152524-RVST Standpuntbepaling over onderzoeksrapport Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving

Raadsvergadering 09-07-2024

Documentnummer:

D/24/152524

Zaaknummer:

Z/23/122156

fin

Voorstel tot standpuntbepaling over het onderzoeksrapport Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving

Van:

College (portefeuillehouder Blomen)

Voorstel:

Voorgesteld wordt om: 1. Kennis te nemen van het onderzoeksrapport "Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving"zoals bijgevoegd en van de "status en disclaimers" zoals in dit raadsvoorstel beschreven. 2. In te stemmen met de volgende standpunten over DEEL 1 van het onderzoeksrapport: A Hoofdstuk 1 Aanleiding Dit hoofdstuk van het rapport voor kennisgeving aannemen. Hoofdstuk 2 Toekomstperspectief 2050 (standpunt per paragraaf) B Par. 2.1 Energieknooppunt van de toekomst Deze paragraaf van het rapport voor kennisgeving aannemen. C Par. 2.2 Ontwikkeling van het energieknooppunt in clusters Deze paragraaf van het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen van het Omgevingsbeleid van de gemeente, met de kanttekening dat de gemeente niet akkoord gaat met het "zoekgebied Maasgouw" voor een nieuw, derde energiecluster. D Par. 2.3 Kansrijke opties verder toegelicht Deze paragraaf van het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen van het Omgevingsbeleid van de gemeente, met de kanttekening dat de gemeente niet akkoord gaat met het "zoekgebied Maasgouw" voor een nieuw, derde energiecluster. E Par. 2.4 Ontwikkeling van leefomgeving rondom de energieclusters  Deze paragraaf van het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen aan het Omgevingsbeleid van de gemeente.

 Als ambitie uitspreken dat samen met bewoners maatregelplannen worden opgesteld en uitgevoerd om rondom de energieclusters een meer robuuste groene zone te realiseren en om de kwaliteiten van het Brachterveld, het Vlootbeekdal en de Molengreend te versterken.

*BARCODE*

Pagina 1 van 14

fin Voorstel:

(vervolg)

F

G H

Par. 2.5 Ruimtelijke vertaling: kaartbeeld situatie 2050 Het "kaartbeeld situatie 2050" in het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen van het Omgevingsbeleid van de gemeente, met de kanttekening dat de gemeente niet akkoord gaat met het "zoekgebied Maasgouw" voor een nieuw energiecluster. Par. 2.6 Gefaseerde ontwikkeling (van 2024 naar 2050) Deze paragraaf van het rapport voor kennisgeving aannemen. Hoofdstuk 3 Besluitvormingsprocedures Omgevingswet Dit hoofdstuk van het rapport voor kennisgeving aannemen. Hoofdstuk 4 Aanbevelingen (standpunt per paragraaf)

I

Par. 4.1 Maak ruimte voor nieuwe ontwikkelingen Deze aanbeveling voor kennisgeving aannemen. J Par. 4.2. Concentreer in clusters Deze aanbeveling overnemen. K Par. 4.3 Oriëntatie op blijvende betrokkenheid van inwoners Deze aanbeveling overnemen, met de opmerking dat alle betrokken overheden een oriëntatie op de betrokkenheid van inwoners moeten hebben en dat voor initiatiefnemers een verplichting geldt om inwoners in een tijdig stadium bij energie-ontwikkelingen te betrekken. L Par. 4.4. Blijf in gesprek met elkaar Deze aanbeveling overnemen en overleg blijven voeren met Rijk, provincie, gemeente Roerdalen, RWE en Tennet over de ontwikkelingen rondom het energieknooppunt Clausgebied. M Par. 4.5 Heldere communicatie over besluitvorming Deze aanbeveling als gemeente overnemen en om andere overheden en initiatiefnemers van energieontwikkelingen nadrukkelijk aan te spreken op hun verantwoordelijkheden voor heldere communicatie. N Par. 4.6 Heb oog voor niet-energetische aspecten Deze aanbeveling voor kennisgeving aannemen. O Par. 4.7 Actief zoeken naar duiding van gezondheidsaspecten Deze aanbeveling overnemen P

Bijlagen:

Hoofdstuk 5: Vervolgplanning Dit hoofdstuk van het rapport voor kennisgeving aannemen.

Bijgevoegd: - Ontwerp-raadsbesluit - Onderzoeksrapport Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving - Inspraakreactie college van B&W over NRD VAWOZ (april 2024)

Namens college van B&W,

Pagina 2 van 14

Toelichting Voorstel tot standpuntbepaling over het Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving

1

onderzoeksrapport

Inleiding

In het najaar van 2022 hebben de provincie Limburg, de gemeente Maasgouw en RWE afgesproken om opdracht te gaan geven voor een onderzoek naar de toekomst van het Clausgebied en de omgeving daarvan. Het Clausgebied bevat niet alleen het Clauscentrale-terrein van RWE maar ook de hoogspanningsstations en hoogspanningsverbindingen van Tennet. Daarnaast is in het onderzoek gekeken naar de omgeving deze energieclusters en zones bij Maasbracht-Brachterbeek. Na een aanbesteding is door de opdrachtgevers de opdracht voor dit onderzoek verleend aan een consortium van onderzoeksbureaus dat bestaat uit Posad Maxwan, Generation Energy, EMMA en NewGroundLaw. Deze bureaus zijn in februari 2023 gestart met het onderzoek en hebben dit in april 2024 afgerond met de oplevering van het onderzoeksrapport "Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving" zoals bijgevoegd. Het centrale doel van het onderzoek was om een toekomstperspectief te schetsen dat in beeld brengt welke grote energie-ontwikkelingen op weg naar 2050 (in verband met doelen Klimaatakkoord) op het energieknooppunt Clausgebied af gaan komen, hoeveel ruimte er nodig is voor deze energie-ontwikkelingen, waar die ruimte gezocht kan worden én met welke waarden in de omgeving rekening moet worden gehouden.

