213785-BEANTWOORDING TECHNISCHE VRAGEN RVST Verlengen looptijd beleidsplan Schuldhulpverlening gemeente Maasgouw
Tekst van het document
Z/25/151170 - D/25/213785
TECHNISCHE VRAGEN Raadsvoorstel: Verlengen looptijd beleidsplan Schuldhulpverlening gemeente Maasgouw GEMEENTE MAASGOUW – PFH.: Snijckers
Nr.
Fractie
1
VVD
2
VVD
Vraag
Betreft pag.
Antwoord
In het raadsvoorstel wordt Raadsv Er is voor gekozen om ‘Asessor’ de opdracht te geven om een onderzoek te laten uitvoeren naar alle benadrukt dat de evaluatie oorstel, facetten van de schuldhulpverlening in de gemeenten Leudal, Echt-Susteren, Roerdalen en Maasgouw. van het huidige beleidsplan p. 2–3 Asessor heeft een model ontwikkeld, het SHV CM-model (Schuldhulpverlening Capability Maturity Model ~ Hoe volwassen is uw aanbod?). Het Schuldhulpverlening Capability Maturity Model onderzoekt de zorgvuldig moet gebeuren volwassenheid van een geheel schuldhulpverleningsaanbod, uitgevoerd door een en dat hiervoor een extern schuldhulpverleningsorganisatie. De wereld van schuldhulpverlening staat niet stil. Denk aan de verkorting bureau wordt ingehuurd. van de MSNP (Minnelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen) van 36 maanden naar 18 maanden, het 0De commissie kan aanbod als er geen afloscapaciteit is bij de schuldenaar, de elementen basisdienstverlening zoals verduidelijking vragen over beschreven in het raadsvoorstel etc. Het is een uitdaging om al deze ontwikkelingen bij te houden. Om die de aanpak en criteria van reden stellen we de vraag hoe we de financiële begeleiding goed vorm geven en welke stappen we te dit evaluatieproces.
Welke selectiecriteria worden gehanteerd bij het aanstellen van het externe bureau dat de evaluatie gaat uitvoeren, en hoe wordt de onafhankelijkheid en kwaliteit van deze evaluatie geborgd? Er wordt verwezen naar ingrijpende wijzigingen, zoals de verkorting van de aflossingsperiode (36 naar 18 maanden) en de invoering van saneringskredieten. De
zetten hebben om onze schuldhulpverlening te verbeteren. De kwaliteitsaudit van de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening, is gebaseerd op het SHV CM-model en het model verwerkt alle recente ontwikkelingen in schuldhulpverlening. Daarmee is toepassing van dit model een praktisch instrument om inzicht te krijgen in onze huidige positie en de volgende stappen in de richting van verbetering. De ontwikkelaars van het SHV CM-model, hebben samen meer dan 50 jaar ervaring in de schuldhulpverleningsbranche en zijn onder meer actief (geweest) bij de VNG en de NVVK.
Raadsv De verkorte aflossingsperiode voor het minnelijk schuldhulpverleningstraject (Msnp) is ingegaan op 1 juli oorstel, 2023. Sindsdien is de standaard looptijd van Msnp-trajecten teruggebracht van 36 maanden naar 18 maanden, in lijn met de verkorting van de wettelijke schuldsanering (Wsnp). Deze verkorte periode p. 3
betekent sneller perspectief voor hulpvragers. Hoewel de eerste regelingen succesvol zijn afgerond, zijn er zorgen over de mogelijke herhaling van schulden. 18 maanden is kort om duurzame financiële gedragsverandering te realiseren. Zonder goede nazorg en begeleiding bestaat het risico op terugval in schulden na afloop van het traject. Voor het nieuwe beleid is het belangrijk om op het gebied van budgetcoaching/ budgetbegeleiding in te zetten op een verbetering en intensivering van ons huidige aanbod als het gaat om de verbetering van de financiële redzaamheid van onze inwoners. Pagina 1 van 5
Z/25/151170 - D/25/213785
effecten daarvan zijn nog niet volledig zichtbaar.
