Document · PDF

Rapport Kieskompas Bestuurskracht Maasdriel

Informatiebijeenkomst 25 oktober 2023, gemeente MaasdrielBij agendapunt: Toelichting van en vragen aan de onderzoekers naar aanleiding van het eindrapport6.410 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

21/08/2023

Eindrapportage Kieskompas Inwonersonderzoek Bestuurskracht Maasdriel 31 augustus 2023

21/08/2023

Inhoud Introductie ....................................................................................................................................................................................................................................... 3 Belangrijkste resultaten ................................................................................................................................................................................................................... 6 Resultaten per thema ...................................................................................................................................................................................................................... 6 Relaties tussen thema’s en bestuurskracht ..................................................................................................................................................................................... 8 Rapportcijfers Maasdriel..................................................................................................................................................................................................................

9 Kennis over bestuurskracht ........................................................................................................................................................................................................... 10 1. Bestuurskracht ........................................................................................................................................................................................................................... 11 2. Dienstverlening .......................................................................................................................................................................................................................... 13 3. Beoordeling bijdrage gemeente ................................................................................................................................................................................................ 16 4. Beleving buurt ............................................................................................................................................................................................................................ 20 5.

Gevoel van inspraak ................................................................................................................................................................................................................... 23 6. Vertrouwen ................................................................................................................................................................................................................................ 26 7. Het gevoel dat de gemeente om mensen zoals u geeft ............................................................................................................................................................ 30 8. Toekomst ................................................................................................................................................................................................................................... 32 Bijlagen........................................................................................................................................................................................................................................... 34

21/08/2023

Introductie In opdracht van Dirk Louter Advies en Management heeft Kieskompas onderzoek uitgevoerd naar de bestuurskracht van de gemeente Maasdriel. In deze eindrapportage worden de belangrijkste resultaten uit het onderzoek uiteengezet.

Bestuurskracht Bestuurskracht verwijst naar de kwaliteit van het openbaar bestuur in een bepaalde gemeente of regio. Het gaat erom in hoeverre een bestuur in staat is om effectief, efficiënt en transparant te functioneren en om de belangen van de gemeenschap te behartigen. Bestuurskracht kan worden beoordeeld aan de hand van verschillende factoren, zoals het vermogen om beleid te ontwikkelen en uit te voeren, het vermogen om financiële middelen effectief en efficiënt te beheren, de mate van samenwerking met andere partijen en stakeholders, de mate van burgerparticipatie en de mate van professionaliteit en integriteit van de bestuurders. Een sterke bestuurskracht kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven voor de inwoners van een gemeente of regio. Het kan bijvoorbeeld leiden tot een effectiever beleid, betere dienstverlening, een gezonde financiële situatie en een grotere betrokkenheid van burgers bij de besluitvorming. Een zwakke bestuurskracht kan daarentegen leiden tot inefficiëntie, conflicten en ontevredenheid onder de inwoners.

Methode Om de meningen van inwoners uit Maasdriel over de bestuurskracht van de gemeente te onderzoeken is er een vragenlijst opgesteld. Deze vragenlijst richtte zich op bestuurskracht en de nauw verbonden thema’s, zoals woongenot, beoordeling dienstverlening, beoordeling bijdrage gemeente, beleving van de buurt, gevoel van inspraak en institutioneel

vertrouwen. Op deze manier kregen we een completer beeld van de meningen van de inwoners van Maasdriel over hun gemeente en bestuur. Bovendien gaf het ons de mogelijkheid om te identificeren welke thema’s belangrijk zijn voor de beoordeling van de bestuurskracht van de gemeente Maasdriel. De vragenlijst is tussen 10 mei en 31 mei 2023 op de volgende manieren verspreid: Via de Kieskompas-panels in Maasdriel (258 panelleden) Via stakeholders (denk aan sport- en cultuurverenigingen, bewonersverenigingen, de bibliotheek) die gevraagd zijn om de openbare link te verspreiden Via de eigen website en social mediapagina’s van de gemeente Via een betaalde social-mediacampagne van Kieskompas Via gemeenteraadsleden en ambtenaren die de link in hun persoonlijke netwerk verspreid hebben. Via panelleden van Kieskompas die verzocht zijn om het onderzoek te delen. Via een artikel in het Brabants Dagblad Door deze verschillende rekruteringsmethoden te combineren, hebben we er allereerst voor gezorgd dat zoveel mogelijk Maasdrielenaren de kans hebben gehad om deel te nemen aan het onderzoek. Daarnaast heeft het geholpen om een zo divers mogelijke groep inwoners te betrekken. Vooral doordat bij de verschillende rekruteringsmethodes extra is ingezet op traditioneel moeilijk bereikbare groepen, zoals praktisch opgeleiden en jongeren.

In samenwerking met de gemeente Maasdriel is het gelukt om een diverse groep van 849 Maasdrielenaren te bereiken, waardoor alle verschillende meningen in het onderzoek vertegenwoordigd zijn. Hierdoor zijn de

21/08/2023

resultaten van het onderzoek - na het uitvoeren van een weging representatief voor de volledige bevolking van de gemeente Maasdriel. Aangezien het om een openbare vragenlijst ging zijn verschillende methodes in de vragenlijst ingebouwd om ‘misbruik' (zoals mensen die het onderzoek meerdere keren zouden invullen) waar te nemen. Hierbij is naar verschillende zaken gekeken, denk hierbij aan invultijd en diversiteit van de antwoorden. Daarbij is naar voren gekomen dat er van grootschalig misbruik geen sprake was. Wel zijn er in totaal twintig mensen uit het onderzoek gehaald omdat ze niet in Maasdriel woonden en vijf mensen omdat zij te weinig tijd hadden besteed aan het beantwoorden van de vragen om deze daadwerkelijk te kunnen lezen. Om de resultaten representatief te maken voor de stemgerechtigde Maasdrielenaren (18+) heeft Kieskompas vervolgens een weging op de onderzoeksresultaten uitgevoerd. De resultaten zijn gewogen naar zijn geslacht, leeftijd, opleiding, stemgedrag Tweede Kamerverkiezingen 2021 en kern om de data ten aanzien van deze kenmerken representatief voor Maasdriel te maken.