Ook was het doel om in beeld te brengen welke juridische procedures gevolgd moeten gaan worden om de energieontwikkelingen te kunnen gaan realiseren. Aan de onderzoeksbureaus is gevraagd om het onderzoek te baseren op informatie van (en gesprekken met) Rijksoverheid, provincie Limburg en gemeente Maasgouw en op informatie van (en gesprekken met) RWE en Tennet als initiatiefnemers van grote energieontwikkelingen. Daarnaast is aan de bureaus gevraagd om het onderzoek ook gepaard te laten gaan met participatie voor bewoners en ondernemers in het gebied. Daarvoor hebben gedurende het onderzoekstraject onder meer drie (drukbezochte) participatie-bijeenkomsten in Brachterbeek plaatsgevonden en bestond ook gedurende het hele traject de mogelijkheid om reacties per mail in te dienen over het onderzoek. In dit raadsvoorstel wordt eerst ingegaan op de "status en disclaimers" die staan beschreven in het onderzoeksrapport omdat dit ook bepaald wat de status en disclaimers van het raadsbesluit over het onderzoeksrapport zullen zijn. Het onderzoeksrapport bestaat uit drie delen:  In deel 1 van het rapport worden de antwoorden gegeven op de hoofdvragen voor het onderzoek die door de opdrachtgevers zijn gesteld. Daarmee bevat dit deel de belangrijkste resultaten van het onderzoek.

 In deel 2 van het rapport wordt een nadere toelichting gegeven de antwoorden in het eerste deel en en terugblik op het proces dat is gevolgd om de onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden.  In deel 3 zijn de bijlagen opgenomen, inclusief het volledige juridische advies. In dit raadsvoorstel wordt vooral ingegaan op deel 1 van het rapport omdat in dit deel de belangrijkste resultaten worden van het onderzoek worde beschreven. Voor alle hoofdstukken en paragrafen van deel 1 wordt aan de gemeenteraad een specifiek standpunt voorgesteld. Dit zorgt weliswaar voor een uitgebreid raadsvoorstel maar daarmee wordt wel geborgd dat in het raadsvoorstel de meeste wezenlijke punten van het rapport behandeld worden. Van een verdere specificering van de standpuntbepaling tot op detailniveau is afgezien omdat dit de overzichtelijkheid van de besluitvorming niet ten goede zou komen en omdat dit de aandacht te veel zou afleiden van de besluitvorming die nodig is over de belangrijkste punten van het onderzoeksrapport.

Pagina 3 van 14

2

Beslispunten

Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld om het volgende te besluiten: 1 2

Kennis te nemen van het onderzoeksrapport "Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving" zoals bijgevoegd en van de "status en disclaimers" zoals in dit raadsvoorstel beschreven. In te stemmen met de specifieke standpunten over de hoofdstukken en paragrafen van het onderzoeksrapport zoals in dit raadsvoorstel beschreven.

Argumenten en kanttekeningen

3

Status en disclaimers

De status en disclaimers die staan beschreven in het algemeen deel van het onderzoeksrapport zijn ook van toepassing op de besluitvorming over het onderzoeksrapport.

Status van het onderzoeksrapport en de besluitvorming In het onderzoeksrapport wordt het volgende vermeld over de status daarvan: Dit toekomstperspectief is geen concreet plan. Het geeft een beeld hoe de toekomst er uit kan komen te zien en biedt inzichten in potentiële ontwikkelingen, ruimtelijke keuzes en belangrijke keuzemomenten. Om tot realisatie van (delen van) het perspectief te komen zullen de komende jaren nog diverse ontwikkelpaden worden gevolgd, moeten nog nadere studies worden uitgevoerd en moeten talrijke beslissingen genomen worden. Daarbij moeten steeds de geldende juridische procedures worden gevolgd rondom vaststelling, besluitvorming en (waar van toepassing) ook vergunningverlening.

Het bovenstaande betekent dat de besluitvorming van de gemeente over het onderzoeksrapport niet beslissend is voor de realisatie van de ontwikkelingen die in het rapport staan beschreven. Om deze (energie) ontwikkelingen mogelijk te maken moeten de procedures worden gevolgd die daarvoor in wet- en regelgeving -zoals de Omgevingswet- zijn voorgeschreven. Daarin wordt bepaald of het Rijk, de provincie of de gemeente "bevoegd gezag" is voor het nemen van de besluiten binnen de procedure. In deel 1 en deel 3 van het rapport wordt ingegaan op de besluitvormingsprocedures die in het kader van de Omgevingswet gevolgd moeten voor de (energie) ontwikkelingen. Pas in de juridische procedures die moeten volgen kunnen Rijk, provincie of gemeente de besluiten gaan nemen die beslissend zijn voor de realisatie van de (energie) ontwikkelingen die in het rapport staan beschreven. Als de gemeente in een bepaalde procedures geen "bevoegd gezag" is dan kan de gemeente in die procedure wel een reactie indienen bij het overheidsorgaan dat in de betreffende procedures bevoegd gezag is voor het nemen van besluiten.

Disclaimer over SMR's (kernenergie) In het onderzoeksrapport blijven Small Modular Reactors (SMR's) voor kernenergie buiten beschouwing en daarom wordt daarover in dit voorstel ook geen besluitvorming van de gemeenteraad gevraagd. Over SMR's staat in het rapport het volgende vermeld: Voor deze studie zijn SMR's (kleine kernreactoren) niet meegenomen om de volgende redenen (1) de haalbaarheid van SMR's in Nederland dient eerst nog te worden aangetoond via de lopende nationale SMR-programma-aanpak én het aanvullende provinciaal haalbaarheidsonderzoek (2) gelet op de vele onzekerheden die er momenteel nog rondom SMR's en regelgeving hiervoor zijn maakt het nog niet mogelijk om hierover afwegingen te maken in relatie tot andere energie infrastructuur (3) de eigenaar van de huidige energiecentrale in Maasgouw, RWE, geeft aan dat kernenergie voor hen geen optie is.

Omdat de haalbaarheid van SMR's in Nederland en Limburg nog niet is aangetoond heeft het weinig zin om daar al met besluitvorming op vooruit te lopen. Zelfs als in de toekomst zou blijken dat SMR's elders in Nederland of in Limburg haalbaar zijn dan is het nog onzeker of deze ook als haalbaar kunnen worden beschouwd bij het energie-knooppunt Clausgebied gelet op de overwegingen die hierboven worden genoemd en gelet op de ruimte die de twee bestaande energieclusters al innemen in het gebied en de ruimte die nog gezocht moet gaan worden voor een eventuele nieuwe, derde energiecluster.

