TOELICHTING Bijlage 2 Onderbouwing Ladder
Tekst van het document
advies
projectnaam Ladder voor duurzame verstedelijking Hogeweg te Maasdriel
1 Inleiding Aan de Hogeweg in Maasdriel zijn 48 onzelfstandige zorgwoningen en
Het initiatief voorziet in 48 onzelfstandige zorgwoningen ten behoeve
datum 9 april 2024
12 plaatsen voor maatschappelijke opvang beoogd. Aan de hand van de
van zorgindicatie zorgzwaartepakket Verpleging en Verzorging 4 en ho-
Ladder voor duurzame verstedelijking is onderzocht of het plan voorziet
ger, met een focus op dementerenden. Onderdeel van de ontwikkeling
projectnummer P07370
in een behoefte en of sprake is van duurzaam ruimtegebruik.
is tevens een kleinschalig medisch centrum (huisarts) met acht behan-
opdrachtgever Kubiek
1.2
BRO projectleider
worden getoetst aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking (hierna:
1.1
Aanleiding
LvdH
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl
Planinitiatief
delkamers. Op de verdieping worden daarnaast twaalf wooneenheden
Toepassing Ladder voor Duurzame Verstedelijking
Het plan betreft een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ en moet daarom ‘Ladder’ zie ook blauw kader).
FSi
projectteam
1.3
gerealiseerd voor maatschappelijke opvang (tijdelijke bewoning). Tot slot komen er twee vrijstaande woningen direct aan de Hogeweg. Voor reguliere woningen geldt een ladderplicht vanaf 12 woningen. De twee vrijstaande woningen zijn daarmee niet ladderplichtig. Voor het medisch centrum is in het bestemmingsplan een bouwvlak opgenomen
Per 1 januari 2024 luidt het tweede lid van art. 5.129g van bkl als volgt: “Voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand in het omgevingsplan rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien.”
Het doel van de Ladder is zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omge-
groter dan 500 m2. Het medisch centrum zelf wordt echter niet groter dan 500 m2 (o.a. door verlies aan ruimte door opgang naar bovenwoningen). Gelet op de omvang kleiner dan 500 m 2 is een onderbouwing aan de hand van de ladder voor duurzame verstedelijking voor dit onderdeel niet noodzakelijk. Tabel 1: Beoogd programma
Voorzieningen
Functie
Ladder
48 onzelfstandige zorgwoningen (> ZZP VV 4)
Maatschappelijk
Ja
12 wooneenheden (maatsch. Opvang, tijdelijk)
Maatschappelijk
Ja
Kleinschalig behandelcentrum / huisarts
Maatschappelijk
Nee
Wonen
Nee
2 vrijstaande woningen
ving. De Ladder geeft daarmee invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruimtelijke besluiten.
1
1.4
Opzet onderzoek
Voor het initiatief is onderzocht of en op welke manier de toevoeging 48 onzelfstandige woningen en 12 wooneenheden voor maatschappelijke opvang te verantwoorden is vanuit de methodiek van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. De hoofdvraag van dit onderzoek luidt: Voorziet het initiatief in een (kwantitatieve en kwalitatieve) behoefte en is er sprake van duurzaam ruimtegebruik binnen het verzorgingsgebied? Om een antwoord te geven op deze vraag is ruimtelijk-functioneel onderzoek gedaan, waarbij de kwantitatieve én de kwalitatieve behoefte aan de ontwikkeling wordt onderzocht binnen het relevante verzorgingsgebied. Ook is een afweging gemaakt over de ligging (bestaand stedelijk gebied, stedelijk groen aan de rand van bebouwing van stedelijk gebied of buiten bestaand stedelijk gebied). Voor het bepalen van de behoefte en het duurzaam ruimtegebruik is onder andere gekeken naar:
Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ (2019)
Koers Ruimte voor goed wonen (2018)
Actieplan Wonen 2020-2025 (2020)
Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang (2020)
Omgevingsvisie Bommelerwaard (Maasdriel)
Woonvisie Bommelerwaard 2021-2025
Woonzorgvisie Bommelerwaard 2020-2024
Verordening Maatschappelijke ondersteuning Maasdriel 2024
2
2 Conclusies 2.1
2.2
Stedelijke ontwikkeling, buiten bestaand stedelijk gebied De aard en omvang van een woningbouwontwikkeling bepalen of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Vanaf 12 woningen of een planologische uitbreiding die per saldo groter is dan 500 m 2 bvo is een initiatief een stedelijke ontwikkeling die ‘ladderplichtig’ is.
Passend binnen beleidskaders
Het initiatief past binnen de beleidskaders en draagt bij aan de beleidsdoelstellingen van het Rijk, de provincie, regio en gemeente:
Toets Ladder voor Duurzame Verstedelijking
Landelijk beleid streeft ernaar dat mensen zo lang mogelijk zelfstan-
de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in het verzorgingsgebied zijn echter geen geschikte locaties die ruimte bieden voor de ontwikkeling van woonzorg zoals in het betreffende initiatief.
rand van de bebouwing van stedelijk gebied is geen ruimte voor
De Ladder is verplicht als een stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. Daarvan is sprake als de functie niet is toegestaan binnen het omgevingsplan of als het initiatief niet voldoet aan randvoorwaarden binnen het omgevingsplan (woningaantallen, bouwvlak etc.)
kend. Zij hebben een woning nodig met juiste zorg (in de nabijheid / op oproep). De regio geeft bovendien aan dat de vraag naar beschermd wonen toeneemt door de steeds complexer wordende sa-
zijn de kernen volgebouwd. Ook voor nieuwe woningbouw wordt inmiddels gezocht naar locaties in het buitengebied, die aansluiten bij de kernen. De planlocatie sluit ook aan bij de kern Rossum. Aan de zuid- en oostkant grenst de planlocatie al aan de functie ‘Wonen’.
menleving. Het initiatief geeft hier een invulling aan. Bij de locatieafweging (binnen bestaand stedelijk gebied, stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied of buiten bestaand stedelijk gebied) wordt gekeken of de locatie een stedelijke of stedelijk groene functie heeft. Bestaand stedelijk gebied is het ‘stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel en horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur, met uitzondering van stedelijk groen aan de rand van die bebouwing en lintbebouwing langs wegen, waterwegen of waterkeringen’.
In het beleid ligt nadruk op het belang van een geschikte woning voor iedereen. Daarvoor wordt gestreefd naar een divers aanbod aan woningtypen, met en zonder zorg. Het initiatief voorziet in zorgwoningen, zodat ook de mensen met een zorgvraag een geschikte woning kunnen vinden.
