Raadsvoorstel Verlengen Wegbeheerplan 2018-2021

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

:

Verlengen Wegbeheerplan 2018-2021

Kern van het raadsvoorstel Het college heeft besloten om aan de gemeenteraad voor te stellen om het Wegbeheerplan 2018-2021 met 1 jaar te verlengen en een investeringskrediet beschikbaar te stellen om achterstallig onderhoud weg te werken en kapitaalvernietiging te voorkomen. Gerelateerde raadsstukken Wegbeheerplan 2018-2021

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Verlengen Wegbeheerplan 2018-2021

Zaaknummer

: 218330

Datum collegevergadering

: 28 september 2021

Datum raadsbesluit

: 9 december 2021

Datum raadsvergadering

: 9 december 2021

Portefeuillehouder

: Wethouder Van Hoften

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Realisatie en Beheer MSD, Jan JJ Voets

Voorstel 1. Het Wegbeheerplan 2018-2021 met 1 jaar te verlengen; 2. Een aanvullend investeringskrediet van € 1.650.000 beschikbaar te stellen om een groot deel van het achterstallig onderhoud weg te werken en kapitaalvernietiging te voorkomen; 3. De meerjarige kapitaallasten te verwerken ten laste van het begrotingssaldo.

Inleiding Zorgplicht beheer en onderhoud wegenareaal. In artikel 16 van de wegenwet is vastgelegd dat de gemeente verantwoordelijk is voor het in goede staat houden van het wegenareaal wat zij beheren, dit betreft alle verhardingen en bermen die zij in beheer heeft. De gemeente Maasdriel heeft daardoor de zorg voor het doelmatig onderhoud aan alle verhardingen die ze in beheer heeft. Door het verlengen van het Wegenbeleidsplan 2018-2021 met een jaar en het beschikbaar stellen van de middelen om achterstallig onderhoud weg te werken geeft de gemeente Maasdriel invulling aan deze zorgplicht. Doel Voor de planperiode 2018-2021 heeft de gemeenteraad gekozen om het areaal te onderhouden op niveau C laag. In het Bestuursakkoord gemeente Maasdriel 2018-2022 is aangegeven dat het onderhoudsniveau van (groen en) wegen naar een hoger peil gebracht wordt als de economische ontwikkelingen dat toelaten. De kwaliteit van het wegenareaal voldoet in het algemeen aan de huidige streefkwaliteit C. Met name een deel van de asfaltverhardingen voldoen niet aan het niveau C. Zij hebben de kwaliteit D waardoor er sprake is van achterstallig onderhoud en kapitaalvernietiging. Zie hieronder bij Kwaliteit.

Door het verlengen van het Wegenbeleidsplan 2018-2021 met een jaar en het beschikbaar stellen van de middelen om achterstallig onderhoud weg te werken, kan het areaal voor het grootste gedeelte op de huidige streefkwaliteit C gebracht worden. Daarmee wordt kapitaalvernietiging voorkomen en biedt dit tevens de ruimte om een nieuw beleidsplan op te stellen.

2

Kwaliteit Om de kwaliteit te kunnen bepalen van het wegbeheerareaal wordt het areaal geïnspecteerd conform de CROW publicatie 146b ‘Handboek globale visuele inspectie’. Vervolgens worden de geïnspecteerde wegvakonderdelen beoordeeld en getoetst aan de waarschuwingsgrens en richtlijn. Op basis van de toetsing wordt er een basisplanning opgesteld. In de basisplanning wordt het onderhoud gepland voor de eerstkomende 5 jaar. De kwaliteit van het wegenareaal is op basis van de inspecties in het najaar van 2020 in beeld gebracht. Doordat ca. 15% van het areaal kwaliteit C (matig/laag) of D (te slecht/zeer laag) heeft, is het algemene beeld van de kwaliteit van het areaal laag. Een overzicht per kwaliteitsklasse is in figuur A weergegeven.

Figuur A Kwaliteitsniveaus verhardingen

Ontstaan onderhoudsachterstand De huidige achterstand zoals besproken bij de behandeling van de beleidsprioriteiten, is ontstaan als gevolg van een aantal oorzaken. De belangrijkste hiervan zijn te krappe budgetten vanuit het verleden, het niet indexeren van de budgetten en de meer dan gebruikelijke prijsstijgingen van grondstoffen. Daarnaast is bij het opstellen van het wegbeheerplan 2018-2021 op het laatste moment naar voren gekomen dat een deel van het areaal in de software verkeerd en een deel niet gekoppeld was, waardoor deze niet goed in de berekeningen meegenomen waren. Omdat de tijd te kort was om dit te herstellen, is over dit deel van het areaal een aanvullende berekening op basis van aannames gemaakt. Helaas klopten de aannames niet, waardoor een deel van het financiële tekort en dus ook de achterstand is ontstaan. Het areaal is inmiddels wel geheel op orde gebracht. Burgerparticipatie Indien er sprake is van rehabilitatie van wegen zal daar over het algemeen sprake zijn van een reconstructie. De omwonenden en direct belanghebbenden worden dan betrokken bij het ontwerpproces.