Pagina 4 van 14

Disclaimer over andere trajecten In het onderzoeksrapport wordt vermeld dat over enkele andere trajecten (beleid voor "zon-op-land", onderzoek Clean Energy Hub, Tennet-projecten en VAWOZ-traject) geen uitspraken worden gedaan en daarom wordt in dit raadsvoorstel ook geen besluitvorming over deze trajecten gevraagd. Over de stand van zaken van deze andere trajecten kan het volgende worden vermeld. Gemeentelijk beleid voor "zon-op-land" Het gemeentelijk beleid voor "zon-op-land" is in maart 2024 toegelicht op een bijeenkomst voor bewoners in Brachterbeek. Daarbij is ook uitleg gegeven over de zoekgebieden in de gemeente Maasgouw waar "zon-op-land" (zonneparken) afweegbaar zijn, zoals onder meer het Brachterveld ten zuiden van Brachterbeek. Aangekondigd is dat college van B&W in het najaar van 2024 een evaluatie van dit beleid aan de gemeenteraad gaat voorleggen. Onderzoek Clean Energy Hub In de Voortgangsrapportage Gebiedsontwikkelingen bij de 1e Prorap 2024 staat vermeld dat de realisatie van een Clean Energy Hub in de haven van Maasbracht op een laag pitje is gezet vanwege de huidige erfpachtconstructie.

Tennet projecten gericht op hoogspanningsnetwerk Door Tennet wordt in een grootschalig project gewerkt aan de vernieuwing van de hoogspanningsstations in Maasbracht en worden in 2024 projecten (procedures) in gang gezet die zijn gericht op de opwaardering van de hoogspanningsverbinding Maasbracht-Graetheide en daarna op de uitbreiding van de verbinding Maasbracht-Eindhoven. Daarover zijn in april 2024 publicaties verschenen en op 13 mei 2024 heeft Tennet hierover twee inloop-bijeenkomsten georganiseerd samen met het Rijk en de provincie die optreden als "bevoegd gezag" in wettelijke procedures voor het hoogspanningsnetwerk. Traject programma Verbindingen Aanlanding Wind op Zee (VAWOZ) Het Rijk is initiator voor het programma Verbindingen Aanlanding Wind op Zee 2031-2040 waarin ook wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor de aanlanding van stroom van windmolens op zee in de omgeving van het hoogspanningsstation Maasbracht (in de vorm van een converterstation). In het verlengde daarvan wordt ook de mogelijkheden van elektrolyse (waterstofproductie) in de omgeving van het hoogspannings-station Maasbracht verkend. In februari 2024 heeft het Rijk de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) VAWOZ gepubliceerd en door het college van B&W is op 3 april 2024 daarover een inspraakreactie ingediend bij het Rijk (bijlage).

In die reactie zijn door het college zorgen en bedenkingen kenbaar gemaakt over het "zoekgebied Maasgouw" voor een convertersstation zoals vermeld in het bijgevoegde onderzoeksrapport. Door het college is aan het Rijk gevraagd om het Brachterveld ten zuiden van Brachterbeek (inclusief het "zoekgebied Maasgouw") bij de verdere zoektocht naar een converterstation buiten beschouwing te laten. Als het antwoord van het Rijk op deze inspraakreactie bekend is worden de raadsleden daarvan op de hoogte gebracht.

4.

Standpunten over onderzoeksrapport per hoofdstuk

4.1

Hoofdstuk 1 rapport: Aanleiding

Standpunt Dit hoofdstuk van het rapport voor kennisgeving aannemen. In dit hoofdstuk van het rapport wordt beschreven dat de Clauscentrale samen met de hoogspanningsstations in Maasbracht op dit moment al een energie-knooppunt van nationale betekenis vormt. De overgang van de huidige fossiele energievoorziening naar een duurzame energievoorziening die CO₂- neutraal is zorgt de komende decennia voor volop ontwikkelingen. De Clauscentrale blijft een essentiële schakel in het energiesysteem van de toekomst en het Clausgebied (incl. hoogspanningsstations) wordt dan ook in meerdere verkenningen over de toekomst van het energiesysteem nadrukkelijk meegenomen. De verwachting is dat het energieknooppunt Clausgebied in de toekomst een nog belangrijkere positie in het Nederlandse en Europese energiesysteem gaat krijgen.

Pagina 5 van 14

4.2

Hoofdstuk 2 rapport: Toekomstperspectief 2050

4.2.1

Energieknooppunt van de toekomst

Standpunt Deze paragraaf van het rapport voor kennisgeving aannemen. In deze paragraaf wordt beschreven welke ontwikkelingen zich in het energiesysteem (gaan) voordoen en waarom het energieknooppunt Clausgebied een cruciale positie zal behouden in het (inter) nationale energienetwerk. Over de verduurzaming van de elektriciteitsproductie (door de Clauscentrale) meldt het rapport het volgende: Essentieel voor een dergelijk energieknooppunt is uiteraard dat hier op een duurzame wijze elektriciteit wordt geproduceerd. Dat betekent concreet dat de productie van elektriciteit in de nabije toekomst geen uitstoot van CO₂ meer mag veroorzaken. Dit kan op twee manieren worden bereikt. Ten eerste kan de Clauscentrale worden omgebouwd en elektriciteit opwekken door waterstof te verbranden in plaats van aardgas, bij de verbanding van waterstof komt namelijk geen CO₂ vrij. Een andere optie is het afvangen van CO₂ die vrijkomt bij de verbranding van aardgas en de CO₂ afvoeren naar potentiële industriële gebruikers of naar een opslaglocatie.

4.2.2

Ontwikkeling van het energieknooppunt in clusters

Standpunt Deze paragraaf van het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen van het Omgevingsbeleid van de gemeente, met de kanttekening dat de gemeente niet akkoord gaat met het "zoekgebied Maasgouw" voor een nieuw, derde energiecluster. Zoals in hoofdstuk 3 is toegelicht zal de besluitvorming van de gemeenteraad over het onderzoeksrapport niet beslissend zijn voor de realisatie van de (energie) ontwikkelingen die in het rapport zijn beschreven. Dat neemt niet weg dat onderdelen van het rapport wel als bouwstenen kunnen fungeren voor toekomstige aanpassingen van het gemeentelijk Omgevingsbeleid (Omgevingsvisie of thematische uitwerkingen daarvan). In de besluitvormingsprocedures die daarover te zijner tijd gaan volgen kan dan afgewogen worden in hoeverre dergelijke bouwstenen vertaald gaan worden in het gemeentelijk Omgevingsbeleid. In tegenstelling tot de eerdere "scenario's" of "ontwikkelrichtingen" voor het gebied (zie deel 3 van het rapport) gaat het uiteindelijk toekomstperspectief in het onderzoeksrapport uit van een concentratie van toekomstige energie-ontwikkelingen in clusters. Dat zijn het Clauscentrale-terrein van RWE en de terreinen met de hoogspanningsstations van Tennet als bestaande energieclusters en daarnaast een nieuw, derde energiecluster waarvoor het rapport zoekgebieden aangeeft.

