CConstaterende datMaasgouw
Koppel je AI →
Document · PDF

03 Bijlage - Eindrapport Kwink groep ‘Burgerparticipatie in Maasgouw’

03. Commissievergadering 1 december 2026, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Participatieverordening gemeente Maasgouw 202725.076 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Aan de slag gaan met burgerparticipatie, zal in het begin waarschijnlijk nog steeds veel vragen 40 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport van veel medewerkers, met name voor medewerkers met weinig ervaring op het gebied van burgerparticipatie. Hoe vaker burgerparticipatie door medewerkers wordt toegepast, volgens vaste werkwijzen en met goed resultaat, hoe meer zelfzekerheid en rust medewerkers zullen vinden en hoe ‘makkelijker’ het voor ze wordt om ermee aan de slag te gaan. Daarmee zal burgerparticipatie steeds minder ‘spannend’ worden en zullen de medewerkers meer ‘eigenaarschap’ gaan voelen bij burgerparticipatie. We zien daarbij wel een blijvende rol voor het vaste aanspreekpunt binnen de ambtelijke organisatie als expert en sparringpartner op het thema. Aanbeveling 9. Veranker de functie dorpscontactpersoon (structurele inbedding), zodat er een herkenbaar aanspreekpunt is van de gemeente in de dorpskernen. Uit de evaluatie volgt een duidelijk signaal dat inwoners de dorpscontactpersoon waarderen als herkenbaar aanspreekpunt in de kernen. Het is belangrijk dat deze zichtbaarheid wordt behouden en er ligt een kans voor de gemeente om dit instrument meer en beter te benutten.

We zien daarbij enkele voorwaarden en verbeterpunten: • De rol van de dorpscontactpersoon moet duidelijker worden voor gemeente én inwoners (wat doen ze wel maar ook wat juist niet, ook in relatie tot Wel.kom). • Er moet structureel een terugkoppeling komen op twee niveaus: • Een terugkoppeling over individuele vragen en signalen richting inwoners. De dorpscontactpersoon heeft hierin een belangrijke rol en dient te zorgen dat die terugkoppeling richting de inwoner er komt, ook wanneer die niet positief is. • Een terugkoppeling over de opbrengsten van de dorpscontactpersoon in algemene zin richting inwoners én gemeenteraad. Denk bijvoorbeeld aan een (drie)maandelijks factsheet: welke signalen zijn binnengekomen? Wat is daarmee gebeurd? Wat is lastig om op te lossen? Deze factsheet kan gebruikt worden ter informatie voor de gemeenteraad én kan worden opgehangen in de keet. • De relatie tussen gemeente en dorpscontactpersoon moet van beide kanten pro-actiever worden ingevuld. Daarbij zien we een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel de ambtelijke organisatie als de dorpscontactpersoon zelf: • Zorg dat de dorpscontactpersoon een vast aanspreekpunt heeft binnen de gemeente, waar structureel overleg mee plaatsvindt. Dat kan bijvoorbeeld de dedicated ambtenaar zijn (zie aanbeveling 8).

Dit overleg kan gaan over de opgehaalde signalen, maar kan ook gebruikt worden op de kennis vanuit de dorpscontactpersoon te benutten voor de toepassing van participatie binnen de gemeente. De dorpscontactpersoon kent de kernen goed en kan mogelijk ook meedenken over welke participatievorm waar gepast is en waar rekening mee moet gehouden in de lokale situatie • Zorg dat voor de ambtelijke organisatie duidelijk is wat van hen wordt verwacht ten aanzien van de opgehaalde signalen vanuit de dorpscontactpersoon. • Van de dorpscontactpersoon kan worden verwacht dat opgehaalde signalen op een goede manier aan de gemeente worden doorgegeven, en vervolgens actief wordt nagevraagd wat met signalen is gebeurd. • In de evaluatie van de dorpscontactpersonen uit 2022 staan nadere concrete aanbevelingen opgenomen, die wij onderschrijven. Lange termijn: cultuurverandering We constateren dat het bereiken van de beoogde effecten van burgerparticipatie in de gemeente Maasgouw niet enkel belemmeringen heeft qua structuur, maar ook vraagt om meer culturele veranderingen. Dit vraagt om een lange adem van de gemeente. We geven daarvoor enkele aandachtspunten mee, waarvoor een meer langdurige inzet nodig is, zodat 41 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport de effecten van burgerparticipatie op de lange termijn worden bereikt en geborgd. Aanbeveling 10. Werk toe naar een gestructureerde aanpak.

Voorspelbaarheid, herkenbaarheid en transparantie zijn allemaal belangrijke eigenschappen die helpen de relatie tussen gemeente en inwoners vorm te geven en te onderhouden. Een gestructureerde participatieaanpak helpt om hier invulling aan te geven. Dit is een aanpak – met een aantal stappen of onderwerpen – die altijd gevolgd wordt, los van de specifieke participatie-instrumenten die ingezet worden. Door een participatieverordening op te stellen, praktische handleidingen op te stellen en participatie op een gestandaardiseerde manier te aan te pakken binnen de gemeente en hier ervaring mee op te doen, ontstaat een gestructureerde aanpak. Door dezelfde aanpak consequent te gebruiken (met natuurlijk de nodige ruimte voor maatwerk, variatie en flexibiliteit die rekening houdt met verschil in vraagstukken, onderwerpen en doelgroepen), hoeft niet elk participatietraject opnieuw het wiel te worden uitgevonden, en wordt sneller duidelijk wat er te verwachten valt: voor ambtenaar, college, gemeenteraad én bewoner. Een gestructureerde participatieaanpak biedt zo een vorm van gestructureerd maatwerk: voorspelbare en herkenbare aanpakken die rekening houden met verschil in vraagstukken, onderwerpen en doelgroepen. Aanbeveling 11. Zorg voor eenduidigheid binnen de gemeente.

Zorg ervoor dat de ambtelijke organisatie en het college op één lijn zitten en een eenduidig beeld naar buiten toe uitstralen. Het college is verantwoordelijk voor de ondersteuning vanuit de ambtelijke organisatie en moet samen met hen sterk staan en een uniforme boodschap communiceren. Aanbeveling 12. Zet in op voortdurend contact. De visie van de huidige portefeuillehouder is om een ‘partner’ te zijn voor de inwoners. Partner zijn van de gemeente houdt in dat de gemeente niet enkel bij specifieke onderwerpen of trajecten in gesprek gaat met inwoners, maar voortdurend investeert in de relatie. Dat is een verantwoordelijkheid van college, gemeenteraad én ambtenaren. Hierbij is cruciaal dat het contact moet leiden tot meer wederzijds vertrouwen en begrip. Wederzijds vertrouwen kan worden gecreëerd door open en eerlijk te communiceren en te laten zien dat betrokkenen elkaar serieus nemen. Een belangrijke kanttekening daarbij is dat de inwoners die participeren vaak geen afspiegeling van alle inwoners zijn. Het is aan de gemeente om via verschillende instrumenten en communicatiemiddelen te variëren in de aanpak en zo een bredere groep te bereiken. Zo hebben sommigen geen tijd voor of interesse in het bijwonen van bijeenkomsten, maar vullen zij wel graag een (digitale) vragenlijst in.

