Raadsvoorstel Zienswijze jaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 VRGZ

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Zienswijze conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 VRGZ

Kern van het raadsvoorstel De veiligheidsregio Gelderland-Zuid (hierna VRGZ) heeft de conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 aangeboden. Deze stukken zijn getoetst door de adviesfunctie gemeenschappelijke regelingen (AGR). Het dagelijks bestuur verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven. Het college adviseert de gemeenteraad in te stemmen met de begroting 2027 en de meerjarenraming 2027-2029 en in te stemmen met het versturen van bijgaande zienswijze over de begroting.

Gerelateerde raadsstukken - Kadernota 2027 vastgesteld in de raad van 29 januari 2026

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Zienswijze jaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 VRGZ

Zaaknummer

: 1573233

Datum collegevergadering

: 19 mei 2026

Datum raadsbesluit

: 11 juni 2026

Datum raadsvergadering

: 11 juni 2026

Portefeuillehouder

: Burgemeester Walraven

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD

Voorstel 1. De zienswijzebrief op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid vast te stellen (bijlage 1). Inleiding De gemeente Maasdriel is deelnemer van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Het is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband heeft 14 deelnemende gemeenten. Op 19 maart 2026 heeft het Dagelijks Bestuur van de VRGZ de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 verstuurd. De zienswijzen op de Kaderbrief heeft de VRGZ meegenomen in uitwerking van de begroting. De VRGZ heeft ook een infographic opgesteld (bijlage 2). De raad krijgt de mogelijkheid om vóór 15 juni 2026 zijn zienswijze kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur (DB) van de VRGZ. De zienswijze is één van de gemeentelijke sturingsinstrumenten richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) en is gebaseerd op het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen in de Regio Nijmegen. Zij beoordelen de jaarstukken en begroting en adviseren regiogemeenten hierover. Burgerparticipatie Niet van toepassing Argumenten Conceptjaarrekening 2025 1.1. De resultaatbestemming sluit aan bij de financiële kaders.

De voorgestelde verwerking van het resultaat sluit aan bij de afgesproken systematiek en zorgt voor een correcte en ordelijke afronding van het boekjaar. Voor de programma’s Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) en Regionale Ambulancevoorziening (RAV) wordt het volgende voorgesteld: • Het negatieve resultaat bij C&R (- € 158.000) te onttrekken aan de algemene reserve Crisis- en rampenbestrijding. • Het positieve resultaat van het programma RAV (+ € 340.000) toe te voegen aan de reserve aanvaardbare kosten. 1.2.

De algemene reserve staat onder druk en vraagt daarom om aandacht in de zienswijze om de financiële positie te versterken. Het programma C&R heeft een tekort. Om dit tekort te dekken worden middelen uit de algemene reserve gehaald. Hiermee worden incidentele tekorten opgevangen waardoor dit niet leidt tot een hogere gemeentelijke bijdrage. Tegelijkertijd is deze reserve nu onder de afgesproken bestuurlijke norm (5%). Vaste (structurele) kosten worden gedekt met eenmalige (incidentele) meevallers. Dit is geen toekomstbestendige oplossing.

Ontwerpbegroting 2027 1.3. De ontwerpbegroting 2027 sluit aan bij toenemende en complexe veiligheidsopgaven. Ontwikkelingen zoals geopolitieke spanningen, digitalisering en klimaatverandering vragen om een goed toegeruste veiligheidsregio. De begroting biedt hiervoor het noodzakelijke kader. 1.4.

Het is noodzakelijk om aandacht te vragen voor de hoeveelheid taken in relatie tot de beschikbare middelen om de veiligheid te kunnen blijven waarborgen. De veiligheidsregio staat voor grote opgaven, onder meer door klimaatverandering, geopolitieke spanningen en digitale dreiging. Tegelijkertijd is de financiële ruimte van gemeenten beperkt. Daarom spreekt de raad steun uit voor het in stand houden van de basistaken en vraagt de raad om een stevige landelijke lobby voor extra middelen. Daarmee bewaakt de raad zowel de veiligheid in de regio als de betaalbaarheid voor onze gemeente.

1.5.

