Raadsvoorstel voorgenomen wijziging centrumregeling BW

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Wijziging centrumregeling BW MO 2022-2025

Kern van het raadsvoorstel Gemeenten krijgen steeds meer taken op het gebied van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, verslavingszorg en aanverwante taken. We hebben de komende jaren middelen nodig om de basisondersteuning op orde te krijgen voor de psychisch kwetsbare doelgroep. De gemeente ‘s-Hertogenbosch ontvangt als centrumgemeente financiële middelen voor de uitvoering van deze taken. Om een tussentijdse uitkering van de regionale reserve aan deelnemende gemeenten mogelijk te maken is een wijziging van de centrumregeling Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, verslavingszorg en aanverwante taken nodig. De gemeenteraad kan zijn zienswijze geven op de voorgenomen wijziging. Gerelateerde raadsstukken Niet van toepassing.

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Wijziging centrumregeling BW MO 2022-2025

Zaaknummer

: 511167

Datum collegevergadering

: 20 december 2022

Datum raadsbesluit

: 16 februari 2023

Datum raadsvergadering

: 16 februari 2023

Portefeuillehouder

: Wethouder Sørensen

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling MSD, Mandy Deben

Voorstel 1. In te stemmen met de zienswijze op de voorgenomen wijziging centrumregeling Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, verslavingszorg en aanverwante taken regio Meierij en Bommelerwaard 20222025. Inleiding De regionale samenwerking in de regio Meierij-Bommelerwaard op het gebied van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, verslavingszorg en aanverwante taken is vastgelegd in een centrumregeling voor de periode 2022-2025. De Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang (2021) en het Regioplan Doordecentralisatie beschermd wonen (2021), die door de colleges en raden in de regio zijn vastgesteld, zijn hierin leidend. Het doel van de regionale samenwerking is een optimaal woonzorg-landschap te realiseren, waardoor de doelgroep van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en zorg & veiligheid zo zelfstandig mogelijk met passende zorg en ondersteuning in onze wijken en dorpen kan wonen. De regionale reserve Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is te hoog. De meerjarenraming beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO) laat zien dat de reserve door stortingen in de komende jaren nog hoger wordt. Zo’n hoge regionale reserve is politiek en maatschappelijk ongewenst. Er dient een regionale reserve te zijn die de regionale risico’s afdekt. Daarvoor is een risico-inventarisatie uitgevoerd.

De regionale reserve dient in de periode 2023-2024 een hoogte van € 6,5 mln. te hebben. Het surplus kan tussentijds worden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten voor investeringen en uitgaven voor de doelgroep mensen met psychische kwetsbaarheid, verslaving of dakloosheid, en als lokale risicoreserve. Voor een tussentijdse uitkering van reservegelden is een wijziging van de centrumregeling noodzakelijk. De huidige centrumregeling kent alleen een uitkering van reservegelden bij het opheffen van de centrumregeling. Participatie In de beleidsplannen rondom de thema’s beschermd wonen, maatschappelijke opvang, verslavingszorg en aanverwante taken zijn de Cliëntenraad en de Participatieraad meegenomen. Argumenten 1.1. De regionale reserve BW MO is te hoog.

De regionale reserve bedroeg op 31 december 2021 € 20,7 miljoen (jaarrekening gemeente ’s-Hertogenbosch). In 2023 wordt een storting van € 6,5 miljoen in de regionale reserve geraamd. Zo’n hoge regionale reserve is politiek en maatschappelijk ongewenst. Dit geld dient geïnvesteerd te worden waarvoor het is ontvangen, ten behoeve van de doelgroep mensen met psychische kwetsbaarheid, verslaving of dakloosheid. Om die reden willen we de regionale reserve verlagen en tussentijds uitkeren aan deelnemende gemeenten. 1.2. Vanaf 2024 krijgt de landelijke doordecentralisatie beschermd wonen zijn beslag. Gemeenten zijn vanaf 2024 zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van beschermd wonen en dienen zich hierop voor te bereiden. In onze regio zetten we al jarenlang in op het versterken van de lokale basisinfrastructuur en preventie voor de inwoners met psychische kwetsbaarheid, verslaving en dakloosheid, als ook het versterken van lokale toegang en beleid. Deze doordecentralisatie is evenals de decentralisatie Wmo/jeugd van 2015 een meerjarige decentralisatie voor een kleinere, maar kwetsbare en complexe doelgroep. We voeren beschermd wonen en maatschappelijke opvang in onze regio momenteel uit in financiële solidariteit. Om lokaal te investeren in beschermd wonen voorziet de centrumregeling in een lokaal uitvoeringsbudget.