Anderen worden lastig bereikt door de ‘standaard’ communicatiemiddelen en kunnen enkel bereikt worden door ze op straat aan te spreken of langs de deuren te gaan. Tegelijkertijd zullen er altijd inwoners zijn die überhaupt geen interesse hebben in participeren. Ook zullen er altijd inwoners zijn die vinden dat ze juist ‘te veel’ worden benaderd door de gemeente met informatie en participatievragen. Deze mening of houding kan niet altijd weggenomen worden door de gemeente en is inherent aan participatie. Het is belangrijk dat de gemeente zich hier bewust van is. De gemeente kan hier vervolgens wel rekening mee houden in de benadering van burgers, bijvoorbeeld in het bepalen van de planning en het kiezen van communicatiemiddelen en/of participatievormen. Aanbeveling 13. Wees transparant en eerlijk. Neem als gemeente de regie in handen en zorg ervoor dat het gewoonte is om alle beslissingen te documenteren en communiceren. Als wijzigingen in afspraken of keuzes plaatsvinden, leg deze dan schriftelijk vast en 42 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport communiceer hierover transparant naar alle betrokkenen. Dit voorkomt onduidelijkheden en rolonduidelijkheid, en houdt iedereen op de hoogte van de voortgang en eventuele veranderingen. Dit zorgt voor vertrouwen vanuit de inwoners, ook wanneer de besluiten of veranderingen niet aansluiten op hun wensen. Aanbeveling 14.

Toon openheid en durf. Burgerparticipatie heeft ‘durf’ nodig. Dat vraagt soms om vormen van participatie die samenwerking tussen gemeente en bewoner vragen in plaats van hiërarchie en passiviteit. De gemeente kan zich open opstellen en tegelijkertijd duidelijk zijn over wat wel en niet kan. Een eenduidige en gestructureerde aanpak, ervaring met deze aanpak en (gevoelde) steun vanuit het college en MT, zal op de lange termijn leiden tot meer comfort en durf bij de ambtelijke organisatie om gewend te raken aan burgerparticipatie en dit ‘natuurlijk’ op te pakken. Een belangrijke randvoorwaarde voor het zijn van een partner voor de inwoners is om wel duidelijk te zijn over het mandaat van de gemeente: het moet voor de bewoner duidelijk zijn waar je samen aan werkt met inwoners, en wanneer je het als gemeente overneemt en beslissingen maakt. 43 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Bijlage 1 - Verantwoording Gesprekspartners In de tabel hiernaast vindt u de organisaties en personen die voor deze evaluatie zijn geïnterviewd. Wij plaatsen hierbij de volgende opmerkingen: • We hebben zowel percepties vanuit de gemeente, als percepties van buiten de gemeente, zoals van inwoners/boo’s, samenwerkingspartners van de gemeente en ondernemers in de gemeente meegenomen in het onderzoek. • Vanuit de gemeente Maasgouw hebben wij een overzicht ontvangen van alle boo’s in de gemeente.

Wij hebben al deze organisaties uitgenodigd voor een groepsgesprek over burgerparticipatie. Een deel van de boo’s heeft op deze uitnodiging gereageerd. • Daarnaast hebben wij in verschillende kernen van de gemeente inwoners op straat aangesproken om hun mening te vragen over burgerparticipatie in de gemeente Maasgouw. Dat hebben wij gedaan omdat wij het belangrijk vonden om een diverse groep inwoners te spreken, waaronder jongere inwoners en inwoners die uit zichzelf misschien (nog) niet veel meepraten of meedoen met de gemeente Maasgouw. Dit heeft geleid tot een gesprek met 20 inwoners. Nummer Gesprekspartner 1 Gemeenteraad (groepsgesprek) 2 College van burgemeester en wethouders (groepsgesprek) 3 Burgemeester (in de rol van portefeuillehouder) 4 Verkennend gesprek met 4 MT-leden van de gemeente Maasgouw 5 3 ambtenaren sociaal domein (groepsgesprek) 6 4 ambtenaren fysiek domein (groepsgesprek) 7 2 ambtenaren beheer openbare ruimte (BOR) (groepsgesprek) 8 Programmamanager fysiek domein 9 2 ambtenaren communicatie (groepsgesprek) 10 Dorpscontactpersonen 11 Lid van de adviesraad sociaal domein 12 Stichting Thorna, Verenigingsoverleg Beegden, dorpsraad Stevensweert, dorpsraad Wessem (verdeeld over 2 gesprekken) 13 2 Medewerkers van Wel.kom 14 2 Plaatselijke ondernemers in gemeente Maasgouw Tabel 6. Overzicht gesprekspartners. Bronvermelding | • | Gemeente Maasgouw (2022).

Deelverordeningen subsidie verenigingen Maasgouw per 1 januari 2022. Documenten afkomstig van de gemeente: | • | Gemeente Maasgouw (2022). Jaarplan dorpscontactpersonen. • | Gemeente Maasgouw. (2015). Notitie burgerparticipatie. | • | Gemeente Maasgouw (2023). Programmabegroting 2023. • | Gemeente Maasgouw (2016). Besturingsfilosofie 2017. | Burgerparticipatie – kinderraad. • | Gemeente Maasgouw (2016). Strategische visie gemeente Maasgouw | • | Gemeente Maasgouw (2023). Procesplan Lokale Inclusie Agenda. 2025. | • | Gemeente Maasgouw (2024). Raadsinformatiebrief betreffende • | Gemeente Maasgouw (2014). Coalitieakkoord 2014 – 2018. | evaluatie burgerparticipatie. • | Gemeente Maasgouw (2018). Coalitieakkoord 2018 - 2022. | • | Gemeente Maasgouw (n.d.). Bijlage. Overzicht van • | Gemeenteraad Maasgouw (2018). Actieplan Versterking Lokale | verantwoordelijkheden organisatie Kinderraad. Democratie. | • | Gemeente Maasgouw (n.d.). Samen maken we Maasgouw-Buitenwerk. • | Gemeente Maasgouw (2018). Raadsbesluit rekenkameronderzoek ‘lef | • | Burgerjaarverslagen van de gemeente Maasgouw. tonen met burgers’. | • | ‘Een goed idee!’, gemeentemaasgouw.nl. • | Gemeente Maasgouw (2018). Toolkit burgerparticipatie (concept). | • | ‘Maasgouwpanel’, gemeentemaasgouw.nl. • | Gemeente Maasgouw (2020).