Gemeente Maasdriel biedt ruimte aan nieuwe woonconcepten, waaronder woon-zorgconcepten. Bovendien is de gemeente van mening dat zorginstellingen een grotere functie voor de omgeving kunnen hebben. Onderdeel van het initiatief zijn ook praktijkruimten, die beschikbaar zijn voor de bewoners van het initiatief, maar ook
Als de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied ligt, moet volgens artikel 5.129g lid 2 Bkl gemotiveerd worden waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied of binnen het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol.
voor de overige inwoners van Maasdriel.
De gemeente Maasdriel is van mening dat woonvormen waar ouderen zich comfortabel en veilig voelen in de vertrouwde omgeving belangrijk zijn. Het initiatief voorziet in een veilige en comfortabele woonomgeving voor mensen die zorg nodig hebben.
is. Dit initiatief voorziet in een moderne en kwalitatief hoogwaardige zorghuisvesting.
In zuidoost Bommelerwaard is een theoretisch overschot aan onzelfstandige woonplekken. Tegelijkertijd zijn er nog lange wachtlijsten. Betrokken organisaties trekken het overschot daarom in twijfel.
De beoogde planlocatie valt bovendien binnen de rode contour van de kern Rossum (bestemmingsplan Rossum en Hurwenen). Conform dit bestemmingsplan ligt de locatie grotendeels binnen de ‘Wro-zone – Bebouwd gebied’. Ter plaatse van deze aanduiding is uitbreiding van bebouwing toegestaan conform de provinciale structuurvisie Streekplan Gelderland 2005.
Gelet op het ontbreken van geschikte locaties binnen bestaand stedelijk gebied of binnen het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied, ligging tegen de kern en binnen de rode contour en bebouwing rondom het plangebied wordt geconcludeerd dat er sprake is van duurzaam ruimtegebruik. Ruimtelijk verzorgingsgebied Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het omgevingsplan een beschrijving van de behoefte aan het programma bevatten. De behoefte wordt bepaald binnen
De huidige capaciteit aan zorginstellingen is in beginsel voldoende, maar de bebouwing is verouderd waardoor de kwaliteit niet optimaal
In bestaand stedelijk gebied of binnen het stedelijk groen aan de deze ontwikkeling. Gelet op de grote bouwopgave voor woningen
dig wonen. Voor een groep mensen is dit echter niet vanzelfspre-
Binnen het bestaand stedelijk gebied binnen het stedelijk groen aan
het ruimtelijk relevante verzorgingsgebied van de ontwikkeling. De Conclusie initiatief: Het initiatief is een nieuwe stedelijke ontwikkeling.
aard en omvang zijn leidend voor het ruimtelijke verzorgingsgebied.
De beoogde functie is niet is toegestaan in het huidige omgevingsplan.
Bij maatschappelijke functies is het ruimtelijk verzorgingsgebied
Het plangebied heeft in het omgevingsplan functie ‘Agrarisch’. Dit
meestal de gemeente of een groter gebied. Verhuisbewegingen
betekent dat het plangebied geen stedelijke functie heeft. De ontwik-
binnen en tussen gemeenten geven hiervoor een indicatie, samen
keling vindt dus in beginsel plaats buiten bestaand stedelijk gebied.
met een straal van 10-15 km rondom de ontwikkeling.
3
Conclusie initiatief: In dit behoefteonderzoek gaat het om de gemeen-
390 inwoners met dementie en wonen er in het hele verzorgingsge-
ten waarvan de woonkernen voornamelijk binnen een straal van 10 tot
bied 6.290 dementerenden. Dit neemt toe tot respectievelijk 520
15 kilometer liggen. Dit zijn, naast gemeente Maasdriel, de gemeenten
mensen en 8.330 inwoners in 2030.
Den Bosch, Oss, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel.
Kwantitatieve behoefte aangetoond Bij de kwantitatieve behoefte gaat het om aantallen benodigde zorgwoningen. De behoefte aan een ontwikkeling wordt bepaald door de langetermijnprognose van de vraag naar zorgwoningen af te zetten tegen de bestaande plancapaciteit om in die vraag te voorzien. In veel provincies en regio's zijn prognosemodellen beschikbaar die bruikbaar zijn om de behoefte te bepalen.
woningen en 12 wooneenheden voor maatschappelijke opvang voorziet in een kwantitatieve behoefte:
Het aantal inwoners in Maasdriel en in het gehele verzorgingsge-
ZZP VV4 en hoger.
zorg in de nabijheid beschikbaar en kunnen zorgprofessionals op ef-
zichtbaar. In 2020 waren er in de regio van dit zorgkantoor 4.620
ficiënte wijze samenwerken. Dit verhoogt de kwaliteit van de zorg.
plaatsen, terwijl er destijds al een behoefte van 5.489 plaatsen be-
Het behandelcentrum biedt onder meer ruimte voor een huisarts, die
stond. Hierdoor is er sprake van een inhaalvraag. Naast de inhaal-
momenteel praktijkruimte heeft aan huis. Door een toenemende pa-
vraag stijgt de behoefte door, naar in verwachting 10.999 plaatsen
tiëntenvraag is behoefte aan meer ruimte. Doordat momenteel
in 2040.
sprake is van praktijk aan huis, ontstaat door verplaatsing geen on-
Ook is er extra behoefte aan maatschappelijke opvang in het verzor-
aanvaardbare leegstand van (maatschappelijk) vastgoed.
De behoefte neemt echter sterk toe. In 2030 hebben 250 inwoners
betreft, geeft de regio aan dat de maatschappelijke opvang te weinig
pleegzorg, crisisopvang/huiselijk geweld en mensen met een licht
capaciteit heeft en dat de wacht- en doorstroomtijden te lang zijn.
verstandelijke beperking. De regio geeft aan dat met name de be-
schappelijke opvang in combinatie met praktijkruimten.
gebied in 2030 circa 930 zorgwoningen te weinig in het verzorgingsgebied.
aantal dementerenden sterk toeneemt. Momenteel heeft Maasdriel
met kinderen en mensen met een licht verstandelijke beperking. Het initiatief sluit daarmee aan bij de doelgroepen waarvoor de behoefte aan maatschappelijke opvang het meeste toeneemt. Geen onaanvaardbare leegstandseffecten Tot slot mag een planontwikkeling niet tot onaanvaardbare (leegstands)effecten leiden. Oftewel: dusdanige leegstand dat dit het goede woon-, leef- en ondernemersklimaat aantast. In de praktijk gebeurt dit zelden.
