2022-01-13 RIB-015439 Omgevingswet en legesverordening.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF (RIB) Registratienr :

D/21 /047122

Inlichtingen: Team:

Geurts, Marcel Fysiek Domein

Portefeuillehouder: Snijckers Onderwerp: Omgevingswet en legesverordening Datum: 13-12-2021 Verzenddatum:

Aan de leden van de raad van de gemeente Maasgouw

1 3 JAN 2022

Bijlage:

Geachte leden van de raad, Samenvatting Door de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) treden per 1 juli 2022 veranderingen op in takenpakket, capaciteit, verhaalbare kosten en omvang van legesopbrengsten. Voor een deel zijn de effecten 'autonoom' (denk aan knip in ruimtelijke en technische toets, wegvallen taken onder Wkb) en voor een deel afhankelijk van keuzes (heffen leges milieu, bijkomende taken Wkb). De legesverordening 2022 moet hierdoor aangepast worden per 1 juli 2022. In deze brief wordt uw raad geïnformeerd over het traject dat hiervoor gevolgd wordt. Achtergrond / geschiedenis Op 21 december 2021 heeft uw raad ingestemd met de legesverordening inclusief de bijbehorende tarieventabel 2022. Op 1 juli 2022 treden, zoals vooralsnog voorzien, een 2-tal nieuwe wetten in werking, de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb). Deze wetten hebben gevolgen voor de op 21 december 2021 vastgestelde legesverordening 2022. Toelichting Op ambtelijk niveau is de afgelopen maanden met de gemeenten Echt-Susteren en Roerdalen en het Servicecentrum MER (zowel team omgevingsdienst en team financiën) samengewerkt om te komen tot een nieuwe legesverordening 2022 die inspeelt op de nieuwe wetgeving.

In dit traject wordt advies en begeleiding gevraagd aan een extern deskundig bureau bij het opstellen van de legesverordening en tarieven voor belastbare feiten onder de Omgevingswet, inclusief de gevolgen van de Wet kwaliteitsborging bouwen. Onderdelen van de vraagstelling zijn: 1. Consequenties van de Omgevingswet en Wkb op capaciteit en leges per 1/7/2022; 2. Concretiseren van de aanpassingen in kostentoerekening leges, de belastbare feiten en grondslagen in de legesverordening en de legestarieven.

Pagina 1 van 4

Wet kwaliteitsborging bouwen Als gevolg van de wet verschuift bij nieuwbouw de toetsing aan en het toe zicht op bouwactiviteiten van gemeenten naar marktpartijen. Voor gemeenten is de impact: een deel van de werkzaamheden valt weg en inkomsten uit leges verminderen. Het toezicht bij nieuwbouw komt gefaseerd te vervallen en wordt vervangen door een stelsel van private kwaliteitsborgers. Met andere woorden: marktpartijen gaan de kwaliteitstoetsing van het bouwen verzorgen. Dit past binnen de ontwikkelingen rond de Omgevingswet: de rol van de gemeente verschuift van technisch toetser naar regisseur van planprocessen. De veranderingen als gevolg van de Wkb zijn:

Valtweg

o

Komt erbij

• Bou wtechn ische inhoudelijke beoordeling aanvraag • Toezicht opbouwtechnische uitvoering

• Check op toepassing juist kwaliteitsborgingsinstrument • Check op aanwezigheid juiste kwaliteitsborger • Check op verklaring bouwwerk conform Bouwbesluit • Check bevoegd gezag dossier

Onveranderd • Toetsing monumenten, welstand, brandveiligheid, bouwverordenjng, bestemmingsplan • Toezicht en handhaving op gebruiksfase • Handhaving Bouwbesluit

2

Omgevingswet De Omgevingswet heeft impact op twee sporen: 1. Strategische impact: Bijvoorbeeld de gevolgen van type regelset in het omgevingsplan (vergunningstelsel of algemene regels), tempo waarin het definitieve omgevingsplan wordt gevormd, mate waarin de regels in de bruidsschat worden overgenomen / geschrapt / lokaal gemaakt, inhoud van de omgevingsvisie en betekenis voor instrumenten, etc. 2. Operationele impact: Bijvoorbeeld de gevolgen in de zin van veranderende procedures (reguliere procedure, adviesrecht gemeenteraad, knip in technische en ruimtelijke beoordeling, etc.) en wettelijke kaders of nieuwe instrumenten (zoals intaketafel, omgevingstafel, participatie) of afspraken rondom ketenprocessen. Aanpak Algemeen Geconcentreerd wordt op de kostendekking en legestarieven op producten ('belastbare feiten') die door de Omgevingswet/Wkb veranderen. Denk aan: omgevingsoverleg (voorfase), bouwactiviteiten, milieubelastende activiteiten, wijzigen omgevingsplan. Voor de overige producten wordt zoveel mogelijk aangesloten op de bestaande methode van de gemeente in de kostenonderbouwing en belastbare feiten, tenzij daar veranderingen in optreden als gevolg van (keuzes door) de Omgevingswet.