3
4
VVD
VVD
Op 6 juni 2023 heeft het college besloten om een dienstverleningsovereenkomst aan te gaan met de Kredietbank Limburg om de inzet van saneringskredieten voor inwoners van Maasgouw mogelijk te maken. Saneringskredieten zorgen bij de schuldenaar voor rust en overzicht, bij de schuldeiser voor een snelle afhandeling en voor de gemeente voor minder administratieve rompslomp. In heel 2024 hebben we 4 saneringskredieten verstrekt en in 2025 hebben we ditzelfde aantal al in het eerste half jaar bereikt. We zien dus een stijging van het aantal verstrekte saneringskredieten.
Welke concrete eerste signalen of tussentijdse resultaten zijn er al zichtbaar van de verkorte De evaluatie richt zich op de volgende diensten; preventie, vroegsignalering, curatie, begeleiding inclusief aflossingsperiode en de nazorg en schuldhulp voor ondernemers. Het is aldus een brede, uitvoerige evaluatie waarbij alle invoering van aspecten worden meegenomen als het gaat om het thema schuldhulpverlening. saneringskredieten, en hoe worden deze meegenomen in de evaluatie? Volgens het raadsvoorstel Raadsv Het doel is om op basis van het SHV CM-model inzicht te krijgen in het huidige ontwikkelniveau van de past de uitvoering van oorstel, schuldhulpverlening in Maasgouw, het ambitieniveau dat we hebben in Maasgouw en welke ontwikkelingen er nodig zijn om tot dit niveau te komen. Op basis van het onderzoek en de resultaten, en het schuldhulpverlening binnen p. 4 ambitieniveau van de gemeente wordt een beleidsplan opgesteld samen met de bijbehorende het bestaande budget, beleidsregels en verordening. Het bureau dat de evaluatie verricht ondersteunt bij het opstellen van het maar er wordt ook beleidsplan. Dit beleidsplan met bijbehorende kostenoverzicht, passend bij wat er nodig is op basis van de gesproken over nieuwe genoemde bestuurlijke afspraken én het ambitieniveau, wordt vervolgens ter besluitvorming voorgelegd scenario’s en mogelijke aan college en gemeenteraad.
Ergens in de loop van 2026 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de veranderingen. Kan het college inzicht geven in de financiële scenario’s die onderzocht worden voor de nieuwe beleidsperiode, en welke mogelijke risico’s voor budgetoverschrijding worden daarbij voorzien? Door verlenging van het huidige beleidsplan blijft een beleidskader uit 2021 van kracht tot eind 2027. Ondertussen zijn er maatschappelijke en wettelijke veranderingen geweest.
resultaten van de evaluatie tijdens een themabijeenkomst en wordt de gemeenteraad gevraagd om het gewenste ambitieniveau te formuleren voor het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening.
Raadsv Het college neemt tijdelijke en gerichte maatregelen die inspelen op actuele maatschappelijke en oorstel, wettelijke ontwikkelingen. Zoals dit in de afgelopen beleidsperiode bijvoorbeeld ook gebeurd is met het 0aanbod; een schuldregeling zonder afloscapaciteit, de verplichte BKR melding bij problematische p. 4 schulden, de constante doorontwikkeling en verbetering van de vroegsignalering van schulden en de inzet van saneringskredieten. Verder, de organisatie die voor Maasgouw de schuldhulpverlening uitvoert is lid van de NVVK, de branchevereniging, en volgt de ontwikkelingen en verbeteringen op de voet. De verlenging van het vigerende beleidsplan staat implementatie van wettelijke en wenselijke veranderingen en verbeteringen niet in de weg.
Pagina 2 van 5
Z/25/151170 - D/25/213785
5
VVD
Welke tijdelijke maatregelen neemt het college om te voorkomen dat inwoners in de periode 2025–2027 nadelige gevolgen ondervinden van mogelijk verouderd beleid? Bij beleidsontwikkeling in het sociaal domein is het gebruikelijk dat de Adviesraad Sociaal Domein wordt geraadpleegd om de belangen van inwoners, met name kwetsbare groepen, te borgen. In de stukken wordt deze raad echter niet expliciet genoemd.
