153277-Bijlage 1- Jaarstukken 2023 Deel A jaarverslag

Jaarstukken 2023 Deel A Jaarverslag

“Aandacht geven loont!"

Maasgouw, 28 mei 2024; versie definitief raad 9 juli 2024

1

2

Inhoudsopgave

1. Samenvatting ....................................................................................................................................................5 2. Inleiding ..........................................................................................................................................................10 3. Programmaverantwoording ...........................................................................................................................11 3.1. ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING......................................................................... 13 3.2. DIENSTVERLENING................................................................................................................. 25 3.3 SOCIAAL DOMEIN .................................................................................................................. 33 3.4 BEHEER OPENBARE RUIMTE, INFRA EN VASTGOED .............................................................. 61 3.5 LEEFOMGEVING, WONEN EN ECONOMIE ............................................................................. 71 3.6 GEBIEDSONTWIKKELINGEN ................................................................................................... 93 4.

Financiële overzichten .....................................................................................................................................105 4.1 OVERZICHT PROGRAMMA ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN............................................. 105 4.2 OVERZICHT PROGRAMMA OVERHEAD................................................................................ 109 4.3 OVERZICHT PROGRAMMA VENNOOTSCHAPSBELASTING ................................................... 113 4.4 OVERZICHT PROGRAMMA ONVOORZIEN............................................................................ 115 4.5 OVERZICHT LOON- EN PRIJSINDEXATIES 2023-2026 ........................................................... 117 5. Paragrafen inzake de financiële positie ...........................................................................................................119 5.1 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING INLEIDING ........................................... 121 5.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .................................................................................... 139 5.3 FINANCIERING ..................................................................................................................... 147 5.4 BEDRIJFSVOERING ...............................................................................................................

155 5.5 VERBONDEN PARTIJEN........................................................................................................ 169 5.6 GRONDBELEID...................................................................................................................... 199 5.7 LOKALE HEFFINGEN ............................................................................................................. 211 5.8 OPENBAARHEID ................................................................................................................... 219 5.9 RECHTMATIGHEIDSVERKLARING ......................................................................................... 221 5.10 VLUCHTELINGEN .................................................................................................................. 225

3

4

1. Samenvatting Samenvatting uitvoeringsjaar 2023 In de programmabegroting 2023 zijn de gezamenlijke afspraken op hoofdlijnen weergegeven. In deze jaarstukken is per programma aangegeven in hoeverre de ambities, doelen en acties zijn gerealiseerd door beantwoording van de 3 W-vragen. Op 8 november 2022 is de Programmabegroting 2023 ‘Aandacht geven loont! vastgesteld. In 2023 is er nog meer dan anders geïnvesteerd in het leren kennen van mensen, het opbouwen van een relatie, het leggen van verbindingen en het inzetten en uitbreiden van een netwerk. Dit alles om mensen in hun kracht te zetten. Daarbij hebben wij een beroep gedaan op eigen verantwoordelijkheid en faciliteren wij als gemeente het proces en eventuele bijbehorende middelen. Ondanks de ruimtevragende claims, de marginale belastingverhoging en de substantiële prijsstijgingen was er sprake een structureel sluitende begroting. Ook in 2023 heeft de oorlog in Oekraïne een negatieve impact gehad op een aantal fronten zoals prijsstijgingen, schaarste aan grondstoffen, energie en lange levertijden. De taken m.b.t. de opvang van ontheemden is binnen Maasgouw uitgevoerd door eigen personeel waarbij wel voor vervanging is gezorgd voor belangrijke taken die zouden zijn blijven liggen.

De opvangcrisis is aanzienlijk waarbij niet alleen voor huisvesting voor ontheemden uit de Oekraïne wordt gezorgd maar ook asielzoekers en statushouder onderdak nodig hebben. De paragraaf crisis Oekraïne is daarom ook omgedoopt naar paragraaf Vluchtelingen (hoofdstuk 5.10). In dit jaarverslag hebben wij bij 4.5 de realisatie van de loon- en prijsindexaties 2023 weergegeven in vergelijking met de tabel die in de begroting 2023 is opgenomen ter vergelijk. Verder maakt binnen het jaarverslag de paragraaf Covid-19 geen deel meer uit van de paragrafen. Tot en met de jaarstukken 2022 gaf de accountant een controleverklaring af voor getrouwheid en rechtmatigheid. Vanaf de jaarstukken 2023 is het college verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording. Hiervoor is een nieuwe paragraaf rechtmatigheidsverklaring (hoofdstuk 5.9) in het jaarverslag opgenomen. Met peildatum 1 mei 2023 is de 1e Prorap 2023 opgesteld, die op 11 juli 2023 is vastgesteld. In deze voortgangsrapportage was sprake van een kleine negatieve bijstelling van € 173.000 in 2023 maar substantiële negatieve bijstellingen in de navolgende jaar oplopend van € 1 mln in 2024 naar € 1,2 mln in 2026. Deze werd met name veroorzaakt door de bijstelling van de verbonden partijen. Deze negatieve saldo’s zijn ten laste van de post onvoorzien structureel gebracht.

In de 2e Prorap 2023 in december 2023 was sprake van een forse negatieve bijstelling over 2023 van € 1,4 mln en voor de jaren 2024 t/m 2026 ca. € 600.000 negatief. Het negatieve saldo over 2023 is ten laste van de algemene reserve gebracht en de bedragen voor 2024 t/m 2026 ten laten van de post onvoorzien structureel. Het jaar 2023 werd daarmee afgesloten met een saldo van € 0. In de jaarrekening 2023 is sprake van een substantieel positief saldo van € 6.377.800. Op basis van de huidige inzichten van het positieve rekeningsaldo 2023 kan nu geconstateerd worden dat de aanvulling van het negatieve saldo van € 1,4 mln bij de 2e Prorap 2023 niet nodig was. Verder zijn ook al bij de 2e Prorap 2023 een aantal budgetoverhevelingen aangekondigd, omdat voorzien werd dat uitgaven (deels) een jaar opschoven. Deze voorziene overhevelingen maken in eerste instantie wel deel uit van het positieve rekeningsaldo (resultaatbepaling) en komen vervolgens aan bod bij de voorgestelde budgetoverheveling (resultaatbestemming).

Analyse Saldo 2023 Raming saldo per 19 december 2023

€

-

Verklaring saldo 2023

€

6.377.800

Werkelijk saldo 2023

€

6.377.800

5

De analyse van het positieve saldo ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:

Programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering

€

Bijdrage brandweer VRLN

-32.100

Gewezen wethouders Bijdrage BsGW

51.500

Programma dienstverlening

-101.800

€

Verkiezingen (budgetoverheveling naar 2024)

40.400

Implementatie wet Open Overheid

58.400

Programma sociaal domein

€

Algemeen Maatschappelijk Werk

33.000

Participatie

69.600

Sport projecten

32.900

Bijdrage stichting SMBM Menswel

81.400

Gemeenschapsaccommodaties (budgetoverheveling naar 2024)

29.900

Energietoeslag (budgetoverheveling naar 2024)

206.400

Huishoudelijke Hulp (WMO)

33.800

Maatwerkvoorz Natura materieel WMO

51.600

Omnibuzz vervoer Maatwerkvrz nat imm WMO

54.300

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) - Combinatiefuncties

40.800

MER Sociaal Domein

-162.000

Beschermd Wonen/MO/B&P (saldobestemming) Preventie arrangementen (budgetoverheveling Streetcare € 20.300 en POH/SOJ €17.800 naar 2024)