De data is na de weging als volgt verdeeld: Geslacht: man (52%) en vrouw (48%) Leeftijd: 18-34 (20,6%), 35-49 (23,3%), 50-64 (32%), 65+ (24,2%) Hoogst afgeronde opleiding: Praktisch-opgeleid (30,2%): Eerste drie jaar HAVO/VWO, MAVO, VMBO (theoretisch en gemengde leerweg)/ MBO 1, LBO, VBO, VMBO (kader- en beroepsgerichte leerweg) / Geen onderwijs/basisonderwijs Middelbaar-opgeleid (44,6%): HAVO/VWO bovenbouw, WO/HBO propedeuse, MBO 2-3-4, of MBO voor 1998 Hoger-opgeleid (25,2%): WO doctoraal of master & HBO/WO bachelor of kandidaats Stemgedrag Tweede Kamer: VVD (20,2%), D66 (8,1%), PVV(11,9%), CDA (8%), SP (4%), PvdA (2,5%), GroenLinks (1,7%), FvD (3,8%),

PvdD (1,7 %), CU (1,0), JA21 (2,3%), SGP (1,3%), Volt (1,1%), 50Plus (1,0%), BBB (1,3%), Bij1 (0,1%), Anders (1,1%), Mocht (nog) niet (3,5%), Weet niet meer (11,6%), Niet-stemmers (13,4) Clusters van kernen: Heerewaarden of Rossum (19,9%), Kerkdriel (43,7 %), Ammerzoden (18,8%), Hedel (17,5 %) In de vragenlijst werd aan de respondenten gevraagd in welke kern ze wonen, daarbij konden ze kiezen uit 11 kernen (Ammerzoden, Hedel, Heerewaarden, Hoenzadriel, Hurwenen, Kerkdriel, Rossum, Velddriel, Well en Wellseind). In sommige van deze kernen wonen slechts enkele honderden mensen. Elke kern is vertegenwoordigd in de data, maar een klein aantal inwoners zorgt ook voor minder aantal respondenten en daarom grotere foutenmarges. Hierdoor zouden enkele inwoners relatief veel impact kunnen hebben op de resultaten per kern. Om dit te voorkomen en zo betrouwbaar mogelijke uitspraken te doen is er net als bij leeftijd en opleiding uitgegaan van een selectie aangedragen door het CBS. De kernen zijn daartoe in vier clusters samengebracht (Heerewaarden of Rossum, Kerkdriel, Ammerzoden en Hedel) om de representativiteit van de data te waarborgen en om nauwkeurige vergelijkingen te maken tussen deze clusters binnen Maasdriel. Meer informatie over het wegen van data vindt u in de bijlagen.

Interpretatie resultaten per thema De thema’s die in dit onderzoek centraal staan, zijn soms lastig te meten aan de hand van één enkele vraag. Daarom maken we gebruik van meerdere stellingen. Om toch een score te kunnen geven aan een thema (zoals bestuurskracht, dienstverlening, vertrouwen, enzovoort), zijn de stellingen die bij een specifiek thema horen samengevoegd in een zogenaamde schaal. Deze schaal geeft dus het gemiddelde weer van de antwoorden die gegeven zijn op de afzonderlijke stellingen. Alle schalen zijn statistisch getest en hadden voldoende interne consistentie, waardoor 4

21/08/2023

zij als schaal konden worden geïnterpreteerd. De schalen worden vervolgens gebruikt om de antwoorden per groep en de relatie tussen bestuurskracht en de verschillende thema’s te bestuderen. In dit onderzoek worden de antwoorden van de respondenten op drie manieren gepresenteerd:.

1. Antwoorden per stelling Allereerst wordt per thema laten zien hoe elke stelling afzonderlijk is beantwoord door de inwoners van Maasdriel. Gezamenlijk vormen deze stellingen dus een schaal die voor de volgende analyses wordt gebruikt.

2. De antwoorden per groep Vervolgens kijken we voor de verschillende groepen (geslacht, leeftijd, opleiding, wijk) hoe ze het thema beoordelen (via de ontwikkelde schalen). Dit gebeurt aan de hand van een histogram, waarin een score van 5 betekent dat iemand het vijf keer helemaal eens is met de stellingen (1 = Helemaal oneens, 5 = helemaal eens). Een hogere score geeft dus aan dat men het thema positiever beoordeeld.

door de onafhankelijke variabele. Oftewel, als de R2 tussen gevoel van inspraak en bestuurskracht 0.5 bedraagt, dan wordt 50% van de variantie in de bestuurskrachtschaal verklaard door het gevoel van inspraak. Bij sociale wetenschap spreken we bij meer dan 50% van een hoge effectgrootte of sterke relatie. Alle gegeven determinatiecoëfficiënten zijn statistisch getest en significant. De assen van de groependiagram zijn ingezoomd. Dit is om de onderlinge verschillen tussen groepen duidelijker weer te geven en om interessante verschillen te benadrukken. Houd hier dus rekening mee bij de interpretatie. De regressielijn die in de visualisaties wordt weergegeven, is getrokken op basis van alle respondenten en niet tussen de verschillende groepen.