Het advies om te "concentreren in clusters" vormt een centraal en wezenlijk punt van het rapport en wordt als volgt toegelicht: "Het knooppunt is in deze studie in de toekomst geconcentreerd in drie clusters; locaties waar een bundeling van energie(infrastructuur) samengebracht is. Door de concentratie wordt voorkomen dat er op allerlei plekken in de nabijheid van de Clauscentrale nieuwe onderdelen van het energiesysteem worden gepland. Niet alleen is dat ongewenst vanuit bewoners en de beleving & gebruik van het landschap, het is bovendien minder efficiënt voor het energiesysteem."

Door de concentratie van energie-infrastructuur in clusters ontstaat een gunstiger ruimtelijk toekomstbeeld voor het Clausgebied en omgeving dan de toekomstbeelden die de eerdere scenario's (ontwikkelrichtingen) lieten zien. Door de energie-infrastructuur niet te verspreiden over het gebied maar zoveel mogelijk te concentreren wordt het ruimtebeslag en de impact op de omgeving kleiner. Hierdoor kunnen waarden in de omgeving van deze energieclusters beter worden behouden en versterkt. Die omgevingswaarden hangen ook nauw samen met de belangen van de inwoners die in het omliggende gebied wonen en de ondernemers die in dat gebied werken. De verwachting is dat de bestaande energieclusters onvoldoende ruimte bieden voor alle toekomstige energie-ontwikkelingen die mogelijk op het Clausgebied afkomen. Met name voor de eventuele aanlanding van windstroom vanaf zee met bijbehorend convertersstation zal ruimte gezocht moeten worden in een nieuw, derde energiecluster.

Pagina 6 van 14

Het onderzoeksrapport geeft voor dit nieuwe energiecluster twee zoek-gebieden aan ("zoekgebied Maasgouw" en "zoekgebied Roerdalen"), maar het college van B&W heeft zich al eerder op het standpunt gesteld dat het om meerdere redenen niet akkoord gaat met het zoekgebied Maasgouw voor een convertersstation. Dit standpunt is verwoord in de inspraakreactie over de notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) Verbindingen Aanlanding Wind op Zee (VAWOZ) die in april 2024 door het college van B&W bij de Rijksoverheid is ingediend (zie bijlage 2).

4.2.3

Kansrijke opties verder toegelicht

Standpunt Deze paragraaf van het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen van het Omgevingsbeleid van de gemeente, met de kanttekening dat de gemeente niet akkoord gaat met het "zoekgebied Maasgouw" voor een nieuw, derde energiecluster. Deze paragraaf bevat een nadere toelichting op de opties voor energie-ontwikkelingen die in paragraaf 4.2.2. al in grote lijnen zijn beschreven. Daarnaast wordt binnen deze paragraaf ook dieper ingegaan op de optie "opslag van energie middels batterijen". Hierover staat in het rapport de volgende passage: Zoals met alle energetische ontwikkelingen is ook hier de concentratie in clusters belangrijk. Ontwikkelingen, zoals batterijopslag, buiten de clusters wordt niet als gewenst gezien. Buiten de clusters dient de landschappelijke kwaliteit zo veel mogelijk te worden geborgd.

Vanuit de aanbeveling om energie-ontwikkelingen te concentreren in clusters (die hiervoor is beschreven) volgt in het onderzoeksrapport ook de constatering dat de opslag van energie -in de vorm van batterijenbuiten de energieclusters als onwenselijk wordt gezien. Door het meenemen van deze paragraaf als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen aan het Omgevingsbeleid (Omgevingsvisie of uitwerking daarvan) kunnen deze aanbevelingen vertaald gaan worden in gemeentelijk beleid.

4.2.4

Ontwikkeling van leefomgeving rondom de energieclusters

Standpunt: Deze paragraaf van het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen aan het Omgevingsbeleid van de gemeente. Standpunt: Als ambitie uitspreken dat samen met bewoners maatregelplannen worden opgesteld en uitgevoerd om rondom de energieclusters een meer robuuste groene zone te realiseren en om de kwaliteiten van het Brachterveld, het Vlootbeekdal en de Molengreend te versterken. In deze paragraaf wordt beschreven hoe de leefomgeving rondom de energieclusters zich in de toekomst zou kunnen ontwikkelen met het oog op de aspecten "verkeer en logistiek", "landschap en natuur", "recreatie" en "economie en bedrijvigheid". Deze paragraaf kan als bouwsteen gebruikt worden bij toekomstige aanpassingen van het gemeentelijk Omgevingsbeleid (Omgevingsvisie of uitwerkingen daarvan). In de besluitvormingsprocedures die daarover te zijner tijd gaan volgen kan dan afgewogen worden in hoeverre deze bouwstenen vertaald gaan worden in het gemeentelijk Omgevingsbeleid (en daarmee de status van beleid krijgen).

Vooruitlopend op toekomstige aanpassingen van het Omgevingsbeleid wordt aan de raad voorgesteld om alvast de ambitie uit te spreken om samen met bewoners maatregelplannen op te stellen die zich richten op de versterking van een robuuste groene zone rondom de bestaande energieclusters en van de landschappelijke en ecologische kwaliteiten van Brachterveld, Vlootbeekdal en Molengreend. Op het kaartbeeld in pagina 31 van het onderzoeksrapport zijn deze ambities herkenbaar. Dit is een aspect waar veel inwoners belang aan hechten en bij het realiseren van deze ambitie is de gemeente niet afhankelijk is van Rijk, provincie, RWE of Tennet. Wel kan aan deze instanties steun worden gevraagd bij het realiseren van deze ambitie.