486.700

Leerlingenvervoer

-79.800

Onderwijsachterstandenbeleid/VVE

42.300

Basisonderwijs Huisvesting

-31.500

Speciaal (voortgezet) onderwijs huisvesting

766.900

Jeugdhulp

-165.900

Loonkosten SD Vluchtelingen i.v.m. noodtoestand Oekraïne (saldobestemming)

68.100

63.600 3.514.100

Energiekosten totaal programma Sociaal Domein

57.900

Bijzondere bijstand

29.100

Vluchtelingenwerk

84.000

Programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed

€

Onderhoud wegen (budgetoverheveling naar 2024)

132.500

Uitbreiding bomenbestand (budgetoverheveling naar 2024)

50.000

Klimaatadaptatie Groen (budgetoverheveling naar 2024)

31.000

Maaien bermen (budgetoverheveling naar 2024)

27.300

Riolering 2023

66.700

Energiekosten totaal programma BOR, infra en vastgoed

28.600

6

Programma leefomgeving, wonen en economie Verkoop schoolgebouw De Maaskei Waardevol toerisme (budgetoverheveling naar 2024) Inzet personeel Ondersteuning woonwagens (budgetoverheveling naar 2024) Groenimpuls Maasgouw (budgetoverheveling naar 2024) Haalbaarheidsstudie overdekte parkeerplaatsten (budgetoverheveling naar 2024) Uitvoering Omgevingswet (budgetoverheveling naar 2024) Haven Koeweide (budgetoverheveling naar 2024) Economisch programma (budgetoverheveling naar 2024) Doorbelasting uren grex projecten Winstneming Bosserhofsveld Winstneming Linne Zuid oost Energiekosten totaal programma Leefomgeving Waboleges

Programma gebiedsontwikkeling Vakantieparken Heel (budgetoverheveling naar 2024) Gebiedsontwikkelingen algemeen (budgetoverheveling naar 2024)

Programma algemene dekkingsmiddelen Deelneming Enexis Algemene Uitkering Baten onroerende zaakbelasting Baten toeristenbelasting Forensenbelasting Oninbaar verklaarde debiteuren

Programma overhead Onttrekking reserve voormalig personeel Personeel/toevoeging aan voorziening verlofsparen Overige personeelslasten Salariskosten overhead Tijdelijk personeel (€ 89.600 budgetoverheveling naar 2024) Gegevensveiligheid Dwangsommen onrechtmatige bewoning ICT: Onderhoud software (€ 9.000 budgetoverheveling naar 2024)

€ -796.000 37.200 42.100 30.000 98.800 30.000 90.000 40.000 30.000 -36.800 33.500 50.400 35.600 -64.300

€ 90.000 279.000

€ 67.300 -54.600 83.200 -50.000 28.800 -174.600

€ 103.900 -47.000 -180.200 42.800 97.300 43.500 153.400 30.200

Programma vennootschapsbelasting

0

Programma bedrag voor onvoorzien

0

Kapitaallasten (overig)

0

Verschillen > 25.000 (toelichting jaarverslag) Verschillen > 5.000 en < € 25.000 Verschillen < € 5.000

Totaal analyse

5.793.200 401.400 183.200

6.377.800 7

De voorgestelde bestemming van het batig rekeningsaldo van 2023 is als volgt: • Saldo-overheveling 2023: € 1.388.100 e Daar waar dit eerder voorzienbaar was, is bij de 2 Prorap 2023 al gerapporteerd dat budgetten niet (volledig) besteed werden en het voornemen om deze budgetten over te hevelen van 2023 naar 2024. Het voorstel tot feitelijke overheveling vindt nu plaats bij de vaststelling van de jaarstukken 2023. Door uiteenlopende oorzaken worden verschillende activiteiten later uitgevoerd en wordt voorgesteld om onbestede budgetten over te hevelen van 2023 naar 2024. Redenen voor de overheveling worden bij de individuele onderdelen in de programma’s toegelicht, maar hebben hoofdzakelijk betrekking op late ontvangst van rijksbudgetten en gebrek aan grondstoffen en uitvoeringscapaciteit (bij leveranciers, aannemers, eigen organisatie). De bijbehorende budgetten voor uitvoering dienen overgezet te worden en kunnen als volgt worden gespecificeerd: Programma

Omschrijving

Bedrag

02 Dienstverlening

Verkiezingen

€

40.400

03 Sociaal domein 03 Sociaal domein 03 Sociaal domein 03 Sociaal domein 03 Sociaal domein

Gemeenschapshuizen algemeen (onderzoek Drijvers & partners) Energietoeslag Streetcare Praktijkondersteuning huisarten (POH) Drainagesysteem Voetbal Mortelskoel Maasbracht

€ € € € €

29.900 206.400 20.300 17.800 9.000

04 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 04 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 04 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 04 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed

Onderhoud wegen Uitbreiding bomenbestand Maaien bermen Klimaatadaptatie Groen

€ € € €

132.500 50.000 27.300 31.000

05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie

Omgevingswet Groenimpuls Maasgouw ecologische verbindingszone Haalbaarheids studie zonnepanlene (amendement) uitbreiding woonwagen standplaatsen Economisch uitvoeringsprogramma Revitalisering haven Koeweide Maasbracht Waardevol Toerisme maasgouw

€ € € € € € €

90.000 98.800 30.000 30.000 30.000 40.000 37.200

06 Gebiedsontwikkeling 06 Gebiedsontwikkeling

Gebiedsontwikkeling Gebiedsontwikkeling vakantieparken Heel

€ €

278.900 90.000

Overhead Overhead Overhead

ICT: e-dienst huwelijk en partnerschap Personeel verkiezingen Communicatie medewerker

€ € €

9.000 34.600 55.000

Totaal uitgaven 2023 naar 2024

€

1.388.100

• Voorgestelde bestemming resultaat 2023: € 2.013.900 Een aantal (inkomsten-)posten maken deel uit van het rekeningsaldo, maar zijn gekoppeld aan specifieke opbrengsten waarvoor toevoeging aan bestemmingsreserves plaatsvindt. In onderstaande tabel is een specificatie opgenomen.

8

03 Sociaal domein 03 Sociaal domein 04 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie 05 Leefomgeving Wonen en Economie

BW, MO en B&P Vluchtelingen Oekraine Reparatie 2024 kunstwerk haven Maasbracht Afdekking hogere storting in voorziening nautische Boulevard Winstneming Bosserhofsveld Winstneming Linne Zuid Oost Aanvulling reserve Ontwikkelingsbedrijf

€ € € € € € €

486.700 1.314.100 18.300 -16.000 33.500 50.400 126.900

Totaal te bestemmen

€

2.013.900

• Restantsaldo € 2.975.800 Het restantsaldo bedraagt € 2.975.800. Voor dit bedrag is geen geoormerkte besteding voorzien. Voorstel is om dit restantsaldo toe te voegen aan de algemene reserve. TOTAAL

€ 6.377.800

Bij elk programma is in de jaarstukken bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?’ een financiële toelichting op hoofdlijnen verstrekt met een tabel met de belangrijkste verschillen tussen begroting na wijziging en de realisatie per einde van het jaar.

Bestemmingsvoorstel In het raadsvoorstel bij de jaarstukken wordt van het batig rekeningsaldo een bestemmingsvoorstel gedaan zoals hiervoor in de samenvatting is opgenomen.

Procedure De jaarstukken inclusief bijbehorende controleverklaring van de accountant zullen in de raadsvergadering van 10 juli 2024 worden behandeld na de voorafgaande commissievergadering op 20 juni 2024. De raad kan op basis van de jaarstukken het college decharge verlenen en beslissen over het bestemmingsvoorstel.