De VRGZ-organisatie moet gezamenlijk duidelijke richting bepalen en duurzame keuzes maken om toekomstbestendiger te worden. De raad vraagt in de zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 aan de VRGZ om scenario’s uit te werken, transparant te zijn over risico’s en effecten en samen met de gemeenten keuzes te maken over prioriteiten en tempo. Zo kan het Algemeen Bestuur van de VRGZ een weloverwogen besluiten nemen en kunnen gemeenten beter beoordelen wat dit voor hun gemeente betekent. Daarmee wordt gewerkt aan een toekomstbestendige organisatie.

1.6.

De zienswijze biedt gelegenheid om relevante actualiteiten mee te geven. Binnenkort volgt een begrotingswijziging 2026 vanwege de splitsing van de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie van de VRGZ en GGD. Op 31 maart 2026 heeft de raad hierover een raadsinformatiebrief ontvangen. Daarnaast is het programma maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht van de VRGZ gestart; lokaal is ook een programma opgestart en is landelijk verplicht om de digitale weerbaarheid te versterken, terwijl de financiering vanuit het Rijk achterblijft. Verder is een nieuw Regionaal Beleidsplan in ontwikkeling voor 2028-2031. Daarvoor worden nu al kaders meegegeven over relevante ontwikkelingen, beschikbare mensen en middelen en de financiële positie van gemeenten.5

Overige 1.7. De zienswijze sluit aan bij het advies van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen (AGR) en de regionale lijn. De AGR heeft de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 beoordeeld en een regionaal advies uitgebracht. In dat advies wijzen zij onder meer op druk op de algemene reserve, structurele tekorten die nu nog met incidentele voordelen worden gedekt, en de uitvoerbaarheid van opgaven. De zienswijzebrief volgt deze lijn. Daarmee sluit gemeente Maasdriel aan bij de regionale benadering van de gemeenschappelijke regelingen, wat de slagkracht van het signaal richting de VRGZ vergroot. 1.8.

De gemeenteraad heeft het recht om een zienswijze te geven. Het recht om een zienswijze te geven is geregeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen. De raad heeft daarmee een formele rol om te reageren op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de VRGZ.

Kanttekeningen/risico’s 1.1. Een zienswijzebrief biedt geen garantie dat het bestuur van de VRGZ de input van de raad opvolgt. Met een zienswijzebrief geeft de raad een reactie op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027. Het Dagelijks Bestuur geeft een reactie op de zienswijze, maar het Algemeen Bestuur is bevoegd om de stukken vast te stellen. Zij kunnen ervoor kiezen om de input uit de zienswijze niet (volledig) over te nemen. Als meerdere gemeenten hetzelfde standpunt innemen, is de kans groter dat het Algemeen Bestuur de zorgen en aanbevelingen uit de zienswijzen meeneemt in de uiteindelijke besluitvorming. 1.2.

De bevindingen van de accountant zijn nog niet getoetst. Er is nog geen controleverklaring van de accountant afgegeven over de conceptjaarrekening 2025. De VRGZ heeft aangegeven dat een goedkeurende accountantsverklaring medio mei wordt verwacht. De AGR heeft dit in haar beoordeling voor kennisgeving aangenomen.

Inclusie Niet van toepassing Programma duurzaamheid Niet van toepassing Financiën (incl. BTW-effect) Jaarrekening 2025 De jaarrekening 2025 laat zien dat in het afgelopen jaar de middelen volgens planning zijn ingezet. De inbreng van de Gemeente Maasdriel voor uitvoering van de VRGZ-taken was in 2025 begroot en gerealiseerd op € 2.263.670. Dit betreft 4,4% van de totale Gemeentelijke bijdrage in 2025. Het daadwerkelijke programma is gerealiseerd binnen de begroting. Het gerealiseerde resultaat voor de VRGZ is € 182.000, - positief en bestaat uit: -

C&R € 158.000, - negatief Het resultaat van het programma C&R is negatiever dan begroot. Uit een analyse blijkt dat het negatieve resultaat een combinatie is van lagere baten, lagere lasten en een hogere toevoeging aan de bestemde reserve ‘Versterking crisisbeheersing’. Dit betreft niet bestede middelen vanuit ontvangen extra BDuRmiddelen. Uit de totale personeelskosten blijkt wel dat de VRGZ ook in 2025 nog veel last heeft van krapte op de arbeidsmarkt.

-

RAV € 340.000, - positief Het resultaat van het programma RAV is positiever dan in de begroting werd aangenomen. Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door een hogere subsidie van het Rijk en hogere ‘Overige opbrengsten’ als gevolg van samenwerkingsactiviteiten met Ambulancezorg Gelderland-Midden. Daartegenover stonden hogere ‘Overige bedrijfslasten’ op onder andere de componenten communicatieapparatuur, uitgaven voor het wagenpark en werkmaterieel en kosten voor de dienstverlening van derden.

