174343-Bijlage 1 Totaaldocument 2e Prorap 2024 definitief

Openbare verlichting Don Boscoplein Heel

bijstelling krediet 2024 (per saldo) -/- € 10.000 structureel voordeel kapitaallasten vanaf 2026 (per saldo) € 1.500

In juni 2024 is de aanbesteding op de markt gezet voor het vervangen van de openbare verlichting op het Don Boscoplein te Heel. De uitkomst van de aanbesteding is € 101.400 groot. Dat is meer dan begroot waardoor er een tekort van € 40.000 is op het krediet. De extra kapitaallasten (afschrijvingstermijn masten 40 jaar) bedragen € 1.000 vanaf 2026. Op het krediet van de armatuurvervanging OVL kan nu al € 50.000 op het krediet vrijvallen door een gunstige uitkomst bij de aanbesteding. Hierdoor is er een voordeel op de kapitaallasten (afschrijvingstermijn armaturen 20 jaar) van € 2.500 vanaf 2026. Per saldo is er een incidenteel voordeel van € 10.000 op de kredieten en een structureel voordeel op de kapitaallasten van € 1.500 vanaf 2026.

Maatregelen en certificering speeltoestellen

incidenteel nadeel 2024 € 5.000 bijstelling krediet 2024 € 25.000 structureel nadeel kapitaallasten vanaf 2026 € 1.700

In samenspraak met een Aangewezen KeuringsInstantie (AKI) zijn alle speeltoestellen in onze openbare ruimte op veiligheid en wet- en regelgeving gecontroleerd. Daarnaast zijn de dossiers van de speeltoestellen gecontroleerd op hun volledigheid. Voor de keuringen wordt € 5.000 incidenteel bijgeraamd ten laste van de exploitatie. In de rapportage voortkomend uit deze controle, zijn enkele aandachtspunten en vervolgacties geconcludeerd welke wij willen opvolgen. Voor de aanpassingen en vervanging van enkele speeltoestellen wordt € 25.000 bijgeraamd op een bestaand krediet. De extra kapitaallasten (afschrijvingen) bedragen € 1.700 vanaf 2026 ten laste van de exploitatie.

34

Oude kern Stevensweert Fase 2

bijstelling krediet 2024 (per saldo) -/- € 30.000 structureel voordeel kapitaallasten vanaf 2025 (per saldo) € 1.000

Het project Oude Kern Stevensweert fase 2 is inmiddels afgerond en heeft een positief financieel resultaat opgeleverd. Enkele afrekeningen moeten nog volgen. Vooruitlopend hierop willen we al een bedrag van € 200.000 laten vrijvallen. Bij de jaarrekening 2024 hebben we het definitieve financiële beeld waar we mogelijk nog een bedrag kunnen laten vrijvallen. Een deel van dit positieve resultaat (€ 200.000) willen we gebruiken voor het aanvullen van de kredieten Fun Beach en Blauwe Ader Heel fase 1 (zie tekst Blauwe Ader en Fun Beach). Per saldo valt er een krediet van € 30.000 vrij en is dit een voordeel op de kapitaallasten van € 1.000 vanaf 2025. Blauwe Ader Heel fase 1

budgettair neutraal

Door tegenvallende aanbesteding van de Blauwe Ader Heel fase 1 is er voor aanvang van het project geen post onvoorzien resterend in het projectbudget. De ervaring leert dat dit wel nodig is gezien de omvang en complexiteit van het project. Bij het project Stevensweert fase 2 kan er in totaal € 200.000 (60% GRP en 40% wegen) vrijvallen. Het overschot van riolering, € 120.000, hevelen wij over naar het project Blauwe Ader Heel fase 1, zodat er daar ruimte is voor onvoorziene zaken in de uitvoer van het project. De uitvoering is half oktober 2024 gestart. Parkeerterrein Fun Beach

