Raadsvoorstel voorkeurstracé aangepast 16-11-2021

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Voorkeurstracé Zuidelijke Ontsluitingsroute

Kern van het raadsvoorstel De raad wordt gevraagd in te stemmen met de verdere uitwerking van het voorkeurstracé van de Zuidelijke Ontsluitingsroute. In een later stadium krijgt de raad de keuze tussen tracé 2 en tracé 2a. De verdere uitwerking omvat het uitwerken van het schetsontwerp tot een definitief ontwerp, het opstarten van de gesprekken met grondeigenaren en het opstellen van het bestemmingsplan. De raad wordt gevraagd in te stemmen met een startkrediet van € 5 miljoen euro voor grondverwervingen en voorbereiding en het college te mandateren om middelen uit de Reserve ontwikkeling Zuidelijke Ontsluitingsroute te gebruiken voor onderzoek en ontwikkeling. Daarnaast wordt de raad gevraagd om alsnog in te stemmen met de aankoop van het perceel met opstallen aan de Provincialeweg 131 te Velddriel. Gerelateerde raadsstukken - GVVP - Amendement A2021-13

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Voorkeurstracé Zuidelijke Ontsluitingsroute

Zaaknummer

: 242531

Datum collegevergadering

: 26 oktober 2021

Datum raadsbesluit

: 9 december 2021

Datum raadsvergadering

: 9 december 2021

Portefeuillehouder

: Wethouder De Vries en Wethouder De Vreede

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Realisatie en Beheer MSD, Joop Hoekstra

Voorstel 1. In te stemmen met het voorkeurstracé 2a als eerste keuze voor het ontwikkelen van de Zuidelijke Ontsluitingsroute; 2. Voorkeurstracé 2 wel mee te nemen in de verdere uitwerking, zodat op een later moment in het proces een definitieve afweging tussen beide tracés kan worden gemaakt; 3. Opdracht te geven tot het verder uitwerken van de voorkeursvariant naar een ontwerp tracékeuze en een bestemmingsplan en daarvoor de benodigde acties in gang te zetten inclusief verwerving van benodigde gronden; 4. In te stemmen met een startkrediet van € 5 miljoen voor grondverwervingen en voorbereidingskosten; 5. Het college te mandateren om onttrekkingen uit de reserve ´Ontwikkeling Zuidelijke Ontsluitingsroute´ te kunnen doen voor kosten die niet geactiveerd kunnen worden; 6. In te stemmen met de reeds gedane aankoop van het perceel met opstallen aan de Provincialeweg 131 te Velddriel (zie kanttekening 6.1). Inleiding In het bestuursakkoord ‘samen werken aan een krachtig Maasdriel’ is een onderdeel opgenomen over het ontwikkelen van een toekomstbestendige ontsluitingsroute om Kerkdriel-Zuid en Velddriel te ontlasten. Deze route is overigens al veel ouder dan het bestuursakkoord van de huidige coalitie. De Champignonroute, Nieuwe Ontsluitingsroute of Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR) is al zeker 10 jaar een onderwerp van gesprek.

In de afgelopen periode is door een externe partij onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van de ZOR en is op hoofdlijnen gekeken naar het tracé van deze route. Vanuit deze studie komt één voorkeursvariant naar voren, te weten voorkeursvariant 2a. In een extra commissievergadering van 5 oktober 2021 heeft de commissie Ruimte kennis kunnen nemen van de mogelijke tracés. De verschillende fracties hebben uitgebreid vragen kunnen stellen en hun voorkeur kunnen aangeven. Deze voorkeur is niet bindend en biedt de fracties nog de mogelijkheid om hierover overleg te hebben. In het vervolgproces wordt gekeken wat de gevolgen zijn voor een keuze tussen tracé 2 en tracé 2a. Het gaat daarbij om de verkeerskundige, kostentechnisch en verwervingtechnische gevolgen. De primaire keuze betreft hoe dan ook een keuze voor een tracé die

2

voor het merendeel niet over bestaande wegen loopt en die een maximum snelheid van 60km/u kent. Variant 2 en 2a toegelicht:

Afbeelding 1: Tracé variant 2

Variant 2 is een geheel nieuwe weg die in het eerste deel door de open komgronden loopt, waarbij zoveel mogelijk aansluiting wordt gezocht bij bestaande structuren zoals watergangen en wegen. De inrichting als 60km/u weg sluit niet helemaal aan bij de functie van de weg maar binnen de gemeente hebben we gelijksoortige wegen zoals de (Lange) Achterdijk en in de toekomst de Maas-Waalweg.