Hoogachtend,

De burgemeester,

De secretaris,

D.W.J. Schneider

C.M. Keersmaekers

9

2. Inleiding De jaarstukken zijn het sluitstuk van de planning & control cyclus 2023. De jaarstukken bestaan uit een deel A het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en een deel B de jaarrekening (de balans en de daarbij behorende toelichtingen en de SiSa bijlage). Leeswijzer In het jaarverslag, in hoofdstuk 3, wordt allereerst bij bijna ieder programma gerefereerd naar de ambities in de Strategische Visie 2025, die in december 2016 door de raad is vastgesteld. In de strategische visie 2025 is een ordening aangebracht in de strategische thema’s. Intentie is om de P&C-documenten zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de onderkende strategische thema’s. Toegepast is de programmastructuur op basis van het Coalitieprogramma 2022-2026. Daarna wordt per programma gerapporteerd over in hoeverre het voorgenomen beleid is gerealiseerd. Dit gebeurt aan de hand van de 3 W-vragen. In de begroting wordt vooruit gekeken. In het jaarverslag leggen we verantwoording af en kijken dus terug.

BEGROTING

JAARVERSLAG

Wat willen we bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat gaat dat kosten?

Wat heeft het gekost?

Nadat bij ieder programma beleidsmatig is teruggekeken op het gehele jaar, wordt daarna een cijfermatig totaaloverzicht gegeven op taakveldniveau. Daarbij wordt een verklaring op hoofdlijnen gegeven over afwijkingen > € 25.000. Op grond van de nieuwe BBV voorschriften vanaf 2017 zijn er landelijk 8 hoofdtaakvelden onderkend, die vervolgens zijn opgedeeld in 53 sub-taakvelden. Als laatste worden bij een aantal programma’s de beleidsindicatoren opgenomen die van toepassing zijn op het betreffende programma. Dit is op grond van de gewijzigde BBV-voorschriften vanaf 2017 waarbij er 39 verplichte landelijke beleidsindicatoren zijn toegevoegd. Deze zijn, voor zover als mogelijk op basis van beschikbare informatie, gevuld. In hoofdstuk 4 komen nog een aantal conform BBV, verplichte financiële overzichten aan de orde en een overzicht met betrekking tot de loon- en prijsindexatie 2023-2026. In hoofdstuk 5 zijn de paragrafen opgenomen waarin de beleidslijnen zijn vastgelegd met betrekking tot de beheersmatige aspecten. Het doel van deze paragrafen is om evaluatie van onderwerpen die verspreid in de jaarstukken staan, gebundeld weer te geven. Het betreft de verplichte paragrafen weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid, lokale heffingen en openbaarheid.

Voor het 2e jaar op rij is de paragraaf crisis Oekraïne opgenomen die vanaf nu de titel Vluchtelingen draagt. Vanaf 2023 is een nieuwe paragraaf toegevoegd met betrekking tot de rechtmatigheidsverklaring. Deel B, de jaarrekening 2023 wordt in een apart boekwerk verwerkt en aangeboden (hoofdstuk 6). Hierin zijn vooral cijfermatige overzichten met toelichtingen opgenomen, die conform de BBV-voorschriften een beeld geven over onze gemeente.

10

3. Programmaverantwoording Opbouw van programma’s Deze Programmaverantwoording is de verantwoording op de Programmabegroting 2023. Bij de begroting is de opbouw van Coalitieakkoord 2022-2026 leidend geweest. Dit heeft geleidt tot de indeling in zes hoofdprogramma's: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Algemeen bestuur en bedrijfsvoering Dienstverlening Sociaal domein Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Leefomgeving, wonen en economie Gebiedsontwikkelingen

Zoals al vermeld in de inleiding staan bij ieder programma drie vragen centraal: ▪ Wat hebben we bereikt? ▪ Wat hebben we ervoor gedaan? ▪ Wat heeft het gekost? Wat hebben we bereikt? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente heeft bereikt. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties hebben bereikt. Dat wil zeggen dat we niet beschrijven welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (maatschappelijke effecten) we als gemeente hebben bereikt. Wat hebben we ervoor gedaan? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2023 zijn uitgevoerd om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij zijn de activiteiten zoals verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld meegenomen. Ook is gedacht aan de uitvoering van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die hebben geleid tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag is beschreven met welke uitgaven de geplande activiteit is uitgevoerd.

Verder is er per programma een totaaloverzicht van baten en lasten op taakveldniveau opgenomen. Beleidsindicatoren Bij ieder programma is een overzicht toegevoegd van enkele beleidsindicatoren die op grond van de BBVvoorschriften verplicht zijn gesteld. Deze indicatoren zijn nog niet goed bruikbaar als hulpmiddel omdat ze slechts betrekking hebben op een klein deel van de maatschappelijke effecten van de gemeentelijke activiteiten. Bovendien is het nog onduidelijk door welke factoren de hoogte van deze indicatoren beïnvloed wordt en daardoor kan ook niet goed worden bepaald op welke manier de gemeente de hoogte van een indicator kan beïnvloeden.

11

12

3.1. Algemeen bestuur en bedrijfsvoering Coalitieakkoord 2022-2026 De schaal en omvang van de gemeente Maasgouw levert belangrijke voordelen op die we ook in de komende jaren willen benutten. De kleine afstand tussen lokaal bestuur en samenleving zorgt ervoor dat bestuurders en ambtenaren goed op de hoogte kunnen blijven van de wensen, opvattingen en zorgen die bij inwoners en ondernemers bestaan. We beschikken als gemeente over een compacte, wendbare en klantgerichte moederorganisatie en zijn in MER-verband ook verantwoordelijk voor drie dochterorganisaties: de Omgevingsdienst, de Sociale dienst en de dienst Bedrijfsvoering. Ook op andere fronten werken we samen met medeoverheden, instellingen en bedrijven om tot een adequate aanpak van opgaven te komen. Daarbij willen wij dat de gemeente Maasgouw zich blijft onderscheiden door een gezonde financiële positie en een laag niveau van belastingen.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp

Algemene strategie en samenwerking

3.1.1

Burgerparticipatie

3.1.2 ▪ Coördinatie organisatie kinderraad

Global Goals gemeente

3.1.3

Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving

3.1.4 ▪ Integraal veiligheidsplan

Personeel en organisatie

3.1.5 ▪ Personeelsplanning en krapte op de arbeidsmarkt ▪ Ondersteuning management ▪ Duurzame inzetbaarheid van medewerkers/ vitaliteitsbeleid ▪ Flexibele schil bezwaar/beroep ▪ Cao personeel en overige budgetten Zie ook paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering

Financiën en belastingen

3.1.6

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

13

3.1.1 Algemene Strategie en samenwerking Door het college van B&W is besloten om de behandeling het procesplan voor de evaluatie van samenwerkingsverbanden door te schuiven naar het eerste kwartaal van 2024. Bij dit traject zal afstemming worden gezocht met het traject van strategische visievorming dat in de loop van 2024 gaat starten.

14

3.1.2 Burgerparticipatie Coördinatie organisatie kinderraad Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

De kinderraad wordt nu vanuit de organisatie structureel begeleid en gecoördineerd.

Op 17 december 2019 is besloten om een kinderraad in te stellen. Gebleken is dat de begeleiding en coördinatie meer tijd vraagt dan aanvankelijk aangenomen. Daarom is er structurele capaciteit in de organisatie toegevoegd om deze taken te kunnen uitvoeren. Het betreft 18 uur per week. In mei 2023 is de functie ingevuld en is gestart met de begeleiding. Omdat de betreffende medewerker pas in mei van dat jaar is begonnen is het budget voor dat jaar niet volledig besteed. Voor 2024 zal dit wel het geval zijn.

