Raadsvoorstel Verordening Toekomst Bestendig Wonen Leningen 2025

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Verordening Toekomst Bestendig Wonen leningen 2025

Kern van het raadsvoorstel De verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Maasdriel 2025’, met de ‘Maatregelenlijst Toekomstbestendig wonen gemeente Maasdriel 2025’, vast te stellen en in te stemmen met een verhoging van het budgetplafond voor de Toekomstbestendig wonen leningen van €1.000.000 naar €1.500.000. Beoogd effect:  Continuïteit en betere uitvoerbaarheid van Toekomstbestendig Wonen; meer aanvragen kunnen worden gehonoreerd.  Verbetering van veiligheid, toegankelijkheid en duurzaamheid van woningen voor inwoners.  Heldere kaders via maatregelenlijst en budgetdiscipline met een vastgesteld plafond (revolverend karakter blijft). Gerelateerde raadsstukken 1. Amendement A2019-03 2. Verordening Toekomstbestendig wonen Gelderland 2019

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Verordening Toekomst Bestendig Wonen leningen 2025

Zaaknummer

: 1418511

Datum collegevergadering

: 4 november 2025

Datum raadsbesluit

: 18 december 2025

Datum raadsvergadering

: 18 december 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder De Raaf

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD

Voorstel 1. De verordening ‘Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Maasdriel 2025’ vast te stellen. 2. De ‘Maatregelenlijst Toekomstbestendig wonen gemeente Maasdriel 2025’ vast te stellen. 3. In te stemmen met een verhoging van het budgetplafond voor de Toekomstbestendig wonen leningen van €1.000.000 naar €1.500.000.

Inleiding Sinds 2019 biedt gemeente Maasdriel, in cofinanciering met provincie Gelderland – 50/50 –, de regeling ‘Toekomstbestendig wonen’ aan. De Toekomstbestendig Wonen (TBW) regeling is een lening met een aantrekkelijke rente1 om eigenaars van een koopwoning te helpen hun huis te verduurzamen en/of levensloopbestendig te maken. De lening kan worden gebruikt voor maatregelen zoals isolatie, het plaatsen van zonnepanelen, het aanleggen van een badkamer op de begane grond of asbestsanering. Het doel is om woningen toekomstbestendig te maken, zodat bewoners er langer en met meer comfort en veiligheid in kunnen blijven wonen, ook als ze ouder worden. Sinds de start in 2019 hebben 195 inwoners van de gemeente Maasdriel gebruik gemaakt van deze regeling. In totaal is een bedrag van €2.478.942 als leningen beschikbaar gesteld. Het gemeentelijke aandeel in deze leningen bedraagt €1.318.942 (door terugontvangen gelden – revolverend fonds – is dit bedrag hoger dan het budgetplafond van € 1 mln.). De regeling Toekomstbestendig Wonen is in het voorjaar 2025 tijdelijk gepauzeerd door provincie Gelderland in afwachting van aanvullend provinciaal budget en aangescherpte voorwaarden. Door openstelling voor VvE’s in een deel van de Gelderse gemeenten waren de provinciale middelen sneller uitgeput dan verwacht.

Gemeente Maasdriel heeft in deze periode de regeling voortgezet en aanvragen volledig uit eigen middelen gefinancierd2.

1 2

Momenteel 1,6% Hierdoor is het gemeentelijk aandeel in de leningen meer dan 50%

2

Inmiddels heeft Gedeputeerde Staten besloten tot voortzetting van de Toekomstbestendig wonen regeling, met enkele bijstelling van de regeling (zie Figuur 1). De provinciale modelverordening vormt de basis van de lokale verordening in Maasdriel. Lokaal borgen we de uitvoerbaarheid en transparantie met een maatregelenlijst en vragen we de raad om ophoging van het budgetplafond naar € 1,5 mln. om de continuïteit te kunnen blijven waarborgen. Provincie Gelderland biedt gemeenten de keuze om de regeling wel of niet open te stellen voor VvE’s. Gezien het gelimiteerde budget in gemeente Maasdriel, de ervaringen met een snelle uitputting van het budget in de provincie, en het ontbreken van inzicht in het aantal actieve VvE’s in Figuur 1: Wat verandert er? de gemeente Maasdriel is ervoor gekozen de regeling niet open te stellen voor deze VvE’s. VvE’s kunnen voor het realiseren van energiebesparende- en verduurzamingsmaatregelen gebruik maken van diverse overheidssubsidies3 en de ‘Energiebespaarlening’ verstrekt uit het Nationaal Warmtefonds. Participatie Vanuit inwoners is sprake van een aanhoudende vraag naar TBW-leningen. Het revolverend fonds in Maasdriel is bijna uitgeput waardoor een ophoging van het plafond gewenst is.