Pagina 7 van 14

4.2.5

Ruimtelijke vertaling: kaartbeeld situatie 2050

Standpunt: Het "kaartbeeld situatie 2050" in het rapport gebruiken als bouwsteen voor toekomstige aanpassingen van het Omgevingsbeleid van de gemeente, met de kanttekening dat de gemeente niet akkoord gaat met het "zoekgebied Maasgouw" voor een nieuw energiecluster. Zoals in hoofdstuk 3 toegelicht zal de de besluitvorming van de gemeenteraad over het onderzoeksrapport niet beslissend zijn voor de realisatie van de (energie) ontwikkelingen die in het rapport worden beschreven. Dat neemt niet weg dat het kaartbeeld van de situatie 2050 in het rapport wel als bouwsteen en kan worden meegenomen bij toekomstige aanpassingen van het gemeentelijk Omgevingsbeleid (Omgevingsvisie en uitwerkingen daarvan). Daarbij kan geanticipeerd worden op het perspectief voor het Clausgebied en omgeving dat in het betreffende kaartbeeld herkenbaar is.

4.2.6

Gefaseerde ontwikkeling (van 2024 naar 2050)

Standpunt: Deze paragraaf van het rapport voor kennisgeving aannemen. Deze paragraaf brengt de complexiteit van de ontwikkeling van het energieknooppunt Clausgebied in beeld. Er is sprake van meerdere ontwikkelpaden met veel onduidelijkheden en onzekerheden (zoals over de besluitvorming die nog moet volgen over grote energieprojecten zoals de Delta Rhine Corridor). Om tot realisatie van delen van het toekomstperspectief te komen zullen in de komende jaren nog diverse ontwikkelpaden worden gevolgd, moeten nog nadere studies worden uitgevoerd en moeten nog talrijke beslissingen genomen worden. Daarbij moeten steeds de geldende juridische procedures worden gevolgd. Kortom er is nog een hele lange weg te gaan op weg naar realisatie van de onderdelen van het toekomstperspectief.

4.3

Hoofdstuk 3 rapport: Besluitvormingsprocedures Omgevingswet

Standpunt: Dit hoofdstuk van het rapport voor kennisgeving aannemen. Dit hoofdstuk kan worden gelezen in het verlengde van de passage over de status van het onderzoeksrapport en de besluitvorming daarover. Daarin is opgemerkt dat nog veel juridische procedures moeten volgen om de om de energie-ontwikkelingen die het rapport zijn beschreven te kunnen realiseren. Ook de participatie zoals bedoeld in de Omgevingswet zal binnen deze procedures aan de orde moeten komen. In deel 1 (hoofdstuk 3) van het rapport wordt een samenvatting gegeven van de besluitvormingsprocedures die nog moeten volgen. In deel 3 (hoofdstuk 4) van het rapport is het integrale juridische advies opgenomen dat hierover is uitgebracht door advocatenkantoor NewGroundLaw. In het juridisch advies wordt duidelijk gemaakt wie naar verwachting de initiatiefnemers zullen zijn van de grote energie-ontwikkelingen die in het onderzoeksrapport worden beschreven: Ontwikkelingen (projecten) Hoogspanningsnetwerk Clauscentrale (verduurzaming) Delta Rhine Corridor Aanlanding Wind op Zee (converter) Elektrolyse/waterstofproductie

    

Initiatiefnemer Tennet RWE DRC consortium Rijksoverheid / Tennet Rijksoverheid / privaat

Ook laat het juridisch advies zien welke procedures voor iedere ontwikkeling (ontwikkelpad) gevolgd moeten worden, welke overheid (Rijk, provincie of gemeente) binnen deze procedure bevoegd gezag is voor het nemen van besluiten en wat daarvoor de wettelijke grondslag is.

Pagina 8 van 14

Participatie De participatie die heeft plaatsgevonden gedurende het onderzoekstraject was geen participatie zoals bedoeld in de Omgevingswet omdat het daarbij ook niet ging om de voorbereiding van besluiten in het kader van de Omgevingswet. In het onderzoek was er sprake van een informele participatie in een vroegtijdig stadium over energie-ontwikkelingen die mogelijk op korte en lange termijn op Maasbracht-Brachterbeek en omgeving gaan afkomen. Met de "informele" participatie in het onderzoekstraject is vooruitgelopen op de "formele" participatie die nog moet gaan volgen in de juridische procedures voor de energie-ontwikkelingen die in het rapport zijn beschreven. Door de onderzoeksbureaus zijn de opbrengsten van de participatie verwerkt in het onderzoeksrapport dat op 23 april 2024 aan de opdrachtgevers is opgeleverd. Het participatietraject dat van maart 2023 tot en met februari 2024 onder de verantwoordelijkheid van de onderzoeksbureaus heeft plaatsgevonden is met de oplevering van het onderzoeksrapport afgerond. Met de standpuntbepaling over deel 1 van het rapport wordt eveneens standpunten ingenomen over de wijze waarop de participatie-opbrengsten daarin zijn vewerkt.

Waarden of voorwaarden binnen procedures Bij de start van het onderzoek heeft de gemeente enkele (categorieën van) waarden ingebracht die van bijzonder belang zijn bij de beoordeling van ruimtelijke ontwikkelingen (zie deel 2 van het rapport). Daarbij vindt de gemeente het een belangrijk vertrekpunt dat toekomstige energie-ontwikkelingen moeten voldoen aan eisen in wet- en regelgeving voor "veiligheid, gezondheid en milieu". Daarnaast vormt de "ligging van woningen" ook een belangrijk vertrekpunt bij het beoordelen van de mogelijkheden van ruimtelijke inpassing van energieontwikkelingen. Ook wordt gekeken naar de "ligging van bedrijven en bedrijfsgronden" (incl. landbouwgronden) en naar waarden die te maken hebben met "verkeer en infrastructuur" en "natuur, landschap en recreatie". De betreffende "waarden" of "voorwaarden" gaan een belangrijke rol spelen bij de besluitvorming van de gemeente in de juridische procedures die nog gaan volgen voor toekomstige (energie) ontwikkelingen. In bepaalde procedures zal de gemeente bevoegd gezag zijn voor het nemen van besluiten en in bepaalde procedures zullen Rijk of provincie bevoegd gezag zijn. Dat maakt een wezenlijk verschil. Als de gemeente bevoegd gezag is dan kan de gemeente de bovenstaande waarden zelf toepassen in de eigen besluitvorming.