Normaal gesproken hanteert een gemeente als werkwijze om een overzicht aan te houden van begrote en verhaalbare kosten (aantallen/formatie/tarief), begrote legesinkomsten en de algemene mate van kostendekkendheid. In de modellering en kostendekking van de externe adviseur wordt 'een slag dieper' gegaan. Vanuit de begroting wordt een soortgelijke opstelling gemaakt. Vervolgens een kostenopstelling per product ('belastbaar feit') met verwachte aantallen, ureninzet, kostprijs en eventuele andere door te berekenen kosten. Hierin wordt ook de impact doorgerekend vanuit de Omgevingswet/Wkb die vaak (nog) niet is verwerkt in de formatie en begroting. Projectorganisatie De adviseur ondersteunt de al gevormde werkgroep leges. De werkgroep kent een afvaardiging vanuit Servicecentrum MER en elke gemeente die representatief is en alle benodigde kennis en expertise herbergt. Aanpak

Startsessie In een startsessie met de werkgroep leges wordt nader ingegaan op: • uitgangspunten, voorliggende en gemaakte keuzes met betrekking tot Omgevingswet en Wkb • hoofdlijnen van de systematiek en kostendekking van de huidige leges

Pagina 2 van 4

• •

inzicht in beschikbare geg evens met betrekking tot taken ('workloa d') en formatie toelichting op het rekenmodel voor de kostenonderbouwing

Opbouw verordening en tarieventabel Aan de hand van de huidige legesverordeningen van de drie gemeenten en de VNG modelverordening leges 2022 wordt met de leden van de werkgroep de gewenste opbouw van de legesverordening 2022 bepaald voor de onderdelen onder de Omgevingswet. Dit wordt voorbereid op basis van eerder geformuleerde uitgangspunten. In een sessie wordt gekomen tot de voorlopige opbouw en inhoud. Hiermee zijn de door de Omgevingswet en WKB veroorzaakte aanpassingen 'technisch' verwerkt in de nieuwe legesverordening en tarieventabel (in deze fase van de aanpak nog zonder de tarieven). Het resultaat is een opgebouwde legesverordening voor de onderdelen Omgevingswet (titel Il). Kostendoorrekening De volgende stap is om een kostendoorrekening te maken om tot tarieven te komen. Hierbij wordt een calculatiemodel gehanteerd dat vanuit de (verhaalbare) kosten de vertaling maakt naar de tarieven en daarbij de mate van kostendekking bewaakt. Dit is een fijnmazige calculatie om tot de verwachte aantallen en de kostenonderbouwing van de tarieven te komen. Hierbij is opgemerkt dat er (mogelijk) nieuwe legesvatbare activiteiten in de legesverordening en tarieventabel komen waarvoor geen ervaringsgegevens beschikbaar zijn en/of waarvoor de kostenonderbouwing deels van samenwerkingspartners afkomstig is (denk aan de omgevingstafel, leges milieubelastende activiteiten).

Hiervoor wordt gewerkt met zo betrouwbaar mogelijke prognoses en/of referentiegegevens van andere gemeenten. Tarieventabel Vanuit de kostendoorberekening wordt een voorstel gedaan voor de omvang van de tarieven in de tarieventabel. Hierbij kunnen - voor elke gemeente afzonderlijk - scenario's van tarieven geanalyseerd worden. Voor de volledigheid: dit betreft uitsluitend titel Il (Omgevingswet) en niet de overige titels van de verordening. Tijdpad Het tijdpad voor uitvoering van de beschreven activiteiten is als volgt:

·,~ __ · ,

.

.,.,. '

Tijdpad 2022 -

.

December

Startsessie Keuzes OW en WKB

Januari

Opbouw tarieventabel

Februari

Kostendekkendheld

Maart

Tarieventabel en elndopleverlng kostendekkendheld

Rol van bestuur is nader te bepalen

Consulteren en besluitvorming op uitgangspunten, keuzes en kostendekking

Mei/Juni

Vaststelling legesverordenlng leges

Bestuurlijke borging Eind januari wordt een notitie opgeleverd die aangeboden wordt aan de portefeuillehouders. In deze notitie wordt ingegaan op hoofdlijnen en op de gevolgen van de Wkb, de legesheffing voor het omgevingsoverleg en voor milieubelastende activiteiten. In de notitie wordt een richting gegeven aan de voorliggende bestuurlijke keuzes

Pagina 3 van 4

op deze onderw erpen. In maart 2022 worden de kostenonderbouwing met calculatiemodel, de leg esverordening en tarieventabel 2022 (titel Il) opgeleverd. De nieuwe legesverordening 2022 inclusief tarieventabel wordt op 31 mei 2022 aan de nieuwe gemeenteraad voorgelegd. Hierbij wordt dan nog uitgegaan van de invoe ringsdatum 1 juli 2022 .

Financiële consequenties De financiële consequenties die betrekking hebben op de legesopbrengsten zijn op dit moment nog onvoldoende in te schatten. Hierover wordt uw raad in een later stadium geïnformeerd. De kosten van de begeleiding in dit traject bedragen ongeveer€ 4.000 voor de gemeente. Deze worden gedekt binnen de begroting 2022 (budget Omgevingswet).

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Maasgouw,

Pagina 4 van 4