de uitgaven niet hoger zijn dan de inkomsten; De programmabegroting laat voor alle jaren van de meerjarenraming een positief begrotingssaldo zien. Daarmee beschikt Maasgouw over een solide financiële basis om de ambities uit het coalitieprogramma te realiseren en tegelijkertijd verantwoord om te gaan met de beschikbare publieke middelen. Financiële foto 2027-2030 (Bedragen x € 1.000) Programmabegroting 2027-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingssaldo | 619 | 283 | 130 | 462 Voordelig | Voordelig | Voordelig | Voordelig Programmabegroting op hoofdlijnen Er is sprake van een positief saldo van € 619.000 voor 2027. In totaal is voor een bedrag van € 95.127.000 aan lasten begroot en een bedrag van € 95.747.000 aan baten. Verdeeld naar programma’s (lasten) en opbrengsten categorieën ziet dit als volgt uit: 6 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 7 Lasten: Baten:

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 8 Daarnaast is in deze programmabegroting een investeringsprogramma opgenomen van ruim € 51,8 miljoen. Met deze investeringen geven wij invulling aan de ambities van Maasgouw en versterken wij de kwaliteit van onze voorzieningen en leefomgeving. De belangrijkste investeringen hebben betrekking op: • de actualisatie en uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, waaronder de scholen Medardus, 't Breerke en De Triangel; • de realisatie van het Multifunctioneel Centrum Stevensweert; • de verduurzaming van gemeenschapsaccommodaties; • investeringen in veiligheid en handhaving; • het behoud van de kwaliteit van de openbare ruimte; • investeringen in groen, natuur en biodiversiteit. Kortom, deze programmabegroting 2027 staat in het teken van het maken van bewuste keuzes, het behouden van financiële stabiliteit en het realiseren van concrete resultaten voor onze inwoners. Vanuit een gezonde financiële positie investeren wij in de toekomst van Maasgouw en werken wij verder aan een gemeente die aantrekkelijk, duurzaam, sociaal sterk en leefbaar blijft voor huidige en toekomstige generaties.

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 9 1.2 Heroverwegingen met oog op het meerjarenperspectief Zoals in hoofdstuk 1.1 is aangegeven, staat onze financiële positie onder druk. In het coalitieprogramma 2026-2030 is als doelstelling opgenomen het behouden van een gezonde financiële positie, met een meerjarenbegroting die in evenwicht is en een stevige reservepositie. Vanuit deze uitgangspunten is een heroverwegingstraject gestart. In dit heroverwegingstraject zijn de volgende oplossingsrichtingen toegepast: 1. Inzet reserves; 2. Verhoging van eigen inkomsten van gemeenten (belastingen en leges); 3. Uitvoeren nieuw beleid; 4. Besparen bestaand beleid; en 5. Realistisch begroten. 1. Inzet reserves In het coalitieprogramma 2026-2030 is het volgende opgenomen ten aanzien van de financiële positie: In de begrotingscirculaire 2027 van de provincie Limburg is het volgende opgenomen: Als gemeente willen wij voor de toekomst een gezonde financiële positie behouden: wij willen als gemeente blijven beschikken over een robuuste reservepositie om in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen die wij nu nog niet kunnen voorzien. In de basis zijn alle mutaties in de reserves incidenteel. Hierop zijn twee uitzonderingen, namelijk de bestemmingsreserve dekking kapitaallasten alsmede de inzet van de “vrij aanwendbare deel” van de algemene reserve.

Voor de programmabegroting 2027 is ervoor gekozen de algemene reserve niet als dekkingsmiddel in te zetten. Hiermee wordt invulling gegeven aan de doelstelling zoals opgenomen in het coalitieprogramma 2026-2030. Op basis van de in deze programmabegroting opgenomen investeringen, zoals het Integraal Huisvesting Plan onderwijs, bedraagt de omvang van de algemene reserve ongeveer € 15,8 miljoen. In de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2025 is een minimale omvang van € 15 miljoen vastgesteld. Met de in de programmabegroting 2027 opgenomen oplossingsrichtingen wordt aan deze norm voldaan. Tegelijkertijd blijft voldoende financiële ruimte beschikbaar om eventuele tegenvallers op te vangen. 2. | Verhogen inkomsten Voor de opbrengsten uit belastingen en leges zijn de uitgangspunten zoals deze zijn opgenomen in het coalitieprogramma 2026-2030 toegepast. Hierin is het volgende opgenomen: Concreet betekent dit het volgende: Met het oog op het financiële meerjarenperspectief is het nodig om te verkenning welke opties er zijn om de gemeentelijke inkomsten te verhogen. Daarbij hanteren we de volgende vertrekpunten: • | Het OZB-tarief voor woningeigenaren wordt in de bestuursperiode 2026 | -2030 niet verhoogd alleen maar geïndexeerd; • | We verhogen de tarieven voor toeristen- en forensenbelasting; • | Voor heffingen en leges blijft kostendekkendheid ons uitgangspunt.

• | De opbrengsten uit belastingen en leges zijn met 2,5% geïndexeerd in overeenstemming met de indexatie van de Meicirculaire 2026; • | Voor de opbrengsten OZB niet woningen eigenaar wordt de opbrengst jaarlijks, naast de indexering, met 2,5% cumulatief verhoogd voor een periode van vier jaar. Dit betekent: Opbrengsten OZB niet woningen eigenaar | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reguliere indexering | 2,5% | 2,5%* | 2,5%* | 2,5%* Extra verhoging | 2,5% | 5,0% | 7,5% | 10,0% Totaal | 5,0% | 7,5% | 10,0% | 12,5% *jaarlijks wordt de indexering gehanteerd zoals deze is opgenomen in de meicirculaire van het betreffende jaar. De doelstelling is om toe te groeien naar het normtarief dat door het rijk wordt gehanteerd bij de uitkering uit het gemeentefonds. Het normtarief dat het rijk hanteert voor de OZB niet-woningen eigenaren is hoger dan het tarief dat de gemeente hanteert. De gemeente wordt dus tegen een hoger tarief gekort dan de werkelijk opbrengst. • | Voor riool- en afvalstoffenheffing geldt een maximaal kostendekkendheid tarief; • | Leegstandsheffing wordt nog niet opgelegd in 2027. De uitvoering is beoordeeld, waarbij wordt geadviseerd te wachten met uitvoering tot het moment dat de leegstandswet is aangepast. Voorts geldt dat de leegstandsheffing bedoeld is leegstand tegen te gaan en wordt niet gezien om inkomsten te genereren.