Gemeente Maasdriel wil, samen met provincie Gelderland, positief bijdragen aan het verduurzamen en het levensloopbestendig maken van woningen en het verwijderen van asbest. Daarmee wordt zowel een bijdrage geleverd aan het woongenot van, en veiligheid voor, inwoners als aan de duurzaamheidsdoelstellingen van gemeente Maasdriel (energietransitie, klimaatadaptatie). Argumenten 1.1 Actualisatie is nodig om aan te sluiten op de voortgezette provinciale regeling, en om continuïteit te bieden. De provincie heeft voorwaarden en rentestanden geactualiseerd; aansluiten is noodzakelijk voor hervatting van de cofinanciering, voorkomt interpretatie-verschillen en versnelt de uitvoering. Door vaststelling van de nieuwe verordening en intrekking van de versie 2019 ontstaat één duidelijk juridisch kader voor aanvragers en Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). 1.2 Uitvoering via SVn blijft doelmatig en risicobewust. Gemeente Maasdriel voert een controle uit op de voorwaarden voor een lening. SVn voert de financiële toets uit, verstrekt en beheert de leningen; de productspecificaties en het kredietbeleid van het SVn zijn daarbij leidend. De hardheidsclausule en bevoegdheid van het college om bijlagen te wijzigen waarborgen maatwerk en wendbaarheid binnen de kaders.

3

Subsidie voor duurzame energie (ISDE), Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) en Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen (SAH)

3

2.1 Een gemeentelijke maatregelenlijst verhoogt transparantie en uitvoerbaarheid. Een heldere lijst met toegestane maatregelen, conform de maatregelenlijst die in Zaltbommel al gebruikt wordt, inclusief de eis van minimaal één energetische maatregel, maakt beoordeling sneller en uitlegbaar. Een jaarlijkse actualisatie houdt de lijst actueel (bijv. bij netcongestie, technologische ontwikkelingen en labelkwaliteit). 2.2 Plafondverhoging naar € 1,5 mln. is proportioneel en noodzakelijk om aan de vraag te voldoen. Huidige middelen zijn nagenoeg uitgeput; ophoging borgt continuïteit zonder direct grote structurele lasten. Met € 1,5 mln. kunnen we meer aanvragen honoreren en wachttijden beperken, terwijl we budgetdiscipline behouden met een helder plafond. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Rente- en voorwaardenwijzigingen door provincie/SVn. Provincie en SVn kunnen besluiten tot wijzigingen in voorwaarden en rentepercentage. Aanvaardbaar: de verordening anticipeert hierop; bijstellingen kunnen door het college worden verwerkt in de maatregelenlijst en communicatie naar inwoners. 1.2 Beperking stapeling en aangescherpte doelgroep (focus op lager label). Door een beperking van de stapeling van leningen en de focus op een lager energielabel komen minder maatregelen in aanmerking voor een lening.

Aanvaardbaar met aandacht: werkbaar door heldere toelichting in maatregelenlijst; specifieke casuïstiek wordt in overleg met SVn beoordeeld. 1.3 Budgetuitputting bij aanhoudende vraag. Het budget kan opnieuw uitgeput raken bij een aanhoudende vraag naar TBW-leningen. Beheersbaar: aanvragen worden op volgorde van binnenkomst behandeld; bij (naderende) overschrijding worden aanvragen afgewezen. Aanvragers die om deze reden worden afgewezen worden geïnformeerd als er weer voldoende budget aanwezig is. Inclusie De regeling ondersteunt brede toegankelijkheid voor eigenaar-bewoners en kleine verhuurders. Door de Verzilverlening en Maatwerklening (incl. combinatielening) is er ruimte voor huishoudens die anders maatregelen niet kunnen financieren. Toepassing via de maatregelenlijst voorkomt onnodige uitsluiting en maakt maatwerk mogelijk (o.a. bij gezondheids- en veiligheidsmaatregelen zoals asbest/fundering).