Resultaatbestemming Voor de programma C&R en RAV wordt het volgende voorgesteld: Voorstel bestemming resultaat 2025 C&R Gerealiseerd resultaat -/- € 158.000,Toevoegen aan algemene reserve C&R Onttrekking aan reserve aanvaardbare kosten RAV € 158.000 Totaal €0,-

RAV € 340.000,-/- € 340.000,-

Als gevolg van de voorgestelde resultaatbestemming wordt er géén geld aan de deelnemende gemeenten uitgekeerd. Weerstandsvermogen Crisis en Rampenbestrijding Het weerstandsvermogen van C&R bedraagt € 3.040.000, -. Daarmee ligt het Weerstandsvermogen met 4,5% onder het afgesproken niveau van 5% van de baten van het programma C&R. Het weerstandsvermogen is ultimo 2025 niet voldoende om de totaal gewogen risico’s (kans x bedrag) van € 3.670.000 te dekken. Het risico-aandeel voor de gemeente Maasdriel is kleiner dan € 50.000, - en wordt daardoor niet opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement. De belangrijkste financiële risico’s betreffen: - PFAS - PTSS, Verzuim, Arbo - Cybercriminaliteit/ beveiligingsincident - Arbeidsmarktkrapte - Klimaatverandering Begroting 2027 De deelnemersbijdrage voor 2027 is in de voorliggende begroting van de VRGZ als volgt opgebouwd: VRGZ Gemeente Maasdriel Gemeentelijke bijdrage 2026 € 53.945.518 € 2.347.035 (Bijdrage na herverdeling) Bij: index 2027 (1,05%) € 566.428 € 24.644 Bij: Diverse uitzettingen: € 4.714.000 € 210.371 Gewijzigde gemeentelijke € 59.225.946 € 2.582.050 bijdrage 2027 Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage gemeente Maasdriel: In de kadernota 2027 VRGZ werden al diverse ontwikkelingen toegelicht die van invloed zijn op de financiële begroting 2027 van de VRGZ.

In de voorliggende (meerjaren) begroting zijn deze ontwikkelingen via financiële uitzettingen opgenomen. Dit resulteert in een forse toename van de Gemeentelijke bijdrage voor de jaren 2027 tot en met 2030. Vanaf de begroting 2025 is een (bestuurlijke) structurele taakstelling van € 150.000 per jaar opgenomen. Daarbij werd ook nog een voorgenomen korting van 10% op de BDuR genoemd. Voor 2026 is de korting op de BDuR door de VRGZ zelf opgevangen maar vanaf 2027 zal dit niet meer mogelijk zijn. Hier zullen de gemeenten volgens de VRGZ aan bij moeten gaan dragen. Ook de taakstelling voor de jaren 2027/2028 is aangehaald in de kaderbrief. In de reacties op de zienswijze is door de VRGZ al aangegeven dat verdere bezuinigingen onverantwoord zijn waardoor een aantal verzoeken van gemeenten is afgewezen, waaronder de opgelegde taakstellende bezuiniging. Voor 2027 staat de VRGZ wederom voor diverse uitdagingen zoals; de effecten van klimaatverandering en duurzaamheid, innovatie brandweerzorg, duurzame inzetbaarheid van medewerkers, weerbaarheid, beveiliging en informatievoorziening en onderhoud en verduurzaming van het vastgoed. Al deze ontwikkelingen zullen in meer en mindere mate