Op basis van een analyse is de omvang van de leegstand in Maasgouw beperkt; • | Overige leges en heffingen: voor de overige leges en heffingen geldt als uitgangspunt kostendekkendheid; 10 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 • | Op basis van benchmark worden de tarieven voor toeristenbelasting en forensenbelasting verhoogd. Bij de toeristenbelasting worden twee tarieven gehanteerd. Het huidige tarief voor arbeidsmigranten en toeristische campingplaatsen en een verhoogd tarief voor de overige verblijven. Voor de forensenbelasting wordt vanaf 2027 gewerkt met een staffel op basis van de WOZ-waarde van het object. De verhoging van de inkomsten leidt tot het volgende beeld. (bedragen x € 1.000) Verhoging belastinginkomsten en leges | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Forensenbelasting | 200 | 200 | 200 | 200 Toeristenbelasting | 462 | 462 | 462 | 462 OZB niet-woningen eigenaar | 39 | 81 | 121 | 162 Reguliere indexering belastingen en leges* | 206 | 205 | 204 | 203 Totaal | 907 | 948 | 987 | 1.027 *OZB woningen en niet woningen, hondenbelasting, lijkbezorgingsrechten, bouwleges en marktgelden. Zie voor een nadere toelichting hoofdstuk 4.1 paragraaf lokale heffingen. 3.

| Uitvoeren nieuw beleid In het coalitieprogramma 2026-2030 is ten aanzien van nieuw beleid of uitbreiding bestaand beleid het volgende opgenomen: Wij zullen zeer terughoudend zijn met het beschikbaar stellen van financiële middelen voor nieuw beleid of uitbreiding van bestaand beleid dat niet gericht is op de doelen en resultaten in dit coalitieprogramma 2026-2030. Het uitgangspunt voor de programmabegroting 2027-2030 is dat nieuw beleid of uitbreiding bestaand beleid uitgevoerd dient te worden binnen de bestaande budgetten. De beleidsvoorstellen die opgenomen zijn in deze programmabegroting zijn gekoppeld aan de speerpunten zoals deze in het coalitieprogramma zijn opgenomen. Hierbij is kritisch gekeken naar de financiële middelen en ook de uitvoeringskracht van de gemeente. De uitvoering van de activiteiten zoals opgenomen in de voorstellen zal plaatsvinden in 2027, met doorloop naar volgende jaren. Voor deze beleidsvoorstellen die niet direct gekoppeld kunnen worden aan het coalitieprogramma (overige doelstellingen) zijn de voorstellen beoordeeld op noodzakelijkheid (onder andere wettelijke taken en/of contractuele verplichtingen). Dit betreft zes beleidsvoorstellen voor een waarde van € 448.000 in 2027. In 2028 bedraagt dit € 344.000, oplopend naar € 351.000 in 2030.

11 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 (bedragen x € 1.000) Speerpunten op programmaniveau | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Samenwerking en algemeen bestuur | 30 | -17 | -17 | -17 Sociale kracht van gemeenschappen | 149 | 161 | 62 | 62 Volkshuisvestingsprogramma | -75 | - | - | - Zorg en gezondheid | -70 | -70 | -70 | -70 Ontwikkeling fysieke leefomgeving | -560 | -200 | -200 | -200 Beheer openbare ruimte | -361 | -391 | -376 | -449 Dienstverlening | -65 | - | - | - Totaal | -953 | -517 | -601 | -674 Overige doelstellingen op programmaniveau Samenwerking en algemeen bestuur | -20 | - | - | - Sociale kracht van gemeenschappen | -106 | -106 | -106 | -106 Zorg en gezondheid | -247 | -232 | -232 | -232 Ontwikkeling fysieke leefomgeving | -75 | - | - | - Beheer openbare ruimte | - | -6 | -10 | -13 Totaal | -448 | -344 | -348 | -351 Overige doelstellingen op programmaniveau | -1.401 | -861 | -949 | -1.026 Voor de inhoudelijke toelichting van de beleidsvoorstellen zoals hierboven financieel weergegeven op programmaniveau, zie hoofdstuk 3 van deze programmabegroting. 4. | Besparen bestaand beleid Vanuit de heroverwegingen zijn onderstaande beleidsthema’s aangemerkt als thema’s waarop bespaard kan worden. De sluiting van het gemeentehuis op vrijdagmiddag is opgenomen in het coalitieprogramma 2026-2030 als speerpunt.

(bedragen x € 1.000) Besparen bestaand beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kosten RHIDOC | - | 33 | 33 | 33 Sluiting gemeentehuis | 23 | 23 | 23 | 23 Totaal | 23 | 56 | 56 | 56 De besparing op het bestaande beleid zijn hieronder toegelicht: • | Kosten RHIDOC In het Cultuurhuis Thorn is het Regionaal Historisch Informatie- en Documentatiecentrum (RHIDOC) gevestigd. Sinds 2008 maakt het RHIDOC officieel onderdeel uit van de organisatie van de gemeente Maasgouw. Tijdens de begrotingsvergadering van 12 november 2024 heeft de gemeenteraad, via een amendement, besloten de voorgenomen bezuiniging op het RHIDOC in Thorn terug te draaien. Hieraan werd de voorwaarde verbonden dat het RHIDOC, de Geschied- en Heemkundige Kring (GHK) en het Museum Thorn vóór het tweede kwartaal van 2026 gezamenlijk zouden komen tot een sterkere profilering van het Thorns verleden, met als doel uiteindelijk een lagere exploitatielast te realiseren. In de tussenliggende periode hebben gesprekken plaatsgevonden tussen het RHIDOC, de GHK en het Museum over gezamenlijke profilering en de bijbehorende huisvestingsmogelijkheden.

Ondanks de inspanningen en de bereidheid om tot een constructieve samenwerking te komen, is gebleken dat een structurele verlaging van de exploitatielasten pas mogelijk is wanneer de 12 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 betrokken partijen gezamenlijk worden gehuisvest en er efficiënter gebruik kan worden gemaakt van ruimtes en faciliteiten. De gestelde termijn van vóór het tweede kwartaal van 2026 is echter niet gehaald. Daarnaast wordt het RHIDOC vanuit historisch perspectief gefaciliteerd, terwijl het aantal bezoekers beperkt is en de verwachting bestaat dat dit aantal verder zal afnemen. Ook bestaat de collectie voornamelijk uit kopieën en niet uit originele stukken. Gelet op het voorgaande wordt voorgesteld om in 2027 alsnog te zoeken naar een alternatieve oplossing voor het RHIDOC, zodat met ingang van 2028 een structurele besparing van € 32.500 per jaar kan worden gerealiseerd. • | Sluiting gemeentehuis Met ingang van 1 januari 2027 wordt de vrijdagmiddagsluiting van het gemeentehuis ingevoerd. Dit betekent dat de receptie, de publieksbalies en het Klant Contact Centrum (KCC) vanaf 12.00 uur gesloten zijn voor bezoekers en telefonische dienstverlening. De maatregel levert een structurele besparing op van ongeveer € 23.000 per jaar. Dit is conform één van de speerpunten van het coalitieprogramma 2026-2030 binnen het programma dienstverlening.