Visie en leidraad Bewonersinitiatieven | in | • | ‘Sociale inclusie: iedereen doet mee!’, asd-maasgouw.nl. Maasgouw ‘Positief, Pragmatisch, Praktisch’. | • | Gemeente Maasgouw (n.d.). Bijlage. Overzicht van • | Gemeente Maasgouw (2020). Actieplan 2020 – 2021 | verantwoordelijkheden organisatie Kinderraad. bewonersinitiatieven in Maasgouw ‘Positief, Pragmatisch, Praktisch’. | • | Verschillende interne vertrouwelijke documenten van de gemeente • | Gemeente Maasgouw (2020). Verordening van de gemeenteraad van de | Maasgouw. gemeente Maasgouw houdende regels omtrent adviesraad sociaal | N.B. Deze documentenlijst betreft de documenten die zijn gebruikt voor het domein. | opstellen van deze rapportage. Tijdens de evaluatie hebben de • | Gemeente Maasgouw (2020). Procesplan lokale inclusie agenda | onderzoekers nog meer documenten van de gemeente | ingezien, waarvan • | Gemeente Maasgouw (2021). Voorstel tot beleid Participatie en | sommige vertrouwelijk van aard. Deze documenten zijn | gebruikt om tijdens Omgevingswet. (21 – 12 – 2021, vastgesteld door gemeenteraad op d.d. | het onderzoek een beter begrip te krijgen van | het onderwerp 30 december 2021). | burgerparticipatie in de gemeente Maasgouw. • | Gemeente Maasgouw (2021). Draaiboek Maasgouwse DOP-dialoog te Stevensweert. • | Gemeente Maasgouw (2022). Coalitieakkoord 2022 – 2026. • | Gemeente Maasgouw (2022).

Deelverordening leefbaarheidsfonds. Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport | 44 45 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Documenten niet afkomstig van de gemeente: • Rekenkamercommissie (2017). Rekenkamerrapport ‘Lef tonen naar burgers’. • VNG (2021). Ledenbrief VNG Voorbeeld Verordening Participatie [en uitdaagrecht] (nieuw) en Handreiking. • VNG & Berenschot (2023). Handreiking: aan de slag met participatie. • ‘Wat doen we?’, welkom.nu. 46 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Enquêtevragen De volgende vragen zijn opgenomen in de enquête die onder inwoners is uitgezet: Algemeen beeld • Wat vindt u van de manier waarop inwoners mogen meedenken, meepraten, meedoen en meebeslissen in de gemeente Maasgouw? Graag aangeven met een rapportcijfer van 1 (zeer slecht) tot en met 10 (uitmuntend). • Wat vindt u goed gaan? (open vraag) • Wat kan beter? (open vraag) • Vindt u het belangrijk om mee te denken, mee te praten, mee te doen of mee te beslissen met de gemeente? • Ja, zeker • Ja, als het onderwerp mij aanspreekt • Ja, als ik er zelf direct baat bij heb • Nee, het heeft niet mijn interesse • Nee, de gemeente doet toch niets met mijn inbreng • Weet ik niet/geen mening • Andere • In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? (zeer eens – eens – neutraal – oneens - zeer oneens – weet ik niet/geen mening).

• De gemeente betrekt inwoners voldoende bij beleid, plannen en projecten. • De gemeente is oprecht geïnteresseerd in de mening van inwoners. • De gemeente betrekt inwoners op tijd bij plannen, beleid en projecten. • De gemeente gebruikt de input van inwoners om plannen, beleid en projecten beter te maken. • De gemeente moet zelf haar werk doen en hoeft mij niet overal bij te betrekken. • Ruimte voor toelichting op uw antwoorden op bovenstaande stellingen. (open vraag) Meedenken en meepraten met de gemeente • Heeft u weleens meegedacht of meegepraat met de gemeente? • Ja • Nee • Weet ik niet meer • Wat is het laatste onderwerp waarover u met de gemeente heeft meegedacht en meegepraat (open antwoord) • In welke fase(n) heeft u meegedacht en meegepraat? (meerdere antwoorden mogelijk) • Vooraf – meedenken over mogelijke onderwerpen of over de aanpak van een project of plan • Tijdens – meedenken of meepraten bij een plan of onderwerp • Achteraf – evalueren of het plan op de juiste manier is uitgevoerd • Op welke manier heeft u toen meegedacht en meegepraat? (meerdere antwoorden mogelijk • Via een (digitale) vragenlijst • Tijdens een bijeenkomst georganiseerd door inwoners • Tijdens een inloopbijeenkomst van de gemeente • Via een dorpsraad • Via het Maasgouwpanel • Via direct contact met een ambtenaar en/of wethouder/burgemeester • Andere • Wat vond u goed gaan? (meerdere

antwoorden mogelijk) • De manier waarop u uw inbreng mocht geven • De mate waarin er ruimte was voor uw inbreng 47 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport • De communicatie vanuit de gemeente • De wijze waarop de gemeente is omgegaan met uw inbreng • Andere • Wat kon beter (meerdere antwoorden mogelijk) • De manier waarop u uw inbreng mocht geven • De mate waarin er ruimte was voor uw inbreng • De communicatie vanuit de gemeente • De wijze waarop de gemeente is omgegaan met uw inbreng • Andere • Kunt u uw antwoord op de vorige 2 vragen toelichten (open vraag) • Waarom heeft u nog nooit meegedacht en meegepraat met de gemeente? (meerdere antwoorden mogelijk) • Ik had geen interesse • Ik had geen tijd • De gemeente doet toch niks met mijn inbreng • Er is mij nog nooit gevraagd om mijn mening te geven • Andere • In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? (zeer eens – eens – neutraal – oneens - zeer oneens – weet ik niet/geen mening). • Ik wil alleen meedenken over plannen die mij direct raken, bijv. als het over mijn wijk gaat. • Ik wil ook meedenken over onderwerpen die voor alle inwoners van belang zijn. • Ik vind het belangrijk dat de gemeente mij in een vroeg stadium betrekt bij plannen die voor mij belangrijk zijn. • Ik geef liever mijn mening als er al een plan ligt waar ik iets over mag zeggen.

• Ik denk graag al mee met de gemeente als er nog geen concreet plan is. • Ik wil alleen meedenken als ik invloed kan uitoefenen op een plan. • Op welke manier wilt u het liefst uw mening geven over plannen, projecten of beleid van de gemeente? (meerdere antwoorden mogelijk) • Via een digitale vragenlijst • Via een papieren vragenlijst, die ik vervolgens terugstuur • Door lid te worden van het Burgerpanel (een groep inwoners die een aantal keer een vragenlijst invult) • Tijdens een (bewoners)bijeenkomst op een locatie • Tijdens een online (bewoners)bijeenkomst • Via een klankbordgroep of werkgroep die met elkaar zaken bespreken • Via een wijkschouw • Rechtstreeks contact met een ambtenaar • Inspreken bij een vergadering van de gemeenteraad • Via een bewonersvereniging/bewonersplatform/belangenvereniging • Via een website/online platform • Ik heb niet de behoefte om mijn mening te geven • Andere Meedoen in de gemeente • Heeft u weleens meegedaan in de gemeente? • Ja • Nee • Weet ik niet • Wat is het laatste onderwerp waarover u met de gemeente heeft meegedaan? (open vraag) • Wat vond u goed gaan (open vraag) • En wat kon beter? (open vraag) Eigen initiatieven 48 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport • Wist u dat het mogelijk is om zelf een initiatief in te dienen bij de gemeente? • Ja, dat heb ik ook gedaan • Ja, maar nog nooit gedaan • Nee, dat wist ik niet • Waarover