Raadsv Nee, er is nu geen advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein. De Adviesraad Sociaal Domein is wel oorstel, geïnformeerd. p. 2–5 De gemeenteraad wordt gevraagd het huidige beleidsplan te verlengen met maximaal twee jaar om deze tijd te gebruiken om huidig beleid gedegen te evalueren en met een nieuw beleidsplan te komen dat is gebaseerd op de benodigde ontwikkelingen en veranderingen zodat we voldoen aan de bestuurlijke afspraken en aan het door de gemeenteraad gewenste ambitieniveau. Voor het nieuwe beleidsplan vragen we advies aan de Adviesraad Sociaal Domein.
Is er advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein van de gemeente Maasgouw over de verlenging van het beleidsplan schuldhulpverlening, en zo ja, wat was de inhoud van dit advies? Als dit niet is gebeurd, wat is de reden hiervan? 6
VVD
In 2024 waren er, volgens het CBS, in Maasgouw 690 mensen met problematische schulden. Vragen: 1 Is dit bekend bij de gemeente 2 Wat is hiermee gebeurt 3 Is dit allemaal opgelost
Volgens het CBS waren er in 2024 690 huishoudens, niet 690 mensen met geregistreerde problematische schulden. Deze en andere cijfers als het gaat om schuldenproblematiek zijn bekend. Dit komt neer op 6,3% van alle huishoudens in de gemeente. Maasgouw scoort lager dan het landelijk gemiddelde als het gaat om schuldenproblematiek. Helaas is dit niet allemaal opgelost. De drempel om hulp te zoeken is hoog; schaamte, gebrek aan overzicht of het idee dat men het zelf moet oplossen spelen hierbij een rol. Gemiddeld duurt het wel 8 jaar voor iemand met schulden professionele hulp zoekt om de schulden op te lossen. Uit onderzoek blijkt dat in de beste gevallen gemeenten ongeveer 8 % van de huishoudens met problematische schulden bereiken met schuldregelingen. Gemiddeld gezien ligt het bereik vaak lager, tussen 2 % en 8 %. Gemeenten kunnen huishoudens met schulden op verschillende manieren bereiken Pagina 3 van 5
Z/25/151170 - D/25/213785
4 Wat is de stand van zaken bij vroegsignalering?
waarbij vroegsignalering van schulden een belangrijk middel is. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor schuldhulpverlening voor inwoners en ondernemers. Taken liggen op het gebied van vroegsignalering van schulden, toegang bieden tot schuldhulpverlening, nazorg en begeleiding en samenwerking met externe partijen die een bijdrage leveren aan het begeleiden en ondersteunen van inwoners en ondernemers met (problematische) schulden en financiële stress. Vroegsignalering is vanaf 1 januari 2021 een wettelijke taak. In Maasgouw zijn we in november 2020 hiermee gestart. Het doel hiervan is het voorkomen van problematische schulden door sneller en actiever een hulpaanbod te doen op basis van aangeleverde signalen van betalingsachterstanden door de wettelijke convenantpartners. Omdat het bereik, ook landelijk gezien, nog beter kan en zou moeten blijven we de methode van vroegsignalering nauw monitoren en ontwikkelen om het bereik te vergroten en hiermee inwoners eerder te bereiken zodat de financiële stress van inwoners vermindert wordt en de kans kleiner dat beginnende schulden uitgroeien tot problematische schulden.