5. | Realistisch begroten De huidige begroting is kritisch beoordeeld op reëel en risicovol begroten. Hierbij is onderzocht op welke ‘gebieden’ ofwel: • | bespaard kan worden doordat vanuit verleden blijkt dat geraamde bedragen niet worden gerealiseerd (budget te hoog); • | inkomsten verhoogd kunnen worden op basis van ervaringscijfers uit het verleden. Het onderzoeken van de maatregelen levert een besparing van € 1.402.100 aan de lastenzijde en verhoging van de baten van € 209.000. Dit betreft een structurele besparing/verhoging. In onderstaand overzicht wordt de besparing/verhoging per programma weergegeven: (bedragen x € 1.000) Reëel begroten op programmaniveau | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Sociale kracht van de gemeenschappen - | Onderwijs (lasten) | 100 | 100 | 100 | 100 Zorg en gezondheid - | Inkomensregelingen (lasten) | 200 | 200 | 200 | 200 - | Re-integratie inburgering (lasten) | 60 | 60 | 60 | 60 - | Arbeidsparticipatie (lasten) | 70 | 70 | 70 | 70 - | Wmo maatwerkvoorziening (lasten) | 350 | 350 | 350 | 350 - | Wmo Persoonsgebonden budget | 40 | 40 | 40 | 40 (lasten) - | Jeugdbescherming en – reclassering | 100 | 100 | 100 | 100 (lasten) Beheer openbare ruimte - | Wijziging afschrijvingstermijn wegen | 120 | 120 | 120 | 120 (lasten) - | Verkoop gronden (baten) | 100 | 100 | 100 | 100 Economische ontwikkelingen - | Opbrengsten pachten (baten) | 9 | 9 | 9 | 9 13 |

Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 bedragen x € 1.000) Reëel begroten op programmaniveau | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Dienstverlening - | Lijkschouwing (lasten) | 13 | 13 | 13 | 13 Financiën - | Rentekosten (lasten) | 50 | 50 | 50 | 50 - | Dividendopbrengsten (baten) | 100 | 100 | 100 | 100 - | Salarissen (lasten) | 289 | 289 | 289 | 289 - | Inhuurbudget (lasten) | -120 | -120 | -120 | -120 - | Gegevensveiligheid (lasten) | 63 | 63 | 63 | 63 - | Overig (lasten) | 67 | 67 | 67 | 67 Totaal | 1.611 | 1.611 | 1.611 | 1.611 14 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 1.3 | Financiële foto 2027-2030 (bedragen x € 1.000) | Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Pagina Beginstand begroting 2027-2030 per 7 juli | -1.184 | -834 | -659 | -497 2026 Inleiding | 3.204 | 1.977 | 1.738 | 1.985 Verhogen inkomsten | 907 | 948 | 987 | 1.027 | 10 Besparen bestaand beleid | 23 | 56 | 56 | 56 | 12 Realistisch begroten | 1.611 | 1.611 | 1.611 | 1.611 | 13 Meicirculaire 2026 | 2.532 | 1.390 | -2 | 561 | 16 Stelposten | - | - | 1.400 | 1.400 | 16 Autonome ontwikkelingen | -1.869 | -2.027 | -2.314 | -2.670 | 17 Uitvoeren nieuw beleid | 13.920 | -1.401 | -861 | -949 | -1.026 3.1 | Samenwerking en algemeen bestuur 3.1.1 | Bestuurlijke samenwerking | 40 | - | - | - | 26 3.1.5 | Bestuurskracht en professionaliteit gem.

| - | - | - | - | 27 organisatie 3.1.7 | Veiligheid, toezicht en handhaving | 70 | -10 | -17 | -17 | -17 | 28 Overige doelstellingen | -20 | - | - | - | 27 3.2 | Sociale kracht van gemeenschappen 3.2.1 | Sterke sociale netwerken binnen | - | - | - | - | 31 gemeenschappen 3.2.2 | Verenigingen en vrijwilligersorganisaties | - | - | - | - | 32 3.2.3 | Gemeenschapshuizen, sportaccommodaties | 11.374 | 149 | 161 | 62 | 62 | 32/35 en scholen 3.2.4 | Limburgse dorpscultuur | - | - | - | - | 33 Overige doelstellingen | -106 | -106 | -106 | -106 | 34 3.3 | Volkshuisvesting en wonen 3.3.1 | Volkshuisvestingsprogramma | -75 | - | - | - | 40 3.4 | Zorg en gezondheid 3.4.1 | Gezond en actief leven | - | - | - | - | 44 3.4.2 | Zorg en hulp binnen sociale netwerken | - | - | - | - | 45 3.4.3 | Voorzieningen voor zorg en ondersteuning | -70 | -70 | -70 | -70 | 45 3.4.4 | Zorg, wonen en veiligheid | - | - | - | - | 46 Overige doelstellingen | -247 | -232 | -232 | -232 | 47 3.5 | Ontwikkeling fysieke leefomgeving 3.5.1 | Kwaliteit van fysieke leefomgeving | -500 | -200 | -200 | -200 | 51 3.5.2 | Natuur, groen en biodiversiteit | - | - | - | - | 53 3.5.3 | Monumentaal erfgoed | -60 | - | - | - | 52 Overige doelstellingen | -75 | - | - | - | 54 3.6 | Beheer openbare ruimte 3.6.1 | Kwaliteit in groene en verharde openbare | 2.047 | -361 | -386 | -371 | -444 | 60 ruimte 3.6.2 | Verkeer en parkeren

| 180 | - | -5 | -5 | -5 | 58 Overige doelstellingen | 249 | - | -6 | -10 | -13 | 59 3.7 | Economische ontwikkelingen 3.7.1 | Duurzame bedrijven en bedrijventerreinen | - | - | - | - | 65 3.7.2 | Nautische sector en havens | - | - | - | - | 66 3.7.3 | Recreatie en toerisme | - | - | - | - | 66 3.7.4 | Detailhandel en voorzieningenniveau | - | - | - | - | 67 3.7.5 | Arbeidsmarkt en personeelstekorten | - | - | - | - | 67 3.8 | Dienstverlening Overige doelstellingen | -65 | - | - | - | 71 Saldo Programmabegroting 2027-2030 | 619 | 283 | 130 | 462 15 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 16 Hieronder volgt een korte toelichting op de mutaties waarvoor geen toelichting in de programma’s in hoofdstuk 3 is opgenomen. • Begrotingen verbonden partijen 2027 De begrotingen 2027 van de diverse Gemeenschappelijke Regelingen (GR) waarin Maasgouw participeert zijn in de raadsvergadering van 2 juni 2026 en 7 juli 2026 voor zienswijze voorgelegd. De financiële bijdragen volgens de meerjarenramingen 2027-2030 van de GR-en zijn overeenkomstig, de door de raad vastgestelde begrotingen, opgenomen in de beginstand van de financiële foto.