3

Argumenten 1.1 Verplichting voor goed wegbeheer In artikel 16 van de wegenwet is vastgelegd dat de gemeente verantwoordelijk is voor het in goede staat houden van het wegenareaal wat zij beheert, dit betreft alle verhardingen en bermen die zij in beheer heeft. 1.2 Doelmatig wegbeheer De gemeente wil het areaal van de openbare ruimte doelmatig onderhouden. Hier hoort het kwaliteitsniveau B, basis bij. In 2022 zal het Beleidsplan 2023-2027 ‘De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen’, met hierin de opties van een verhoging naar kwaliteitsniveau B (basis) voor een deel van of het gehele areaal, aan de raad worden aangeboden. Door het areaal te onderhouden op niveau B, wordt kapitaalsvernietiging voorkomen. Dit sluit aan bij het onderhoudsniveau van de vakgebieden groen en riolering. De keuze om naar een B-niveau te gaan ligt echter bij de raad. In het nieuw op te stellen beleidsplan zullen daarom de consequenties in beeld worden gebracht van de diverse onderhoudsniveaus. Doordat de opgave voor het in beeld brengen van het achterstallige onderhoud én het in beeld brengen van de onderhoudsmaatregelen om het onderhoudsniveau op B te brengen en te houden, te groot is gebleken, is het in 2021 helaas niet gelukt om een nieuw beleidsplan/wegbeheerplan op te stellen. Daarom wordt voorgesteld om het huidige beleidsplan met een jaar te verlengen.

2.1 Uitvoeringsplan In het Uitvoeringsprogramma 2022 staat omschreven welke werkzaamheden het komende jaar uitgevoerd dienen te worden. 2.2 Achterstallig onderhoud Vanuit de BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden) is kapitaalvernietiging niet toegestaan. Uit de weginspecties blijkt dat 10% van de wegen een kwaliteit hebben van D (zeer laag). Hierdoor is er sprake van kapitaalsvernietiging, alle verhardingen met kwaliteit D dienen op korte termijn aangepakt te worden. Hiervoor is in totaal € 3.878.600 nodig. Bestaande middelen worden ingezet om het onderhoudsniveau op C te houden of te krijgen. De jaarlijkse middelen zijn als volgt opgebouwd: - Budget voor incidenteel groot onderhoud € 609.300 - Investeringskrediet voor structureel levensduurverlengend onderhoud € 609.300 - Structureel investeringskrediet voor reconstructies € 1.000.000, waarvan € 680.000 nog beschikbaar Deze middelen zijn niet voldoende om het onderhoud op niveau C te brengen. Aanvullend is € 1.980.000 benodigd. Omdat bij een aantal wegen met een lage verkeersintensiteit het risico op schade/ongevallen relatief laag is, zijn deze wegen buiten de budgetaanvraag gehouden en wordt een investeringskrediet van € 1.650.000 in plaats van € 1.980.000 aangevraagd. Dit krediet wordt afgeschreven over een periode van 40 jaar en leidt tot een gemiddelde kapitaallast van € 45.500 per jaar over deze periode.

In het nieuw op te stellen beleidsplan zal een investeringskrediet van € 330.000 voor het wegwerken van het resterende achterstallige onderhoud worden aangevraagd.

4

Zie de bijlage “Uitvoeringsprogramma 2022” voor de opbouw van het benodigd budget, beschikbaar budget en het aangevraagde aanvullend budget. De hierboven bedoelde wegen met een lage verkeersintensiteit, zijn in deze bijlage als zodanig aangemerkt. 2.3 Veiligheid van de weggebruiker Wegen met kwaliteit D veroorzaken mogelijke onveiligheid voor de weggebruiker. Als onvoldoende kan worden aangetoond dat de wegbeheerder voldoet aan de zorgplicht kan hij aansprakelijk worden gesteld voor eventuele gevolgschade.

Kanttekeningen/risico’s 1.1 Overlast voor inwoners en bedrijven. Het onderhouden van wegenarealen kan overlast voor omwonenden en hinder voor weggebruikers en omwonenden met zich meebrengen. Bij het uitvoeren van de werkzaamheden zal ernaar gestreefd worden om overlast en hinder zoveel mogelijk te beperken.