3. Het groependiagram Tot slot worden de gemiddelde scores van de verschillende groepen in een groependiagram geplaatst, samen met de gemiddelde scores van bestuurskracht. Zo ontstaat een tweedimensionaal landschap. Hierdoor wordt de relatie tussen de twee thema’s zichtbaar en laat zien hoe groepen zich tot elkaar verhouden. Bij het bestuderen van de groependiagram is het belangrijk om een aantal punten in het achterhoofd te houden: De R2 die wordt gegeven is de determinatiecoëfficiënt. De R2 laat zien hoeveel variantie in de afhankelijke variabele wordt verklaard 5

21/08/2023

Belangrijkste resultaten Uit het onderzoek blijkt dat de inwoners van Maasdriel het over het algemeen prettig vinden om in de gemeente te wonen, zij geven wonen in hun buurt gemiddeld een 7,4. Toch geven zij bestuurskracht van de gemeente een 5,1. Veel inwoners van Maasdriel vinden het dus fijn om in de gemeente te wonen. Daarnaast is het merendeel van de inwoners positief over de bijdrage die de gemeente levert. Zo geeft drie op de vijf inwoners de bijdrage van de gemeente minimaal een voldoende voor veiligheid, gezondheid, sociale zekerheid, economische ontwikkeling en klimaatneutraliteit. Bestuurskracht blijkt aanzienlijk lager beoordeeld te worden door hoe inwoners de relatie tussen de gemeente en de inwoners ervaren. Een relatief groot gedeelte van de inwoners heeft weinig vertrouwen in de gemeente, het gevoel dat ze weinig inspraak hebben en het gevoel dat de gemeente niet om hen geeft. En juist deze thema’s zijn belangrijke verklaringen voor hoe mensen bestuurskracht beoordelen. Vooral vrouwen en inwoners tussen 35 en 49 jaar scoren lager op vertrouwen, het gevoel van inspraak en het gevoel dat de gemeente om hen geeft, hierdoor beoordelen zij de bestuurskracht van de gemeente ook lager.

Resultaten per thema Om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van hoe inwoners van Maasdriel de bestuurskracht van de gemeente beoordelen zijn er verschillende thema’s onderzocht. Hieronder zijn per thema de belangrijkste resultaten uiteengezet.

Rapportcijfers Inwoners van Maasdriel vinden het prettig wonen in de gemeente. Zij geven gemiddeld een 7,4 aan prettig wonen. Wel liggen de verschillende rapportcijfers (prettig wonen, dienstverlening en digitale dienstverlening) lager dan het Nederlands gemiddelde. Bestuurskracht krijgt een onvoldoende (5,1). Daarnaast krijgt de gemeente Maasdriel gemiddeld een (4.9) op de vraag ‘in hoeverre heeft u het gevoel dat de gemeente Maasdriel om mensen zoals u geeft’ en als ‘buurten zoals waar u woont’.

Bestuurskracht Ongeveer twee op de vijf van de inwoners van Maasdriel geeft aan geen duidelijk beeld te hebben van hoe het bestuur van de gemeente functioneert. Inwoners die geen goed beeld hebben van de bestuurskracht van de gemeente Maasdriel zijn geneigd om deze lager te beoordelen. Theoretisch-opgeleiden en Maasdrielenaren tussen 35-49 jaar oud beoordelen de bestuurskracht van de gemeente Maasdriel over het algemeen het laagst.

(Digitale) Dienstverlening Het verschil in de beoordeling van dienstverlening tussen praktisch en theoretisch-opgeleiden valt op. Waarbij praktisch-opgeleiden de dienstverlening van de gemeente lager beoordelen, zo vinden zij het lastiger om een vraag te stellen of een aanvraag te regelen.

21/08/2023

Beoordeling bijdrage gemeente Ongeveer drie op de vijf inwoners van Maasdriel geeft de gemeente een voldoende of goed voor de bijdrage aan veiligheid, gezondheid, klimaatneutraliteit, sociale zekerheid en economische ontwikkeling. Inwoners van Maasdriel boven de 65 jaar zijn het meest positief over de bijdrage van de gemeente op deze thema’s. Inwoners van Maasdriel vinden de bijdrage van de gemeente met betrekking op goed en betaalbaar wonen vaker onvoldoende (drie op de vijf) . Vooral jongeren tussen de 18-34 en inwoners uit Kerkdriel en Ammerzoden zijn ontevreden over het woonbeleid. De zorgen over betaalbaar wonen en de kritische blik richting de gemeente over het aanpakken van dit onderwerp komt ook vaker terug in de open antwoorden. Ook blijkt uit de open vragen dat sommige inwoners het gevoel hebben dat Kerkdriel meer aandacht krijgt dan andere kernen van de gemeente.

Beleving buurt Vier op de vijf inwoners geeft aan zich thuis te voelen in zijn of haar buurt. Daarnaast hebben veel mensen het gevoel dat buurtbewoners voor elkaar klaar staan en dat er weinig spanningen zijn. Praktisch-opgeleiden hebben vaak een minder positieve beleving van de buurt dan theoretisch-opgeleiden in Maasdriel. Over de openbare ruimte is men meer verdeeld. De meeste inwoners vinden dat er weinig tot geen dingen kapot zijn. Tegelijkertijd vindt slechts een kwart dat de openbare ruimte in de buurt goed wordt onderhouden.

Gevoel van inspraak Ongeveer de helft van de inwoners uit Maasdriel geeft aan dat ze te weinig inspraak hebben op wat de gemeente beslist. De grootste verschillen zitten tussen leeftijdsgroepen. Waar 3549’ers het minst gevoel van inspraak hebben en 65+’ers juist meer. Ook vrouwen geven aanzienlijk vaker aan het gevoel te hebben dat ze minder inspraak hebben.