Afbeelding 2: Tracé variant 2a

Variant 2a is een deels nieuwe weg die in het eerste deel door de open komgronden loopt, waarbij zoveel mogelijk aansluiting wordt gezocht bij bestaande structuren zoals watergangen en wegen. Vanaf de Kievitsham loopt de route over de bestaande wegen (Kievitsham - Paterstraat – Zandstraat. Voor het gedeelte buiten de bebouwde kom geldt een maximum snelheid van 60km/u. Dit sluit niet helemaal aan bij de functie van de weg maar binnen de gemeente hebben we gelijksoortige wegen zoals de (Lange) Achterdijk en in de toekomst de Maas-Waalweg. Binnen de bebouwde kom geldt een maximum snelheid van

3

30km/u. De route over de bestaande wegen is alleen mogelijk als de bestaande dubbele Tsplitsing Paterstraat – Teisterbandstraat – Uitingstraat wordt vervangen door een kruispunt zonder as-verspringingen. Met het realiseren van de ZOR wordt bijgedragen aan het verminderen van de verkeersproblematiek in Kerkdriel en Velddriel. Daarnaast biedt de ZOR ruimte voor ontwikkelingen bij Kerkdriel-Zuid. In de bijgevoegde memo wordt de keuze voor het voorkeurstracé verder onderbouwd. Participatie Bij het verder uitwerken van de plannen wordt een klankbordgroep opgericht waarin de diverse stakeholders vanuit de aangelegen kernen vertegenwoordigd zijn. Dit wordt verder uitgewerkt in het plan van aanpak. Argumenten 1.1 Het gekozen voorkeurstracé draagt bij aan het verminderen van de verkeersproblematiek in Velddriel en Kerkdriel-Zuid. 1.2 Het gekozen voorkeurstracé draagt bij aan het bieden van ontwikkelingsruimte bij Kerkdriel-Zuid. 1.3 Het gekozen voorkeurstracé kent een goede balans tussen impact en doelmatigheid. 2.1 In de extra commissievergadering op 5 oktober 2021 hebben veel fracties aangegeven ook variant 2 verder onderzocht te willen hebben. 2.2 In het vervolgproces komt meer duidelijkheid over de verschillen tussen variant 2 en 2a. 2.3 De uiteindelijke keuze tussen tracé en 2 en 2a zal later aan uw raad voorgelegd worden.

3.1 Om tot daadwerkelijke uitvoering over te kunnen gaan moet de gemeente het bestemmingsplan vaststellen en gronden verwerven. 4.1 Er zijn middelen nodig zijn voor onderzoek en ontwikkeling (voorbereidingskosten). Gevraagd wordt het college te mandateren om onttrekkingen uit de reserve ´Ontwikkeling Zuidelijke Ontsluitingsroute´ te kunnen doen hiervoor. 6.1 De aankoop van het perceel met opstallen is voor alle varianten essentieel. 6.2 Het geraamde aankoopbedrag bedroeg maximaal € 925.000. Het college had conform artikel 8 van de financiële verordening uw raad eerst in de gelegenheid moeten stellen daarover uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken. 6.3 Het in het openbaar verwerven had kunnen leiden tot grondspeculatie die nu voorkomen is door de aankoop niet in openbaarheid te doen. Voor het verdere tracé wordt dit nu voorkomen door het van toepassing verklaren van de Wet Voorkeursrecht Gemeente. 6.4 Reden waarom uw raad gevraagd wordt om alsnog met deze aankoop in te stemmen.