Programma duurzaamheid Bij het onderhoud van het wegareaal zal bij materiaal en ontwerpkeuze aandacht zijn voor duurzaamheid. In verband met het beperkte areaal en beperkte middelen is er geen ruimte om te experimenteren, we passen daarom alleen ruim bewezen technieken en materialen toe. Thema 2: waar mogelijk worden materialen en grondstoffen hergebruikt. Thema 4: verbetering van het wegenareaal heeft een positieve invloed op de leefomgeving.

Financiën (incl. BTW-effect) De financiële vertaling hoe om te gaan met achterstallig onderhoud kan op basis van richtlijnen van het Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV) op twee manieren: 1. Het vormen van een voorziening ten laste van het begrotingssaldo/jaarrekeningresultaat In geval van achterstallig onderhoud, waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties, wordt er op basis van artikel 44 lid 1a BBV een voorziening gevormd. 2. Het beschikbaar stellen van een investeringskrediet. Achterstallig onderhoud kan ook worden verholpen door het gehele investeringsgoed (versneld) te vervangen. In dat geval hoeft geen voorziening voor achterstallig onderhoud te worden getroffen. Een investeringskrediet wordt beschikbaar gesteld wat leidt tot meerjarige kapitaallasten. Optie 1 leidt tot een eenmalig last van € 1.650.000 in de begroting/jaarrekening in het jaar 2021. Met dat geld wordt een voorziening gevormd van waaruit de kosten voor het inhalen van achterstallig onderhoud worden gedekt. Optie 2 leidt tot meerjarige afschrijvings- en rentelasten (kapitaallasten) voor de meerjarenbegroting. Gemiddeld drukken de kapitaallasten voor een bedrag van € 45.500 40 jaar lang op de begroting (jaren 2023 – 2062). Deze optie heeft de voorkeur. Omdat de begroting 20222025 inmiddels is vastgesteld, zullen de kapitaalslasten worden meegenomen in de begroting 20232026.

5

Bedrijfsvoering Personeel en organisatie De financiële middelen voor personeel en organisatie zijn in het verlengde wegenbeleidsplan en de nieuwe investering meegenomen. Juridische zaken Vanuit de Wegenwet is de zorgplicht voor de wegen neergelegd bij de wegbeheerder. De wegen moeten voldoende van kwaliteit zijn om de functie te kunnen vervullen. Als onvoldoende kan worden aangetoond dat de wegbeheerder voldoet aan de zorgplicht kan hij aansprakelijk worden gesteld voor eventuele gevolgschade.

Uitvoering Planning Als er akkoord gegeven wordt op het voorstel, zal het uitvoeringsplan integraal met eventuele overige werkzaamheden in de openbare ruimte uitgewerkt worden en zullen de werkzaamheden om de achterstand weg te werken zo snel mogelijk worden aanbesteed. Uiteraard zal wel gekeken worden of werk met werk gemaakt kan worden. Handhaving Geen Communicatie Alle meerdaagse werkzaamheden die impact hebben op de verkeersdoorstroming en bereikbaarheid, worden gepubliceerd op www.bereikbaargelderland.nl en worden met bewoners en andere belanghebbenden afgestemd. Evaluatie / controle Jaarlijks wordt het areaal geïnspecteerd conform de CROW publicatie 146b ‘Handboek globale visuele inspectie’ om de kwaliteit van het wegbeheerareaal te kunnen bepalen. Vervolgens worden de geïnspecteerde wegvakonderdelen beoordeeld en getoetst aan de waarschuwingsgrens en richtlijn. Kort na de weginspectie zal in een Raadsinformatiebrief de evaluatie van de resultaten aan uw raad ter beschikking gesteld worden. Hiermee proberen we grip te krijgen op de kosten en te voorkomen dat grote kredietaanvragen noodzakelijk zijn aan het einde van een planperiode van het wegenbeleidsplan. Enkele maanden later zal op basis van de weginspectie een jaarlijks wegbeheerplan ter goedkeuring aan het college worden aangeboden.

Bijlagen - Wegbeheerplan 2018-2021 - Uitvoeringsprogramma onderhoud wegen Maasdriel 2022 - Uitvoeringsprogramma onderhoud wegen tek.1 - Uitvoeringsprogramma onderhoud wegen tek.2 - Uitvoeringsprogramma onderhoud wegen tek.3 - Uitvoeringsprogramma onderhoud wegen tek.4

6