Als Rijk of provincie bevoegd gezag zijn dan moet de gemeente aan deze overheden vragen om rekening te houden met de (voor)waarden die de gemeente van belang vindt. In de juridische procedures die gaan lopen moeten de genoemde algemene waarden toegepast worden op de specifieke energieontwikkelingen en locaties die in die betreffende procedure aan de orde zijn. Dit leidt dan tot meer concrete waarden of voorwaarden die de gemeente in de eigen besluitvorming kan toepassen of die de gemeente kan meegeven aan Rijk of provincie.

4.4

Hoofdstuk 4 rapport: Aanbevelingen

4.4.1

Maak ruimte voor nieuwe ontwikkelingen

Standpunt: Deze aanbeveling voor kennisgeving aannemen. Deze aanbeveling om ruimte te maken voor nieuwe ontwikkelingen binnen bestaande clusters en zones kan voor kennisgeving worden aangenomen (geen verdere actie vereist) omdat die vooral is vooral gericht aan RWE en Tennet als eigenaren van de gronden binnen de betreffende clusters.

4.4.2. Concentreer in clusters Standpunt: Deze aanbeveling overnemen. Deze aanbeveling sluit aan bij het gestelde in paragraaf 3.2.2. Deze aanbeveling kan een bouwsteen (richtlijn) gaan vormen voor toekomstige aanpassingen in het Omgevingsbeleid (visies) van het Rijk, de provincie en de gemeente die van toepassing zijn op het energieknooppunt Clausgebied en de omgeving daarvan.

Pagina 9 van 14

4.4.3

Oriëntatie op blijvende betrokkenheid van inwoners

Standpunt: Deze aanbeveling overnemen, met de opmerking dat alle betrokken overheden een oriëntatie op de betrokkenheid van inwoners moeten hebben en dat voor initiatiefnemers van energie-ontwikkelingen een verplichting geldt om om inwoners in een tijdig stadium bij deze ontwikkelingen te betrekken. De betrokkenheid van inwoners bij toekomstige ontwikkelingen zal primair gestalte gaan krijgen binnen de juridische procedures (onder andere op basis van de Omgevingswet) die gevolgd moeten gaan worden op de ontwikkelingen te kunnen realiseren. Deze procedures moeten gepaard gaan met informatievoorziening aan inwoners en met mogelijkheden voor participatie, overleg en rechtsbescherming. Daarbij geldt een verplichting voor initiatiefnemers (zoals RWE en Tennet) om inwoners in een tijdig stadium bij nieuwe plannen en ontwikkelingen te betrekken en hebben Rijk, provincie of gemeente als bevoegd gezag een verantwoordelijkheid om inwoners bij de voorbereiding van besluitvorming te betrekken. In aanvulling op de participatie die gaat plaatsvinden binnen de procedures rondom toekomstige ontwikkelingen kan ook het overleg met het bewonersplatform Brachterbeek worden voortgezet dat vanaf eind 2023 van start is gegaan. Dit vraagt om nadere afspraken met bewonersplatform.

Voor de gemeente is het daarbij van belang dat bij de overleggen met het bewonersplatform niet alleen vertegenwoordigers van de gemeente aanschuiven, maar ook vertegenwoordigers van Rijk, provincie, RWE en Tennet gelet op de bevoegdheden en verplichtingen van deze instanties in de juridische procedures die moeten gaan volgen. In het onderzoekstraject is is ook enkele keren het participatietraject in de gemeente Borsele ter sprake gekomen dat heeft geleid tot de "Borselse voorwaarden". Het traject in Borsele is begeleid door bureau EMMA dat ook het participatietraject in Maasbracht-Brachterbeek heeft begeleid. Geconstateerd kan worden dat het in Borsele gaat om een andere ruimtelijke situatie, om andere ontwikkelingen (inclusief kerncentrales) en om een andere manier van participatie. Toch is het voorbeeld uit Borsele voor de gemeente Maasgouw nuttig geweest om te kunnen bepalen hoe binnen procedures over toekomstige energie-ontwikkelingen met voorwaarden kan worden omgegaan. In paragraaf 4.3 is dat in grote lijnen beschreven.

4.4.4. Blijf in gesprek met elkaar Standpunt: Deze aanbeveling overnemen en overleg blijven voeren met Rijk, provincie, gemeente Roerdalen, RWE en Tennet over de ontwikkelingen rondom het energieknooppunt Clausgebied. Om op de hoogte te kunnen blijven van energieontwikkelingen en procedures en om afstemming te bereiken is het nodig dat de gemeente in gesprek blijft met andere overheden (Rijk, provincie Limburg en gemeente Roerdalen) en met initiatiefnemers van nieuwe energie-ontwikkelingen in het gebied (zoals Tennet en RWE). Dat is ook nodig om aandacht te kunnen vragen voor de waarden en voorwaarden die van belang zijn voor de ontwikkeling van het energieknooppunt Clausgebied en omgeving en voor de belangen van inwoners en ondernemers die daarmee samenhangen.

4.4.5

Heldere communicatie over besluitvorming

Standpunt: Deze aanbeveling als gemeente overnemen en om andere overheden en initiatiefnemers van energieontwikkelingen nadrukkelijk aan te spreken op hun verantwoordelijkheden voor heldere communicatie en informatievoorziening. De verantwoordelijkheid voor de communicatie over energie-ontwikkelingen en procedures ligt bij initiatiefnemers (RWE, Tennet of Rijk) en bij de overheden die binnen de betreffende procedures bevoegd gezag zijn voor het nemen van besluiten (Rijk, provincie of gemeente). Dat verschilt per ontwikkeling en per procedure. Voor de gemeente ligt er ook een algemene (overkoepelende) verantwoordelijkheid voor communicatie. Dat komt omdat de gemeente de meest geschikte instantie is om een overzicht te bieden van alle (energie) ontwikkelingen en procedures die relevant zijn voor het energieknooppunt Clausgebied en de omgeving daarvan. Bovendien wordt de gemeente als "eerste overheid" ook meestal als eerste aangesproken door inwoners over ontwikkelingen die hun woon- en leefomgeving raken.