ging uw initiatief (open vraag) • Wat vond u van de wijze waarop de gemeente u daarbij heeft ondersteund (open vraag) • Heeft u weleens overwogen om een eigen initiatief te organiseren, maar dat uiteindelijk niet gedaan? • Ja • Nee, daar heb ik (nog) nooit interesse in gehad • Waarom heeft u het uiteindelijk niet gedaan? (meerdere antwoorden mogelijk) • Geen tijd • Onvoldoende enthousiasme bij medebewoners • Onvoldoende middelen • Niet goed uitvoerbaar • Geen steun van de gemeente • Andere • Zou u interesse hebben in het organiseren van een eigen initiatief? • Ja • Misschien • Nee • Weet ik niet • Wat heeft u van de gemeente nodig voor uw eigen initiatief (open vraag) Dorpscontactpersonen • Bent u bekend met de dorpscontactpersonen? • Ja • Nee • Heeft u weleens contact gehad met de dorpscontactpersonen? • Ja • Nee • Waarom heeft u contact gehad met de dorpscontactpersonen? (meerdere antwoorden mogelijk) • Het afgeven van een signaal, bijvoorbeeld over uw buurt • Het stellen van een vraag • Het starten van een eigen initiatief in de gemeente • Andere • In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? (zeer eens – eens – neutraal – oneens - zeer oneens – weet ik niet/geen mening). • Ik vond de dorpscontactpersonen toegankelijk. • Het was voor mij duidelijk wat de dorpscontactpersonen met mijn inbreng zouden doen.

• De dorpscontactpersonen hebben mij goed geholpen en/of begeleid bij het starten van een eigen initiatief. • Ruimte voor toelichting op uw antwoorden bij de vorige stellingen (open vraag). • Is het voor u belangrijk dat er een dorpscontactpersoon is? • Ja • Nee • Geen mening • Waarom wel of niet? (open vraag) Uw wensen voor de toekomst • Op welke momenten wilt u meedenken, meepraten, meedoen en/of meebeslissen met de gemeente? (meerdere antwoorden mogelijk) • Vooraf: voorafgaand aan het opstellen van nieuwe plannen, projecten en beleid • Tijdens: tijdens het opstellen van nieuwe plannen, projecten en beleid • | Achteraf: bij het evalueren of plannen, projecten en beleid op de | • | 65-74 jaar juiste manier zijn uitgevoerd | • | 75 jaar en ouder • | Andere | • | Zeg ik liever niet • | Over welke onderwerpen wilt u meedenken, meebeslissen en | • | In welke dorpskern van de gemeente Maasgouw bent u woonachtig? meepraten met de gemeente? | (verplichte vraag) • | Veiligheid | • | Beegden • | Verkeer | • | Heel en Panheel • | Openbaar vervoer | • | Linne • | Bouwplannen | • | Maasbracht • | Afval(inzameling) | • | Ohé en Laak • | Cultuur | • | Stevensweert • | Sport | • | Thorn • | Buitenruimte/groen | • | Wessem • | Recreatie | • | Brachterbeek • | Geen van deze onderwerpen • | Andere • | Wat kan de gemeente doen om inwoners beter te betrekken bij gemeentelijke plannen? (open

vraag) • | Wat wilt u verder aan de gemeente meegeven voor de toekomst over burgerparticipatie? (open vraag) Afsluitende vragen • | Is er nog iets anders dat u met de onderzoekers wilt delen in het kader van deze evaluatie (open vraag) • | Wat is uw leeftijd? • | Jonger dan 18 jaar • | 18-24 jaar • | 25-34 jaar • | 35-44 jaar • | 45-54 jaar • | 55-64 jaar Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport | 49 50 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Bijlage 2 – Tijdlijn met belangrijkste gebeurtenissen Toelichting tijdlijn Deze tijdlijn bevat een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen (waaronder overleggen en de publicatie van documenten), die hebben plaatsgevonden op het gebied van burgerparticipatie in de gemeente Maasgouw op chronologische volgorde. Deze tijdlijn loopt van 2014 tot en met 2023. In deze tijdlijn brengen we in kaart hoe (de visie op) burgerparticipatie in de gemeente Maasgouw zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en welke stappen de gemeente genomen heeft op dit thema. We gaan in deze tijdlijn niet in op de inhoudelijke keuzes die de gemeente heeft gemaakt. De tijdlijn is een feitelijke reconstructie. Dit betekent dat alle informatie in de tijdlijn gebaseerd is op informatie uit documenten. De tijdlijn bevat geen ervaringen of percepties van betrokkenen. Ook bevat de tijdlijn niet de interne ambtelijke overleggen die hebben plaatsgevonden.

We gebruiken de tijdlijn om in gesprekken met betrokkenen in te gaan op de ontwikkeling van burgerparticipatie in de gemeente en wat de ervaringen van de betrokkenen zijn bij de ondernomen stappen. Legenda De gebeurtenissen en/of ontwikkelingen op het gebied van burgerparticipatie verdelen we in de tijdlijn in drie categorieën. Deze categorieën lichten we in onderstaande tabel toe. Categorie Aanduiding in tijdlijn Interne afspraken en overleggen over burgerparticipatie afspraken en overleggen die intern in de gemeente Maasgouw zijn gevoerd en/of vastgelegd. Externe activiteiten met betrekking tot burgerparticipatie Activiteiten en/of afspraken tussen de gemeente en externe partijen op het gebied van burgerparticipatie. Mijlpalen Gebeurtenissen, documenten afspraken of activiteiten die een belangrijke invloed hebben op (de ontwikkeling van) burgerparticipatie in de gemeente Maasgouw. Tabel 7. Toelichting bij tijdlijn. 51 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Oktober 2016 Oktober 2015 2014 ub icatie coa itiea oord In het coalitieakkoord staat de ambitie voor de komende raadsperiode beschreven met betrekking tot burgerparticipatie . De coalitie hee de ambitie om in de raadsperiode nieuwe vormen van actieve burgerparticipatie in te zetten om de afstand tussen de gemeente en inwoners te verkleinen .

De coalitie hee het voornemen om te onderzoeken welke vormen van burgerparticipatie kunnen worden ingezet : dorpsoverleggen , inspraakbijeenkomsten, wijkbeheer etc. astste ing en pub icatie notitie burgerparticipatie De gemeente Maasgouw publiceert de gemeentelijke visie op burgerparticipatie . Het document bevat doelen , namelijk: 1) kwaliteit van burgerparticipatie verbeteren en 2) inzetten op meer burgerparticipatie in de werkwijze van de ambtelijke organisatie. Het document bevat bovendien actiepunten voor het behalen van deze doelen . tart interne communicatie en erving bac pac ers Oktober 2016 tart onder oe re en amercommissie naar burgerparticipatie xxx tart opdracht bureau voor de ondersteuning bi de verster ing van burgerparticipatieAugustus 2016 52 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport December 2021 November 2016 xxx Begin 2017 November 2017 ub icatie strategische visie gemeente aasgou Gemeentelijke visie op de samenwerking van de gemeente met externe partijen. De gemeente wil een gesprekspartner zijn en in gesprek gaan met iedereen die meedoet of mee wil doen . November 2017 ntroductie raads er groep burgerparticipatie Een werkgroep van raadsleden, verantwoordelijk voor het onder aandacht brengen van burgerparticipatie in de gemeenteraad.