Vertrouwen Inwoners van Maasdriel hebben het meest vertrouwen in de gemeentelijke overheid en het minst vertrouwen in de landelijke overheid. Dit is een trend die landelijke trend plaatsvindt zo blijkt uit Kieskompasonderzoek (n = 41.000). Vrouwen in Maasdriel hebben minder vertrouwen in de gemeentelijke overheid, terwijl ze meer vertrouwen hebben in de landelijke overheid dan de mannen uit de gemeente.

Het gevoel dat de gemeente om mensen zoals u geeft Maasdrielenaren in de leeftijdsgroep tussen de 35 en 49 hebben over het algemeen het gevoel dat de gemeente minder om mensen zoals hen geeft.

Toekomst De helft van de inwoners van Maasdriel ziet verdergaande samenwerking met de Bommelerwaard wel zitten. Uit de open vragen blijkt ook dat er een kleinere, maar uitgesproken groep tegen samengaan met andere gemeenten is. Inwoners vinden inspraak van inwoners, communicatie en transparantie de belangrijke thema’s voor de toekomst. 7

21/08/2023

Relaties tussen thema’s en bestuurskracht Vertrouwen in de gemeente en het gevoel van inspraak zijn het belangrijkst bij het verklaren van de verschillende beoordelingen op bestuurskracht. Met name het gevoel van inspraak blijkt belangrijk te zijn. Inwoners die een minder sterk gevoel van inspraak ervaren, neigen ertoe de bestuurskracht van de gemeente negatiever in te schatten. Vooral vrouwen en personen tussen de leeftijdsgroepen van 35-49 en 50-64 hebben het gevoel dat ze minder inspraak hebben, en daardoor beoordelen ze in het algemeen de bestuurskracht van de gemeente lager. In hoeverre inwoners vertrouwen hebben in de gemeente hangt ook nauw samen met de beoordeling van bestuurskracht. Vrouwen geven vooral aan minder vertrouwen te hebben in de gemeente.

21/08/2023

Rapportcijfers Maasdriel Maasdriel

Nederland*

Hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen?

7,4

7,9

Wat vindt u over het algemeen van de digitale dienstverlening van de gemeente Maasdriel?

6,4

6,7

Wat vindt u over het algemeen van de dienstverlening van de gemeente Maasdriel?

6,5

Wat vindt u over het algemeen van de voorzieningen in uw gemeente?

5,9

6,6

Wat vindt u van de bestuurskracht van de gemeente Maasdriel?

5,1

Het gevoel dat de gemeente om mensen zoals hen geeft

4,9

n.v.t.

Het gevoel dat de gemeente om buurten zoals waar zij in wonen geeft

4,9

n.v.t.

Om meer inzicht te krijgen in hoe de inwoners van Maasdriel de gemeente beoordelen vroegen we hen om bij verschillende thema’s een rapportcijfer te geven. De vragen die worden gebruikt voor de vergelijking met Nederland zijn afkomstig uit de vragenlijst van Waar Staat Je Gemeente. De gepresenteerde cijfers zijn terug te vinden in de database van VNG (Gegevenset per Bron > VNG Realisaties > Burgerpeiling WSJG) en vertegenwoordigen het gemiddelde van 30 Nederlandse gemeenten in 2022. Deze cijfers geven dus een mooie indicatie.

Conclusie rapportcijfers Inwoners van Maasdriel geven prettig wonen een ruim voldoende (7.4). Bestuurskracht krijg een 5,1. Maasdriel scoort over het algemeen lager dan de gemiddelde score in Nederland. Veel inwoners hebben het gevoel dat de gemeente niet om mensen zoals hen geeft of dat de buurt waarin zij wonen. 9

21/08/2023

Kennis over bestuurskracht Belangrijkste conclusies over de kennis van bestuurskracht Voorafgaand aan de stellingen over bestuurskracht werd de inwoners van Maasdriel gevraagd of ze een goed beeld hebben van hoe het bestuur functioneert. Uit de resultaten blijkt dat deze perceptie min of meer gelijk is verdeeld: vier op de tien Maasdrielenaren heeft geen duidelijk beeld, drie op de tien is neutraal en drie op de tien geeft aan wel een helder beeld te hebben (zie volgende pagina). Daarnaast blijkt dat inwoners die een minder goed beeld hebben van hoe het bestuur functioneert de bestuurskracht van de gemeente negatiever beoordelen.

“Ik heb een goed beeld van hoe het % van de bestuur (gemeenteraad en het college inwoners van burgemeester en wethouders) van de van gemeente Maasdriel functioneert” Maasdriel

Gemiddelde score op de bestuurskracht schaal*

(Helemaal) Niet mee eens

2,6

Neutraal

3,0

(Helemaal) Mee eens

3,1

*De schaal bestaat uit de stellingen die op de volgende pagina staan. Zie de introductie voor meer informatie. De maximum score op deze schaal is 5 (1 = helemaal niet mee eens, 5 = helemaal mee eens).

21/08/2023

1. Bestuurskracht

Conclusies stellingen Uit de bovenstaande zes stellingen over bestuurskracht blijkt opnieuw dat het beoordelen van bestuurskracht voor veel inwoners moeilijk is. Bij elke stelling antwoord (minimaal) één op de drie Maasdrielenaren neutraal. Verder zijn de positieve en negatieve meningen rondom de bestuurskracht aardig verdeeld. Bij elke stelling over bestuurskracht beantwoordt slechts twee tot drie op de tien Maasdrielenaren deze positief. Alleen het aantal Maasdrielenaren dat het gevoel heeft dat de gemeente in staat is om te leren en haar aanpak te verbeteren, ligt iets hoger, namelijk vier op de tien. 11

21/08/2023

1.2. Bestuurskracht per groep Conclusies per groep De oudste groep (65+) en jongeren (18-34) beoordelen bestuurskracht het meest positief, terwijl de groep tussen 35-64 juist lager scoren. Praktisch-opgeleiden zijn het vaker (helemaal) eens met de stelling over bestuurskracht en theoretisch-opgeleiden vaker (helemaal) niet eens. Oftewel, leeftijd en opleiding spelen een belangrijke rol bij het beoordelen van bestuurskracht.