Van het beschikbare budget van € 43.300 is € 27.000 besteed.

15

3.1.3 Global Goals gemeente Er is voor 2023 geen actieplan vastgesteld. Er zijn geen middelen beschikbaar en het ambitieniveau voor de Global Goals-activiteiten van de gemeente is opnieuw bepaald. Bij de vaststelling van de Programmabegroting 2024 is besloten geen middelen beschikbaar te stellen voor de Global Goals.

16

3.1.4 Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving Integraal veiligheidsplan Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) is vastgesteld.

Ieder jaar wordt gerapporteerd over de uitvoering door middel van een raadsinformatiebrief.

Bijdrage RIEC: € 12.400 Overige uitgaven IVP: € 22.100

In het IVP zijn voor de komende jaren de prioritaire veiligheidsthema’s vastgesteld waar we de aanpak willen intensiveren met het doel hier ‘winst’ op te boeken. Het gaat om de volgende drie thema’s: 1. Zorg en veiligheid 2. Ondermijning 3. Digitale veiligheid Naast deze prioritaire thema’s worden in het IVP ook de ‘strategische thema’s’ vermeld. Deze thema’s zijn eveneens van strategisch belang maar de aanpak behoeft geen bijzondere doorontwikkeling of intensivering. Deze maken onderdeel uit van de reguliere bedrijfsvoering. Monitoring van het IVP is hierbij een continu proces. Jaarlijks wordt het IVP over de voorliggende periode geëvalueerd. Daarbij wordt gekeken naar de efficiëntie en effectiviteit van onze maatregelen. Als de situatie daarom vraagt wordt de aanpak bijgesteld en kunnen er andere accenten worden gelegd. Met deze werkwijze is het mogelijk om in te spelen op actuele ontwikkelingen in de maatschappij. De prioritaire en de strategische thema’s komen terug in de terugkoppeling die als RIB naar de raad wordt verstuurd. Hierin zien we dat we succesvol aan de doelstellingen hebben we gewerkt. Dit geeft dan ook geen aanleiding om andere accenten te leggen.

17

3.1.5 Personeel en organisatie Personeelsplanning en krapte op de arbeidsmarkt Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Anticiperen op continuïteit in de organisatie.

In de huidige arbeidsmarkt zien we dat vacatures steeds lastiger kwalitatief goed zijn in te vullen. Een van de mogelijkheden om te zorgen voor voldoende aanwas is om recent afgestudeerde jongeren de mogelijkheid te bieden voor een loopbaan binnen onze organisatie. In eerste instantie is gedacht aan 2 fte. In 2023 zijn 2 junior als trainee medewerkers in onze gemeente gestart. En er is ook een medewerkster die reeds in dienst was gestart in het traineetraject.

Het beschikbare budget van € 138.000 is volledige besteed.

Ondersteuning management Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Ondersteuning management

Gebleken is dat onze managers erg veel tijd kwijt zijn aan allerlei administratieve taken waardoor belangrijkere taken in het gedrang komen. Derhalve is er gekozen voor administratieve ondersteuning van de managers. Met deze ondersteuning zijn 32 uur per week gemoeid. De ondersteuning was met tijdelijke inhuur geregeld in 2023. Inmiddels is deze functie structureel ingevuld.

Het beschikbare budget van € 54.000 is volledige besteed.

Duurzame inzetbaarheid van medewerkers/vitaliteitsbeleid Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Medewerkers de mogelijkheid te bieden om in het zicht van hun pensioen eerder uit te stromen dan wel om medewerkers de mogelijkheid te bieden om op vitale wijze langer hun functie te kunnen blijven uitoefenen.

Vanaf 2023 kunnen medewerkers op basis van de cao gebruik maken van een Regeling Vervroegd Uittreding (RVU) mits ze aan de voorwaarden voldoen. In Maasgouw waren daarnaast voor medewerkers maatwerkafspraken mogelijk om minder te gaan werken of om eerder te stoppen met werken. In de begroting 2023 is daarom voor een periode van 4 jaar een toevoeging aan de reserve Voormalige Personeel gedaan ter grootte van € 400.000.

Onttrekking uit de reserve (voormalig) personeel bedraagt € 103.800.

Dit budget wordt uiteraard ingezet om de RVU’s vanuit de cao te voldoen maar in de begroting 2024 is bepaald dat dit budget ook gebruikt kan worden voor het ondersteunen van medewerkers zodat ze langer hun functie kunnen blijven uit oefenen. Dat is dus een verbreding van het doel van deze reserve. Omdat we beschikken over geharmoniseerde arbeidsvoorwaarden met de MER organisaties wordt in 2024 gewerkt aan een uniforme regeling voor de betrokken 4 organisaties.

18

Flexibele schil bezwaar/beroep Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Een adequate beheersing van het bezwaar en beroep proces

Het bezwaar en beroep proces kenmerkt zich door zijn wispelturigheid. Immers het is moeilijk in te schatten hoeveel bezwaarschriften er in een bepaalde termijn binnen komen. Voor dit proces zijn er binnen de organisatie structureel 28 uur aan capaciteit beschikbaar. Doorgaans is dat voldoende behalve wanneer er in een periode veel bezwaarschriften binnen komen. Dat kan doordat binnen er een bepaald project of activiteit veel bezwaarschriften worden ingediend. Om dit te kunnen opvangen moet het mogelijk zijn om in die gevallen extra capaciteit in te kunnen zetten. Inmiddels is er een contract afgesloten met een bureau dat in genoemde gevallen kan bijspringen bij het afwerken van de bezwaarschriften. In 2023 is het aantal bezwaarschriften mee gevallen waardoor er geen beroep op externe hulp is gedaan.

Van het beschikbare budget van € 20.000 is niets besteed.

Cao personeel en overige budgetten Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Het ramen van reële budgetten.

De cao-gemeenten 2023 had een looptijd van 2 januari 2023 tot 1 januari 2024. In deze cao is een nominale loonstijging afgesproken van € 240,- en vervolgens een stijging van 2 % met ingang van 2 januari 2023. Het hiervoor gereserveerde budget van € 560.000 in de begroting is hiermee volledige besteed.

Het gereserveerde budget € 560.000 is volledig besteed.

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf 5.4 bedrijfsvoering.

19

3.1.6 Financiën en belastingen Voor het jaar 2023 is geen nieuw beleid geformuleerd. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.7 Lokale heffingen.

20

Totaaloverzicht lasten en baten programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Nr.