Pagina 10 van 14

Onderdeel van de communicatie door de gemeente is ook het doorverwijzen van inwoners of ondernemers naar de juiste instantie bij vragen, verzoeken, reacties en bezwaren. Daarbij kan het gaan om een doorverwijzing naar de initiatiefnemers of andere overheden. Met het doorverwijzen van inwoners of ondernemers naar de juiste instanties wordt geborgd dat vragen terecht komen bij de instanties die daar een antwoord op kan (en moet) geven en dat reacties en bezwaren terecht komen bij de overheidsinstanties die daar besluiten over moeten nemen.

4.4.6. Heb oog voor niet-energetische aspecten Standpunt: Deze aanbeveling voor kennisgeving aannemen. Dat er ook oog moet zijn voor niet-energetische aspecten wordt als vanzelfsprekend beschouwd.

4.4.7

Actief zoeken naar duiding van gezondheidsaspecten

Standpunt: Deze aanbeveling overnemen. In Brachterbeek en ook op andere plaatsen in Nederland maken inwoners zich zorgen over het wonen in de nabijheid van hoogspanningsstations en hoogspanningslijnen en de gezondheidsaspecten daarvan. De verantwoordelijkheid voor de toepassing van de wet- en regelgeving die de gezondheid van inwoners moet beschermen ligt primair bij de Rijksoverheid en in dit geval meer specifiek bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dit zijn ook de instanties met de meeste informatie en expertise over onderzoeken en metingen naar straling en gezondheidsaspecten. Op 13 mei 2024 hebben de Rijksoverheid, provincie Limburg en Tennet twee inloopbijeenkomsten in Brachterbeek georganiseerd over het hoogspanningsnetwerk in Maasbracht-Brachterbeek en omgeving en over de projecten die daarvoor (gaan) lopen. Daarbij zijn vanuit het Rijk vertegenwoordigers van het ministerie van EZK en van het RIVM aanwezig geweest om samen met vertegenwoordigers van provincie en Tennet vragen van inwoners over gezondheidsaspecten, regelgeving, onderzoeken en metingen rondom het hoogspanningsnetwerk te beantwoorden. Bij het actief zoeken naar een nadere duiding van gezondheidsaspecten is een belangrijke rol weggelegd voor de hiervoor genoemde instanties.

De gemeente heeft daarvoor bij deze instanties aandacht gevraagd en zal blijven volgen hoe daarbij wordt omgegaan met vragen en verzoeken van inwoners.

4.5

Hoofdstuk 5 rapport: Vervolgplanning

Standpunt: Dit hoofdstuk voor kennisgeving aannemen. Provincie Limburg, gemeente Maasgouw en RWE zijn opdrachtgevers van het onderzoek geweest. Met het oog op hun publieke verantwoordelijkheden als overheden zullen provincie en gemeente een bestuurlijk standpunt over het opgeleverde onderzoeksrapport gaan innemen. RWE volgt een intern behandeltraject voor het onderzoeksrapport. Voor de vervolgplanning die gaat lopen na de gemeentelijke standpuntbepaling in de raadsvergadering van 9 juli 2024 wordt verwezen naar het hoofdstuk "planning en uitvoering" van dit raadsvoorstel.

Pagina 11 van 14

Overige elementen raadsvoorstel

5.

Samenhang met andere beleidsdocumenten

In het Coalitieakkoord 2024-2026 wordt melding gemaakt van de gebiedsontwikkeling Clauscentrale en in de Programmabegroting 2024 is ingegaan op de opzet en het verloop van het onderzoek naar de toekomst van het Clausgebied en omgeving. Na de besluitvorming van de gemeenteraad breekt een nieuwe periode aan voor de betreffende gebiedsontwikkeling. Het ligt daarbij voor de hand om deze voortaan aan te duiden als gebiedsontwikkeling Energieknooppunt Clausgebied omdat de ontwikkelingen die rondom dit knooppunt gaan spelen verder reiken dan alleen de Clauscentrale en ook de hoogspanningsstations en -verbindingen van Tennet omvatten. Voor de verdere ruimtelijke ontwikkeling van het energieknooppunt Clausgebied en de omgeving daarvan is de gemeentelijk Omgevingsvisie het belangrijkste gemeentelijke beleidsdocument. Het onderzoeksrapport bevat bouwstenen die meegenomen kunnen worden bij toekomstige aanpassingen van de gemeentelijke Omgevingsvisie (of uitwerkingen daarvan).

6.

Communicatie

Het bijgevoegde onderzoeksrapport is samen met het dit raadsvoorstel op 21 mei 2024 openbaar gemaakt en op de gemeentelijke website geplaatst. Ook is hierover een publicatie in 't Waekblaad verschenen. In de berichtgeving aan inwoners is gemeld dat ze indien gewenst een reactie op het voorgestelde raadsbesluit kunnen indienen bij de gemeenteraad en dat ze de mogelijkheid hebben om gebruik te maken van het inspreekrecht in de commissievergadering van 20 juni 2024.

7.

Financiën

De provincie Limburg is hoofdopdrachtgever geweest van het onderzoek Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving en heeft ook de geraamde kosten van het onderzoek voor haar rekening genomen. Boven deze kosten zijn ook kosten voor meerwerk ontstaan door extra werkzaamheden die zijn gevraagd aan de onderzoeksbureaus (onder meer voor het organiseren van een extra bijeenkomst voor het bewonersplatform Brachterbeek). Afgesproken is dat RWE 80 % van deze meerwerkkosten voor zijn rekening neemt en de gemeente Maasgouw 20 %. Dit resulteert voor de gemeente in een bedrag van € 3787 exclusief BTW dat ten laste kan worden gebracht van het algemene werkbudget gebiedsontwikkelingen. Gedurende het onderzoekstraject heeft de gemeente ook de facilitaire kosten (zaalhuur, beeld, geluid, koffie, thee, vlaai) van de participatiebijeenkomsten van april 2023, oktober 2023, februari 2024 voor haar rekening genomen alsmede de facilitaire kosten van de vergaderingen van het bewonersplatform Brachterbeek. Deze facilitaire kosten zijn eveneens ten laste gebracht van het algemene werkbudget gebiedsontwikkelingen.

8.