Nee, niet SC MER maar Verder. Zoals op blz. 2 van het raadsvoorstel staat; “In de samenwerking wordt het beleid en de uitvoering schuldhulpverlening aan inwoners en vroegsignalering van schulden regionaal met elkaar afgestemd en is de uitvoering van de schuldhulpverlening in de vier gemeenten uitbesteed aan ‘Verder’ (voorheen PLANgroep). Sinds 2015 is voor de uitvoering van de gemeentelijke schuldhulpverlening een overeenkomst gesloten met ‘Verder’. Deze organisatie voert alle wettelijk verplichte onderdelen van schuldhulpverlening uit. ‘Verder’ is lid van de NVVK (branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening”. De huidige situatie en ambitieniveau wordt bepaald op basis van literatuur- en dossierstudie, interviews met betrokkenen en sessies met inwoners die kampen of kampten met schuldenproblematiek. Aangezien we het onderzoek met vier gemeenten laten uitvoeren worden de totale kosten gedeeld en komt dit neer op € 6.000 per gemeente. Deze kosten kunnen gedekt worden uit het reguliere budget voor schuldhulpverlening. Op basis van het onderzoek en de resultaten wordt een gezamenlijk beleidsplan opgesteld samen met bijbehorende beleidsregels en verordening. De kosten hiervoor bedragen per gemeente € 2.000. Ook deze kosten kunnen worden gedekt uit het reguliere budget voor schuldhulpverlening.
7
D66
Wie voert de schuldhulpverlening uit? SC MER?
8
LB
9
LB
10
LB
p.4 Blz. 4 Hoe hoog zullen de kosten van het externe bureau zijn, dat het onderzoek gaat uitvoeren naar de schuldhulpverlening binnen Maasgouw? Vallen deze kosten ook binnen de bestaande financiële middelen vanuit het budget Schuldenbeleid? Wat merken inwoners momenteel van het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening? Hoeveel (extra) inwoners maken gebruik van schuldhulpverlening sinds de invoering van het
Er is geen nieuw beleidsplan schuldhulpverlening. De vraag die voorligt is om het vigerende beleidsplan te verlengen met maximaal twee jaar om deze tijd te gebruiken om een gedegen en onafhankelijke evaluatie te laten uitvoeren met als doel om met een nieuw beleidsplan te komen dat voldoet aan de bestuurlijke afspraken, de wettelijke kaders en hetgeen gewenst is ter ondersteuning van onze inwoners. Als we het hebben over schuldenproblematiek zijn er verschillende categorieën te onderscheiden zoals huishoudens met betalingsachterstanden, huishoudens met financiële stress, huishoudens met geregistreerde dan wel problematische schulden en huishoudens in schuldhulpverlening. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor schuldhulpverlening voor inwoners en ondernemers. Taken liggen op het gebied van Pagina 4 van 5
Z/25/151170 - D/25/213785
nieuwe beleidsplan? Zien we een stijging?
vroegsignalering van schulden, toegang bieden tot schuldhulpverlening, nazorg en begeleiding en samenwerking met externe partijen die een bijdrage leveren aan het begeleiden en ondersteunen van inwoners en ondernemers met (problematische) schulden en financiële stress. Dit laatste betekent samenwerking met partijen zoals Verder schuldhulpverlening, het AMW-ML, de Sociaal Raadslieden, St. Schuldhulp Maasgouw, Kredietbank Limburg, het IMK en anderen. Het maatschappelijk werk signaleert in de afgelopen jaren dat 60% van de hulpvragen en informatie- en adviesvragen sterk een financiële component hebben. Als het gaat om de aanmeldingen bij Verder zien we dat Maasgouw de landelijke trend redelijk volgt. In 2020 was er een daling van het aantal aanmeldingen ten opzichte van 2019. Deze terugloop had te maken met de coronapandemie en de bijbehorende maatregelen. Vanaf eind 2021 begon het aantal aanmeldingen weer te stijgen. In 2022 was er flinke een stijging te zien, ook ten gevolge van de hoge inflatie en stijging van de energiekosten. De bestaanszekerheid van inwoners kwam steeds meer onder druk te staan. In 2023 steeg het aantal aanmeldingen landelijk gezien door maar zagen we in Maasgouw een lichte daling. 2024 kenmerkt zich landelijk door veel regionale verschillen; op sommige plekken stijgingen maar ook dalingen. In Maasgouw was er een lichte daling van 11% ten opzichte van 2023.
De eerste twee kwartalen van 2025 laten weer een stijging zien.
Pagina 5 van 5