Die verhogen we van 2% naar 10% van de regionale begroting en we maken tussentijdse uitkeringen van reservegelden mogelijk. 1.3. De regio stelt een gezamenlijke beleidslijn vast voor de regionale reserve BW MO. De regionale reserve bedraagt 15% van de rijksuitkering, tenzij de risico-analyse een hogere reserve noodzakelijk maakt. Er wordt tweejaarlijks een risico-analyse uitgevoerd door de centrumgemeente. Overschotten op de regionale reserve worden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten, tekorten worden aangezuiverd vanuit de regionale begroting BW MO. De regionale risicoreserve wordt voor 2023-2024 vastgesteld op € 6,5 miljoen. Voor de eerste tussentijdse uitkering van de regionale reserve wordt als peildatum 3112-2021 gehanteerd, waarbij de stand van de reserve is vastgelegd in de jaarrekening 2021 van de gemeente ’s-Hertogenbosch. De eindstand van de regionale reserve BW MO per 31-12-2021 bedraagt € 20,7 miljoen. In 2023 wordt aan de deelnemende gemeenten een bedrag uitgekeerd van € 14,2 miljoen volgens de in de centrumregeling opgenomen verdeelsleutel. Dit onder voorbehoud van de wijziging centrumregeling door alle deelnemende gemeenten en instemming van de gemeenteraad van ’sHertogenbosch als budgethouder van de regionale reserve BW MO.

In de komende jaren kunnen tussentijdse uitkeringen van de reserve meegenomen worden in de reguliere besluitvorming over de meerjarenbegroting BW MO. 1.4.

Er is een wijziging van de centrumregeling BW MO nodig om de regionale reserve tussentijds te kunnen uitkeren. Artikel 11 van de centrumregeling (CR) voorziet wel in een uitkering van de regionale reservegelden bij het opheffen van de centrumregeling, maar kent geen tussentijdse uitkering. Om een tussentijdse uitkering wel mogelijk te maken voegen we een lid toe aan artikel 11 CR. 1.5. Het schrappen van een najaar evaluatie in artikel 19 CR is een kleine wijziging. Voor de (bij)sturing van het regionaal uitvoeringsprogramma door de regionale portefeuillehouders is de halfjaarverantwoording in juni/juli van belang. De najaarverantwoording in oktober heeft nagenoeg geen meerwaarde en kan vervallen, conform advies van het regionale portefeuillehoudersoverleg maatschappelijke zaken (poho MZ).

1.6.

Er is zowel een zienswijzeprocedure als een toestemmingsprocedure met de gemeenteraad noodzakelijk. De wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) kent sinds 1 juli 2022 een verplichte zienswijzeprocedure. De colleges dienen de ontwerp-centrumregeling ter kennisgeving aan de raad te sturen en hen uit te nodigen een zienswijze in te dienen. Na de zienswijzeprocedure en een eventuele bijstelling van de concept-centrumregeling (in regionale afstemming) neemt het college een voorlopig besluit op de wijziging centrumregeling en vraagt zij daarvoor toestemming aan de raad. Kanttekeningen/risico’s 1. Indien niet alle gemeenten instemmen met de wijziging blijft de huidige centrumregeling in stand. In dat geval gaat de centrumgemeente niet over tot tussentijdse uitkering van de regionale reserve. De gemeenteraad ’s-Hertogenbosch (centrumgemeente) dient in te stemmen met zowel de wijziging centrumregeling als het tussentijds uitkeren van de regionale reserve (budgetrecht). Inclusie De centrumregeling gaat over beschermd wonen, maatschappelijke opvang, verslavingspreventie en aanverwante taken. Dit zijn ondersteuningsvormen voor psychisch kwetsbare inwoners. Wanneer de centrumregeling wijzigt en tussentijdse uitkering mogelijk wordt, kunnen we meer doen om deze groep te ondersteunen, basisvoorzieningen op orde te krijgen en in te zetten op preventie.

Zo kan ook deze doelgroep mee doen in de maatschappij. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) Na het doorlopen van de zienswijzeprocedure met de raden en het besluit tot wijziging van de centrumregeling door de colleges (met toestemming van de raden) zal aan de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch een raadsvoorstel worden voorgelegd om in 2023 € 14,2 miljoen uit te keren aan de in de centrumregeling deelnemende gemeenten volgens de regionale beleidslijn. Daarvoor is in de centrumregeling een verdeelsleutel vastgelegd. Bij instemming ontvangt de gemeente Maasdriel in 2023 eenmalig € 535.340,-. Deze middelen hebben we de komende jaren nodig om de basisondersteuning op orde te krijgen voor de doelgroep beschermd wonen en maatschappelijke opvang. In de raad van mei volgt een voorstel over de besteding van deze middelen. Bedrijfsvoering Samenwerking De regionale samenwerking in de regio Meierij-Bommelerwaard is vastgelegd in de centrumregeling. Juridische zaken Om tussentijdse uitkering van middelen mogelijk te maken dient de centrumregeling te worden aangepast. Sinds 1 juli 2022 is het vanuit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) verplicht om eerst een zienswijzeprocedure te volgen. Na de zienswijzeprocedure neemt het college een voorlopig besluit op de wijziging en vraagt zij daarvoor toestemming aan de gemeenteraad.

Uitvoering Planning Uw raad wordt verzocht om een positieve zienswijze in te dienen. In de gemeenteraad van mei komt een voorstel om de voorgenomen wijziging van de centrumregeling definitief goed te keuren. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie De zienswijze wordt door het college verstuurd naar centrumgemeente ‘sHertogenbosch. Nota van wijzigingen

Bijlagen 1. Zienswijze voorgenomen wijziging centrumregeling. 2. Ontwerp-Centrumregeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang Meierij-Bommelerwaard 2022-2025. 3. Memo Wijziging centrumregeling beschermd wonen en maatschappelijke opvang Meierij en Bommelerwaard 2022-2025 in verband met tussentijdse uitkering regionale reserve en wijzigingen Wgr.