Het nationaal, provinciaal en regionaal beleid streeft naar een geschikte woning voor iedereen, waarbij iedereen zolang mogelijk
indicatie ZZP VV4 en hoger. Hierdoor zijn er in het hele verzorgings-
terende ouderen. Uit cijfers van Alzheimer Nederland blijkt dat het
Het initiatief voorziet in maatschappelijke opvang voor diverse doelgroepen, maar met een focus op tijdelijk verblijf voor jongeren,
Conclusie initiatief: Het initiatief dat voorziet in zorgwoningen en maat-
in Maasdriel en 4.230 inwoners in het hele verzorgingsgebied een
Een van de voornaamste doelgroepen van het initiatief zijn demen-
wisselt en moeilijk te kwantificeren is doordat het tijdelijke opvang
In Maasdriel zijn circa 330 zorgwoningen, in het hele verzorgingsgehuidig aantal inwoners met een indicatie ZZP VV 4 en hoger.
onderdeel van is, is een stijging van de vraag naar verpleeghuiszorg
De kwalitatieve behoefte gaat over specifieke woonvormen en doelgroepen. Kwalitatieve behoefte volgt onder meer uit de planinformatie, de lokale vraag-aanbodstructuur, trends en ontwikkelingen en beleidskaders. Kortom: de kwalitatieve ‘meerwaarde’ van het plan.
driel en 3.130 inwoners in het hele verzorgingsgebied een indicatie
in combinatie met een kleinschalig behandelcentrum. Hierdoor is
Kwalitatieve behoefte aangetoond
de toekomst blijven stijgen. In 2024 hebben 210 inwoners in Maas-
bied circa 3.300 zorgwoningen. Dit aanbod is voldoende voor het
Het initiatief voorziet in zorgwoningen en maatschappelijke opvang
hoefte aan maatschappelijke opvang stijgt bij jongeren, gezinnen
bied met een indicatie ZZP VV 4 en hoger is sterk gegroeid en zal in
latief snel bereikbaar (Via N322 en Hogeweg).
Ook in de regio van zorgkantoor Noordoost Brabant, waar Maasdriel
gingsgebied. Hoewel de behoefte aan maatschappelijke opvang
Conclusie initiatief: De beoogde ontwikkeling van maximaal 48 zorg-
korte afstand. Ook voor omliggende kernen is de locatie goed en re-
thuis blijft wonen. Voor een deel van de bevolking is het echter niet
Conclusie initiatief: Het is niet de verwachting dat er als gevolg van het
meer mogelijk om zelfstandig thuis te wonen. Zorgwoningen zorgen
initiatief onaanvaardbare (leegstands)effecten zullen optreden. In Maas-
ervoor dat zij alsnog een geschikte woning hebben.
driel staat 5% van het maatschappelijk vastgoed leeg. Dit is iets hoger
Ouderen zijn een belangrijke doelgroep voor zorgwoningen. Zij ver-
dan het provinciaal en landelijk gemiddelde. Maatschappelijk vastgoed
huizen niet graag en als dit moet dan verhuizen ze het liefst over
is echter meer dan zorgwoningen. Gezien de lange wachtlijsten is het
een korte afstand. Het initiatief ligt aan de rand van het bebouwde
aannemelijk dat de behoefte groot genoeg is dat ook na realisatie van
gebied van Rossum en is daardoor voor de hele kern op relatief
het initiatief behoefte is aan zorgwoningen en maatschappelijke opvang.
4
Bijlage 1: Onderbouwing behoefte zorgwoningen en maatschappelijke opvang
B1.2 Behoefteraming
Aanbod en bekende plannen
In deze paragraaf is de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan zorg-
In Maasdriel zijn 5 locaties met zorgwoningen. Deze bieden in totaal
woningen en maatschappelijke opvang in beeld gebracht. Dit is hoofd-
plaats voor circa 330 bewoners. In het volledige verzorgingsgebied zijn
zakelijk in beeld gebracht aan de hand van prognoses vanuit beleid en
39 locaties met in totaal circa 3300 plaatsen 1.
trends en ontwikkelingen. De behoefte aan zorgwoningen komt voort uit
B1.1 Afbakening verzorgingsgebied
meerdere aspecten. Op deze aspecten wordt hierna ingegaan.
Daarnaast zijn de volgende plannen bij BRO bekend.
Om de behoefte aan de ontwikkeling van een zorgcomplex met zorgappartementen voor ZZP VV4 en hoger en maatschappelijke opvang inzichtelijk te krijgen is het van belang de regio af te bakenen waarbinnen een dergelijke voorziening haar (voornaamste) gebruikers vindt. Een belangrijke indicator voor het bepalen van de regio is voor reguliere woningen het aantal verhuisbewegingen binnen en naar de betreffende gemeente/woonplaats. Rossum maakt deel uit van de gemeente Maasdriel, waar de verhuisbewegingen voor 48% plaatsvinden binnen de eigen gemeente.
Toelichting zorgindicaties De behoefte aan (intramurale) zorgwoningen wordt voor een belangrijk deel beïnvloed door het Rijksbeleid op dit vlak, dat verankerd is in de Wlz (Wet langdurige zorg), de Wmo (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) en de Zorgverzekeringswet. Van hieruit kan men zorg ontvangen via het persoonsgebonden budget (pgb) of ‘in
Verzorgingshuis Loovelt in Oss is verouderd en wordt daarom gesloopt en opnieuw gebouwd. Het aantal plekken blijft gelijk.
In 2024 opent de Herbergier in Oss met plek voor 16 personen.
De Wielewaal in Zaltbommel is verouderd en wordt daarom gesloopt. Als vervanging wordt een nieuw gebouw gerealiseerd.
Vraag
natura’. Bij zorg in natura contracteert de gemeente de zorgaanbie-
Het aantal inwoners in Maasdriel blijft de komende jaren groeien. In
der, die vervolgens bepaalt hoe iemand zorg krijgt. Met een per-
2023 telde de gemeente Maasdriel 26.020 inwoners. Prognose tonen
soonsgebonden budget (pgb) bepaalt men zelf de zorgverlener.