Februari 2017 2017 erschi ende interne activiteiten ten behoeve van de verdere door)ont i e ing van burgerparticipatie hemamiddag met Themamiddag met MT. Onderdeel van de themamiddag was de introductie van een interne campagne. Onderdeel van de campagne was de verspreiding van ansichtkaarten, het lanceren van een intranetpagina gewijd aan burgerparticipatie en het publiceren van intranetnieuwsberichten over burgerparticipatie . Sinds de themamiddag is bovendien burgerparticipatie opgenomen in de formats voor college en raadsvoorstellen . ub icatie besturings i oso ie gemeente aasgou Publicatie van de gemeentelijke besturingsfilosofie. Dit document bevat de vertaling op organisatieniveau van de gemeentelijke strategische visie 2025. 2018 ntroductie Adviesraad ociaa omein Sinds 2018 wordt de inbreng van inwoners ingericht via de Adviesraad Sociaal Domein. De Adviesraad denkt actief mee en kan invloed uitoefenen op alle onderwerpen die het sociaal domein betre en . 2018 anuari 2018 ub icatie e en ameronder oe gemeente aasgou e tonen met burgers Publicatie van een rekenkameronderzoek over burgerparticipatie en burgerinitiatieven in de gemeente Maasgouw. Dit document bevat ook aanbevelingen voor de gemeente op het gebied van burgerparticipatie .

anuari 2018 53 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport xxx 2018 e gemeenteraad neemt de aanbeve ingen uit het e en ameronder oe over Mei 2018 astste ing en pub icatie oa itiea oord Publicatie van het Coalitieakkoord 2018 2022. Het Coalitieakkoord hee aandacht voor burgerparticipatie . Maart 2018 emeenteraadsver ie ingen Mei 2018 Oktober 2018 A oord bestuur i e vernieu ing Gemeentelijk akkoord over de weg naar bestuurlijke vernieuwing. Het versterken van de lokale democratie is een van de thema s in het akkoord. Aandacht voor de participatiedemocratie is hier een onderdeel van Maart 2018 ub icatie Actiep an erster ing o a e emocratie Publicatie van een actieplan voor de periode 2018 2022 op het gebied van versterking lokale democratie. In het actieplan is aandacht voor burgerparticipatie. In het actieplan staan concrete actiepunten voor het optimaliseren van participatietrajecten, het verbeteren van informatieverstrekking, het in beeld brengen van relevante belangen en het doel om werkafspraken te maken tussen de gemeenteraad en het College over het afstemmen van verwachtingen met betrekking tot burgerparticipatie.

Mei 2018 December 2018 Mei 2018 nste ing raadscommissie naar aan eiding van het Actiep an verster ing o a e emocratie Maart 201 Mei 2018Oktober2018 nterne too it burgerparticipatiegereed 54 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport 201 201 erschi ende interne thema)bespre ingen over de omgang met be onersinitiatieven en de invu ing van accountmanagementt December 201 December 201 Augustus 201 April 2020 astste ing en pub icatie visie en actiep an be oners initiatieven aasgou De visie en het actieplan zijn een uitvoering van een opdracht uit het coalitieakkoord om tot de invulling van accountmanagement en burgerinitiatieven te komen. De uitgangspunten opgesteld in de notitie burgerparticipatie gelden ook voor deze visie . 2020 tart uitvoering actiep an inc usie pi ot ase accountmanagement door midde van de introductie van dorpscontactpersonen uni 2020 ub icatie verordening Adviesraad ociaa omein In dit document zijn de doelstellingen en kaders waarbinnen de Adviesraad kan opereren vastgesteld . Oktober 2021 e aasgou se dia oog tevens eert Dialoog over dorpsontwikkelplan in Stevensweert. Dit is een praktijkvoorbeeld waaruit inzichten kunnen verkregen over de rol en positie van de gemeenteraad in relatie tot bewonersinitiatieven. In het overleg is onder andere de rol van de dorpsraad , de voorzieningen in Stevensweert en het draagvlak voor het dorpsontwikkelplan besproken.

Het dialoog is afgesloten met concrete leerpunten voor de gemeente Maasgouw. 55 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport anuari 2022 April 2020 xxx 30 maart 2023 ub icatie dee verordeningsubsidies be onersover egorganisaties boo s) December 2020 Mei 2022 astste ing en pub icatie coa itiea oord oorste be eid participatie en omgevings et. De gemeente Maasgouw hee een voorstel opgesteld voor de omgang met/het maken van beleid participatie rondom de nieuwe Omgevingswet. Voor het opstellen van de omgevingsvisie is een intensief traject doorlopen inclusief participatiemomenten. December 2021 Overzicht van beschikbare subsidies (inclusief subsidiebedrag, beleidsdoelen van de subsidie, vorm en criteria) per type organisatie/activiteit. Mei 2022 Maart 2022 emeenteraadsver ie ingen Mei 2022 nsta atie nieu e burgemeester tevens nieu e co rdinerende porte eui ehouder burgerparticipatie uli 2023 56 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport 2023 anuari 2022 uli 2023 ub icatie ormatiep an insta atie inderraad . ub icatie pro ectp an o a e inc usie agenda . Participatie is onderdeel van de lokale inclusie agenda . De agenda bevat focuspunten op het gebied van inclusie waar de gemeente de komende 3 4 jaar aan gaat werken. Publicatie van het formatieplan. Uit het plan blijkt dat er 0,5 e beschikbaar komt voor de begeleiding van een inderraad.

De inderraad bestond al langer, maar sinds 2023 is het ook opgenomen in de formatie . 57 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Hierna vindt u de resultaten van de enquête die onder inwoners van Maasgouw is uitgezet. Daarbij maken wij de volgende opmerkingen: • De enquête is ingevuld door 195 inwoners. Niet alle respondenten hebben alle vragen ingevuld. Zij konden waar gewenst vragen overslaan. Ook kregen respondenten bij bepaalde vragen de vraag niet te zien, afhankelijk van hun antwoord op de voorgaande vraag (routering). We hebben steeds het aantal respondenten (n) bij elke grafiek vermeld. • Op sommige vragen waren meerdere antwoorden mogelijk. In dat geval geven de percentages, het percentage van de respondenten aan dat een bepaald antwoord heeft gegeven. Om de anonimiteit van de respondenten te borgen, bevat deze bijlage alleen de antwoorden op gesloten vragen (de antwoorden op open vragen zijn wel in het rapport verwerkt). Bijlage 3 – Enquêteresultaten Algemeen beeld Wat vindt u van de manier waarop inwoners mogen | In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? meedenken, meepraten, meedoen en meebeslissen in de gemeente Maasgouw? (Gemiddeld cijfer: 5,7) 23% | De gemeente betrekt inwoners voldoende bij | 22% | 32% | 26% | 14% 4% beleid, plannen en projecten.