€0,-

druk leggen op de financiën van de VRGZ. In de begroting 2027 is door de VRGZ een hogere gevraagde deelnemersbijdrage opgenomen. Dit heeft betrekking op de reguliere indexering (1,05%). Aanvullend worden extra middelen gevraagd voor diverse uitzettingen die ook impact hebben op de deelnemersbijdrage voor de jaren 2028 en verder. Dit betreft uitzettingen voor: nazorg & PTSS, vervanging vastgoed, extreme prijsstijgingen, kapitaallasten materieel, rentelasten, IV-strategie, licenties en vakbekwaamheid. Indexpercentage loon- en Prijsstijgingen Voor 2027 is een indexering van 1,05% vastgesteld. Dit volgens de door het bestuur vastgestelde rekenmethodiek. Dit betreft een gewogen percentage op basis van personele index (3,4%) en materiële index (2,6%) + de nacalculatie over 2024 (1,5%). Dit zijn autonome ontwikkelingen. Wij kunnen instemmen met indexering van 1,05%. Dit zijn percentages die voortkomen uit regionale afspraken. De begroting 2027 bevat geen nieuw beleid anders dan in de kadernota 2027 is opgenomen. Zoals in de kaderbief 2027 al is aangegeven, zijn verdere taakstellende bezuinigen niet opgenomen. De deelnemersbijdrage laat over de jaren 2027 – 2030 een stijging zien van € 212.000 in 2027 tot € 465.000 in 2030. Onderstaand een toelichting op deze stijging.

Ontwikkeling deelnemersbijdrage 2027-2030 In onderstaande tabellen ziet u de ontwikkeling van de bijdrage aan VRGZ ten opzichte van de begroting van de Gemeente Maasdriel over de jaren 2027 tot en met 2030. In onderstaand tabel zijn de jaarlijkse indexaties vanaf 2028 nog niet opgenomen. Deze indexaties zullen een verhogend effect hebben op de onderstaande bijdragen. Wanneer de indexaties voor loon- & prijsontwikkelingen uit het gemeentefonds de komende jaren niet gelijke trend houden met de indexaties zoals de VRGZ deze berekend, zal dit een extra negatief effect hebben op de financiële positie van de Gemeente Maasdriel. Een situatie die in 2026 zeker aandacht dient te hebben. Begroting Maasdriel Begroting VRGZ 2026 (startpositie) Indexeringen 1,05%

2027

2028

€ 2.369.157

€ 2.392.873

€ 24.644

€ 24.644

2029

2030

€ 2.396.342 € 2.396.342 € 24.644

€ 24.644

Effect verdeelsystematiek

€ -16.845

€ -16.845

€ -16.845

€ -16.845

Diverse uitzettingen

€ 205.094

€ 347.848

€ 406.029

€ 457.368

Totaal zienswijze Maasdriel:

€ 2.582.050

€ 2.748.520

2027

2028

2029

2030

In de begroting v.d. gemeente opgenomen:

€ 2.369.157

€ 2.392.873

€ 2.396.342

€ 2.396.342

Bijdrage in overeenstemming met zienswijze:

€ 2.582.050

€ 2.748.520

€ 2.810.170

€ 2.861.509

Effect voor de gemeente o.b.v. zienswijze:

€

212.893

€

355.647

€

413.828

€

465.167

Maximaal effect bijdrage gemeente:

€

212.893

€

355.647

€

413.828

€

465.167

€ 2.810.170 € 2.861.509

Het effect voor de Gemeente Maasdriel wordt verwerkt in de kadernota 2027.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit wordt gedekt door de beschikbare capaciteit (algemene reserve rampenbestrijding (C&R)). De verwachte beschikbare weerstandscapaciteit van het programma C&R is niet toereikend om de geïnventariseerde en gecalculeerde risico’s te dekken. Voor 2027 wordt eenzelfde weerstandsvermogen ingeschat als voor 2026. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich daadwerkelijk voordoen treft de VRGZ hiervoor bezuinigingsmaatregelen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger. Bedrijfsvoering Niet van toepassing Uitvoering Planning De zienswijze van de gemeente Maasdriel zal na behandeling in de gemeenteraad van 11 juni kenbaar worden gemaakt aan het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio Gelderland Zuid, middels bijgevoegde conceptbrief. Deze zienswijzebrief zal door de VRGZ ter vaststelling worden voorgelegd in het AB van 2 juli 2026. Handhaving Niet van toepassing Communicatie Zie planning Evaluatie / controle Het Dagelijks Bestuur geeft een schriftelijke reactie op de ingediende zienswijzebrief. Aan de hand daarvan kan worden bepaald of het beoogde doel is behaald. Nota van wijzigingen Niet van toepassing

Bijlagen Bijlage 1: Concept zienswijzebrief concept jaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 Bijlage 2: Raadsbrief conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 Bijlage 3: jaarstukken 2025 VRGZ Bijlage 4: programmabegroting 2027 VRGZ Bijlage 5: Infographic VRGZ Bijlage 6: Overzicht reacties gemeenten op kaderbrief 2027 Bijlage 7: Adviesrapport VRGZ