dat dit de komende jaren toeneemt tot circa 27.220 in 2030 en circa 27.980 in 2035. Door de vergrijzing neemt ook het aantal en aandeel
Voor zorgbehoevenden verlopen verhuisbewegingen echter niet altijd op een vergelijkbare manier. Zij verhuizen vaker (noodgedwongen) over een grotere afstand, als gevolg van het ontbreken van passend aanbod. Door de grote verschillen in de mate van beperking of de problematiek is het voor deze doelgroep belangrijker dat de medebewoners en de setting passen bij hun zorgvraag. Voor zorgbehoevenden en familie gaat de voorkeur vaak uit naar een woonplek in de nabijheid van de eigen woonomgeving. Het zoekgebied voor een woning ligt in beginsel binnen een straal van circa 10 à 15 km. Zowel op basis van de verhuisbewegingen en de omvang van de ontwikkeling is het verzorgingsgebied voor het initiatief afgebakend tot de
In algemene zin is het Rijksbeleid erop gericht zorgbehoevenden
65-plussers in Maasdriel toe. In 2023 waren 5.205 inwoners in Maas-
steeds langer zelfstandig te laten blijven wonen. Mensen met een
driel ouder dan 65 (20,1%). Naar verwachting zijn dit in 2030 6.478 in-
lichtere zorgbehoefte komen niet meer in aanmerking voor een in-
woners (23,8%) en in 2035 7.212 inwoners (25,8%)2. Ook in de andere
tramurale woonplek, maar ontvangen zorg thuis en komen in aan-
gemeenten in het verzorgingsgebied is sprake van vergrijzing.
merking voor een woningaanpassing. Daarmee neemt de vraag naar intramurale huisvesting af. Dit komt concreet tot uitdrukking via
Zorgzwaartepakket Verpleging en verzorging
de indicatiestelling (zorgprofiel of zorgzwaartepakket), aangezien
Door de vergrijzing is ook in Maasdriel duidelijk zichtbaar dat er een stij-
de mogelijkheden ten aanzien van zorgwonen en budgetten daar-
gende vraag is naar zorg. In 2015 maakten 170 inwoners van Maasdriel
van afhankelijk zijn. De ontwikkelingen in indicatiestelling zijn
gebruik van een indicatie ZZP VV 4 en hoger. In 2024 is dit gestegen
daarom relevant voor het bepalen van de vraag naar (intramurale)
naar 210 inwoners. De prognose is dat het aantal inwoners dat gebruikt
zorgwoningen.
gemeenten waarvan de woonkernen voornamelijk binnen een straal van 10 tot 15 kilometer liggen. Dit zijn, naast gemeente Maasdriel, de gemeenten Den Bosch, Oss, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel. 1 2
ZorgkaartNederland.nl Gelderland.incijfers.nl
5
maakt van deze indicatie is gestegen naar 250 mensen in 2030 en in
Ook in Maasdriel en de andere gemeenten behorende tot het verzor-
Zoals hierboven aangegeven woont circa 27,5% van de mensen met
380 mensen in 20403.
gingsgebied is de prognose dat het aantal mensen met dementie sterk
dementie intramuraal. Indien dit wordt aangehouden betekent dit dat er
toeneemt (zie tabel 2). In Maasdriel wonen nu 390 mensen met demen-
in Maasdriel momenteel behoefte is aan circa 107 opvangplaatsen, in
Ook in het volledige verzorgingsgebied is een sterke stijging van het
tie. In 2030 zijn dit er naar verwachting 520, in 2040 760 en in 2050
2030 circa 143 en in 2040 circa 209. Dit is een stijging van 36 opvang-
aantal mensen met een zorgindicatie ZZP VV 4 of hoger. In 2015 had-
zelfs 960. Tussen 2023 en 2030 is dit een stijging van 33% en naar
plaatsen richting 2030 en 102 richting 2040. In het volledige verzor-
den 2.087 inwoners deze indicatie en dit is in 2024 gegroeid naar 3.130
2050 toe zelfs een stijging van 146%. Ook als het hele verzorgingsge-
gingsgebied stijgt de behoefte aan opvangplekken van 1.730 in 2023
mensen. In 2030 zal dit naar verwachting groeien naar 4.230 mensen
bied wordt bekeken is een sterke toename zichtbaar. In het verzorgings-
naar 2.290 in 2030 (+ 561 opvangplaatsen) en naar 3.148 in 2040 (+
en in 2040 naar 5.930 inwoners. Tussen 2024 en 2030 betekent dit een
gebied wonen momenteel 6.290 inwoners met dementie. Dit stijgt rich-
1.419 opvangplaatsen).
stijging van 780 plaatsen en tussen 2024 en 2040 een stijging van 2.480
ting 2030 met 32% tot 8.33 en richting 2050 met 129% tot 14.460. Plaatsen voor maatschappelijke opvang
plaatsen.
Naast zorgwoningen voorziet het initiatief ook in 12 plaatsen voor maatOok in de regio van zorgkantoor Noord Oost Brabant, waar Maasdriel samen met 11 andere gemeenten onder valt, is sprake van een toenemende vraag4. Er zijn in totaal 4.620 plaatsen, terwijl er in 2020 al een
schappelijke opvang. De behoefte aan maatschappelijke opvang is ech-
hoefte van 866 plaatsen is ten opzichte van 2020 en een totale behoefte van 6.379 extra zorgwoningen tot 2040. Extra zorgvraag door dementerende ouderen
2030
2040
2050
blijf, terwijl zorgwonen in de meeste gevallen een lange periode betreft.
Maasdriel
390
520 (+33%)
760 (+95%)
960 (+146%)
Cijfers over het gebruik van WMO opvang en verblijf zijn daardoor ook
‘s Hertogenbosch
2.400
3.200 (+33%)
4.400 (+83%)
5.500 (+129%)
de WMO maatwerkvoorziening ‘Verblijf en Opvang’. Het is niet voor ie-
2.000 (+25%)
2.700 (+69%)
3.400 (+113%)
vens voor Maasdriel ontbreken. Wel is bekent dat in ’s-Hertogenbosch
Oss
1.600
Door de toenemende vergrijzing neemt het aantal mensen met dementie in Nederland ook hard toe6. Alzheimer Nederland geeft aan dat het
3 4 5 6 7
615 mensen jaarlijks gebruik maken van maatschappelijke opvang en in
870 (+36%)
1.200 (+88%)
1.500 (+134%)
Oss circa 4007.
West Betuwe
810
1.100 (+36%)
1.500 (+85%)
2.000 (+147%)
De regio geeft in het beleid aan dat maatschappelijke opvang een be-
Zaltbommel
450
640 (+42%)
890 (+98%)
1.100 (+144%)
Totaal
6.290
8.330 (32%)
11.450 (+82%)
14.460 (+129%)
620.000 mensen in 2050. Van de 290.000 mensen met dementie woont momenteel circa 27,5% in een verpleeg- of verzorgingshuis.
dere gemeente bekend hoeveel personen er gebruik van maken. Gege-
640
mensen met dementie zal in de toekomst naar verwachting blijven toenemen, naar meer dan een half miljoen in 2040 en naar verwachting
zeer beperkt beschikbaar. In 2022 maakten 34.170 mensen gebruik van
Tiel
aantal mensen met dementie door de vergrijzing bijna is verzesvoudigd, namelijk van 50.000 mensen in 1950 naar 290.000 in 2023. Het aantal
fluctueert. Bovendien betreft maatschappelijke opvang een tijdelijk ver-
2023
behoefte bestond aan 5.489 plaatsen en deze in 2040 naar verwachting is gegroeid naar 10.999 plaatsen5. Dit betekent dat er een inhaalbe-
ter moeilijk kwantitatief te definiëren. Dit komt doordat de behoefte sterk
Tabel 2: prognose aantal mensen met dementie
perkte capaciteit heeft. Hierdoor zijn wacht- en doorstroomtijden te lang.