*De score in de afbeelding bestaat uit de stellingen die op de vorige pagina staan. Zie de introductie voor meer informatie. De maximum score op deze schaal is 5 (1 = helemaal niet mee eens, 5 = helemaal mee eens).

21/08/2023

2. Dienstverlening

Conclusies stellingen Over het algemeen zijn de inwoners best tevreden over de verschillende onderdelen van dienstverlening. Zo vond de meerderheid het makkelijk om een vraag te stellen of een aanvraag te regelen. Ook kreeg het merendeel wat ze wilde. In verhouding vinden inwoners van Maasdriel vooral dat de afhandeling te lang duurt en dat ze onvoldoende op de hoogte worden gehouden. Daarentegen vinden mensen het vaak makkelijker om een vraag te stellen of een aanvraag te regelen. 13

21/08/2023

2.1. Dienstverlening per groep Conclusies per groep Jongeren (18-34) zijn het meest positief over de dienstverlening van de gemeente. Praktisch-opgeleiden zijn het minst tevreden met de dienstverlening van de gemeente. Kortom, leeftijd en opleiding spelen een belangrijke rol bij het beoordelen van de dienstverlening van de gemeente. Waarbij vooral praktisch-opgeleiden minder tevreden zijn.

De score in de afbeelding is een gemiddelde uit de stellingen die op de vorige pagina staan. Zie de introductie voor meer informatie. De maximum score op deze schaal is 5 (1 = helemaal niet mee eens, 5 = helemaal mee eens).

21/08/2023

2.2. Relatie bestuurskracht en beoordeling dienstverlening

Conclusies relatie met bestuurskracht Er is sprake van een zwakke relatie (R2= .22) tussen dienstverlening en bestuurskracht. Inwoners die dienstverlening laag beoordelen zijn iets eerder geneigd om bestuurskracht lager te beoordelen.

Deze relatie bestaat voornamelijk tussen de leeftijdsgroepen van middelbare leeftijd (3549 en 50-64) ten opzichte van 65+’ers en jongeren. Zo zijn inwoners die onder de 34 zijn en de dienstverlening hoog beoordelen eerder geneigd om ook de bestuurskracht positief te beoordelen. Zie introductie voor een uitleg over hoe je de groependiagram interpreteert.

21/08/2023

3. Beoordeling bijdrage gemeente

Conclusies stellingen De meeste inwoners van Maasdriel beoordelen de bijdrage van de gemeente voldoende of goed op het gebied van leefbaarheid. Zo geeft ongeveer drie op de vijf inwoners een voldoende of goed aan veiligheid, gezondheid, klimaatneutraal, sociale zekerheid en economische ontwikkeling. De inwoners zijn minder positief over de inzet van de gemeente bij goed en betaalbaar wonen. Hier geeft slechts vier op de tien inwoners een voldoende of goed.

21/08/2023

3.1. Beoordeling bijdrage gemeente per groep Conclusies per groep Inwoners van 65 jaar en ouder zijn het meest positief over de bijdrage van de gemeente, terwijl inwoners tussen de 35 en 49 jaar juist een lagere beoordeling geven. Praktisch-opgeleiden zijn ook minder positief over de bijdrage van de gemeente dan theoretisch-opgeleiden. Het valt op dat de inwoners uit Ammerzoden ook minder tevreden zijn over de bijdrage van de gemeente. Wederom spelen leeftijd en opleiding een belangrijke rol bij het beoordelen van de bijdrage van de gemeente. Ook Ammerzoden valt op. De score in de afbeelding is een gemiddelde uit de stellingen die op de vorige pagina staan. Zie de introductie voor meer informatie. De maximum score op deze schaal is 5 (1 = helemaal niet mee eens, 5 = helemaal mee eens).

21/08/2023

3.2 Relatie tussen bestuurskracht en beoordeling bijdrage gemeente

Conclusies relatie met bestuurskracht Er is sprake van een zwakke relatie (R2 = .34) tussen beoordeling bijdrage gemeente en bestuurskracht. Dit impliceert dat inwoners die minder tevreden zijn met de bijdrage van de gemeente op sociale zekerheid, gezondheid, etc., ook de bestuurskracht lager beoordelen. Deze relatie is vooral zichtbaar tussen leeftijdsgroepen. Zo beoordeeld de groep tussen 35-49 jaar de gemeente lager op de bijdrage ten opzichte van 65+’ers en derhalve ook de bestuurskracht van de gemeente..

Zie introductie voor een uitleg over hoe je groependiagram interpreteert.