Omschrijving taakveld

Primitieve raming 2023

Raming na wijziging 2023

Realisatie 2023

Verschil raming -/realisatie 2023

Lasten 0.1

Bestuur

1.288.957

1.618.266

1.707.079

-88.813

1.1

1.974.086

2.062.286

2.098.580

-36.294

1.2

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

134.713

147.077

125.318

21.759

3.1

Economische ontwikkeling

14.500

38.500

38.000

500

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Totaal lasten

0

91.300

1.200

90.100

87.245

63.445

54.421

9.024

3.499.501

4.020.874

4.024.598

-3.724

0

24.038

75.979

51.941

62.032

61.870

-162

6.1

Baten 0.1

Bestuur

1.1

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

76.032 20.660

20.660

11.936

-8.724

Totaal baten

96.692

106.730

149.785

43.055

-3.402.809

-3.914.144 -3.874.812

39.332

Primitieve raming 2023

Raming Realisatie na wijziging 2023 2023

Verschil raming -/realisatie 2023

1.2

Totaal saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Lasten

0

0

0

Baten

0 25.654

129.318

26.854

-102.464

Saldo

25.654

129.318

26.854

-102.464

-3.784.826 -3.847.959

-63.133

Resultaat programma Algemeen bestuur en bedrijfsvoering

-3.377.155

21

Verklaring saldo programma Algemeen bestuur en bedrijfsvoering Kapitaallasten

0

Reserves

0

Verschillen > € 25.000

Bijdrage Brandweer VRLN Gewezen wethouders Bijdrage BsGW

Verschillen > € 5.000 en < € 25.000

Diverse

4.300

Verschillen < € 5.000

Diverse

15.000

Totaal

-32.100 51.500 -101.800

-63.100

Toelichting verschillen > € 25.000 Bijdrage brandweer VRLN

incidenteel nadeel € 32.100

Het incidentele nadeel op dit budget wordt in 2023 voornamelijk veroorzaakt door een afrekening de kosten functioneel leeftijdsontslag (FLO) naast een jaarlijkse teruggave van (doorschuif) BTW. Bij de regionalisering van het de brandweer in 2012 is de overdracht ten aanzien van de kosten behorende bij het functioneel leeftijdsontslag en het tweede loopbaanbeleid niet expliciet beschreven in het sociaal statuut en daarmee ook niet geregionaliseerd. Dit geldt voor de voormalige brandweerdistricten Venlo en Roermond. Het voormalige district Roermond bestond uit de gemeenten Roermond, Roerdalen, Maasgouw, Echt-Susteren en gedeeltelijk Leudal (alleen de voormalige gemeente Haelen). Wij zijn van mening dat deze kosten thuishoren bij de huidige werkgever de veiligheidsregio Limburg Noord. Op dit moment zijn we samen met de betreffende gemeenten en de Veiligheidsregio aan het zoeken naar een passende oplossing om de FLO kosten, die nu nog alleen worden doorbelast aan de gemeenten Roermond, Roerdalen en Maasgouw, structureel op te nemen in de volledige begroting van Veiligheidsregio Noord Limburg. Uitgangspunt is dat in 2024 middels een eenmalige afkoop e.e.a. geformaliseerd kan worden.

Pensioenvoorziening gewezen wethouders

incidenteel voordeel € 51.500

Jaarlijks dient een storting in de pensioenvoorziening voor gewezen wethouders plaats te vinden om de uitbetalingsverplichting naar de toekomst op peil te houden. Deze verplichting is gebaseerd op een actuariële berekening. Door de stijging van de te hanteren rekenrente voor de actuariële berekening is de waarde van de pensioenverplichting per ultimo 2023 afgenomen. Dit resulteert in een eenmalige voordeel van € 51.500.

Bijdrage BsGW

incidenteel nadeel € 101.800

In de 2e prorap 2023 is er een winstwaarschuwing van € 50.000 afgegeven. De oorzaak hiervan was de negatieve resultaatverwachting van BsGW in haar bestuursrapportage. Op basis van het negatieve resultaat van BsGW in haar jaarrekening 2023 er aanvullend € 35.900 te worden bijgedragen. Daarnaast heeft de nieuwe accountant van BsGW (RSM) een andere kijk op de verwerkingswijze van de projectkosten met betrekking tot het Ondernemings- en Ontwikkelplan (OOP) dan de vorige accountant. Deze andere visie heeft er toe geleid dat de projectkosten OOP (tot en met 2023 € 4 miljoen) ten laste van 2023 zijn genomen. Deze correctie leidt er toe dat er voor gemeente Maasgouw een aanvullende bijdrage verschuldigd is van € 68.800. Dit betekent een totale extra bijdrage van € 104.700. Tevens is er sprake van een voordeel van € 2.900 door een hoger bedrag aan compensabele BTW. Per saldo is er sprake van een incidenteel nadeel van € 101.800.

22

Beleidsindicatoren programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Taakveld

Naam indicator

Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode

0. Bestuur en ondersteuning

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2022

5,0

2023

0. Bestuur en ondersteuning

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

2022

5,2

2023

0. Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

2022

€ 435,00

2023

0. Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

2022

14,1

2023

10,9

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

Kosten % van totale loonsom + totale kosten inhuur extern % van totale lasten

2022

12,4

2023

14,2

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt

aantal per 10.000 jongeren Winkeldiefstallen aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners

2021

60,0

2022

60,0

2022

0,6

2023

0,6

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

2022

3,3

2023

2,5

Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

1. Veiligheid

1. Veiligheid

Toelichting

5,1

De toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 31 december. 5,1 Het werkelijk aantal fte dat per 1 januari en 31 december 2023 werkzaam was voor de gemeente. € 560,00 Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Hieronder valt niet: -alle vormen waarin een product of opdracht compleet in de markt wordt gezet; -inhuur van deskundigheid voor de uitoefening van wettelijke taken zoals bijvoorbeeld tolken. Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar.

23

Taakveld

Naam indicator

Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode

1. Veiligheid

Diefstallen uit woning

2022

0,8

2023

0,8

Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.

1. Veiligheid

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners

2022

4,0

2023

3,9

%

2021

1,0

2022

1,0

Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde, per 1.000 inwoners. Het percentage jongeren (1221 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

6. Sociaal domein Jongeren met een delict voor de rechter

Toelichting

De beleidsindicatoren van het taakveld 0. Bestuur en ondersteuning zijn tot stand gekomen door eigen berekeningen. Bron voor de overige beleidsindicatoren: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per 25 maart 2024 zijn verwerkt.

24

3.2. Dienstverlening Coalitieakkoord 2022-2026 De gemeente verleent op veel manieren diensten aan inwoners en ondernemers. Daarbij kan worden gedacht aan fysieke, telefonische, digitale of schriftelijke dienstverlening. Deze diensten worden geleverd door de gemeentelijke moederorganisatie en door de MER-diensten die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen vallen. Zowel voor de gemeentelijke moederorganisatie als de MERdiensten lopen programma's en projecten om de dienstverlening verder te verbeteren. Ook is het nodig om in te spelen op ontwikkelingen in wet- en regelgeving.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp

Dienstverlening door gemeente

3.2.1 ▪ Aanschaf persoonlijke internet pagina ▪ Aanschaf E-dienst huwelijk en partnerschap ▪ Personeel Klant Contact Centrum ▪ Kwaliteitsmedewerkers en projectleider

Dienstverlening door MER-diensten

3.2.2 ▪ Programma dienstverlening MER breed

Eisen in landelijke wet- en regelgeving

3.2.3 ▪ Eisen landelijke wet- en regelgeving

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

25

3.2.1 Dienstverlening door gemeente Aanschaf persoonlijke internet pagina (PIP) Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Zodra de persoonlijke internet pagina live is, bereiken we voor het proces ‘Afkoppelen hemelwater’ onderstaande punten.

Het implementeren van een persoonlijke internet pagina. Dit hebben wij als pilot opgezet met het proces ‘Afkoppelen hemelwater’. De PIP helpt om onze inwoners digitaal van dienst te kunnen zijn.

Het incidenteel beschikbar gestelde budget van € 10.000 is niet besteed en het kan vrijvallen ten gunste van het resultaat 2023.

Verbeteren van ons digitale kanaal. Verbeterende communicatie naar onze inwoners. Sneller en transparanter aanvragen afhandelen. Veiliger met persoonsgegevens omgaan.

Het proces ‘afkoppelen hemelwater’ is eerst geoptimaliseerd door middel van LEAN-sessies (een LEAN-sessie is een bijeenkomst waar de manier van werken en het proces wordt geanalyseerd, waar nodig vinden verbeteringen plaats die van waarde zijn voor de inwoner). In 2023 zijn wij gestart met het inrichten van de PIP, door technische problemen heeft de livegang in 2023 niet plaats kunnen vinden.