budgettair neutraal

De oplevering van werkzaamheden die zijn uitgevoerd in het kader van de realisatie van het parkeerterrein Fun Beach inclusief alle bijbehorende werkzaamheden heeft plaatsgevonden. De aannemer heeft nog enkele herstel- en afwerkpunten af te handelen: dat zal op korte termijn gebeuren. Daarnaast worden er nog twee kleine, bijkomende werkzaamheden uitgevoerd, om enkele zaken te optimaliseren. Zo wordt bijvoorbeeld: - het aangelegde toegangspad naar de beregeningsput van de aangrenzende agrariër aangepast zodat het water beter weg kan (€ 2.500); - de duiker onder de Rietkamp vergroot zodat het water daar beter door kan stromen en niet voor overlast op de aangrenzende landbouwpercelen zorgt (€ 7.200). Ook is er een bijbetaling (€ 4.350) aan de orde op de aangekochte grond voor het parkeerterrein: in de koopovereenkomst is opgenomen dat, wanneer bij inmeting van de definitieve situatie blijkt dat er méér vierkante meters zijn aangekocht dan in de koopovereenkomst zijn vermeld, deze extra oppervlakte verrekend zal worden. Voor een van de twee agrariërs is dit aan de orde. Daarnaast is er € 35.000 uitgegeven aan poorten en slagbomen. Wij hebben de erfpachter in de erfpachtovereenkomst de verplichting opgelegd om het terrein buiten openingstijden af te sluiten. Om aan die verplichting invulling te kunnen geven, moeten er uiteraard wel deugdelijke poorten en slagbomen aanwezig zijn.

Deze waren niet in het bestek bij de aannemer opgenomen, maar zijn abusievelijk niet meer los meegenomen in de herberekening van het krediet.

35

De definitieve eindafrekening van het project kan midden 2025 worden opgesteld, als alle werkzaamheden zijn uitgevoerd en afgerekend en de onderhoudstermijn op het werk is afgelopen. In totaal verwachten we dat de definitieve kosten het beschikbare krediet circa € 50.000 zullen overschrijden. Bij het project Stevensweert fase 2 kan er in totaal € 200.000 (60% GRP en 40% wegen) vrijvallen. Van het overschot (€80.000) van wegen willen we € 50.000 overhevelen naar het project Parkeerterrein Fun Beach Panheel. Overschot energiekosten

incidenteel voordeel € 250.000

In 2023 en 2024 zijn de energiebudgetten eenmalig met € 420.000 per jaar bijgesteld. Bij de jaarrekening 2023 was er sprake van een incidenteel overschot van ca. € 127.000 op de totale energiebudgetten. In 2024 zijn de (energie)tarieven verder gedaald. Derhalve stellen we in deze Prorap alvast de energiebudgetten voor 2024 incidenteel naar beneden bij met € 250.000 ten gunste van de exploitatie. Deze bijstelling betreft een inschatting, in de jaarrekening 2024 worden de definitieve afrekeningen verwerkt. Eventuele structurele bijstellingen van energiebudgetten vanaf 2025 vinden (indien aan de orde) in een volgende Prorap plaats. Hieronder een overzicht van het totale incidentele voordeel per programma: Overschot € Programma sociaal domein Programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Programma leefomgeving, wonen en economie Programma overhead