18% | 2% 12% | 13% 9% | 8% | De gemeente is oprecht geïnteresseerd in de 4% | 5% | 6% | 21% | 30% | 26% | 16% 5% mening van inwoners. 1% | 3% 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 De gemeente betrekt inwoners op tijd bij Figuur 3. Wat vindt u van de manier waarop inwoners mogen meedenken, | plannen, beleid en projecten. | 14% | 31% | 34% | 16% 5% meepraten, meedoen en meebeslissen in de gemeente Maasgouw? (n=190). | 1% Vindt u het belangrijk om mee te denken, mee te praten, | De gemeente gebruikt de input van inwoners mee te doen of mee te beslissen met de gemeente? | om plannen, beleid en projecten beter te | 18% | 37% | 23% | 15% | 6% maken. 48% | 1% 40% 3% | 4% | De gemeente moet zelf haar werk doen en | 12% | 15% | 38% | 29% | 4% 1% | 2% | 2% | hoeft mij niet overal bij te betrekken. Ja, als het Ja, als ik erJa, zeker | Nee, de | Nee, het | Weet ik | Andere | 2% een | zelf direct | gemeente | heeft niet | niet/geen onderwerp | baat bij heb | doet er tochmijn | mening | Zeer eens | Eens | Neutraal | Oneens | Zeer oneens | Weet ik niet/ geen mening is dat mij | niks mee | interesse aanspreekt | Figuur 5. In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? (n=192). Figuur 4. Vindt u het belangrijk om mee te denken, mee te praten, mee te doen of mee te beslissen met de gemeente? (n=192).

Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport | 58 59 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Vragen over meedenken of meepraten Figuur 6. Heeft u weleens meegedacht of meegepraat met de gemeente? (n= 194). Figuur 7. In welke fase(n) heeft u meegedacht en meegepraat? (n=120) . Figuur 8. Op welke manier heeft u toen meegedacht en meegepraat? (n=121) . 63% 28% 9% Heeft u weleens meegedacht of meegepraat met de gemeente? Ja Nee Weet ik niet meer 43% 40% 17% Vooraf - meedenken over mogelijke onderwerpen of over de aanpak van een project of plan Tijdens - meedenken of meepraten bij een plan of onderwerp Achteraf - evalueren of het plan op de juiste manier is uitgevoerd In welke fase(n) heeft u meegedacht en meegepraat? Meerdere antwoorden mogelijk 17% 36% 44% 16% 13% 35% 23% Via een (digitale) vragenlijst Tijdens een bijeenkomst georganiseerd door inwoners Tijdens een inloopbijeenkomst van de gemeente Via een dorpsraad Via het Maasgouwpanel Via direct contact met een ambtenaar Andere Op welke manier heeft u toen meegedacht en meegepraat? Meerdere antwoorden mogelijk 60 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Figuur 9. Wat vond u goed gaan? (n=107) . Figuur 10. Wat kon beter ? (n=107) . Figuur 11. Waarom heeft u nog nooit meegedacht en meegepraat met de gemeente? (n=54) .

51% 44% 16% 15% 22% De manier waarop u uw inbreng mocht geven De mate waarin er ruimte was voor uw inbreng De communciatie vanuit de gemeente De wijze waarop de gemeente is omgegaan met uw inbreng Andere Wat vond u goed gaan? Meerdere antwoorden mogelijk 20% 29% 57% 61% 22% De manier waarop u uw inbreng mocht geven De mate waarin er ruimte was voor uw inbreng De communciatie vanuit de gemeente De wijze waarop de gemeente is omgegaan met uw inbreng Andere Wat kon beter? Meerdere antwoorden mogelijk 6% 24% 7% 56% Ik had geen interesse Ik had geen tijd De gemeente doet toch niks met mijn inbreng Er is mij nog nooit gevraagd om mijn mening te geven Andere Waarom heeft u nog nooit meegedacht en meegepraat met de gemeente? Meerdere antwoorden mogelijk In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? Ik wil alleen meedenken over plannen die mij direct raken, bijv. als het over | 10% | 22% | 27% | 35% mijn wijk gaat. | 4% Ik wil ook meedenken over onderwerpen | 25% | 55% | 16% die voor alle inwoners van belang zijn. 3% Ik vind het belangrijk dat de gemeente mij in een vroeg stadium betrekt bij | 39% | 52% | 7% plannen die voor mij belangrijk zijn. 2% Ik geef liever mijn mening als er al een | 17% | 31% | 31% | 15% plan ligt waar ik iets over mag zeggen. 4% | 2% Ik denk graag al mee met de gemeente | 26% | 43% | 26% als er nog geen concreet plan is.

2% 2% Ik wil alleen meedenken als ik invloed | 18% | 36% | 24% | 15% | 6% kan uitoefenen op een plan. 2% Zeer eens | Eens Neutraal | Oneens Zeer oneens | Weet ik niet/ geen mening Figuur 12. In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? (n=193). Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport | 61 62 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Figuur 13. Op welke manier wilt u het liefst uw mening geven over plannen, projecten of beleid van de gemeente? (n=193). 72% 12% 40% 61% 16% 32% 16% 32% 12% 27% 19% 1% 4% Via een digitale vragenlijst Via een papieren vragenlijst, die ik vervolgens terugstuur Door lid te worden van het Burgerpanel (een groep inwoners die een aantal keer een vragenlijst invult) Tijdens een (bewoners)bijeenkomst op een locatie Tijdens een online (bewoners)bijeenkomst Via een klankbordgroep of werkgroep die zaken bespreken Via een wijkschouw Rechtstreeks contact met een ambtenaar Inspreken bij een vergadering van de gemeenteraad Via een bewonersvereniging/bewonersplatform/belangenvereniging Via een website/online platform Ik heb niet de behoefte om mijn mening te geven Andere Op welke manier wilt u het liefst uw mening geven over plannen, projecten of beleid van de gemeente? Meerdere antwoorden mogelijk Vragen over meedoen Heeft u weleens meegedaan met de gemeente? | Wist u dat het mogelijk is om zelf een initiatef in te dienen bij de gemeente? 8%

30% | 22% | Ja, dat heb ik ook gedaan Ja | 40% Nee | Ja, maar nog nooit gedaan Weet ik niet | Nee, dat wist ik niet 62% | 38% Figuur 14. Heeft u weleens meegedaan in de gemeente? (n=193). | Figuur 15. Wist u dat het mogelijk is om zelf een initiatief in te dienen bij de gemeente? (n = 193). Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport | 63 64 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Figuur 16. Heeft u weleens overwogen om een eigen initiatief te organiseren, maar dat uiteindelijk niet gedaan? (n=73). Figuur 17. Waarom heeft u het uiteindelijk niet gedaan? (n=19). 26% 74% Heeft u weleens overwogen om een eigen initiatief te organiseren, maar dat uiteindeilijk niet gedaan? Ja Nee, daar heb ik (nog) nooit interesse in gehad. 26% 32% 26% 21% 26% 11% Geen tijd Onvoldoende enthousiasme bij medebewoners Onvoldoende middelen Niet goed uitvoerbaar Geen steun van de gemeente Andere Waarom heeft u het uiteindelijk niet gedaan? 65 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Figuur 18. Zou interesse hebben in het organiseren van een eigen initiatief ? (n=77). 4% 48% 27% 21% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% Ja Misschien Nee Weet ik niet Zou u interesse hebben in het organiseren van een eigen initiatief? 66 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Dorpscontactpersonen Figuur 19. Bent u bekend met de dorpscontactpersonen? (n=194). Figuur 20.