4

Programma duurzaamheid De TBW-leningen dragen op de volgende wijze bij aan het programma duurzaamheid: 1. Energietransitie: versnelt energiebesparing en opwek; minimaal één energetische maatregel is verplicht bij aanvraag. 2. Hergebruik grondstoffen: stimuleert renovatie en kwaliteitsverbetering boven sloop/nieuwbouw waar dit passend is. 3. Ruimtelijke adaptatie: maatregelen voor klimaatadaptatie (water, hitte, droogte) zijn inpasbaar. 4. Prettige leefomgeving: woningen worden levensloopbestendig(er) gemaakt, als ook gezonder (ventilatie e.d.), veiliger (asbest/fundering) en comfortabeler. Financiën (incl. BTW-effect) Het voorstel betreft een verhoging van het plafond Toekomstbestendig wonen van € 1.000.000 met € 500.000 naar € 1.500.000. Bedoeld voor de verstrekking van leningen aan inwoners van de Gemeenten Maasdriel. De verstrekking vindt plaats onder Cofinanciering met de Provincie. Ieder 50% van de lening. Voor de verstrekking van de financieringen wordt door de Gemeente Maasdriel middelen aan de SVn beschikbaar gesteld. Dit vindt plaats middels een rekening-courant verhouding. Het hele proces van financiering aan de aanvrager wordt door de SVn uitgevoerd. De kosten voor de Gemeente Maasdriel zijn beperkt.

Waar de Gemeente Maasdriel tegen (begroot) 3% gelden aantrekt wordt er over de verstrekte financieringen gemiddeld 2,6% aan rentevergoeding ontvangen, Dit betekent op jaarbasis een negatief rente-resultaat van € 2.000 indien de gehele € 500.000 verstrekt zou zijn. Daarnaast wordt door de SVn een variabele beheersvergoeding in rekening gebracht van 0,59% over de uitstaande leningen. Dit zou op jaarbasis ongeveer € 3.000 zijn. Daarnaast betaald de Gemeente Maasdriel jaarlijks een vaste Beheersvergoeding van ongeveer € 3.600 voor alle werkzaamheden. Deze beheersvergoeding is voor alle financieringsvormen die door de SVn worden uitgevoerd namens de Gemeente Maasdriel. Dus ook voor de verstrekking van Startersleningen. Omdat het bedrag van € 500.000 over een aantal jaren wordt uitgegeven én omdat er maandelijks wordt afgelost op de leningen, zullen de jaarlijkse kosten ook minder zijn. Over het saldo dat op de rekening-courant 'gereserveerd' blijft, ontvangt de Gemeente Maasdriel een rentevergoeding gebaseerd op het '1 maand Euribor -/- 0,25%'. Per 21-10-2025 is de rentevergoeding ongeveer 1,65%. Door niet het gehele bedrag in één keer ter beschikking te stellen kunnen de rentelasten nog beperkt worden. Het advies van Financiën is daarom ook om de middelen op basis van vraag ter beschikking te stellen aan de SVn.

Bedrijfsvoering Personeel & organisatie: uitvoering vindt plaats binnen bestaande formatie van team RO. Er is sprake van een beperking van de werkdruk door duidelijkere criteria en maatregelenlijst. Samenwerking: de TBW-verordening wordt invulling gegeven in afstemming met Provincie Gelderland en SVn; daarnaast is sprake van regionale kennisdeling in de Bommelerwaard (Zaltbommel) en regio Rivierenland.

5

Juridische zaken: de verordening voor gemeente Maasdriel is conform de modelverordening provincie Gelderland welke juridisch getoetst is. De SVn-productspecificaties zijn leidend, en bezwaar/ beroep is geregeld conform Awb bij toewijzing/ afwijzing. Uitvoering Planning:  Dec 2025: Vaststelling in raad van verordening en maatregelenlijst → publicatie verordening en intrekking verordening ‘Toekomstbestendig wonen Gelderland’ gemeente Maasdriel 2019.  Jan 2026: Opening hernieuwde aanvraagstraat bij SVn, en doorvoeren aanpassingen op website gemeente Maasdriel. Handhaving:  Toetsing vindt plaats op basis van verordening en maatregelenlijst. De aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. Een aanvraag kan worden afgewezen bij budgetuitputting of niet-passende aanvragen. Communicatie:  Informatie aan inwoners geschiedt via de website van gemeente Maasdriel, persbericht n.a.v. besluitvormingsproces, bericht op sociale mediakanalen met duidelijke uitleg rentetarieven/ lening typen. Daarbij biedt de website van het SVn aanvullende informatie. Evaluatie/ controle:  Jaarlijkse evaluatie en, indien noodzakelijk, actualisatie maatregelenlijst. Nota van wijzigingen

Bijlagen 1. Verordening Toekomstbestendig wonen Gelderland, gemeente Maasdriel 2025’ 2. Bijlage 1: Toekomstbestendig Wonen 3. Maatregelenlijst TBW-leningen 2025

6