Totaal

60.000 95.000 45.000 50.000

250.000

36

5.3

Vluchtelingen

Opvang ontheemden Oekraïne

incidenteel voordeel € 3.238.400

Op basis van de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne vergoedt het rijk de gemeentelijke kosten voor de opvang van Oekraïners. De vergoeding gebeurt op basis van een Specifiek Uitkering (SPUK) en wordt door gemeenten verantwoord via hun eigen jaarrekening. Ook voor het jaar 2024 is geen terugbetalingsverplichting aan het rijk van toepassing. De minister komt ook dit jaar wel met een verzoek om het teveel ontvangen bedrag terug te storten. Over het jaar 2022 hebben hier 9 gemeenten gehoor aan gegeven. Hoeveel gemeenten dit voor 2023 hebben gedaan is nog niet bekend. In 2022 en 2023 zijn de inkomsten die wij ontvangen van het Rijk ook als uitgaven begroot (budgettair neutraal) en werd het (forse) voordelig saldo in de jaarrekening verantwoord. Voor 2023 was dit een totaal voordeel van € 3.514.100, waarbij voor een bedrag van € 1.314.100 een bestemmingsreserve vluchtelingen is gevormd en het restant ten gunste van de Algemene reserve is gebracht. Dit jaar doen wij in deze Prorap een voorschot nemen op het te verwachten positieve resultaat. De definitieve afrekening vindt plaats in de jaarrekening 2024. In juni 2024 is er een nieuwe aanvraag gedaan voor een bijdrage voor het 1e half jaar 2024. De grondslag voor de bijdrage is het aantal Oekraïners dat wij als gemeente opvangen (per bed/ per dag) met een normbedrag van € 61.

Bij besluit van 20 juni 2024 is een bedrag van € 2.821.900 ontvangen van het rijk. Voor het 2e half jaar van 2024 heeft in september een aanvraag en toekenning plaatsgevonden voor een bedrag van € 2.755.900. De aanvraag voor het 2e halfjaar is gebaseerd op de cumulatief aantal gerealiseerde bedden per september met een doorrekening tot het einde van het jaar. Hieronder de verwachte inkomsten en uitgaven over het gehele jaar 2024. Hier is rekening gehouden met de werkelijk gemaakte kosten t/m september en is voor de rest van jaar een aanname gedaan o.b.v. uitgaven die nu reeds bekend zijn. De totale kosten voor 2024 zijn naar verwachting € 2,2 miljoen (exclusief inhuur personeel). Omschrijving Beschikking 1e half jaar 2024 (inkomsten) Beschikking 2e half jaar 2024 (inkomsten) Geboekte uitgaven t/m september 2024 Verwachte uitgaven restant 2024 Verwachte uitgaven inhuur personeel 2024 Totaal verwacht overschot 2024

Bedrag € 2.821.900 2.755.900 -/- 1.220.200 -/- 979.800 -/- 139.400 3.238.400

Wederom verwachten wij dus een overschot op de bijdrage die wij van het Rijk ontvangen. Dit heeft een aantal oorzaken: - De werkzaamheden m.b.t. vluchtelingen doen wij zo veel mogelijk met eigen mensen in de organisatie waardoor de lijnen kort zijn en er efficiënt kan worden gewerkt. Bij andere gemeenten is bijvoorbeeld besloten om het ontvangen bedrag in zijn geheel aan een welzijnsorganisatie door te betalen en deze organisatie alle werkzaamheden hier omtrent te laten uitvoeren. - De salariskosten van de eigen mensen zijn in de personeelsbegroting opgenomen en komen niet ten laste van dit budget. Het tijdelijk personeel dat wij inhuren om werkzaamheden uit te voeren die anders zouden blijven liggen komen daar waar nodig wel t.l.v. dit budget.

37

-

-

De inzet van Stichting Vluchtelingenwerk zorgt ook voor een efficiënte inzet van middelen. Vluchtelingen hebben een direct aanspreekpunt waardoor snel en doelmatig kan worden gehandeld. De plaatsing van gevluchte Oekraïners binnen onze gemeente verloopt goed. Budgettair spreken wij een maximumbedrag van € 25 per bed per dag af. Dit is een prijs waarbij voldoende aanbod is voor huisvesting binnen onze gemeente.