Heeft u weleens contact gehad met de dorpscontactpersonen? (n=131). Figuur 21. Waarom heeft u contact gehad met de dorpscontactpersonen? (n=61). 68% 32% Bent u bekend met de dorpscontactpersonen? Ja Nee 47% 53% Heeft u weleens contact gehad met de dorpscontactpersonen? Ja Nee 57% 44% 10% 28% Het afgeven van een signaal, bijvoorbeeld over uw buurt Het stellen van een vraag Het starten van een eigen initiatief Andere Waarom heeft u contact gehad met de dorpscontactpersonen? Meerdere antwoorden mogelijk In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? | Is het voor u belangrijk dat er een dorpscontactpersoon is? Ik vond de dorpscontactpersonen | 32% | 52% | 10%5% | 22% toegankelijk. Ja 2% | Nee 20 | Geen mening 83 Het was voor mij duidelijk wat de dorpscontactpersonen met mijn inbreng | 16% | 39% | 25% | 10%8% zouden doen. Figuur 23. Is het voor u belangrijk dat er een dorpscontactpersoon is? (n=131). De dorpscontactpersonen hebben mij goed geholpen en/of begeleid bij het starten van | 13% | 21% | 29% | 10%10% | 18% een eigen initiatief. Zeer eens | Eens | Neutraal | Oneens | Zeer oneens | Weet ik niet/ geen mening Figuur 22. In hoeverre bent u het eens met de volgende uitspraken? (n=62). Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport | 67 68 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Wensen voor de toekomst Figuur 24.

Op welke momenten wilt u meedenken, meepraten, meedoen en/of meebeslissen met de gemeente? (n=188). Figuur 25. Over welke onderwerpen wilt u meedenken, meebeslissen en meepraten met de gemeente? (n=191). 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% Vooraf: voorafgaand aan het opstellen van nieuwe plannen, projecten en… Tijdens: tijdens het opstellen van nieuwe plannen, projecten en beleid Achteraf: bij het evalueren of plannen, projecten en beleid op de juiste… Andere Op welke momenten wilt u meedenken, meepraten, meedoen en/of meebeslissen met de gemeente? Meerdere antwoorden mogelijk 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% Veiligheid Openbaar vervoer Afval(inzameling) Sport Recreatie Andere Over welke onderwerpen wilt u meedenken, meebeslissen en meepraten met de gemeente? Meerdere antwoorden mogelijk Algemene vragen Wat is uw leeftijd? | In welke dorpskern van de gemeente Maasgouw bent u woonachtig? Zeg ik liever niet | 3% | 25% 75 jaar en ouder | 21% | 20% | 19% | 18% 65 - 74 jaar | 42% | 16% 55 - 64 jaar | 15% | 15% | 11% 10% | 10% | 8% 45 - 54 jaar | 9% | 7% | 7% 35 - 44 jaar | 7% | 5% | 4% 25 - 34 jaar | 3% | 0% 18 - 24 jaar | 0% Jonger dan 18 jaar | 0% 0% | 5% | 10% | 15% | 20% | 25% | 30% | 35% | 40% | 45% Figuur 26. Wat is uw leeftijd? (n=189). | Figuur 27. In welke dorpskern van de gemeente Maasgouw bent u woonachtig? (n=195).

‘ Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport | 69 70 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport In juni 2023 heeft de VNG samen met Berenschot een handreiking 2.0 opgesteld in het kader van de Wet versterking participatie op decentraal niveau.68 De handreiking bevat een routekaart die gemeenten kunnen gebruiken voor het opstellen van een nieuwe participatieverordening, in lijn met de wet. De routekaart kan door gemeenten gebruikt worden om alle belangrijke vraagstukken rond participatie langs te lopen. De routekaart begint bij fundamentele vragen over participatie, democratie en burgerschap, en leidt stap voor stap naar belangrijke onderwerpen als concrete participatiekaders, -werkwijzen en -instrumenten. Vraag Toelichting Stappen Maasgouw 1. Hoe kijken we naar de lokale democratie en naar participatie? De eerste stap in de route is bewustwording van de samenhang tussen participatieve en representatieve democratie. De gemeente heeft een uitdaging om deze samenhang steeds goed vorm te geven ten gunste van gedragen besluitvorming. De gemeente Maasgouw heeft een grotendeels gedeelde visie op het gebied van burgerparticipatie. De gemeente Maasgouw moet uitzoeken of de huidige visie voldoende aansluit bij de bepalingen uit het wetsvoorstel, namelijk dat inwoners betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering én evaluatie van beleid.

Ook moet voldoende zijn uitgewerkt hoe inwoners en maatschappelijke organisaties gebruik kunnen maken van hun uitdaagrecht. Wanneer dit onvoldoende terugkomt in de huidige visie, is het belangrijk dat de gemeente hierover in gesprek gaat, en de visie actualiseert. 2. Wat voor gemeente zijn we? En welke ambities hebben we? De tweede stap is het formuleren van gedeelde ambities en inzicht krijgen in de huidige stand van zaken van de gemeente. Wat voor gemeente zijn we? De gemeente Maasgouw heeft al heldere ambities op het gebied van burgerparticipatie. Het opstellen van een nieuwe participatieverordening is een kans om opnieuw in gesprek te gaan of de ambities nog aansluiten bij de huidige wensen en behoeften, van zowel de gemeente als de inwoners. Ook biedt dit de mogelijkheid om te bepalen of de ambities zoals ze nu op papier staan, aansluiten bij de bepalingen uit het nieuwe wetsvoorstel. Wat voor de gemeente Maasgouw in deze stap zeer belangrijk is, is het beantwoorden van de vraag ‘wie zijn wij als gemeente?’.

De gemeente kan hier een beter beeld van krijgen door het beantwoorden van de volgende vragen: - Hoe zien de dorpskernen eruit? - Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen de dorpskernen? - Wat zijn de belangrijkste onderwerpen die spelen in de gemeente, rekening houden met de verschillen tussen de dorpskernen? Om een gemeenschappelijk beeld te kunnen vormen, kan het beste een gesprek plaatsvinden in overleg met (een deel van) de gemeenteraad, de burgemeester, de wethouders en (een deel van) de ambtelijke organisatie. 68 VNG & Berenschot (2023). Handreiking 2.0: voor de participatieverordening. Aan de slag met participatie. Bijlage 4 – Stappenplan voor de ontwikkeling van burgerparticipatie 71 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport Als de gemeente een stap verder wil gaan, kan ook worden overwogen om een langetermijnvisie of - strategie op te stellen. Hierbij kunnen de volgende vragen worden besproken: 'Hoe ziet participatie er in uw gemeente over vijf jaar uit in een ideale situatie?' en 'Hoe zou participatie er over vijf jaar uitzien als alles mis zou gaan?' 3. Waarom vinden we participatie belangrijk? Wat verwachten we ervan? De derde stap is het krijgen van een gedeeld beeld over de opvattingen van waarom participatie belangrijk is en met welke motivatie(s) participatie wordt ingezet.