21/08/2023

3.3. Beoordeling bijdrage gemeente open vraag Aan het begin van de vragenlijst hebben we de inwoners van de gemeente Maasdriel gevraagd om de belangrijkste onderwerpen te benoemen die in de gemeente spelen. Omdat deze vragen vaak overlappen met de onderwerpen die behandeld zijn in de stellingen over de bijdrage van de gemeente, hebben we ervoor gekozen om een selectie van de antwoorden als onderdeel van dit hoofdstuk te presenteren. Het onderwerp dat veruit het meest genoemd werd, is woningbouw, het onderwerp waar inwoners het meest ontevreden waren over de bijdrage van de gemeente. Ook viel op dat er bij sommige mensen het gevoel leeft dat Kerkdriel wordt voorgetrokken. Woningbouw “Huisvesting en woningbouw. Er komen huizen te koop vanaf 600.000 euro. Er worden nieuwe huizen gebouwd met een vergelijkbare prijs. Niets voor starters en senioren. Ik woon in een te ruime woning, maar kan niet doorstromen.” “Ik zou graag zien dat er in ons dorp woningen komen zodat het dorp Wat levendiger wordt en ik hoop dat alle winkels blijven Mensen moeten eigenlijk ook meer in ons dorp winkelen dan Blijft het allemaal gezelliger” “Woningbouw is belangrijk voor mij om als starter aan een woning te komen binnen onze kern. Dit zie ik op dit moment negatief omdat er te weinig wordt gebouwd en woningen vergeven worden aan mensen buiten de gemeente.”

Het gevoel dat Kerkdriel wordt voorgetrokken “Het niet aanwezig zijn van focus op de gemeente Hedel. Hier hebben we als algemeen gevoel dat er in Kerkdriel alles kan en hier niets.” “Het voortrekken van Kerkdriel als gemeenteraad. Wij als kleinere dorpen worden achtergesteld” “Dat niet al het geld besteedt wordt in Kerkdriel, maar dat de andere kernen ook niet vergeten worden.” “WE ervaren dat gemeente Maasdriel maar minder aandacht heeft voor de dorpen aan de buitenzijde van de gemeente (met name Heerewaarden) en er lijkt wel een erg sterke focus voor Kerkdriel te zijn.”

“Betaalbaar wonen. Het is echt vrijwel onmogelijk om als beginnend starter in je eentje iets in de buurt te krijgen, ook omdat er vrij weinig middenhuur is.” 19

21/08/2023

4. Beleving buurt

Conclusies stellingen Over het algemeen beleven de Inwoners van Maasdriel hun buurt positief, er zijn weinig spanningen en inwoners helpen elkaar als dat nodig is. Zo blijkt ook af en toe uit een van de openvragen: "Wonen. In een dorp is leuk. Je kent veel mensen, contacten zijn prettig en alle noodzakelijke zaken zijn om de hoek. Negatieve zaken zijn er ook: jeugd, gedrag., over het algemeen is er toch een ontspannen sfeer. De meeste bewoners gaan goed met elkaar om." Over de openbare ruimte is men meer verdeeld. De meeste mensen vinden dat er weinig tot geen dingen kapot zijn. Tegelijkertijd vindt slechts een kwart dat de openbare ruimte in de buurt goed wordt onderhouden.

21/08/2023

4.1. Beleving buurt per groep Conclusies per groep Praktisch-opgeleiden beleven de buurt als minder aangenaam dan andere groepen. Ook inwoners uit Ammerzoden en Hedel zijn iets minder positief over de beleving van hun buurt. Jongeren (18-34) en theoretisch-opgeleid beleven hun buurt het meest positief. Kortom, bij de beleving van de buurt zitten vooral verschillende tussen verschillende opleidingsgroepen.

21/08/2023

4.2. Relatie tussen bestuurskracht en beleving buurt

Conclusie relatie met bestuurskracht De relatie tussen de beleving van de buurt en de beoordeling van bestuurskracht is zwak (R2 = .17). De wijze waarop inwoners hun buurt ervaren heeft weinig impact op de beoordeling van bestuurskracht van de gemeente. Deze bevinding wordt ondersteund door het feit dat de inwoners van Maasdriel prettig wonen een 7,4 geven en bestuurskracht een 5,1. Er is hier geen sprake van een duidelijke relatie.

Zie introductie voor een uitleg over hoe je groependiagram interpreteert.

21/08/2023

5. Gevoel van inspraak

Conclusies stellingen Een groot gedeelte van de inwoners heeft het gevoel dat ze weinig inspraak en invloed hebben in de gemeente. Zo is (meer) dan de helft van de inwoners het er (helemaal) niet mee eens dat ze voldoende invloed hebben wat er voor hun buurt wordt besloten, dat de gemeente luistert naar haar inwoners en dat de gemeente actieve aandacht heeft voor de verschillende clusters en kernen. Slechts twee op de tien is het er (helemaal) mee eens dat inwoners en organisaties voldoende ruimte krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren, hoewel ruim vier op de tien neutraal is. 23

21/08/2023

5.1. Gevoel van inspraak per groep Conclusies per groep Mannen hebben meer het gevoel dat ze inspraak hebben dan vrouwen. Dit is een behoorlijk verschil. Ook zien we dat inwoners van 65+ positiever zijn over de inspraak, terwijl de groep tussen 35-49 juist kritisch is. Ook is het opvallend dat Kerkdriel lager scoort. In de open antwoorden zien we juist vaker mensen die aangeven dat er vooral aandacht voor Kerkdriel is.

21/08/2023

5.2. Relatie tussen bestuurskracht en inspraak

Conclusies relatie met bestuurskracht Er is sprake van een behoorlijke relatie (R2 = .51) tussen het gevoel van inspraak en de beoordeling van bestuurskracht. Inwoners die minder gevoel van inspraak hebben zijn eerder geneigd om bestuurskracht lager te beoordelen. Ook tussen de leeftijdsgroepen en gender is de relatie zichtbaar. Waar 65+’ers meer het gevoel van inspraak hebben en zodoende bestuurskracht hoger beoordelen, hebben de groepen van 35-49 en 50-64 minder het gevoel dat ze inspraak hebben en mede daarom de bestuurskracht lager beoordelen. Deze relatie is ook zichtbaar tussen mannen en vrouwen, waarbij vrouwen minder het gevoel hebben dat ze inspraak hebben en mede daardoor bestuurskracht lager beoordelen. Zie introductie voor een uitleg over hoe je groependiagram interpreteert.