• Meicirculaire 2026 Dit betreft het saldo van het bedragen die wij ontvangen aan algemene uitkering op basis van de Meicirculaire 2026 inclusief compensatie voor de gestegen prijzen. Daarbij wordt voor de meerjarenraming een constant prijspeil 2026 als uitgangspunt gehanteerd. Via de raadsinformatiebrief D/26/253968 is de gemeenteraad nader geïnformeerd over de impact van de meicirculaire 2026. • Stelposten In deze programmabegroting hebben wij een aantal stelposten opgenomen. Deze werkwijze sluit aan bij het advies van de VNG en is afgestemd met de toezichthouder. Door het opnemen van een stelpost wordt voorkomen dat de verlaging van het gemeentefonds direct leidt tot een begrotingstekort, terwijl de uiteindelijke financiële effecten van de maatregel voor Maasgouw nog niet volledig bekend zijn. Stelpost BCF De stelpost BCF (BTW Compensatiefonds) in de algemene uitkering van het gemeentefonds is een begrotingspost waarmee gemeenten anticiperen op het financiële overschot of tekort (de ruimte onder het plafond) binnen het BTW Compensatiefonds. In de begrotingscirculaire 2027 van de provincie Limburg is aangegeven dat gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de ruimte onder het BCF-plafond maximaal de meeste recente gerealiseerde ruimte onder het plafond geraamd mag worden. In de programmabegroting is geen gebruik gemaakt van deze maximale ruimte.

Voorzichtigheidshalve hebben wij een marge van 20% aangehouden, waardoor wij 80% van deze ruimte als stelpost hebben opgenomen. Dit betreft een totaalbedrag van € 189.000. Dit is structureel al verwerkt in de programmabegroting 2026- 2029. Aanvullende maatregelen Jeugd Vanaf 2028 zijn in het gemeentefonds aanvullende financiële effecten verwerkt die voortvloeien uit maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Het gaat onder meer om de invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg en maatregelen gericht op het verkorten van de duur van jeugdhulptrajecten. Voor deze maatregelen heeft het Rijk landelijk structurele opbrengsten ingeboekt van respectievelijk € 260 miljoen en € 68 miljoen per jaar. Aangezien de nadere uitwerking van deze maatregelen en het moment waarop deze daadwerkelijk leiden tot besparingen en/of aanvullende inkomsten voor gemeenten nog onzeker zijn, zijn de financiële effecten in de begroting 2027 (vanaf begrotingsjaar 2028) vooralsnog budgetneutraal verwerkt. De korting die vanaf 2028 via het gemeentefonds wordt doorgevoerd, is structureel gecorrigeerd met een bedrag van € 263.200 in 2028 en de volgende jaren € 263.600 op de eigen bijdrage jeugdzorg. De stelpost trajectduur Jeugdzorg is structureel gecorrigeerd voor afgerond € 69.000. Deze stelposten zijn al verwerkt in de programmabegroting 2026-2029.

Huishoudelijke hulp uit de Wet Maatschappelijke ondersteuning (WMO) In het Coalitieakkoord van het kabinet Jetten is maatregel 44 opgenomen, die betrekking heeft op de huishoudelijke hulp binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). De maatregel houdt in dat huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening met ingang van 1 januari 2029 wordt beëindigd voor inwoners die zelf in deze ondersteuning kunnen voorzien. Voor inwoners die dat niet kunnen, blijft de gemeente verantwoordelijk voor passende ondersteuning. De daarmee beoogde besparing is door het Rijk taakstellend verwerkt in het gemeentefonds. Landelijk wordt vanaf 2029 structureel € 1,4 miljard onttrokken aan het gemeentefonds. Daartegenover staat een vangnetconstructie van € 430 miljoen voor situaties waarin inwoners niet zelf in ondersteuning kunnen voorzien. Voor de gemeente Maasgouw resulteert dit per saldo in een structurele verlaging van de algemene uitkering van ongeveer € 1,4 miljoen per jaar. Deze verlaging is verwerkt in de Meicirculaire 2026 en werkt vanaf 2029 door in de gemeentelijke begroting. Omdat de definitieve uitwerking van de maatregel en de feitelijke lokale financiële effecten nog onzeker zijn, zijn in de programmabegroting 2027 (vanaf 2029) de lasten "huishoudelijke hulp" voor hetzelfde bedrag afgeraamd.

(bedragen x € 1.000) Stelposten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Huishoudelijke hulp uit de Wet Maatschappelijke | - | - | 1.400 | 1.400 ondersteuning (WMO) Totaal | - | - | 1.400 | 1.400 • | Autonome ontwikkelingen In deze programmabegroting zijn ook de autonome ontwikkelingen verwerkt waarmee gemeente Maasgouw wordt geconfronteerd. Deze ontwikkelingen betreffen onder andere kostenstijgingen die van toepassing zijn, zoals wettelijke loonstijgingen of inflatie. Ook wordt de actualisatie van de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) en de kostendekkendheid van afval en riool hieronder verstaan. In onderstaande tabel zijn de verwerkte autonome ontwikkelingen opgenomen.

Waar nodig is aanvullend een toelichting opgenomen: (bedragen x € 1.000) Autonome ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Indexering lasten Wmo (programma Zorg en | -219 | -219 | -219 | -219 Gezondheid Indexering lasten Jeugd (programma Zorg en | -321 | -321 | -321 | -321 Gezondheid Indexering overige lasten (programma financiën) | -727 | -727 | -727 | -727 Indexering CAO Personeel inclusief Servicecentrum | -670 | -893 | -893 | -893 MER Onderhoudsronde functieboek | -32 | -32 | -32 | -32 Uitvoering PAGO’s (programma financiën) | -33 | 0 | 0 | 0 4de wethouder | -119 | -119 | -119 | -119 Bijstelling bijdrage BsGW | -5 | 0 | 0 | 0 Actualisatie kapitaallasten – afschrijvingslasten | -37 | -21 | -15 | -90 Actualisatie kapitaallasten – rentelasten (programma | 299 | 294 | 4 | -378 financiën) Kostendekkendheid riool (programma beheer | 42 | 61 | 57 | 158 openbare ruimte) Kostendekkendheid afval (programma beheer | -50 | -50 | -50 | -50 openbare ruimte) Totaal | -1.869 | -2.027 | -2.314 | -2.670 17 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 18 De autonome ontwikkelingen zijn hieronder toegelicht: Indexering lasten Eén van de onderdelen van de meicirculaire 2026 betreft de compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen. Voor de periode 2027 tot en met 2030 is deze geraamd op € 1.266.000.

Deze compensatie vanuit het rijk, via de uitkering van het gemeentefonds, betreft het taakstellend budget voor de organisatie. Allereerst zijn de budgetten Wmo en Jeugd geïndexeerd op basis van de landelijke indexering voor zorginstellingen. Dit betreft een totaalbedrag van € 540.000. Het restantbudget van € 726.000 is beschikbaar voor de overige lasten. Dit budget is centraal opgenomen onder programma 9 Financiën. Indexering CAO Personeel inclusief Servicecentrum MER De huidige cao’s voor de gemeentelijke sector -de Cao Gemeenten en de Cao SGO-, lopen 31 maart 2027 af. Voor 2027 en verder wordt een loonstijging verwacht. In deze programmabegroting zijn wij uitgegaan van een stijging van 4% (de huidige CAO betreft een gemiddelde loonsverhoging van 7,5%). Dit betreft een inschatting. Zie verder ook hoofdstuk 4.5 paragraaf bedrijfsvoering. Onderhoudsronde functieboek In 2026 is het functieboek geactualiseerd. Dit heft geleid tot enkele mutaties/correcties ten aanzien van de personeelskosten. Zie voor een toelichting hoofdstuk 4.5 paragraaf bedrijfsvoering. Uitvoering Periodiek Arbeidsdeskundig Onderzoek (PAGO) Op grond van artikel 18 van de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) zijn werkgevers verplicht medewerkers een PAGO aan te bieden. Het doel hiervan is vroegtijdig signaleren en voorkomen van gezondheidsschade door werk gerelateerde risico’s.