De structurele kosten van 2023 van € 5.000 zijn niet besteed en kunnen vrijvallen ten gunste van het resultaat 2023.

In het 3de kwartaal van 2024 wordt de PIP geïmplementeerd voor het proces ‘Afkoppelen hemelwater’.

Voldoen aan wet- en regelgeving bij het digitaliseren binnen overheden. Digitale toegankelijkheid dusdanig optimaliseren om daarmee de burger te verleiden tot het digitale kanaal.

26

Aanschaf e-dienst huwelijk en partnerschap Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Digitale toegankelijkheid dusdanig verder geoptimaliseerd om daarmee de burger te verleiden tot het digitale kanaal.

Het proces huwelijk -en partnerschap doorontwikkelen en het digitaal kunnen aanbieden van dit proces aan inwoners. Het proces huwelijk en geregistreerd partnerschap is door middel van LEAN-sessies (een LEAN-sessie is een bijeenkomst waar de manier van werken en het proces wordt geanalyseerd. Waar nodig vinden verbeteringen plaats die van waarde zijn voor de inwoner) geoptimaliseerd. Deze sessies zijn georganiseerd om verspillingen te minimaliseren en standaardisatie te maximaliseren. Hierdoor kunnen wij een betere dienstverlening leveren. Bijvoorbeeld door dubbele registraties in een proces te voorkomen.

Van het incidentele budget van € 9.000 is nog niets besteed. Het budget dient overgeheveld te worden naar 2024 vanwege de reeds aangegane verplichtingen bij de leverancier en implementatie van edienst.

Door het aanschaffen van de e-dienst in 2023 wordt het voor de inwoner mogelijk om het huwelijk of het geregistreerd partnerschap zelf, eenvoudig, snel, waar en wanneer het uitkomt te regelen door middelen van deze e-dienst op de website. Hierdoor verbetert onze digitale dienstverlening. De inwoner kan het digitale dossier aanvullen en/of wijzingen. Alle zaken zijn centraal op één plek te raadplegen.

Het structureel beschikbare budget van € 3.000 is niet besteed in 2023 en het kan vrijvallen ten gunste van het resultaat 2023.

Het aanbieden van optimale dienstverlening aan onze inwoners.

In 2023 hebben wij het contract afgesloten met de leverancier, om daarmee zorg te dragen dat vanaf het 3de kwartaal 2024 de e-dienst beschikbaar is voor de inwoners. De implementatie heeft gedeeltelijk plaatsgevonden in 2023. Vanaf het 3de kwartaal 2024 wordt de e-dienst huwelijk en partnerschap beschikbaar gesteld voor de inwoners.

Personeel Klant Contact Centrum Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Goede bereikbare telefonische dienstverlening

Van deze middelen is personeel geworven voor een bereikbaar callcenter.

Het structurele beschikbare budget van € 121.600 is volledig besteed.

Kwaliteitsmedewerkers en projectleider Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Goede, kwalitatieve, digitale dienstverlening.

Zowel in 2021 als in 2022 was hiervoor incidenteel budget beschikbaar gesteld, in 2023 is dit budget structureel geworden. Van dit budget hebben wij structureel één projectleider procesoptimalisatie en twee kwaliteitsmedewerkers ingezet.

Het beschikbare structurele budget van € 243.100 is volledig besteed.

27

3.2.2 Dienstverlening door MER-diensten Programma dienstverlening MER breed Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Realiseren van de vastgestelde gezamenlijke dienstverleningsvisie.

In de samenwerking met alle MER-organisatieonderdelen (Roerdalen, Echt-Susteren, Maasgouw, SC-MER OD, SC-MER SD en SC-MER BV) wordt samengewerkt om de dienstverlening organisatiebreed te verbeteren, met de prioriteit op de digitale dienstverlening. De directeuren van alle vier de organisaties, zijn daarnaast uitwerking aan het geven aan de verder ontwikkeling op het gebied van het harmoniseren van bedrijfsvoering en dienstverlening.

Er zijn hiervoor geen specifieke kosten gemaakt.

28

3.2.3 Eisen in landelijke wet- en regelgeving Eisen in landelijke wet- en regelgeving Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Voldoen aan de (nieuwe) wet- en regelgeving

In het programma verbeteren dienstverlening door gemeente is één project specifiek gericht op de wet- en regelgeving. De activiteiten die hiervoor nodig zijn, zo ver momenteel bekend is, worden door de kwaliteitsmedewerkers en de projectleider procesoptimalisatie opgepakt of aangestuurd in de organisatie of binnen de MER-samenwerking.

De kosten zijn gedekt uit de post kwaliteitsmedewerkers en projectleider procesoptimalisatie.

29

Totaaloverzicht lasten en baten programma dienstverlening Nr.

Omschrijving taakveld

Primitieve raming 2023

Raming na wijziging 2023

Realisatie 2023

Verschil raming -/realisatie 2023

Lasten 0.2 1.2 7.5

Burgerzaken Openbare orde en veiligheid Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten

506.815 9.000 141.574 657.389

712.280 9.000 142.887 869.167

618.261 854 131.480 750.595

99.019 8.146 11.407 118.572

0.2 7.5

Burgerzaken Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten

220.415 83.054 303.469 -353.920

257.695 85.654 343.349 -525.818

289.017 91.598 380.615 -369.980

31.322 5.944 37.266 155.838

Baten

Mutaties reserves Primitieve raming 2023

Lasten Baten Saldo

Resultaat programma Dienstverlening

Raming na wijziging 2023

Realisatie 2023

Verschil raming -/realisatie 2023

0 1.304 1.304

0 1.304 1.304

0 1.304 1.304

0 0 0

-352.616

-524.514

-368.676

155.838

30

Verklaring saldo programma Dienstverlening Kapitaallasten

0

Reserves

0

Verschillen > € 25.000

Verkiezingen (budgetoverheveling naar 2024) Implementatie wet Open Overheid

40.400 58.400

Verschillen > € 5.000 en < € 25.000

Diverse

34.800

Verschillen < € 5.000

Diverse

22.300

Totaal

155.900

Toelichting verschillen > € 25.000 Verkiezingen

incidenteel voordeel € 40.400

Op 7 juli 2023, bood het kabinet ontslag aan. Hierdoor was er een vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 22 november 2023. Als gemeente hebben wij de verplichting deze verkiezing te organiseren. Omdat deze verkiezing niet voorzien was, is er een incidenteel budget gevraagd in de 2de programmarapportage. Het budget is in 2023 nog niet volledig benut en het budget dient dan ook overgeheveld te worden naar 2024, vanwege nakomende rekeningen en de personele inzet. In totaal was in 2023 € 160.400 beschikbaar t.b.v. het organiseren van de verkiezingen. In 2023 is € 120.000 besteed. Voorgesteld wordt om het restantbudget 2023 van € 40.400 via budgetoverheveling over te zetten naar 2024.

Implementatie Wet Open Overheid

incidenteel voordeel € 58.400

De toelichting van dit incidenteel voordeel is opgenomen in de paragraaf 5.8 Openbaarheid.