Volwassen ontheemden met inkomen gaan in de gemeentelijke opvang een eigen bijdrage betalen voor die opvang. Deze bijdrage kan vanaf 1 juli 2024 worden opgelegd, gemeenten hebben echter de mogelijkheid om binnen een half jaar hier naar toe te werken en te starten met innen van een eigen bijdrage per 1 januari 2025. In het tweede halfjaar van 2024 is in samenwerking met de andere MER gemeenten en SC MER SD gewerkt aan de implementatie van deze nieuw taak inning eigen bijdrage ontheemden Oekraïne zodat wij per 1 januari 2025 kunnen starten met de inning van de eigen bijdrage. De hoogte van de kosten (in 2024) voor de implementatie zijn naar verwachting € 50.000. Dit bedrag is in het overzicht hierboven opgenomen in het bedrag van € 979.800. De hoogte van de bijdrage is en vast bedrag voor gas, water en elektra (GWE) van € 105 per maand per volwassen ontheemden. Dus per gezin (al dan niet met kinderen) is de bijdrage maximaal € 210. Bij locaties waar maaltijden standaard worden verzorgd komt een bijdrage voor catering bovenop de bijdrage voor GWE. Binnen onze gemeente is dit laatste niet aan de orde. Voor 2025 verwachten wij in het 1e halfjaar uitgaven van ca. € 1.000.000. Vanuit het Rijk ontvangen wij hier ook inkomsten voor in 2025. De aanvraag voor deze bijdrage kunnen wij begin 2025 doen. Derhalve vragen wij om een bedrag van € 1.000.000 te begroten (budgettair neutraal).

38

6. Overzicht indexaties Indexeringen 2e Prorap 2023: Exploitatiebijdrage museum Thorn Exploitatiebijdrage museum Stevensweert Exploitatiebijdrage museum Maasbracht Premieverhoging verzekeringen vanaf 2023 Prijsindexatie personeel derden-inhuur Westrom Wijkbeheer vanaf 2023 Prijsindexatie personeel derden-inhuur Westrom Wijkbeheer vanaf 2024 Wijkteam / onderhoud Maatwerkvoorzieningen wmo/Hulp bij Huishouden Maatwerkvoorzieningen wmo/Rolstoelvoorziening Schuldenbeleid CJG indexering Subsidies sportzaal Linne indexering Subsidie bibliotheek indexering Subsidie Algemeen Maatschappelijk Werk indexering Mee subsidie indexering VNG contributie+GGU VVV Limburg subsidie Totaalbedrag indexeringen 2e Prorap 2023

2024

2025

2026

2027

4.300 4.100 2.400 27.200 45.000 16.500 15.000 140.000 30.000 10.000 40.000 3.600 17.300 12.000 10.000 15.000 15.000 407.400

4.300 4.100 2.400 27.200 45.000 16.500 15.000 140.000 30.000 10.000 40.000 3.600 17.300 12.000 10.000 15.000 15.000 407.400

4.300 4.100 2.400 27.200 45.000 16.500 15.000 140.000 30.000 10.000 40.000 3.600 17.300 12.000 10.000 15.000 15.000 407.400

4.300 4.100 2.400 27.200 45.000 16.500 15.000 140.000 30.000 10.000 40.000 3.600 17.300 12.000 10.000 15.000 15.000 407.400

1e Prorap 2024: Vind Subsidie Subsidies sportzaal Linne Leasetarieven wagenpark Subsidie CJG Cao personeel Totaalbedrag indexeringen 1e Prorap 2024

2.400 2.200 19.500 86.200 120.000 230.300

2.400 2.200 19.500 86.200 220.000 330.300

2.400 2.200 19.500 86.200 220.000 330.300

2.400 2.200 19.500 86.200 220.000 330.300

Totaal bedrag indexeringen 2024 e.v. jaren Budget indexering opgenomen in de Programmabegroting 2024 Restantbedrag ten laste van onvoorzien structureel in 1e Prorap 2024