Het PAGO is onderdeel van ons Arbobeleid, net als de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). In 2027 gaan we een PAGO aan de medewerkers aanbieden. Het aanbieden van PAGO’s wordt vanuit het SC MER centraal georganiseerd voor alle MER-organisaties. Actualisatie kapitaallasten – afschrijvingslasten Betreft de actualisatie van de afschrijvingslasten voor de investeringen waarover al besluitvorming heeft plaatsgevonden. Verder heeft in 2026 een aanpassing plaatsgevonden van de afschrijvingstermijnen voor wegen. De economische levensduur van deze uitgaven is langer dan eerder ingeschat. De afschrijvingstermijn voor deze investering is aangepast van 30 jaar naar 35 jaar. Dit leidt tot een positieve bijstelling van de kapitaallasten. Als laatste heeft een actualisatie plaatsgevonden voor de bestemmingsreserve dekking kapitaallasten als gevolg van deze mutaties. Actualisatie kapitaallasten – rentelasten Er is een berekening van de renteomslag gemaakt op basis van de te verwachten netto- rentebetalingen. Doordat de gemeente Maasgouw een redelijk lage schuldquote heeft en relatief hoge renteopbrengsten uit de obligatieportefeuille, komt de rente-omslagberekening uit op 0,5%. In deze meerjarenbegroting 2027 – 2030 is er dan ook sprake van toerekening van rentekosten aan de activa. De berekening van de renteomslag 2027 is in de hoofdstuk 4.4 paragraaf financiering opgenomen.

Kostendekkendheid afval en riool Zie hoofdstuk 4.1 paragraaf lokale heffingen voor een toelichting. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 19 2. Kerngegevens Kerngegevens A. Sociale structuur | 2025 | 2026 Aantal inwoners per 1 januari | 24.492 | 24.389 0 – 4 jaar | 1.028 | 1.035 5 – 9 jaar | 967 | 964 10 - 14 jaar | 984 | 971 15 – 19 jaar | 970 | 1.001 20 – 64 jaar | 13.340 | 13.092 65 – 74 jaar | 3.833 | 3.844 75 – 84 jaar | 2.536 | 2.639 85 jaar en ouder | 834 | 843 Aantal inwoners per kern: Beegden | 1.897 | 1.884 Heel & Panheel | 4.555 | 4.552 Linne | 3.899 | 3.931 Maasbracht & Brachterbeek | 7.006 | 6.954 Ohé & Laak | 846 | 838 Stevensweert | 1.788 | 1.782 Thorn | 2.486 | 2.467 Wessem | 2.015 | 1.981 Aantal uitkeringsgerechtigden Participatiewet | 250 | 234 IOAW | 5 | 3 IOAZ | 1 | 1 Bijstandsbesluit Zelfstandigen (BBZ ) | 1 | 1 B. Fysieke structuur Oppervlakte gemeente, waarvan: | 5.812 ha Binnenwater | 1.242 ha Land | 4.570 ha Wegoppervlakte | 2,63 km2 Groenoppervlakte (incl. heide en bossen) | 4,72 km2 C.

Financiële structuur | 2026 | 2027 | 2026 | 2027 Totaal | Totaal | Per inwoner | Per inwoner Uitgaven gewone dienst | 81.825.400 | 95.126.900 | 3.341 | 3.903 Opbrengst belastingen en leges | 17.364.100 | 19.171.200 | 709 | 786 Algemene uitkering uit gemeentefonds | 49.944.600 | 52.985.500 | 2.039 | 2.174 Uitkering deelfonds sociaal domein | 2.373.400 | 2.457.300 | 97 | 101 Boekwaarde geactiveerde kapitaalsuitgaven | 121.563.000 | 123.780.000 | 4.963 | 5.078 per 1-1 Langlopende leningen per 1-1 | 52.689.600 | 50.835.200 | 2.151 | 2.086 Reserves en voorzieningen per 1-1 | 66.147.100 | 69.248.200 | 2.701 | 2.841 20 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 21 3. Programma’s Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 22 De opbouw van deze Programmabegroting is bepaald door het coalitieprogramma 2026-2030. Vanaf begrotingsjaar 2027 zijn de programma’s aangepast in overeenstemming met het coalitieprogramma 2026-2030.

Dat leidt tot een indeling in acht hoofdprogramma’s en één programma waar de verplichte financieel overzichten in zijn verwerkt: 1 Samenwerking en algemeen bestuur 2 Sociale kracht en gemeenschappen 3 Volkshuisvesting en wonen 4 Zorg en gezondheid 5 Ontwikkeling fysieke leefomgeving 6 Beheer openbare ruimte 7 Economische ontwikkeling 8 Dienstverlening 9 Financiën (inclusief financiële overzichten) Tevens zijn in de nieuwe programmaopzet de taakvelden vervangen door producten. De vergelijkende cijfers 2025 (realisatie conform jaarstukken 2025) en 2026 (gewijzigde begroting) zijn aangepast naar deze nieuwe opzet van de begroting. Producten Bij elk hoofdprogramma staan de producten vermeld die binnen dit programma vallen. De opgenomen producten betreffen de activiteiten, op hoofdniveau, die binnen het programma worden uitgevoerd. Opbouw programma • Inleiding Per programma is aangegeven welke producten gekoppeld zijn aan dit programma. Vervolgens zijn de hoofdactiviteiten binnen dit programma beschreven. Het coalitieprogramma is het vertrekpunt voor de uitvoering van alle werkzaamheden. Naast nieuw beleid, al dan niet met financiële consequenties, zijn de verschillende teams ook bezig met doorlopende activiteiten die verband houden met onderwerpen die tot de kerntaken behoren. Deze werkzaamheden worden onder dit onderdeel weergegeven.

• Coalitieprogramma 2026-2030 In het voorjaar van 2026 is na de gemeenteraadsverkiezingen een nieuw coalitieprogramma 2026-2030 vastgesteld. Bij ieder hoofdprogramma zijn de speerpunten inclusief doelstellingen weergegeven. • Global Goals De Global Goals zijn 17 wereldwijde doelen die er met elkaar voor zorgen dat onze wereld mooier en beter wordt. Voor iedereen. Ze vormen een gezamenlijke ambitie om te werken aan een duurzame, inclusieve en toekomstbestendige samenleving. Bij de eerste acht programma’s zijn de Global Goals die van toepassing zijn opgenomen. Voor een volledige toelichting van de Global Goals verwijzen wij naar hoofdstuk 6.5. • Doelstellingen 2027 Dit betreffen de resultaten die in 2027 bereikt moeten worden, welke acties daarvoor nodig zijn en welke middelen daarvoor ingezet worden. Zie onderstaande toelichting. • Verbonden partijen Per programma is (waar van toepassing) aangegeven welke verbonden partijen gerelateerd zijn aan het betreffende programma. • Totaaloverzicht lasten en baten Per programma is voor de jaren 2027 tot en met 2030 een overzicht van lasten en baten op productniveau opgenomen, evenals de realisatiecijfers 2025 en de begroting 2026 inclusief begrotingswijzigingen. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 23 De bedragen in hoofdstuk 3 zijn afgerond op € 1.000. Dit kan leiden tot afrondingsverschillen.