31

32

3.3

Sociaal domein

Coalitieakkoord 2022-2026 Door de decentralisatie van taken van het Rijk naar de gemeenten is het takenpakket van gemeente in het sociaal domein in de afgelopen jaren fors uitgebreid. Samen met andere organisaties geeft de gemeente invulling aan een takenpakket op het terrein van "arbeid, inkomen en participatie", "zorg, wonen en veiligheid" en "jeugdzorg en onderwijs". De gemeente bouwt aan een sociale basisinfrastructuur en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Daarnaast willen we op het werkveld "sport, cultuur en accommodaties" blijven werken aan de mogelijkheden voor mensen om invulling te geven aan sportieve of sociaal-culturele activiteiten. Binnen dit geheel moet worden ingespeeld op demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp

Toekomstbestendige zorg

3.3.1 ▪ Toekomstbestendig sociaal domein ▪ Versterken sociale basisinfrastructuur ▪ Coördinator/coach sociaal wijkteam ▪ Gezond en Actief leven (GALA)

Doorontwikkeling sociaal wijk team (SWT)

3.3.2 ▪ Sociaal raadslieden

Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid

3.3.3 ▪ Indexering budgetten Wmo ▪ Energietoeslag ▪ Extra middelen aanpak energiearmoede ▪ Saldo beschermd wonen ▪ Preventie arrangementen

Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie

3.3.4 ▪ Communicatie en marketing sociaal domein ▪ Dorpscontactpersonen ▪ Inclusie

Arbeid, inkomen en participatie

3.3.5 ▪ Laaggeletterdheid - Participatie ▪ Nieuwe Wet Inburgering ▪ Ontwikkeling Participatie

Cultuur, sport en accommodaties

3.3.6 ▪ Sport ▪ Indexering subsidies sociaal domein ▪ Gemeenschapshuizen en accommodaties ▪ Bibliotheek

Jeugdzorg en onderwijs

3.3.7 ▪ Jeugdzorg algemeen ▪ Indexatie jeugdzorg ▪ Hervormingsagenda jeugdzorg

Voor een verdere toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

33

3.3.1 Toekomstbestendige zorg Toekomstbestendig sociaal domein (Toekomstbestendige zorg, GALA, IZA en HVJ) Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Het programma Toekomstbestendige zorg is in 2023 voortgezet. Er is een bijdrage geleverd aan de doelstelling: door middel van projectmatig werken initiatieven en/ of voorzieningen versterken en ontwikkelen die er voor zorgen dat: 1. de zelfredzaamheid van inwoners verbeterd; 2. de participatie van inwoners wordt vergroot; 3. inwoners elkaar meer helpen/ ondersteunen; 4. meer inwoners positief, gezond en veilig leven.

Er is uitvoering gegeven aan de volgende projecten: - Doorontwikkeling Sociaal Wijkteam - Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2022 en 2023 begeleiding individueel en begeleiding groep met de klantreismethodiek - Implementeren Praktijkondersteuner jeugd en Specialistisch ondersteuner jeugd bij huisartsen - Streetcare (specialistisch aanbod voor jongeren die dreigen af te glijden in de maatschappij, ingezet vanuit de eigen leefwereld van jongeren) - Ontwikkeling van voorliggende voorzieningen (denk aan inzet opbouwwerk bij opzetten repaircafé in Beegden, gesprekken met Maasgouwse medewerkers van Westrom over de mate waarin voorliggende voorzieningen voor hen passend zijn en Samen sterker in de wijk).

De kosten van doorontwikkeling sociaal wijkteam (coördinator), Praktijk ondersteuner Jeugd en Specialistisch ondersteuner jeugd en Streetcare, GALA en de communicatieadviseur staan in aparte formats weergegeven.

Daarnaast is de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en medewerking aan het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en de Hervormingsagenda Jeugd (HVJ) ook samen met het programma-team opgepakt. Dit omdat deze taken ook bijdragen aan de doelstellingen van Toekomstbestendige zorg.

Het plan van aanpak voor het GALA is opgesteld en er is gestart met de uitvoering op de diverse thema’s. Het regiobeeld en het regioplan voor het IZA is in de regio Noord- en Midden-Limburg samen met zorgpartijen, zorgverzekeraars en gemeenten opgesteld. Er is een overzicht gemaakt van de regionale en lokale opgave voor de HVJ. Op onderdelen valt dit samen met projecten binnen Toekomstbestendige zorg (Praktijkondersteuner jeugd en Specialistisch ondersteuner jeugd en Streetcare).

Kosten uitvoering projecten € 82.500 (dekking budget Regionale Uitkering Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ ter versterking sociale basis).

Op al deze onderdelen is er extra aandacht voor communicatie met alle stakeholders (waaronder nadrukkelijk ook inwoners). Daarom wordt een communicatieadviseur Sociaal Domein ingezet.

34

Versterken sociale basisinfrastructuur Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

We hebben gewerkt aan een sterke sociale basisinfrastructuur waarbinnen alle inwoners de kans hebben om zich te ontwikkelen op alle pijlers van positieve gezondheid. Het welzijnswerk heeft hierbij een belangrijke rol gehad: - als organisatie die de inwoners kent en weet wat er speelt in de dorpen; - als organisatie die door inwoners gekend wordt en waar zij hun vragen en ideeën neerleggen in de wetenschap dat ze daarmee ook verder zullen komen met wat er op dat moment speelt.

Voor 2023 hebben we ingezet op opbouwwerk. Daartoe heeft Wel.kom middelen gekregen voor extra formatie voor de inzet van deze expertise.

Het beschikbare budget van € 67.500 is volledig besteed.

Opbouwwerkers hebben activiteiten ontwikkeld zoals: Proef Heel, een dorpslunch in Stevensweert, extra activiteiten op thema’s als mantelzorg, eenzaamheid, ondersteuning vrijwilligers. Ze zijn aangesloten bij De Keet, het Sociaal wijkteam en het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Ze hebben de Zorggroep ondersteund bij de doorontwikkeling van de Huiskamer Plus en relaties gelegd met tal van inwoners en organisaties in Maasgouw. In de loop van 2024 wordt de extra inzet geëvalueerd.

Coördinator/coach sociaal wijkteam Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Per 1 juni 2023 is een coördinator/coach voor 32 uur per week aangesteld en is er een start gemaakt met het werken aan de doelen van de doorontwikkeling van het Sociaal wijkteam.

In samenspraak met de samenwerkingspartners is een coördinator Sociaal Wijkteam geworven die per 1 juni in dienst is gekomen bij de gemeente.

Budgettair neutraal.

Er is een begeleidingsgroep ingesteld bestaande uit de managers van de samenwerkende partners MER SD, MEE De Meentgroep, Amw ML, Wel.kom, De Zorggroep en Proteion. De coördinator en beleidsmedewerker overleggen periodiek met de begeleidingsgroep over de voortgang en de randvoorwaarden voor de doorontwikkeling (zoals de inzet van personeel).

De uitgaven (€ 44.400 in de periode juni tot en met december 2023) zijn afgedekt door een extra bijdrage van het Rijk in de Algemene Uitkering (POK gelden).

Het doel van de doorontwikkeling is het realiseren van een laagdrempelig toegankelijk Sociaal wijkteam waar inwoners en professionals vroegtijdig contact mee op nemen, zodat er zoveel mogelijk voorliggende en preventieve vormen van ondersteuning ingezet kunnen worden.

35

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

We hebben een aanvraag gedaan en – in juni 2023 – middelen ontvangen vanuit de Brede Specifieke Uitkering (Brede SPUK) om het GALA uit te voeren voor de periode 2023-2026. Doel daarbij is versterking van de sociale basis en preventie. Voor een deel betreft het activiteiten en voorzieningen die we al uitvoerden en voor een deel betreft het nieuwe activiteiten dan wel een doorontwikkeling van bestaande activiteiten.

We hebben een plan van aanpak geschreven en een projectleider GALA aangesteld die in dienst is bij Wel.kom. We hebben nieuwe stappen gezet op het gebied van: Valpreventie Aanpak eenzaamheid Mantelzorg Aanbod van sport en bewegen voor verschillende doelgroepen Bestrijding overgewicht en obesitas Mentale gezondheid

Van het beschikbare budget van € 454.200 is € 358.400 besteed.