Planning en uitvoering

Lange-termijn-planning van energie-ontwikkelingen Na de afronding van het onderzoek naar het Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving en de besluitvorming daarover zijn er vijf sporen van grote energieontwikkelingen herkenbaar die op korte en lange termijn gaan lopen: 1 2 3 4 5

Ontwikkeling hoogspanningsnetwerk Delta Rhine Corridor Verduurzaming Clauscentrale Verbindingen Aanlanding Wind op Zee (converterstation) Elektrolyse (waterstofproductie)

Pagina 12 van 14

Binnen spoor 1 (ontwikkeling hoogspanningsnetwerk) lopen nu al projecten en is in mei 2024 de procedure gestart voor de opwaardering van de hoogspanningsverbinding Maasbracht-Graetheide. Bovendien gaat eind 2024 naar verwachting ook nog een procedure starten voor de uitbreiding van de verbinding MaasbrachtEindhoven. Al deze "Tennet" projecten zijn of gaan in uitvoering in de periode 2024-2030. Een cruciale ontwikkeling voor de toekomst van het energieknooppunt Clausgebied en is de aanleg van de Delta Rhine Corridor (DRC). Daarover moet in de komende jaren nog de benodigde juridische procedures doorlopen worden en moet nog een "go-no-go" beslissing worden genomen op nationaal niveau. Als er over enkele jaren duidelijkheid ontstaat over het al dan niet doorgaan van de Delta Rhine Corridor (plus een eventuele aftakking naar de Clauscentrale) kan door RWE ook een beslissing worden genomen over de optie die wordt gekozen voor de verduurzaming van de Clauscentrale (afvang van CO2 of vervangen van aardgas door waterstof). Pas als er duidelijkheid ontstaat over het al dan niet doorgaan van de Delta Rhine Corridor (DRC) kan ook verder invulling worden gegeven aan de verbindingen voor de aanlanding van Wind op Zee (waarvan de stroomkabels door de DRC moeten lopen) inclusief de eventuele realisatie van een converterstation in de nabijheid van het hoogspanningsstation Maasbracht.

Ook hiervoor moeten nog de benodigde juridische procedures worden doorlopen en in het programma VAWOZ wordt op dit moment een planning gehanteerd die inzet op een realisatie van converterstations in de periode tussen 2031 en 2040. Laatste stap van de grote energieontwikkelingen die (mogelijk) op Maasbracht afkomen is de eventuele realisatie van een elektrolyse-installatie waarvoor in het onderzoek het terrein van de Clauscentrale als mogelijke locatie wordt aangewezen. Deze elektrolyse-installatie (waterstofproductie) kan pas gerealiseerd worden nadat er een convertersstation voor de aanlanding van windstroom vanaf zee in de buurt van het hoogspanningsstation Maasbracht is gebouwd. Dat leidt tot de verwachting dat een eventuele realisatie van een elektrolyse-installatie pas in het tweede deel van de periode 2031-2040 haalbaar zal zijn.

Gemeentelijke rollen Zoals eerder in dit raadsvoorstel toegelicht volgen de hierboven energie-ontwikkelingen ieder hun eigen wettelijke procedures en verschilt het per procedure of het Rijk, de provincie of de gemeente bevoegd gezag is voor het nemen van de besluiten. Dit betekent dat de gemeente binnen de procedures zelf bevoegd gezag kan zijn voor het nemen van besluiten (bijvoorbeeld vergunningverlening of wijziging omgevingsplan) of dat de gemeente besluiten moeten nemen over het indienen van een reactie of zienswijze in procedures waar Rijk of provincie bevoegd gezag zijn. Maar de rollen van de gemeente reiken verder dan alleen een besluitvormende rol. De gemeente moet de bovenstaande energie-ontwikkelingen ook op de voet blijven volgen en daarover in gesprek blijven met andere overheden (Rijk, provincie en buurgemeenten) en met initiatiefnemers van energie-ontwikkelingen zoals Tennet en RWE. Hiervoor zijn al diverse overlegstructuren opgezet die ook worden voortgezet en waarin de gemeente bestuurlijk en ambtelijk vertegenwoordigd zal blijven. Een andere belangrijke rol van de gemeente is de informatievoorziening aan inwoners en het overleg met inwoners over energie-ontwikkelingen en procedures.

De verantwoordelijkheid daarvoor ligt primair bij de initiatiefnemers van energie-ontwikkelingen en procedures (Tennet, provincie en RWE) maar daarnaast hebben Rijk, provincie of gemeente als bevoegd gezag ook een verantwoordelijkheid op inwoners bij de voorbereiding van hun besluitvorming te betrekken. De gemeente geeft op de website een overzicht van alle energieontwikkelingen en procedures die rondom het energieknooppunt Clausgebied lopen. Bestuurlijk en ambtelijke organisatie Binnen de toekomstige besluitvormingsprocedures voor het energieknooppunt Clausgebied en omgeving worden besluiten gevraagd van gemeenteraad en college van B&W. Binnen het college van B&W is wethouder Blomen portefeuillehouder voor de energie-ontwikkelingen en procedures die (gaan) lopen voor het energieknooppunt Clausgebied en omgeving.

Pagina 13 van 14

Door het college van B&W is op 21 mei 2024 een nieuwe ambtelijke werkgroep "Energieknooppunt Clausgebied" ingesteld die invulling geeft aan alle gemeentelijke rollen die hiervoor zijn genoemd. Dat leidt tot de volgende hoofdtaken van deze werkgroep:  Het volgen van de grote energieontwikkelingen (hoogspanningsnetwerk, Clauscentrale, Delta Rhine Corridor, Aanlanding Wind op Zee en Elektrolyse) en het voeren van overleg hierover met Rijk, provincie Limburg, gemeente Roerdalen, RWE en Tennet.  Het zorgen voor de informatievoorziening aan inwoners over energie-ontwikkelingen en procedures en het organiseren van de participatie door inwoners samen met Rijk, provincie, RWE en Tennet.  Het voorbereiden van besluitvorming van college van B&W en gemeenteraad binnen de juridische procedures die gaan volgen voor de (energie) ontwikkelingen en voor de eventuele aanpassingen in het gemeentelijk Omgevingsbeleid.

BIJLAGEN - Ontwerp-raadsbesluit - Onderzoeksrapport Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving - Inspraakreactie college van B&W over NRD VAWOZ (april 2024) Team BSC/strategie

Pagina 14 van 14