Regiobeeld.nl https://www.regioatlas.nl/regioindelingen/regioindelingen_indeling/t/zorgkantoorregio_s https://assets-global.website-files.com/5e16f2de2fdb286650cba172/600ad4d0cf56f3f06e7c87a4_Infographic%20Taskforce%20%E2%80%93%20De%20opgave%20in%20Noord%20Oost%20Brabant.pdf Alzheimer Nederland, factsheet cijfers en feiten over dementie https://mlzopendata.cbs.nl/#/MLZ/nl/dataset/40085NED/table?dl=67EDA
6
Leegstand
Woonwensen ouderen
Volgens het Dashboard Leegstand van het CBS stonden er in 2023 tien
Er kan niet gesproken worden over ‘de oudere’, het gaat immers om een
objecten met een maatschappelijke functie leeg in gemeente Maasdriel.
heterogene groep. De ideale ouderenwoning bestaat daarom niet. Toch
Dat is ongeveer 5% van de totale voorraad aan maatschappelijk vast-
zijn er een aantal universele woonwensen van ouderen10:
maal 36 bewoners op een locatie waar ook andere zorg zoals
goed in gemeente. Dit is iets hoger dan het provinciaal en landelijk ge-
verzorgingshuiszorg wordt geboden.
toe. Deze verhouding wordt sterk beïnvloed door het inkomen. Hoe
maatschappelijke functie en niet alleen zorgwoningen. De verwachting
lager het inkomen, hoe groter de wens naar een huurwoning.
wachtrijen voor bestaan. Trends en ontwikkelingen Het aantal en aandeel ouderen dat zelfstandig woont is de laatste jaren sterk toegenomen als gevolg van onder meer een toegenomen zelfred-
Woonvoorzieningen die kleinschalige zorg bieden met meer dan 36 bewoners.
Naarmate men ouder wordt, neemt de wens naar een huurwoning
middelde van 4%. Deze cijfers betreffen echter al het vastgoed met een is dat het aantal zorgwoningen dat leegstaat lager is omdat hier vaak
Woonvoorzieningen die kleinschalige zorg bieden met maxi-
Woonvoorzieningen die uitsluitend kleinschalige zorg bieden met maximaal 36 bewoners.
Over het algemeen geven ouderen de voorkeur aan een grondgebonden woning of nultredenwoning, zoals appartementen met lift.
Toename mantelzorgers en mantelzorgwoningen
Ouderen hechten over het algemeen veel belang aan wooncomfort
Het aantal werkende mantelzorgers neemt toe, van 1,8 miljoen in 2020
(verwarming, inbraakwerende voorzieningen, levensloopbestendig-
naar 2,1 miljoen in 2040. Tegelijkertijd stijgt, door de vergrijzing, de
heid). Ook de nabijheid van voorzieningen en de mogelijkheid om
vraag naar mantelzorg naar verwachting met 70 procent. Om dit op te
hulp of zorg te krijgen worden op prijs gesteld.
vangen, moeten meer mensen mantelzorg gaan leveren12. Gezien de
Er valt voor ouderen steeds meer te kiezen. Toch is er nog meer va-
krapte op de woningmarkt is er een noodzaak om te kijken naar crea-
zaamheid, en later ook onder invloed van het beleid dat is gericht op
riatie nodig, omdat de wensen van ouderen divers zijn. Er blijkt een
tieve oplossingen. In tientallen gemeenten is het de afgelopen jaren een
langer zelfstandig wonen (scheiding wonen en zorg). In 2019 woonde
groeiende behoefte te zijn aan nieuwe woonvormen tussen zelfstan-
stuk makkelijker geworden om samen met familieleden in een huis of op
92% van alle 75-plussers zelfstandig8. Vijfentwintig jaar daarvoor lag dit
dig thuis en verpleeghuis. Kleinschaligheid en privacy worden meer
een kavel te gaan wonen. Inwoners kunnen bijvoorbeeld zogeheten
aandeel nog op 83%. Bovendien blijkt uit onderzoek dat ouderen zijn
gewaardeerd worden, evenals de aanwezigheid van voorzieningen
'premantelzorgwoningen' bouwen. Gemeenten staan niet alleen vaker
gesteld op hun eigen woonomgeving en daar zo lang mogelijk willen blij-
en activiteiten.
de vergunningen voor premantelzorgwoningen toe, ook woning- of ka-
ven wonen. Als zij toch verhuizen, dan is dat veelal over korte afstand,
Als mensen met dementie niet meer thuis kunnen wonen, is een
velsplitsing is op steeds meer plekken een optie. Uit onderzoek van
het liefst binnen de vertrouwde woonomgeving of woonplaats. Wanneer
verhuizing naar een verpleeghuis of beschutte woonvorm vaak
Platform 31, een onafhankelijke kenniscentrum voor stedelijke ontwikke-
zij geen huis in de gewenste buurt of gemeente kunnen vinden, is er
noodzakelijk. De afgelopen jaren worden er steeds meer verschil-
ling, blijkt dat zeker dertig gemeenten bezig zijn om ook daar soepeler
een aanzienlijke kans dat zij uiteindelijk niet verhuizen. De verhuisplan-
lende woonvormen ontwikkeld. Het Trimbos-insituut onderscheidt op
mee om te gaan13. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat er weer meer
nen van het kleine aandeel ouderen dat wél wil verhuizen zijn hoofdza-
hoofdlijnen vijf typen woonvormen: 11
starterswoningen vrijkomen, aangezien ouderen wegtrekken uit hun
kelijk toe te schrijven aan gezondheidsgerelateerde motieven. 9
oude huis. Dit biedt kansen voor de krappe woningmarkt.
Verpleeghuizen waar grootschalige verpleeghuiszorg wordt geleverd.
Verzorgingshuizen met PG-units waar grootschalige verpleeghuiszorg wordt geleverd.