4

Kanttekeningen/risico’s 1.1 De grootste risico’s voor het project zijn de volgende: - Bij niet minnelijke verwerving van gronden zal overgegaan moeten worden op onteigening, dit is een lang en kostbaar proces; - Indien het traject tot het vaststellen van het bestemmingsplan een te lange tijd in beslag neemt (niet binnen 3 jaar na de aanwijzing) vervalt de Wet Voorkeursrecht Gemeente die nu op de benodigde percelen ligt. 1.2 Het opstellen van een gedetailleerde risicoscan waarbij risico’s in tijd en/of geld benoemd worden zal in het begin van het project worden opgesteld. Deze risicoscan zal met regelmaat bijgewerkt worden op basis van nieuw verkregen informatie. 6.1 Op 18 mei 2021 heeft het college besloten om een perceel met opstallen aan de Provincialeweg 131 te Velddriel aan te kopen. In het kader van de realisering van de Zuidelijke Ontsluitingsroute was het in alle varianten essentieel om het perceel te verwerven. Omdat met de aankoop een geraamd bedrag van maximaal € 925.000 gemoeid was, had het college conform artikel 8 van de financiële verordening uw raad eerst in de gelegenheid moeten stellen daarover uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Dit om te voorkomen dat het college onrechtmatig handelt. Vanwege de geheimhouding heeft het college besloten om dit op dat moment niet te doen.

Door het nu te melden vraagt het college de raad om de onrechtmatigheid van de aankoop achteraf te verschonen. Inclusie Niet van toepassing Programma duurzaamheid Niet van toepassing, duurzaamheid zal zeker onderdeel zijn bij het verder uitwerken van het ontwerp naar bestek. Deze fase valt niet onder de werkzaamheden van dit raadsvoorstel. Financiën (incl. BTW-effect) De gemeente gaat aan de slag met de voorbereiding van de Zuidelijke Ontsluitingsroute. Dat leidt tot kosten voor onderzoek en ontwikkeling. Uw raad heeft vooruitlopend hierop een bestemmingsreserve Ontwikkeling Zuidelijke Ontsluitingsroute gevormd door € 400.000 uit het jaarrekeningresultaat 2020 te bestemmen voor deze spaarpot. Vanaf begrotingsjaar 2022 vindt een jaarlijkse storting van € 400.000 plaats in deze bestemmingsreserve. Doel van de bestemmingsreserve is tweedelig: - De kosten die de gemeente maakt voor het project maar die we op basis van de wet niet kunnen activeren worden hieruit gedekt (de zogenaamde exploitatiekosten) - Een spaarpot creëren om in de toekomst (afronding van het project) de afschrijvingslasten van de investering te dekken, door deze reserve straks om te zetten in een dekkingsreserve. Hierdoor drukken de afschrijvingslasten op de lange termijn minder op het meerjarig begrotingsresultaat.

Met het akkoord gaan met het voorkeurstracé wordt een stap gezet richting de realisatie van de route. Het totaalbedrag voor de voorbereiding en realisatie van de

5

voorkeursvariant bedraagt op basis van onze meest actuele raming circa € 18.000.000. Dit bedrag bestaat uit de volgende onderdelen: - Grondverwerving € 8.000.000 - Bouwkosten € 7.000.000 - Engineering € 2.000.000 - Risicoreservering € 800.000 - Overige kosten € 200.000 Het grootste deel van deze investeringskosten kunnen volgens de wetgeving geactiveerd (gekapitaliseerd) worden. Voor deze kosten geldt dat deze pas op het begrotingssaldo gaan drukken op het moment dat het project gereed is en afgeschreven gaat worden. Het merendeel van deze kosten zal gefinancierd worden door leningen aan te trekken (projectfinanciering). Hierbij moet opgemerkt worden dat de rentecomponent van deze leningen wel jaarlijks drukt op het begrotingssaldo. Gezien de rentestanden van afgelopen jaren, is de verwachting dat dit minimaal zal zijn. Een klein gedeelte van bovenstaande kosten kan volgens de wetgeving niet geactiveerd worden. Dit betekent dat deze rechtstreeks op het begrotingssaldo drukken van het betreffende jaar waarin ze gemaakt worden. Hierdoor vraagt het college om ook voor deze kosten gebruik te kunnen maken van de bestemmingsreserve Ontwikkeling Zuidelijke Ontsluitingsroute. Door deze kosten hieruit te onttrekken, drukken ook deze kosten niet op het begrotingssaldo. Op deze manier blijven de projectkosten goed in beeld en is de dekking altijd gegarandeerd.