Als duidelijk is waarom de gemeente inwoners (of andere partijen) wil laten participeren en tevens inzicht heeft in welke behoefte er bij inwoners bestaat om te participeren, kan een gerichter proces worden ingericht en kan worden toegewerkt naar een bruikbaar resultaat voor alle betrokkenen. De gemeente Maasgouw kan bij het opstellen van de nieuwe participatieverordening onderzoeken of het beeld van de gemeente aansluit bij de behoeften van de inwoners. De gemeente kan hier deze evaluatie voor gebruiken, aangezien deze evaluatie al antwoord geeft op de vraag of waarom inwoners participatie belangrijk vinden, welke vormen bij en passen en wanneer het geslaagd is. De gemeente kan ook (opnieuw) in gesprek gaan met inwoners, of gebruik maken van kennis en instrumenten van de dorpsraden en dorpscontactpersonen. 4. Wat voor participatievormen onderscheiden we? Bij stap vier is het belangrijk dat er een gedeeld beeld komt over de verschillende vormen van burgerparticipatie (burger- en overheidsparticipatie) en te bepalen welke vorm het beste bij de gemeente past. Ook is het belangrijk dat de gemeente vaststelt bij welke participatievorm, welke mate van beïnvloeding past. In de nieuwe participatie-verordening kan de gemeente opnieuw bepalen welke participatievormen het beste wanneer worden ingezet.

Welke vormen passen over het algemeen goed bij uw gemeente, welke doorgaans minder? Ook is het belangrijk dat de gemeente een participatieladder opneemt in de nieuwe participatieverordening. Hoeveel invloed kunt/wilt u als gemeente delen met inwoners in bepaalde processen? 5. Hoe gaan we participatie vormgeven? Welke rolverdeling, kaders, werkwijze en instrumenten gaan we hanteren? Stap vijf gaat over het expliciteren van de randvoorwaarden waarbinnen participatie plaatsvindt: • Hoe de gedefinieerde rollen worden ingevuld. • Hoe er een gestructureerde aanpak gemaakt kan worden? • Hoe methoden, instrumenten en werkvormen ingezet worden? • Hoe er omgegaan wordt met representativiteit en inclusiviteit. Het is heel belangrijk dat de gemeente in de participatieverordening helder vaststelt hoe de rol van alle betrokkenen wordt ingevuld en welke taken, rechten en plichten hierbij horen. De rollen moeten worden vastgelegd voor: de gemeenteraad, de wethouder, de ambtelijk projectleider, inwoners en vakinhoudelijke ambtenaren. Er is geen absolute goed of foute rolinvulling, het is met name belangrijk dat rollen worden ingevuld en nageleefd en dat de rollen over en weer helder zijn. Afspraken kunnen bijvoorbeeld worden vastgelegd over de rol van de gemeenteraad (kaderstellend, sturend of faciliterend.

Maar ook over de betrokkenheid van de wethouder, de rol van de ambtelijk projectleider en inwoners). De keuze voor de rolinvulling is ook afhankelijk van het participatievraagstuk. Om te bepalen welke participatie instrumenten ingezet worden, kan de gemeente Maasgouw gebruik maken van verschillende bronnen. Bijvoorbeeld het CLEAR model, zoals beschreven in de handreiking van de VNG (zie onderaan deze tabel). Maar ook de Participatiewijzer en het Afwegingskader burgerparticipatie van ProDemos kunnen richting geven. 72 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport 6. Hoe gaan we leren en systematiseren? Stap 6 is zorg dragen voor dat elk participatietraject in meer of mindere mate wordt geëvalueerd. Leg in de participatie-verordening vast dat elk participatietraject wordt geëvalueerd. De grootte van de evaluatie is afhankelijk van het participatietraject. De projectgroep betrokken bij het traject, maar met name de betrokken projectleider, moet ervoor zorgen dat er achteraf een evaluatie plaatsvindt. De gemeenteraad kan hierin een controlerende rol spelen. 7. Opstellen uitvoeringsprogramma Stap 7 is het opstellen van een uitvoerings- programma.

Het uitvoeringsprogramma omschrijft prioriteiten en activiteiten in het licht van de visie: wat gaan de gemeente en de inwoners doen om die visie waar te maken? Welke vorm en inhoud het uitvoeringsprogramma kan krijgen, kan elke gemeente zelf bepalen. De gemeente moet bepalen welke vorm en inhoud past bij de lokale context en ambities. De gemeente Maasgouw kan bijvoorbeeld denken aan een prioriteitenagenda. Op welke ambities willen we als gemeente, als eerste inzetten en wat is hiervoor nodig? 8. Opstellen participatie- verordening Op basis van alle informatie opgehaald uit eerdere stappen stelt de gemeente in stap 8 een participatieverordening vast. Het op- en vaststellen van de participatie-verordening is met name een juridische stap. Tabel 8. Stappenplan voor de ontwikkeling van burgerparticipatie . Volgens de handreiking van de VNG kan het wetenschappelijk gevalideerde CLEAR model helpen bij het beoordelen van in te zetten participatie-instrumenten.

Dit model bevraagt een instrument aan de hand van de volgende vijf onderwerpen:69 Can do Hebben inwoners de juiste bronnen, kennis en capaciteiten om te participeren? Like to Willen inwoners ook participeren? Bijvoorbeeld omdat ze ergens onderdeel van zijn? Enable to Krijgen inwoners de kans en ondersteuning om te participeren? Asked to Worden inwoners daadwerkelijk gevraagd en gemobiliseerd om mee te doen? Responded to Zijn de resultaten van participatie zichtbaar? Krijgen inwoners bijvoorbeeld terugkoppeling over hun input? Tabel 9. CLEAR model van de VNG. 69 VNG & Berenschot (2023). Handreiking: aan de slag met participatie. 73 Burgerparticipatie in Maasgouw - eindrapport KWINK groep biedt inzicht, structuur en inspiratie voor een sterke publieke sector. Dat doen we door te onderzoeken en te adviseren. We zijn nieuwsgierig, betrokken en precies. We duiken met plezier in onderwerpen die we al kennen én in onderwerpen die nieuw voor ons zijn. We doen ons werk graag samen: met collega’s, met andere bureaus en met onze opdrachtgevers en de organisaties die betrokken zijn bij onderzoeks- en adviestrajecten. Kenmerkend voor onze aanpak is dat we scherp doorvragen en pas iets beweren als we het goed uitgezocht hebben. KWINK groep | +31 (0)70 35 96 955 Nassaulaan 1 | 2514 JS Den Haag www.kwinkgroep.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maasgouw.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1c6f9ceb-b1a4-41db-902f-6e0aa2bc24b8?agendaItemId=0f4c483f-6cc3-4451-86b6-e04eeb3f79f1