637.700 -500.000 137.700

737.700 -500.000 237.700

737.700 -500.000 237.700

737.700 -500.000 237.700

In de programmabegroting 2024 die op 7 november 2023 is vastgesteld is een stelpost indexering voor een bedrag van € 500.000 structureel opgenomen. Afgesproken is om in 2024 de werkelijke kostenstijging in de individuele budgetten te rapporteren in de programmarapportages. Bij het opmaken van de 2e Prorap 2023 is naar voren gekomen dat enkele substantiële indexeringen reeds bekend waren. Deze bedragen zijn dan ook in de 2e Prorap 2023 reeds verwerkt. In deze 1e Prorap 2024 zijn nog een aantal indexeringen voor een bedrag van € 230.300 en structureel vanaf 2025 € 330.300 opgenomen (inclusief Cao personeel). Het totaal bedrag aan indexeringen is hoger dan de verwachting was bij het opstellen van de Programmabegroting 2024. Het tekort van € 137.700 voor 2024 en € 237.700 voor de volgende jaren is in de 1e Prorap 2024 ten laste van de post onvoorzien structureel gebracht. Nu bij de 2e prorap 2024 zijn er voor 2024 nog een aantal bedragen die met indexering te maken hebben. Gezien de hoogte van het bedrag zijn deze niet tekstueel opgenomen maar administratief verwerkt in de begrotingswijziging.

39

In de Programmabegroting 2025 is wederom een stelpost opgenomen voor indexeringen voor een bedrag van € 250.000 structureel. Dit bedrag is substantieel lager dan het bedrag van € 500.000 dat in 2024 structureel is opgenomen. De verwachting was namelijk ook dat de indexeringspercentages aanmerkelijk lager zouden zijn dat het afgelopen jaar. Nu bij het samenstellen van de 2e Prorap blijkt dat er toch een aantal indexeringen, met name bij het sociale domein, bekend zijn die het bedrag van € 250.000 overtreffen. Indexeringen 2e Prorap 2024: Jeugdzorg inclusief subsidie CJG Wmo huishoudelijke hulp Menswel

2025

2026

2027

2028

448.000 200.000 28.100

448.000 200.000 28.100

448.000 200.000 28.100

387.200 200.000 28.100

Totaalbedrag indexeringen 2e Prorap 2024 Budget indexering opgenomen in de Programmabegroting 2025 Restantbedrag post indexering 2025

676.100 -250.000 0

676.100 -250.000 0

676.100 -250.000 0

615.300 -250.000 0

Restant bedrag ten laste van onvoorzien structureel in 2e Prorap 2024

426.100

426.100

426.100

365.300

Nadere onderbouwing Wmo Eind maart 2024 hebben de gemeenten Roermond, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen (Midden-Limburg Oost gemeenten) een verzoek gedaan bij de gemeenten Weert, Leudal en Nederweert (Midden-Limburg West gemeenten) om met ingang van 1 januari 2025 toe te treden tot de Basis-, en Uitvoeringsovereenkomsten Hulp bij het Huishouden 2023 e.v. Een van de redenen om mee te gaan met het contract van MLW is dat we zo voldoen aan de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijs Wmo. Wij hebben voor de impact van de AMvB een passage in de risicoparagraaf van de begroting 2025 opgenomen. Omdat we, ook al kunnen we het nog niet kwantificeren, er wel van uit gaan dat deze maatregelen voor Maasgouw kostprijsverhogend gaat werken. Zowel voor Wmo als Jeugd omdat we relatief lage tarieven hanteren in vergelijking met de rest van Nederland. In april 2024 hebben de Midden-Limburg West gemeenten ingestemd met dit verzoek. Medio juni is dit door ons college vastgesteld. Hierbij is ook opgenomen het gelijktrekken (herijken) van het uurtarief per 1-1-2025. De herijking vindt plaats omdat er voor MLO met een ander automatisch aanpassingsmechanisme (prijsindex) wordt gewerkt. De index bij MLO was voorheen volledig de OVA-index. Vanaf 1-1-2025 geldt de index (90% cao volgen en 10% CPI). Het MLO uurtarief is daarom bij het berekenen van de index 2025 losgelaten.