Doelstellingen De resultaten die in 2027 gerealiseerd dienen te worden zijn gekoppeld aan een speerpunten. Indien er sprake is van uitvoering van een wettelijke taak/bestaand beleid die niet direct is gekoppeld aan een speerpunt, zijn deze opgenomen onder de overige doelstellingen. Verder zijn de resultaten die effect hebben op de exploitatie of een investering betreffen separaat weergegeven. Bij een aantal projecten is sprake van een mix van exploitatie en investering. Bij de onderwerpen in de acht hoofdprogramma’s staan drie hoofdvragen centraal: • Wat willen we bereiken? (doelen) • Wat gaan we daarvoor doen? (acties) • Wat gaat dat kosten? (middelen) Wat willen we bereiken? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp uiteengezet welke maatschappelijke effecten de gemeente wil realiseren. Uit deze beschrijving moet duidelijk worden welke voordelen we voor inwoners, bedrijven en organisaties nastreven. Dat betekent dat we niet aangeven welke “output” (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke “outcome” (effecten) we willen bereiken. Omdat de gemeente binnen de programma’s en domeinen een groot aantal activiteiten uitvoert, is het niet haalbaar om in een kaderstellend document als de Programmabegroting de beoogde effecten zeer gedetailleerd te beschrijven.

Daarom worden de gewenste effecten in de Programmabegroting in relatief abstracte bewoordingen weergegeven. Wat gaan we daarvoor doen? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt zo concreet mogelijk, volgens de SMART-criteria (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden), beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2027 worden gepland om de gewenste maatschappelijke effecten te realiseren. Daarbij kan het gaan om het verbeteren of vernieuwen van diensten of producten voor burgers, bedrijven of organisaties. Ook kan het betrekking hebben op het uitvoeren van onderzoeken of het ontwikkelen en uitvoeren van plannen die bijdragen aan een grotere effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke doelen, of aan een hogere efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven met welke structurele of incidentele kosten de geplande activiteit gepaard gaat. Daarbij wordt ook meegewogen welke kosten gepaard gaan met de extra ambtelijke capaciteit die gevraagd is. Aan het eind van ieder programmahoofdstuk wordt een "overzicht van lasten en baten" weergegeven.

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 24 3.1 Samenwerking en algemeen bestuur Binnen het programma Samenwerking en algemeen bestuur werkt de gemeente aan een sterke lokale democratie, een veilige leefomgeving en een bestuursstijl die past bij de schaal van Maasgouw. De gemeente versterkt de samenwerking met inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en andere overheden. Daarbij staan toegankelijk bestuur, participatie en betrokkenheid centraal. De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen en dagelijkse werkzaamheden De gemeente geeft uitvoering aan de verdere ontwikkeling van inwonerparticipatie en overheidsparticipatie. In Maasgouw zetten veel inwoners zich in voor hun buurt, vereniging of dorp. De gemeente stimuleert actieve betrokkenheid van inwoners bij hun leefomgeving. Inwonersinitiatieven die bijdragen aan leefbaarheid en sociale samenhang worden ondersteund. Belanghebbenden worden tijdig betrokken bij beleidsontwikkeling en projecten indien deze invloed hebben op hun leefomgeving. Ook kinderen en jongeren worden actief betrokken bij onderwerpen die hen raken. De gemeente werkt aan een sterke bestuurskracht door een goede samenwerking tussen gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie. Professioneel handelen, rolbewustzijn en een zorgvuldige besluitvorming vormen hiervoor de basis.

Daarnaast wordt voortdurend aandacht besteed aan de kwaliteit van het besluitvormingsproces en de ondersteuning van raads- en commissieleden. De gemeenteraad vervult een centrale rol binnen het lokaal bestuur. Op het gebied van openbare orde en veiligheid werkt de gemeente samen met politie, Veiligheidsregio Limburg-Noord en andere partners aan een veilige woon-, werk- en leefomgeving. Toezicht, handhaving en crisisbeheersing zijn hierbij belangrijke instrumenten. Samenwerkingen Veel maatschappelijke vraagstukken vragen om samenwerking over gemeentegrenzen heen. Daarom neemt Maasgouw actief deel aan regionale samenwerkingsverbanden en verbonden partijen. Vanuit deze samenwerkingen wordt gewerkt aan opgaven op gebieden als veiligheid, fysieke leefomgeving, sociaal domein, bedrijfsvoering, volkshuisvesting en wonen, regionale economische ontwikkeling, landschap en klimaat en leefbaarheid. Producten Samenwerking en algemeen bestuur Bestuurlijke samenwerking Openbare orde en veiligheid Burgerparticipatie en leefbaarheidsfonds

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 25 Ook blijft Maasgouw op een proactieve en constructieve manier deelnemen aan de Regio Deal Midden-Limburg, die loopt tot en met 2028. Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030. Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 6.5. Speerpunten Doelstelling 3.1.1 Bestuurlijke samenwerking Wij werken als gemeente actief, bewust en doelgericht samen met andere overheden binnen bestuurlijke samenwerkingsverbanden zoals verbonden partijen. 3.1.2 Initiatieven van inwoners Een resultaatgerichte samenwerking tussen inwoners, lokale organisaties en de gemeente vormt de basis voor duurzame vooruitgang. We zien in Maasgouw veel actieve en betrokken inwoners die allemaal op hun eigen wijze een steentje bijdragen aan een betere toekomst. Daarom willen wij initiatieven van inwoners blijven stimuleren, steunen en begeleiden. 3.1.3 Betrekken van inwoners bij voorbereiding van besluiten Door tijdig in gesprek te gaan met belanghebbenden willen wij als gemeente tot gedragen besluiten komen waarbij de kennis, inzichten en ervaringen van inwoners worden meegewogen. Wij willen een gemeente zijn waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt.

3.1.4 Betrokkenheid van kinderen en jongeren Wij vinden het belangrijk om vanuit de gemeente het gesprek aan te gaan met kinderen (t/m 12 jaar) en jongeren (van 12 t/m 25 jaar) over onderwerpen die hen bezighouden in het dagelijks leven. 3.1.5 Bestuurskracht en professionaliteit gemeentelijke organisatie We zetten in op versterking van de samenwerking tussen college, raad en ambtelijke organisatie, met als doel de bestuurskracht van de gemeente duurzaam te vergroten. In deze samenwerking zien we kansen om rollen en verantwoordelijkheden nog scherper te positioneren en beter tot hun recht te laten komen. De toenemende complexiteit van maatschappelijke opgaven vraagt om een voortdurende doorontwikkeling van rolbewustzijn en professionaliteit. 3.1.6 Werkwijze gemeenteraad en commissie We voeren in de werkwijze van de gemeenteraad en raadscommissie wijzigingen door. 3.1.7 Veiligheid, toezicht en handhaving Om de veiligheid te borgen en overlast te beperken is het nodig dat we als gemeente samenwerken met andere instanties (zoals de politie) en dat we BOA's inzetten voor toezicht en handhaving. Daarbij vraagt de veiligheid op en rondom de Maasplassen om bijzondere aandacht. Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 26 Exploitatie Speerpunt 3.1.1: Bestuurlijke samenwerking Wat willen we bereiken? 1.