8
HEVO (2020). Marktonderzoek Wonen en Zorg 2040 Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (2014). Webspecial woonwensen voor ouderen. 3Bplus (2016). Woonwensen van ouderen – de woning, situatie en omgeving. 11 https://www.trimbos.nl/kennis/zorg-en-participatie/monitor-woonvormen-dementie/ 12 RIVM (2021), Groeiende vraag naar mantelzorg komt steeds vaker neer op mantelzorger met werk 13 NOS (2023) Wonen in de tuin van je dochter: steeds meer gemeenten staan het toe 9
10
7
Meest voorkomende ziektebeelden ouderen
Mismatch tussen vraag en aanbod
Maatschappelijke opvang
Er is onderzoek gedaan naar de meest voorkomende ziektebeelden on-
Uit het Marktonderzoek Wonen en Zorg 2040 (2020) blijkt dat er in alge-
Mensen verblijven langer dan gewenst in de maatschappelijke opvang.
der ouderen, waarbij de kans groter is dat men niet meer thuis kan wo-
mene zin een mismatch (voornamelijk kwalitatief) is tussen vraag en
De opvang is bedoelt om door middel van een herstelondersteunende
nen. De meest voorkomende ziektebeelden zijn14:
aanbod. Enerzijds is sprake van of dreigt leegstand bij zorginstellingen:
benadering mensen weer regie over hun leven te geven en te zorgen
Arteriële hypertensie (hoge bloeddruk): Arteriële hypertensie is een
ze sluiten kleinschaligere of verouderde locaties en centraliseren op een
dat zij zelfstandig of met hulp weer onderdeel kunnen worden van de
ziekte van het cardiovasculaire systeem die wordt gekenmerkt door
beperkt aantal (grotere) geschikte locaties om schaal- en kostenvoorde-
samenleving. De doorstroom in de maatschappelijke opvang is echter
hoge bloeddruk. Deze aandoening is al jaren een van de aandoe-
len te benutten. Anderzijds maken cliënten die recht hebben op een
beperkt doordat er een gebrek is aan geschikte woonplekken voor men-
ningen met de hoogste incidentie en mortaliteit ter wereld.
plaats in een instelling daar niet altijd gebruik van als een plaats be-
sen die de maatschappelijke opvang kunnen verlaten.
Artritis is een groep acute of chronische aandoeningen die gepaard
schikbaar komt. Dit hangt samen met het feit dat het wachtlijstbeheer
gaan met ontsteking van een of meer gewrichten. Artrose verwijst
aanbod-gericht is en niet is ingericht op de specifieke vragen en wensen
Diverse doelgroepen maken gebruik van maatschappelijke opvang.
naar de progressieve degeneratie van elementen die een gewricht
van cliënten.
Echter is zichtbaar dat het gebruik van maatschappelijke opvang bij ver-
vormen, voornamelijk op het niveau van het gewrichtskraakbeen.
schillende doelgroepen harder groeit dan bij andere doelgroepen. De
De ziekte van Alzheimer is een neurodegeneratieve ziekte die ge-
Meer dan de helft van de niet-actief wachtenden is ouder dan 80 jaar.
doelgroepen waar de behoefte aan maatschappelijke opvang het meest
paard gaat met atrofie van de hersenen en afsterven van zenuwcel-
Deze mensen hebben vaak een psychogeriatrische of somatische aan-
groeit zijn jongeren, gezinnen met kinderen en mensen met een licht
len. Het is de belangrijkste oorzaak van dementie bij oudere volwas-
doening (67%). Dit komt overeen met het beeld uit de landelijke stan-
verstandelijke beperking.
senen en komt voor bij meer dan een derde van de patiënten ouder
daard voor Wlz-zorgregistratie: de meeste mensen die wachten op een
dan 85 jaar.
plek in de verpleging en de verzorging, hebben een somatische of psy-
Dementie is een geheugen- en denkstoornis die samenhangt met
chogeriatrische aandoening en wonen zelfstandig zonder partner. Van
een gevarieerde groep van chronische en degeneratieve ziekten. In
alle niet-actief wachtenden die wel bereid zijn tot opname wil 78% enkel
die zin is deze ouderdomsziekte dus het resultaat van voortdurende
terecht bij de voorkeursinstelling.
beschadiging van de hersenstructuren die verantwoordelijk zijn voor
de coördinatie en regulering van de hogere functies.
Ook zorgaanbieders erkennen dat er een kwalitatieve mis-match is: er is
Osteoporose is een degeneratieve aandoening van het botweefsel
een wens om leegstaande complexen geschikt te maken voor de hui-
die wordt gekenmerkt door chronische demineralisatie van het bot,
dige wensen en voorkeuren van cliënten (bijv. kleinschalig) of nieuwe
die vervolgens leidt tot broosheid en verlies van botdichtheid. Het is
plekken te realiseren bij voorkeursaanbieders, maar dit is financieel niet
een van de meest voorkomende ouderdomsziekten met een inci-
zomaar mogelijk door de manier waarop er nu afspraken zijn tussen
dentie van 25% bij vrouwen boven de 45 jaar en 50% bij vrouwen
zorgaanbieders en zorgkantoren.
boven de 60 jaar.
14
https://gezonderleven.com/5-meestvoorkomende-ziekten-op-oudere-leeftijd/
8
Bijlage 2: Beleidskaders
2.4
2.3
De regiovisie is tot stand gekomen in samenwerking tussen de gemeen-
De regio zet in op de beweging van intramuraal naar zelfstandig wonen,
Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ (2019)
ten Boxtel, Haaren, ’s-Hertogenbosch, Maasdriel, Meierijstad, Sint-Mi-
maar ziet ook de toenemende vraag naar beschermd wonen doordat de
De provinciale omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ stelt dat een goede ba-
chielsgestel, Vught en Zaltbommel samen. In de regiovisie staan ambi-
samenleving steeds complexer wordt.
lans tussen vraag en aanbod van woningen in verschillende prijscatego-
ties en uitgangspunten. Maatschappelijke opvang wordt gedefinieerd als
rieën voorop staat, ook voor specifieke doelgroepen. De provincie heeft
onderdak en begeleiding voor personen die de thuissituatie hebben ver-
Regioplan doordecentraliseren beschermd wonen
aandacht voor de woonbehoeften van alle Gelderlanders. Een belang-
laten, al dan niet in verband met risico’s voor hun eigen veiligheid als
Met de doordecentralisatie krijgen gemeenten in Nederland meer ver-
rijke provinciale ambitie is een aanbod aan woningtypen en woonmilieus
gevolg van huiselijk geweld, en niet in staat zijn zich op eigen kracht te
antwoordelijkheid voor alles wat met beschermd wonen te maken heeft.