Voor dekking van de totale investering van € 18.000.000 zal naast het feit dat de gemeente nu jaarlijks € 400.000 spaart ook naar andere dekkingsbronnen gekeken worden. Hierbij moet worden gedacht aan subsidiebijdragen van bijvoorbeeld de provincie, ondernemers die er profijt van hebben etc. Verder wordt binnen de gemeente nagegaan of andere door de raad goedgekeurde investeringsprojecten (zoals de Laarstraat) goedkoper uit kunnen vallen doordat we nu de ZOR uitvoeren. Immers, we hebben met deze lasten in onze meerjarensaldi van de begroting al rekening gehouden. Als die kosten niet worden gemaakt dan kan het voordeel ook als dekking voor de ZOR gebruikt worden. Ten gevolge van het opleggen van de WVG zijn reeds de eerste percelen aangeboden aan de gemeente. Na het aanbieden van een perceel dient de gemeente binnen 6 weken te reageren of de gemeente daadwerkelijk interesse heeft in het betreffende perceel. In geval van daadwerkelijke interesse zal daarna overgegaan worden tot het verwerven van (een deel van) het betreffende perceel. In de raming voor de ZOR is alleen gerekend met de aanschaf van gronden die daadwerkelijk benodigd zijn voor de weg, bermen en sloten ten behoeve van afwatering. Als een heel perceel aangeschaft wordt kan in later stadium het deel wat niet nodig is voor de ZOR weer verkocht worden.

Bij de verdere planuitwerking in 2022, het moment dat ook de gesprekken met de diverse grondeigenaren gevoerd worden, zal een duidelijker beeld ontstaan van de daadwerkelijke aanschafwaarde van de perceel(delen). Hierdoor vraagt het college op dit moment geen totaal investeringskrediet van € 18 miljoen maar een startkrediet van 5 miljoen, verdeeld over 1 miljoen voor de engineering (diverse onderzoeken, voorbereiding

6

projectleiding e.d.) en 4 miljoen voor het verwerven van percelen en delen van percelen. De juiste financiële vertaalslag (als onderdeel van de verdere planuitwerking in 2022) vindt op een later moment plaats. Er worden tot dat moment diverse soorten kosten gemaakt zoals grondverwervingen en engineeringskosten, kosten voor onderzoek en ontwikkeling (voorbereidingskosten). Bedrijfsvoering Personeel en Organisatie Ten behoeve van de projectorganisatie wordt een projectplan geschreven. In dit projectplan wordt opgenomen welke specialismen ingehuurd moeten worden omdat wij binnen de gemeentelijke organisatie deze niet ter beschikking hebben. Daarnaast zal ook de vanuit de Ambtelijke Organisatie ondersteuning noodzakelijk zijn. Samenwerking De ZOR is primair een project van de gemeente. Daar waar raakvlakken ontstaan met andere organisaties (bijvoorbeeld Provincie en Waterschap) nemen wij het initiatief. Juridische Zaken Voor de verdere uitwerking tot en met het bestemmingsplan wordt een projectgroep opgesteld. Binnen deze projectgroep zal de afdeling JZ ook vertegenwoordigd zijn. Uitvoering Planning Een concrete planning kan nu niet afgegeven worden, het proces kent meerdere onzekerheden die grote invloed op de planning kunnen hebben.

Handhaving Niet van toepassing Communicatie Gezien de impact van dit project op de gemeente Maasdriel en de eigenaren van de percelen waarop de WVG van toepassing is verklaard zal een uitgebreid communicatietraject gevolgd worden. Evaluatie / controle De raad wordt met regelmaat op de hoogte gehouden van de voortgang van het project.

7

Nota van wijzigingen

Bijlagen - Beoordeling varianten Zuidelijke ontsluitingsroute - Raadsbesluit

8