21/08/2023

6. Vertrouwen

Vertrouwen Ongeveer één op de vier Maasdrielenaren heeft heel weinig vertrouwen in de landelijke overheid. Inwoners van Maasdriel hebben in het algemeen meer vertrouwen in de gemeentelijke overheid dan de landelijke overheid.

21/08/2023

6.1. Vertrouwen in landelijke overheid per groep

Conclusies stellingen Praktisch-opgeleiden hebben een stuk minder vertrouwen in de landelijke overheid dan theoretischopgeleiden. Jongeren (18-34) hebben het meest vertrouwen in de landelijke overheid, hoe ouder de groep, des te minder vertrouwen zij hebben.

21/08/2023

6.2. Vertrouwen in gemeentelijke overheid per groep

Conclusies stellingen Hoewel vrouwen meer vertrouwen hebben in de landelijke overheid, hebben zij minder vertrouwen dan mannen in de gemeentelijke overheid. Jongeren hebben het meest vertrouwen in de gemeente. Het verschil tussen opleiding is een stuk groter bij het vertrouwen in de landelijke overheid dan bij ge gemeentelijke overheid.

21/08/2023

6.4. Relatie tussen bestuurskracht en vertrouwen in de gemeente

Conclusies relatie met bestuurskracht Er is sprake van een behoorlijke relatie (R2 = .57) tussen het vertrouwen in de gemeente en de beoordeling van bestuurskracht van de gemeente. Inwoners die minder vertrouwen hebben in de gemeente zijn geneigd om de bestuurskracht van de gemeente lager te beoordelen.

Wederom zien we deze relatie vooral terug onder geslacht en leeftijdsgroepen. Vrouwen en personen tussen de 35 en 64 jaar minder vertrouwen hebben dan mannen, jongeren en 65+‘ers. en daarom ook de bestuurskracht lager beoordelen.

Zie introductie voor een uitleg over hoe je groependiagram interpreteert.

21/08/2023

7. Het gevoel dat de gemeente om mensen zoals u geeft Conclusies per groep Gemiddeld geeft men een 4,9 voor het gevoel dat de gemeente om mensen zoals hen geeft. Dit laat zien dat er bij een groot gedeelte van de Maasdrielenaren het gevoel leeft dat de gemeente weinig om hen geeft. De groep die duidelijk eruit springt is de groep met de leeftijd tussen de 35 en 49. Zij hebben het meest het gevoel dat de gemeente niet om mensen zoals hen geeft.

21/08/2023

7.1 De relatie tussen bestuurskracht en het gevoel dat de gemeente om mensen zoals hen geeft. Conclusies relatie met bestuurskracht Het gevoel dat de gemeente om iemand geeft verklaard behoorlijk deel van de beoordeling op de bestuurskrachtschaal. (R2 = .55). Als inwoners het gevoel hebben dat de gemeente om mensen zoals hen geeft zijn ze eerder geneigd om bestuurskracht positief te beoordelen. De relatie is vooral zichtbaar onder leeftijdsgroepen en geslacht. Vrouwen hebben minder het gevoel dat de gemeente om hen geeft en scoren ook lager op bestuurskracht Jongeren (18-34) en ouderen (65+) hebben juist vaker het gevoel dat de gemeente om hen geeft en scoren hoger op bestuurskracht dan Maasdrielenaren tussen de 35 en 64 jaar. 31

21/08/2023

8. Toekomst

Toekomst Inwoners van Maasdriel vinden inspraak van en samenspel met inwoners het belangrijkst. Meer dan de helft zet dit in hun top 3. Tussen groepen zit weinig verschil welke thema’s het vaaks als eerste worden gekozen. Samenwerking met andere partijen en Een sterke gemeentelijke identiteit werden slechts door (iets meer dan) één op de tien Maasdrielenaren in hun top 3 geplaatst. Uit een aanvullende vraag kwam nog wel naar voren dat ongeveer de helft van de Maasdrielenaren een verdergaande samenwerking met de Bommelerwaard ziet zitten. 32

21/08/2023

8.1 Toekomst open vraag Aan het eind van het onderzoek kregen mensen de mogelijkheid om zelf te vertellen wat er volgens hen nodig is om Maasdriel in de toekomst een sterke gemeente te houden. Als antwoord kwamen de volgende thema’s het meest terug: Communicatie en transparantie Samengaan (of juist niet) met andere gemeenten Communicatie en transparantie “Eerlijke communicatie over wat mogelijk is en ook juist niet. (finanieel bv). De kernen/gemeente fijn maken om te wonen.” “Regelmatig heldere en duidelijke communicatie over plannen en bereikte/uitgevoerde zaken.” “Meer luisteren en meedenken met inwoners en iets minder bureaucratie”

Samengaan (of juist niet) met andere gemeente “Meer samenwerking met Gemeente Zaltbommel.” “Niet uitdijen, maar blijven focussen op de kerntaken van de gemeente en die goed uitvoeren. Ik prefereer weinig taken die goed worden uitgevoerd boven heel veel willen maar alles halfslachtig uitvoeren.” “Samenwerking met Zaltbommel en ik ben van mening ook samengaan. Bij Gelderland blijven maar wel fuseren als gemeente bommelerwaard” “Geen samenvoeging Zaltbommel, Katholieke kerk ondersteunen tegen bedreiging van sluiting kerkbestuur. Schandelijk besluit als dit doorgang vind. De kerk is mede het gezicht/aanblik van ons dorp kerkdriel”