passend bij de diversiteit aan woningvraag; voor ieder een passende,
handhaven in de samenleving. De regio heeft vier vormen van opvang:
In dit regioplan worden afspraken gemaakt voor de komende jaren. De
Nachtopvang als eerste opvang voor daklozen in de regio.
doelgroep die gebruik maakt van beschermd wonen is divers. Het gaat
24-uurs/crisisopvang voor gezinnen en zeer kwetsbare mensen.
om personen van 18 jaar en ouder met psychische en/of psychosociale
Jongerenopvang voor dakloze jongeren tussen de 18 en 24 jaar.
problemen, verslavingsproblematiek en/of licht verstandelijke beperking
Nachtopvang voor daklozen met verslavingsproblematiek.
waarbij sprake is van complexe problematiek. Naar verwachting stroomt
Provincie Gelderland
duurzame woning. Koers Ruimte voor goed wonen (2018) Om goed wonen in Gelderland te waarborgen is op hoofdlijnen uitgezet
Regio
Beschermd wonen Begeleid
Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang (2020)
de komende jaren een derde van de cliënten beschermd wonen uit van
welke koers de provincie voor zich ziet. De koers richt zich uitbreiding van het woningaanbod, zodat er een geschikte woning is voor iedereen.
De regio ziet dat de maatschappelijke opvang verstopt zit en dat de
beschermd wonen Wmo naar de Wlz waardoor er een verschuiving in
De vraag van inwoners staat centraal. Er moeten voldoende betaalbare
wacht- en doorstroomtijden te lang zijn. Daarnaast ziet de regio de pro-
de populatie ontstaat.
woningen zijn en woningen voor mensen die zorg nodig hebben.
blematiek bij bepaalde doelgroepen (jongeren, gezinnen met kinderen en mensen met een licht verstandelijke beperking) groeien. De regio zet
De afgelopen jaren is het aantal cliënten in beschermd wonen gestegen.
Actieplan Wonen 2020-2025 (2020)
daarom in op een snellere doorstroom, betere kwaliteit van maatschap-
Van 676 cliënten in 2018, naar 762 cliënten in 2019 en 819 cliënten in
De woningnood in Gelderland is hoog. Vooral starters, alleenstaanden
pelijke opvang en beweging richting de wijk. Daarom moeten er voor
2020. Vanaf 2021 stromen cliënten van beschermd wonen uit naar de
en ouderen kunnen vrijwel geen betaalbare woning meer vinden en
mensen die eigenlijk niet in de maatschappelijke opvang thuis horen
Wet Langdurige Zorg (Wlz).
steeds meer alleenstaanden zoeken een woning. Tot 2030 moeten er
goede alternatieven zijn om uit te stromen. Centrumregeling beschermd wonen, maatschappelijke opvang,
ruim 80.000 woningen worden gebouwd in de provincie Gelderland. De komende vijf jaar wil de provincie daarom de bouw van 45.000 wonin-
In de regiovisie wordt beschermd wonen gedefinieerd als een breder be-
verslavingszorg en aanverwante taken regio Meierij en Bomme-
gen versnellen. Daarvoor is het Actieplan Wonen opgesteld. Hierin
grip dan de definitie volgens Wmo 2015. Volgens de regio gaat het niet
lerwaard 2022-2025
staan drie doelstellingen centraal:
specifiek om het wonen in een accommodatie van een instelling, maar
In de centrumregeling zijn afspraken vastgelegd tussen de gemeenten
versnelling van de woningbouw;
het gaat om het bieden van ondersteuning en begeleiding gericht op bo-
uit de regio Meierij en Bommelerwaard over de uitvoering van de taken
meer betaalbare woningen (tot aan NHG grens van €325.000,-, met
venstaande doelen. Wonen in de maatschappij moet voor alle inwoners
rondom beschermd wonen, maatschappelijke opvang, verslavingszorg,
inzet op bouw van woningen onder de €250.000,-);
mogelijk zijn met de juiste ondersteuning en in beschermde omgeving.
de aanpak van personen met verward gedrag, de Wet verplichte GGz
meer flexibele woonvormen.
Daarom heeft de regio voor beschermd wonen drie pakketten, waarvan
en de Wet zorg en dwang (aanverwante taken). De gemeenten gaan
één intramuraal en twee extramuraal:
daartoe de komende jaren een onderlinge samenwerking aan, gericht
Beschermd wonen All-Inclusive;
op het bieden van een kwalitatief goede ondersteuningsstructuur voor
Beschermd wonen Thuis;
9
de doelgroep beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanver-
De gemeenten streven er naar dat mensen zo lang mogelijk zelf-
Niet iedereen kan zelfstandig blijven wonen. Op indicatie kunnen men-
wante taken. Hierdoor wordt het behalen van schaalvoordelen, het sti-
standig wonen. Als dit niet meer mogelijk is, moeten er goede alter-
sen verhuizen naar een zorginstelling. In de Bommelerwaard is capaci-
muleren van de samenwerking tussen de gemeenten, de beheersing
natieven zijn.
teit intramurale ouderenzorg verdeeld over Ammerzoden, Rossum, Ga-
De aanwezigheid van bestaande zorginstellingen kan beter worden
meren en Zaltbommel. De bestaande capaciteit is voldoende, alleen de
benut. Ze kunnen een grotere functie hebben voor de omgeving.
kwaliteit van deze gebouwen is verouderd. De aanwezigheid van de be-
Voor degene die uitstromen uit beschermd wonen of maatschappe-
staande zorginstellingen kan beter worden benut omdat ze voorzienin-
lijke opvang kunnen kleine zelfstandige wooneenheden een ge-
gen aanbieden waar andere buurtbewoners ook goed gebruik van kun-
schikte woonvorm zijn, deels bij elkaar in de buurt.
nen maken (maaltijdvoorziening, dagbesteding). Per woonservicegebied
van de middelen en eventuele besparingen of aanvullende kosten en de
verevening van risico’s geregeld.