Immers vanaf 2025 hanteren we het tarief conform lopende overeenkomst MLW en is dus het tarief 2024 van MLW leidend. In oktober 2024 is de index voor 2025 bepaald op 4,93%. Echter omdat MLO een lager tarief hanteerde dan MLW betekent dit dat per 1-1-2025 het nieuwe geïndexeerde tarief 8% hoger is dan het oude uurtarief 2024, het verschil is naar verwachting ongeveer € 200.000. Jeugd Vanaf 2024 is de indexering van de tarieven binnen de verschillende percelen jeugdzorg niet meer identiek. Dit komt door de verbreding van de schaal waarop we de jeugdzorg inkopen. Segmenten 1, 2 en 5 worden op grotere schaal ingekocht, waardoor de indexering breder afgestemd moet worden. Het prijsindexcijfer wordt daarom berekend en opgenomen in de kwartaalrapportage MLO, gebaseerd op een gewogen gemiddelde van alle onderliggende contracten (met bijbehorende indexmechanismen) en het verwachte volume. Voor 2024 is de voorlopige index vastgesteld op

40

6,56%. Echter de tweede kartaalrapportage wordt pas opgeleverd nadat wij de 1ste prorap hebben afgerond. Twee belangrijke componenten bij het bepalen van de gewogen index betreffen de subsidieaanvraag van het CJG (waarbij de index wordt gebaseerd op cao-ontwikkelingen) en de OVA-prijsindex. De Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) is een jaarlijks vastgesteld indexcijfer dat de stijging van de loonkosten binnen de publieke sector weerspiegelt. In veel, maar niet uitsluitend, van onze overeenkomsten fungeert de OVA-index als automatisch aanpassingsmechanisme voor het indexeren van tarieven. Het gebruik van de OVA-index is gangbaar binnen de sector en wordt van ons verwacht door de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Reële Prijzen Jeugdwet. Deze AMvB verplicht ons ervoor te zorgen dat de tarieven die we betalen voor jeugdzorg gebaseerd zijn op een reële kostprijs, waarin de stijgende arbeidskosten correct zijn opgenomen. We moeten dus voldoen aan de eis om jeugdzorgaanbieders voldoende te compenseren voor hun kosten, waaronder de lonen. Wat we nu ervaren, is dat de loonkosten veel harder blijven stijgen dan oorspronkelijk verwacht. Dit vergroot de impact van de OVA-index extra uit, waardoor de financiële druk op zowel de gemeente als de zorgaanbieders steeds groter wordt.

In voorgaande jaren kozen we ervoor om het budget pas na het tweede kwartaal bij te stellen. Dit was mogelijk omdat de OVA-index destijds meestal rond de 2% (2021) – 3% (2020) lag, waardoor de impact op de totale kosten beperkt bleef. Tegelijkertijd speelde de zorgvolumewijziging een grote rol: een stijging van de index met 2% kon bijvoorbeeld worden gecompenseerd door een daling van het volume, wat de kosten budgettair neutraal zou houden. Met de huidige uitzonderlijk hoge indexen is de invloed van de stijgende arbeidskosten aanzienlijk. De stijging van de loonkosten, die hoger is dan verwacht, zorgt ervoor dat de financiële druk nu al voelbaar is. Daarbij werkt een indexatie in principe meerjarig door.

41

7. Overzicht bij te stellen kredieten Kredieten: 2e Prorap 2024

Bijstelling

Uitgaven: Vervangen speeltoestellen

€

25.000

Oude kern Stevensweert Fase 2 (wegen)

€

-80.000

Oude kern Stevensweert Fase 2 (riolering)

€

-120.000

Blauwe Ader Heel Fase 1 (riolering)

€

120.000

Leerke Ven / investeringen openbare ruimte

€

50.000

Don Boscoplein Heel / vervangen lichtmasten

€

40.000

Vervangen armaturen (amendement Raad begroting 2023)

€

-50.000

Diverse kredieten met kleine aanpassingen < € 25.000

€

9.900

Totaal (voordeel)

€

-5.100

Toelichting zijn te lezen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Bij te stellen kredieten < €25.000 worden wel financieel verwerkt maar geen toelichting voor opgenomen in de Prorap.

42