Zie voor meer informatie de Raadsinformatiebrief (Z/23/033045) van december 2023.

Hiervan wordt € 80.600 meegenomen naar 2024 via de SPUK. Het resterende bedrag van € 15.200 zal moeten worden terugbetaald aan het Rijk.

36

3.3.2 Doorontwikkeling sociaal wijkteam (SWT) Sociaal raadslieden Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

In 2023 hebben we een duidelijke stijging van het aantal hulpvragers met een middeninkomen gezien. Zij kunnen evenals de sociale minima moeilijker rondkomen en hebben sneller met een opeenstapeling van problemen te maken. Zij waren zelfredzaam maar komen nu in een nieuwe wereld terecht. We hebben nadrukkelijker ingezet op ondersteuning van inwoners die vragen hebben op financieel en/ of administratief gebied. De Sociale Raadslieden hebben in 2023 ruim 400 contacten gehad met inwoners. Het betreffen vragen die een direct verband houden met bestaanszekerheid van onze inwoners en van invloed zijn op andere levensgebieden.

De Sociale Raadslieden hebben in 2023 vragen beantwoord van inwoners op het gebied van financiën, juridische kwesties, maatschappelijke organisaties, administratie en huisvesting. De Sociale Raadslieden hebben geïnvesteerd in de samenwerkingsrelatie met partners zoals het AMW, CJG, VluchtelingenWerk, gemeente/ Sociaal wijkteam, Verder Schuldhulpverlening (voorheen PLANgroep), stichting Schuldhulp Maasgouw en de klantmanagers werk en inkomen van SC MER. Zowel in Maasbracht als in Heel zijn wekelijks inloopspreekuren. Er is door de Sociale Raadslieden aansluiting gevonden bij onze dorpscontactpersonen. Er is geïnvesteerd in PR voor de Sociale Raadslieden om de bekendheid bij de inwoners van Maasgouw te vergroten. Er zijn extra spreekuren ingepland voor de zorgverzekering in de verschillende kernen tijdens het zorgverzekeringsseizoen. De lijntjes tussen de Sociale Raadslieden en de bibliotheek (Bibliocenter) zijn kort zodat er samen opgetrokken kan worden in de samenwerking/ training/ scholing naar inwoners toe.

Van het beschikbare budget van € 80.000 is € 41.800 besteed. Het restant van € 38.200 valt vrij in de exploitatie.

37

3.3.3 Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid Indexering budgetten Wmo Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Het ramen van reële budgetten.

In de begroting 2023 is een inventarisatie gemaakt van alle budgetten, waaronder de budgetten van Wmo, die op dat moment aan loon- en/of prijsindicaties indexatie onderhevig waren.

€ 120.000

Zie voor een totaaloverzicht indexeringen hoofdstuk 4.5.

Energietoeslag Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Energietoeslag verstrekt aan inwoners die onder de 120% inkomensgrens vallen.

In mei 2023 heeft de nabetaling plaatsgevonden van de energietoeslag. Inwoners die in aanmerking kwamen hebben een bedrag van € 500 aan energietoeslag ontvangen.

Van het beschikbare budget van € 1.421.400 is € 1.215.000 besteed.

De Wet op Energietoeslag is op 3 oktober 2023 aangenomen door de 1e Kamer. Daarna is er gestart met de ambtshalve verstrekkingen van de energietoeslag 2023. Inwoners die in aanmerking kwamen voor de energietoeslag 2023 en bekend zijn bij de gemeente ontvangen automatisch € 800. Vanuit het Rijk hebben gemeenten in de decembercirculaire van 2023 middelen ontvangen voor het verstrekken van energietoeslag 2023. Deze middelen zijn bedoeld voor zowel de uitbetaling van de energietoeslag aan inwoners met een inkomensgrens van 120% van het wettelijk sociaal minimum als voor de uitvoeringskosten.

Voorgesteld wordt om het overgebleven bedrag van € 206.400 over te hevelen naar 2024 voor de resterende verstrekkingen van de energietoeslag 2023 en de uitvoeringskosten aan het Servicecentrum MER Sociaal Domein.

Binnen de gemeente Maasgouw is het Servicecentrum MER Sociaal Domein belast met de uitvoering van de energietoeslag. Vanaf 4 december 2023 kunnen inwoners die geen ambtshalve verstrekking hebben ontvangen een aanvraag indienen voor de energietoeslag 2023. De totale kosten aan verstrekkingen energietoeslag in 2023 zijn € 1.182.100. Daar komen de uitvoeringskosten bij voor een bedrag van € 32.900. In totaal zijn 857 aanvragen toegekend in 2023. Omdat de energietoeslag 2023 aangevraagd kan worden tot en met 31 mei 2024 is het noodzakelijk dat er middelen beschikbaar blijven. Deze resterende middelen worden ingezet voor de verstrekkingen en uitvoeringskosten van het Servicecentrum MER Sociaal Domein.

38

Extra middelen aanpak energiearmoede Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Inwoners waarbij sprake is van energiearmoede kunnen kosteloos een afspraak maken met de bespaarcoach. Hij kijkt met de inwoners waar ze kunnen besparen op de energierekening. Tevens kunnen deze inwoners gebruik maken van het aanbod aan kleine energiebesparende maatregelen, welke kosteloos worden aangebracht.

Voor de aanpak energiearmoede zijn er door het Rijk middelen verstrekt in de vorm van een Regeling Specifieke Uitkering (SPUK). Deze middelen dienen te worden ingezet voor kleine energiebesparende maatregelen gericht op huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Deze middelen kunnen worden ingezet t/m 31 december 2024.

Van het beschikbare budget van € 122.600 is € 14.200 besteed. Het restant van € 108.400 blijft beschikbaar in de reserve.

De SPUK is in 2023 aangevuld met Extra middelen aanpak energiearmoede van € 122.600, om huishoudens nog beter te kunnen ondersteunen bij het besparen op de energierekening en om energiearmoede te bestrijden. Uit de gesprekken van de bespaarcoach is gebleken dat inwoners baat hebben bij een energiezuinig witgoedapparaat. Er is daarom in november 2023 een omruilactie witgoed opengesteld. Hierbij konden inwoners hun oude energie-intensief witgoedapparaat omruilen voor een nieuw energiezuinig witgoedapparaat. Hierdoor kan meteen bespaard worden op de energierekening.

Saldo Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we ervoor gedaan?

Wat heeft het gekost?

Versterking van de lokale sociale basisinfrastructuur (in het bijzonder voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid). Uitvoering geven aan Beschermd Wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ.

- Bekostiging van de Modulaire gemeenschappelijke regeling Limburg Noord (uitvoering regionale taken (denk aan inkoop, contractmanagement, toezicht, procesregie en coördinatie toegang) en bekostiging beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ (uitgevoerd door regionale aanbieders)). - Bekostiging projecten Toekomstbestendige zorg. - Bekostiging Toegang beschermd wonen en maatschappelijke opvang SC MER. - Bekostiging voorzieningen en taken ten aanzien van mentale gezondheid en preventie.

De kosten zijn volledig gedekt uit de ontvangsten via de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein (MGR SD). Voorgesteld wordt om het restant saldo van € 486.700 in een reserve beschikbaar te houden voor toekomstige investeringen in de sociale basis.

Uitvoering gegeven aan het programma ‘Toekomstbestendige zorg’.

Vanuit dit budget worden ook de volgende zaken bekostigd: - Bekostiging extra inzet begeleiding individueel (bgi). - Bekostiging inzet dagbesteding bij beschermd wonen (bgg). - Bekostiging Streetcare en POH jeugd en SOJ (onderdeel Hervormingsagenda Jeugd). - Bekostiging communicatieadviseur.