Toekomstplan Midden-Limburg: De oplevering van een toekomstplan voor Midden-Limburg en een uitvoeringsagenda zoals bedoeld in het Nationale Programma Vitale Regio's (NPVR). Ook is er een basis gelegd voor de bijbehorende uitvoeringsagenda. 2. Samenwerking en belangenbehartiging: Er is inzicht in de bestuurlijke samenwerkingsverbanden waaraan de gemeente Maasgouw deelneemt, inclusief het doel van deze samenwerkingen, de rol die Maasgouw daarin vervult en de meerwaarde die zij opleveren voor de gemeente. Deze analyse biedt een solide basis voor onderbouwde bestuurlijke afwegingen over het voortzetten, aanpassen of beëindigen van samenwerkingen. Daarnaast is een gemeente brede werkwijze voor public affairs en belangenbehartiging ontwikkeld, waardoor de belangen van Maasgouw op een consistente, herkenbare en effectieve wijze worden vertegenwoordigd en de gemeente haar positie binnen regionale, provinciale en landelijke netwerken doelgericht kan versterken. 3. Regio Deal Midden-Limburg (RDML): Realisatie van de eerste concrete resultaten van de Maasgouwse projecten die een bijdrage vanuit de Regio Deal Midden-Limburg hebben ontvangen. Tegelijkertijd vindt, samen met regionale partners, uitvoering plaats van lopende projecten en worden nieuwe projecten ontwikkeld binnen de programmalijnen van de Regio Deal Midden-Limburg (RDML). Wat gaan we daarvoor doen? 1.

Toekomstplan Midden-Limburg: Regionaal wordt meegewerkt aan de totstandkoming van het Toekomstplan Midden-Limburg en de daaropvolgende uitvoeringsagenda. 2. Samenwerking en belangenbehartiging: We brengen de bestuurlijke samenwerkingsverbanden en verbonden partijen van Maasgouw systematisch in beeld en beoordelen daarbij de doelstellingen, de rol van de gemeente, de behaalde resultaten en de maatschappelijke meerwaarde. Daarmee ontstaat een integraal inzicht in de bijdrage van deze samenwerkingen aan de gemeentelijke ambities en een basis voor onderbouwde keuzes over het voortzetten, aanpassen of beëindigen ervan. 3. Regio Deal Midden-Limburg (RDML): Uitvoering geven aan de gemeentelijke projecten die in 2026 een bijdrage vanuit de RDML hebben ontvangen: Landschapskwaliteit Thorn-Wessem, Leefbaarheidsimpuls Maasbracht & Heel en Veilige Maasplassen. De eerste resultaten van deze projecten worden zichtbaar in 2027 en de overige resultaten worden in 2028 verwacht. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Toekomstplan Midden- Limburg 40 - - - Ontvangen bijdrage Samenwerking en belangenbehartiging - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Regio Deal Midden-Limburg - - - - Binnen de ontvangen Regio Deal gelden en beschikbare gestelde middelen.

Totaal 40 - - - Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 27 Speerpunt 3.1.5: Bestuurskracht en professionaliteit gemeentelijke organisatie Wat willen we bereiken? 1. Vergroten bestuurskracht gemeentelijke organisatie Het realiseren van een toekomstbestendige en wendbare gemeentelijke organisatie vormt een belangrijke doelstelling van deze coalitieperiode. In het afgelopen jaar hebben raad, college en ambtelijke organisatie gezamenlijk een helder beeld ontwikkeld van ieders rol, verantwoordelijkheid en positie binnen het gemeentelijk samenspel. Deze gezamenlijke visie is vertaald in een plan van aanpak, waarmee we werken aan een organisatie waarin structuren, processen en gedrag in lijn zijn met de afgesproken rollen en verantwoordelijkheden. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Vergroten bestuurskracht gemeentelijke organisatie Dit krijgt vorm door het organiseren van sessies met het college, de raad en het managementteam, evenals mogelijke combinaties van deze gremia. Hiervoor wordt externe begeleiding ingezet. Er worden minimaal vier sessies gepland. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie 2027 2028 2029 2030 Toelichting Vergroten bestuurskracht gemeentelijke organisatie - - - - Uitvoering vindt plaats binnen de bestaande budgetten Totaal - - - - Overige doelstellingen Wat willen we bereiken? 1.

Rekenkamer Maasgouw Optimaal gebruikmaken van de samenwerking tussen de Rekenkamer Maasgouw en de Rekenkamer Roerdalen draagt bij aan een efficiënte en kritische Rekenkamer. Onafhankelijke en kwalitatief hoogwaardige onderzoeken leveren waardevolle inzichten op voor de verdere versterking van de samenwerking tussen raad, college en ambtelijke organisatie. Daarnaast ondersteunen zij de continue ontwikkeling van de professionaliteit, doelmatigheid en bestuurskracht van de gemeente. 2. Weerbare samenleving De actuele ontwikkelingen rondom internationale veiligheid en de daarbij toenemende kans op maatschappelijke ontwrichting, hebben geleid tot de oproep van het Rijk om met het thema maatschappelijke weerbaarheid van start te gaan. Gemeenten hebben, naast de taak om zelf voorbereid te zijn op crisissen en rampen ook de taak om de weerbaarheid onder inwoners te vergroten. De rol van de gemeente is de verbindende factor tussen de nationaal en regionaal lopende initiatieven en de lokale aanpak, die aanspreekt bij de inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Rekenkamer Maasgouw Inzet is gericht op het behoud van de huidige personele bezetting van beide rekenkamers. Hiervoor is het noodzakelijk dat de onderzoeksbudgetten en vergoedingen voor de leden van de Rekenkamers van Maasgouw en Roerdalen gelijk zijn.

Het budget voor de Rekenkamer Maasgouw wordt verhoogd volgens de methodiek die in Roerdalen wordt gehanteerd. Daarnaast wordt de Verordening op de Rekenkamer aangepast, zodat de vergoedingen voor de leden van de Rekenkamer Maasgouw gelijk zijn en blijven aan die van de leden van de Rekenkamer Roerdalen. 2. Weerbare samenleving In 2027 voert de projectgroep de eerste actiepunten uit het plan van aanpak uit. Daarnaast wordt aangesloten bij de initiatieven van de Veiligheidsregio Limburg Noord. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Rekenkamer Maasgouw | - | - | - | - Budgettair neutraal Weerbare samenleving | -20 | - | - | - Incidenteel bedrag Totaal | -20 | - | - | - Investeringen/Exploitatie Speerpunt 3.1.7 Veiligheid, toezicht en handhaving Wat willen we bereiken? 1. | Handhavingsboot In 2027 willen we de veiligheid en leefbaarheid op de Maasplassen verbeteren en de gemeente beter in staat stellen om daadwerkelijk toezicht te houden en handhavend op te treden op het water. Wat gaan we daarvoor doen? 1. | Handhavingsboot Er wordt een handhavingsboot aangeschaft waarmee gemeentelijke toezichthouders en boa’s ook op het water zichtbaar en doelgericht toezicht kunnen houden. Hierdoor wordt de handhavingscapaciteit op het water versterkt en kan, waar nodig, effectief worden opgetreden tegen overtredingen.

Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000) Investering | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Handhavingsboot | 70 | - | - | - Totaal | 70 | - | - | - Exploitatie | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Toelichting Kapitaallasten | - | -7 | -7 | -7 | Kapitaallasten (investering 2027) vanaf 2028 Onderhoudskosten e.d. | -10 | -10 | -10 | -10 Totaal | -10 | -17 | -17 | -17 Verbonden partijen Naam | Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen. Veiligheidsregio Limburg-Noord Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Grenspark Maas-Swalm-Nette Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg Samenwerking Midden-Limburg Euregio Rijn-Maas-Noord 28 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Totaaloverzicht lasten en baten programma samenwerking en algemeen bestuur (bedragen x € 1.000) Exploitatie | Realisatie | Raming | Raming | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Bestuur | 3 | - | - | - | - | - Bestuurlijke samenwerking | 86 | 67 | 107 | 67 | 67 | 67 Openbare orde en veiligheid | 10 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 Totaal Baten | 99 | 88 | 128 | 88 | 88 | 88 Lasten Bestuur | 2.151 | 2.033 | 2.040 | 1.975 | 1.975 | 1.975 Bestuurlijke samenwerking | 2.461 | 2.678 | 2.644 | 2.436 | 2.342 | 2.354 Openbare orde en veiligheid | 244 | 473 | 447 | 235 | 235 | 235 Burgerparticipatie en | 140 | 118 | 127 | 127 | 127 | 92

leefbaarheidsfonds Totaal Lasten | 4.995 | 5.302 | 5.258 | 4.773 | 4.679 | 4.656 Totaal saldo baten & lasten | -4.896 | -5.214 | -5.130 | -4.686 | -4.592 | -4.568 Baten reserves | 1.937 | 625 | 422 | 12 | 1 | - Lasten reserves | 1.263 | - | - | - | - | - Totaal mutaties reserves | 674 | 625 | 422 | 12 | 1 | - Totaal saldo | -4.222 | -4.589 | -4.708 | -4.673 | -4.591 | -4.568 29 | Programmabegroting 2027 • | Raadsvergadering 10 november 2026 Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 30 3.2 Sociale kracht van gemeenschappen Het versterken van de sociale kracht van onze dorpen en kernen staat centraal, zodat inwoners zich verbonden voelen, elkaar ondersteunen en naar vermogen kunnen deelnemen aan de samenleving. Daarbij wordt gebouwd aan een sterke sociale basis die bijdraagt aan gezondheid, leefbaarheid, participatie en veerkrachtige gemeenschappen. Uitgangspunt is dat inwoners, verenigingen en gemeenschappen zoveel mogelijk zelf initiatief nemen, ondersteund door gemeente en maatschappelijke partners waar dat nodig is. De volgende producten behoren tot dit programma: Beleidsontwikkelingen De komende jaren wordt ingezet op verdere versterking van de sociale basis als fundament onder gezondheid, welzijn en participatie. Inwonersinitiatieven, vrijwilligerswerk en informele netwerken worden daarbij gestimuleerd.

Ook wordt de samenwerking tussen welzijn, zorg, onderwijs, sport en cultuur versterkt en met aansluiting op regionale opgaven rond preventie, leefbaarheid en veerkrachtige gemeenschappen. Daarnaast vragen vergrijzing en demografische veranderingen om extra aandacht voor de toekomstbestendigheid van verenigingen, vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke voorzieningen. Daarbij wordt multifunctioneel gebruik en verduurzaming van accommodaties en versterken de verbinding tussen onderwijs, sport, cultuur en welzijn bevordert. Samenwerkingen Gebieds- en wijkgerichte samenwerking vindt plaats met inwoners, dorpsraden, verenigingen, vrijwilligersorganisaties, onderwijsinstellingen, beheerders van accommodaties en maatschappelijke partners. Door deze samenwerking wordt de aanwezige kracht in de kernen benut en versterkt en worden ontmoeting, participatie, preventie en gezondheid met elkaar verbonden. Begrotingssubsidies 2027 De Algemene wet bestuursrecht bepaalt in artikel 4:23 lid 1 dat een bestuursorgaan slechts subsidie verstrekt op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt. Een subsidiedeelverordening (zoals in Maasgouw wordt gehanteerd voor verschillende subsidiabele activiteiten) is zo’n wettelijke grondslag.

Op dit uitgangspunt bestaan een aantal uitzonderingen, genoemd in artikel 4:23 lid 3 Algemene wet bestuursrecht. Eén van die uitzonderingen is de zogenoemde “begrotingssubsidie” (artikel 4:23 lid 3 aanhef en sub c). Een voorwaarde voor het verstrekken van een begrotingssubsidie is dat de Producten Onderwijs Onderwijshuisvesting Sport en cultuur Accommodaties Sociale basis en preventie

Programmabegroting 2027 • Raadsvergadering 10 november 2026 31 begroting, de subsidieontvanger en het bedrag waarop de subsidie ten hoogste kan worden vastgesteld vermeldt. Zie voor het totale overzicht hoofdstuk 6.3. Coalitieprogramma 2026-2030 Voor een verdere toelichting op de speerpunten wordt verwezen naar het coalitieprogramma 2026- 2030. Global Goals Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 6.5. Exploitatie Speerpunt 3.2.1: sterke sociale netwerken binnen gemeenschappen Wat willen we bereiken? 1. Dorpskracht Maasgouw Inwoners voelen zich verbonden met hun dorp en gemeenschap en nemen meer verantwoordelijkheid voor de leefbaarheid van hun dorp. Dorpsorganisaties krijgen ruimte om lokale initiatieven te ondersteunen. Iedere dorpskern beschikt over een agenda voor leefbaarheid en sociale verbondenheid. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Dorpskracht Maasgouw De gemeente ontwikkelt samen met inwoners en maatschappelijke partners een programma voor sterke sociale netwerken en gemeenschapskracht. De gemeente versterkt sociale netwerken, eigen kracht en samenkracht. De gemeente ondersteunt initiatieven van inwoners en versterkt de sociale infrastructuur. In 2027 start een pilot in een dorpskern. Inwoners stellen samen een agenda op voor leefbaarheid en verbondenheid. De gemeente verbindt initiatieven, beleid, ondersteuning en subsidies.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maasgouw.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e02b5edf-22f8-4b9c-88d5-5503176f5c22?agendaItemId=f1721f8b-6c20-48d1-a778-68cab9988f61