2.5
Gemeente Maasdriel
Omgevingsvisie Bommelerwaard (Maasdriel) Samen met gemeente Zaltbommel heeft gemeente Maasdriel de omgevingsvisie Bommelerwaard opgesteld. Een van de thema’s is Wonen, welzijn en voorzieningen. Kernopgaven zijn onder meer:
kunnen de genoemde instellingen een centrumfunctie vervullen. De gemeenten van de Bommelerwaard stimuleren de realisatie van een breed palet van woningen en woonvormen voor senioren. Woonvormen,
In zuidoost Bommelerwaard is er een theoretisch overschot aan onzelf-
waarbij een passende vorm van zorg geboden kan worden. Woonvor-
standige plekken volgens de ‘Vraag en Aanbod match’. Door betrokken
Maasdriel heeft kwalitatief goede woningen voor alle doelgroepen in
men waar ouderen zich comfortabel en veilig voelen in een vertrouwde
organisaties wordt dit echter in twijfel getrokken. Dit wordt nog nader on-
een goed woonklimaat en een kwantitatief en kwalitatief verant-
omgeving. Vanuit de regietafel Wonen en Zorg voeren de gemeenten
derzocht.
woorde groei van het woningaanbod. De gemeente wilt dat ieder-
regie op vraag en aanbod met betrekking tot wonen en zorg, zodat alle
een, met en zonder zorg of begeleiding, fijn kan wonen in de Bom-
bewoners die zelfstandig willen wonen en een zorgvraag hebben in de
Verordening Maatschappelijke ondersteuning Maasdriel 2024
melerwaard. Daarom bieden de gemeenten ruimten aan innovatieve
Bommelerwaard kunnen blijven wonen.
Het college verstrekt de voorzieningen opvang en beschermd wonen
woonconcepten, waaronder woon-zorg concepten. Ook voeren de
volgens het daartoe vastgesteld beleid van de centrumgemeente ’s-Her-
gemeenten samen met de regio de visie op beschermd wonen en
Woonzorgvisie Bommelerwaard 2020-2024
togenbosch, de geldende verordening maatschappelijke ondersteuning
maatschappelijke- en verslaafdenopvang uit.
De Bommelerwaard is in de woonzorgvisie ingedeeld in drie regio’s:
en de daarop gebaseerde nadere regels en/of beleidsregels maatschap-
Maasdriel heeft voldoende bereikbare zorg-, welzijns- en overige
Zaltbommel Stad, West Bommelerwaard en zuidoost Bommelerwaard.
pelijke ondersteuning van deze centrumgemeente.
voorzieningen, voor alle inwoners van de gemeente en de kernen in
Rossum behoort tot zuidoost Bommelerwaard. In de Bommelerwaard
de gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen. Hieronder
maken ze onderscheid in vier doelgroepen bij de woonzorgvraag:
valt ook het bieden van een passende plek (woning) in de samenle-
ving met ondersteuning (zorg) die zo passend, dichtbij en licht mogelijk is.
Langer zelfstandig wonen: aanpassingen thuis en in één- of tweepersoonsappartementen.
Uitstroom uit intramurale setting: een- of tweepersoonsappartementen, kamerbewoning of geclusterd wonen.
Woonvisie Bommelerwaard 2021-2025 In de woonvisie staan vijf thema’s centraal, waaronder het thema ‘wonen en zorg’. Bij dit thema staat het volgende:
De bevolking vergrijst. Het aantal 75-plussers zal de komende 10
Zelfstandig wonen met beperking: geclusterd wonen, instelling zorgboerderij.
Als zelfstandig wonen niet meer kan: verzorgings/verpleeghuis, hospice, beschermd wonen
jaar verdubbelen.
10
Bijlage 3: Toelichting zorgwoningen en zorgprofielen
B3.2 Zorgprofielen Verpleging en Verzorging
B3.1 Functie ‘wonen’ versus ‘maatschappelijk’ Om te kunnen bepalen of een initiatief onder de functie ‘wonen’ of ‘maatschappelijk’ valt, is het van belang om te kijken naar de mate van
Om in aanmerking te komen voor langdurende verpleging hebben zorg-
Sector Verpleging en Verzorging (VV)
Zorgprofiel
de persoon mag rekenen; het zorgprofiel of zorgzwaartepakket (ZZP).
VV Beschut wonen met intensieve begeleiding en uit-
4 VV
Er zijn tien verschillende zorgprofielen, van ZZP1 tot en met ZZP10:
gebreide verzorging
VV Beschermd wonen met intensieve dementiezorg
5 VV
VV Beschermd wonen met intensieve verzorging en
6 VV
behoevenden een indicatie nodig. De indicatie geeft aan op welke zorg
niorenwoningen of aanleunwoningen) binnen de functie ‘wonen’ kunnen vallen. Er moet dan wel sprake zijn van nagenoeg zelfstandige bewoning. Dit houdt in dat de zorg bestaat uit specifieke ondersteuning voor de algemene dagelijkse levensbehoeften en dat de bewoners geen
De indicaties ZZP 1 tot en met 3 vallen onder de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Met deze indicaties is geen zorg met
zelfstandige bewoning van de doelgroep van het initiatief. Uit jurisprudentie blijkt namelijk dat ook minder traditionele woonvormen (zoals se-
verblijf in een verpleeghuis of woonzorgcentrum mogelijk.
ZZP 4 tot en met 10 vallen onder de Wlz (Wet langdurige zorg), waarbij zorg met verblijf wel mogelijk is.
verpleging VV Bescherm wonen met zeer intensieve zorg, van-
7 VV
wege specifieke aandoeningen, nadruk op begeleiDe ZZP-indicaties zijn tegenwoordig uitgesplitst in verschillende sectoren, waaronder:
voortdurende zorg nodig hebben. Het betreft hier gevarieerde woonvor-
Verpleging en Verzorging (VV)
men zoals de seniorenwoning, zorgwoning, aanleunwoning, kleinschalig
Verstandelijk Gehandicapt (VG)
groepswonen, beschut wonen, verzorgd wonen en begeleid wonen.
Licht Verstandelijk Gehandicapt (LVG)
Lichamelijk Gehandicapt (LG)
In algemene zin is het Rijksbeleid erop gericht zorgbehoevenden steeds
Tabel 3: Sector Verpleging en Verzorging (VV)
ding VV Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, van-
8 VV
wege specifieke aandoeningen, nadruk op verpleging en verzorging VV Herstelgerichte behandeling met verpleging en
9b VV
verzorging
langer zelfstandig te laten blijven wonen. Mensen met een lichtere zorgbehoefte komen niet meer in aanmerking voor een intramurale woonplek, maar ontvangen zorg thuis en komen in aanmerking voor een woningaanpassing. Dit komt concreet tot uitdrukking via de indicatiestelling (zorgprofiel of zorgzwaartepakket), aangezien de mogelijkheden ten aanzien van zorgwonen en budgetten daarvan afhankelijk zijn. Vanuit de wetgeving vallen mensen met een zorgprofiel 4 VV of hoger onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Het gaat hierbij om bewoners die de hele dag (zware) zorg of toezicht nodig hebben. Voor deze doelgroep is er aanwezigheid van alle benodigde zorg gedurende dag én nacht. Dit betekent dat er sprake is van ‘niet nagenoeg zelfstandige bewoning’ (24-uurs zorg) en dat de functie van een initiatief voor dit soort bewoners onder de functie ‘maatschappelijk’ valt.
11