21/08/2023

Bijlagen Over het wegen van de data Het wegen van respondenten is een statistische techniek om een groep respondenten representatief te maken voor de grotere groep mensen waarover men een uitspraak wil doen. In dit geval bestaat de groep uit een selectie van inwoners uit Maasdriel, die de volledige bevolking van de gemeente Maasdriel moet voorstellen. Wanneer er bijvoorbeeld meer mannelijke dan vrouwelijke respondenten zijn, maar in de bevolking deze verhouding gelijk is, zullen vrouwelijke respondenten een hoger gewicht krijgen dan mannelijke. Hierdoor is het resultaat van een analyse representatief voor een gelijke groep mannen en vrouwen, omdat de mannelijke antwoorden minder meewegen in het berekenen van het resultaat. Dit is voornamelijk een noodzakelijke techniek wanneer de variabele waarop men weegt een invloed heeft op het antwoord van een respondent. Wanneer mannen het met een bepaald standpunt in het algemeen minder eens zijn, en er meer mannen tussen de respondenten zitten, is het resultaat van analyses daardoor niet generaliseerbaar naar de volledige bevolking. Een statistische weging biedt dan de oplossing.

dat 1 op de 10 mensen niet meer weet wat hij of zij heeft gestemd tijdens de nationale verkiezingen. Op deze manier werden zo veel mogelijk inwoners van Maasdriel meegenomen in de weging. Hieronder geven we kort en in tabelvorm inzicht in de verdeling van de dataset. Op deze dataset zijn de analyses in het vervolg van dit rapport uitgevoerd. Het gaat hier om de gewogen verdelingen, dus na de correctie ter bevordering van de representativiteit zoals hierboven beschreven. Deze verdeling is op basis van leeftijd, geslacht, educatie, stemgedrag en kern.

Variabelen die regelmatig binnen onderzoek worden gebruikt om op te wegen zijn geslacht en leeftijd. Aanvullend hebben wij ook gewogen op stemgedrag bij de nationale verkiezingen, educatie en kern, omdat eerdere onderzoek laten zien dat deze factoren invloed hebben op de uitkomsten. Eerder onderzoek toonde aan dat het wegen op stemgedrag bij verkiezingen belangrijk is voor het representatiever maken van de antwoorden. Bij Maasdriel zijn ook de mensen die zijn vergeten wat ze hebben gestemd toegevoegd als extra groep, waarbij er werd uitgegaan

21/08/2023

Verdeling gewogen data Hoeveelheid

Geslacht

Leeftijd

Opleiding

Man

424

Vrouw

391

18-34

168

35-49

Hoeveelheid

Procent

52,0

VVD

165

20,2

48,0

D66

8,1

20,6

PVV

11,9

23,3

CDA

8,0

50-64

260

32,0

4,4

65+

197

24,2

PvdA

2,5

Praktisch-opgeleid

246

30,2

1,7

44,6

FvD

3,8

1,7

1,0

Middel-opgeleid Theoretisch-opgeleid

363

Partij voor de Dieren

205

25,2

162

19,9

Kerkdriel

356

43,7

JA21

2,3

Ammerzoden

154

18,8

SGP

1,3

Hedel

143

17,5

Volt

1,1

50PLUS

1,0

BBB

1,3

BIJ1

0,1

Anders

1,1

Blanco

0,1

3,5

Weet niet meer

11,6

Niet-stemmers

109

13,4

Heerewaarden of Rossum

Kern

190

Procent

Stemgedrag

Mocht (nog) niet stemmen

21/08/2023

Verdeling kernen CBS Zoals in de introductie uiteengezet is er voor het wegen gebruik gemaakt van de wijken/clusters van kernen zoals aangereikt door CBS. Hieronder staat hoe deze kernen zijn verdeeld voor de weging en de analyse.

Kern

1&2

4 5

Heerewaarden Rossum Hurwenen Kerkdriel Alem Velddriel Hoenzadriel Ammerzoden Well Wellseind Hedel In geen van de kernen

Gewogen aantal personen 47 89 26 245 73 31 8 127 22

Clusters van kernen (CBS wijken)

Gewogen aantal personen

Heerewaarden of Rossum

162

Kerkdriel

356

Ammerzoden

154

Hedel

143

4 143

21/08/2023

Rapportcijfers per groep.

Geslacht

Hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen? Wat vindt u over het algemeen van de dienstverlening van de gemeente Maasdriel? Wat vindt u over het algemeen van de digitale dienstverlening van de gemeente Maasdriel? Wat vindt u over het algemeen van de voorzieningen in uw gemeente? Wat vindt u van de bestuurskracht van de gemeente Maasdriel? In hoeverre heeft u het gevoel dat gemeente Maasdriel om buurten geeft zoals die waar u woont? In hoeverre heeft u het gevoel dat de gemeente Maasdriel om mensen zoals u geeft?

Opleiding Praktisch Middel- Theoretisch opgeleid - opgeleid opgeleid

Man

Vrouw

7,4

7,3

7,1

7,6

6,0

6,1

6,3

6,6

6,0

Leeftijd

Wijk Heerewaarden Kerkdriel Ammerzoden of Rossum

18-34

35-49

50-64

65+

Hedel

7,5

7,4

7,3

7,5

7,6

7,5

7,1

7,2

6,0

6,1

6,0

5,8

6,0

6,4

6,2

6,1

5,9

6,5

6,3

6,6

6,1

6,4

6,8

6,6

6,5

6,3

5,9

5,8

6,0

5,7

5,8

5,9

6,3

5,8

6,1

5,6

6,0

5,1

4,9

5,4

5,0

4,6

5,0

4,6

4,9

5,7

4,9

5,2

5,0

4,9

4,8

5,0

4,8

4,9

5,0

4,3

4,8

5,4

4,8

4,9

4,8

5,0

4,8

4,9

5,3

4,3

4,8

5,4

4,8

5,0

4,8

4,9

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13308461/1