Raadsvoorstel Vaststelling Bouwsteen Klimaatmitigatie (2)

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststelling Bouwsteen Klimaatmitigatie

Kern van het raadsvoorstel Het college biedt de raad de bouwsteen Klimaatmitigatie ter besluitvorming aan. Deze bouwsteen wordt na vaststelling in de loop van 2026 verwerkt in de toekomstige omgevingsvisie (versie 2.0) van de gemeente Maasdriel. Het doel van hiervan is om op strategisch niveau uitwerking te geven aan één van de kernopgaven van de omgevingsvisie: “In 2050 is Maasdriel een CO₂-neutrale en circulaire gemeente.”

Gerelateerde raadsstukken Brief aan de raad “Projectopdracht actualisatie omgevingsvisie Maasdriel” (d.d. 10 maart 2025, nummer 1191223) Transitievisie Warmte (TVW, 2021) Visie zon en wind Maasdriel (2021)

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststelling Bouwsteen Klimaatmitigatie

Zaaknummer

: 1472301

Datum collegevergadering

: 28 oktober 2025

Datum raadsbesluit

: 18 december 2025

Datum raadsvergadering

: 18 december 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder Claassen

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD

Voorstel 1. De Bouwsteen Klimaatmitigatie vast te stellen en het college opdracht te geven om de bouwsteen te verwerken in de omgevingsvisie 2.0. Inleiding Met een raadsinformatiebrief (d.d. 10 maart 2025, nummer 1191223) hebben wij u geïnformeerd over de actualisatie van de omgevingsvisie. Hoofddoel van de actualisatie is het opstellen van een omgevingsvisie die voldoet aan alle eisen die de Omgevingswet aan een omgevingsvisie stelt. Uit de evaluatie van de omgevingsvisie van Maasdriel blijkt dat dit nog niet het geval is. Dat geldt zowel voor de inhoud als voor de vorm van het document, zo is het onderwerp klimaatmitigatie nog onderbelicht. Vooruitlopend op de nieuwe omgevingsvisie 2.0 leggen wij u deze bouwsteen klimaatmitigatie ter besluitvorming voor. Deze bouwsteen Klimaatmitigatie (zie bijlage 1) is onderdeel van het bredere integrale thema klimaat, duurzaamheid & omgevingskwaliteit. Het college neemt de bouwsteen op in de nieuwe omgevingsvisie (versie 2.0), die naar verwachting in Q4 2026 aan uw raad zal worden aangeboden ter vaststelling. Zodra deze bouwsteen is opgenomen in de omgevingsvisie, vervalt de zelfstandige status van dit document. De strategische koers die in deze bouwsteen is beschreven is na vaststelling leidend en bevat de strategische elementen uit de Transitievisie Warmte (TVW, 2021) en de Visie zon en wind Maasdriel (2021).

De bouwsteen wordt verder uitgewerkt door het college. Dat gebeurt in een zogenoemd Omgevingsprogramma klimaatmitigatie (energie- en warmtetransitie en circulaire economie). Dit is een uitvoeringsgericht beleidsstuk dat de visie concreter maakt. De hoofdvragen van een omgevingsprogramma zijn ‘Hoe gaan we deze doelen bereiken?’ en ‘Wat gaan we daarvoor doen?’. Met klimaatmitigatie bedoelen we het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, zodat de gevolgen van klimaatverandering worden beperkt. Daarbij ligt de nadruk op het bevorderen van de energietransitie, de warmtetransitie en de

2

circulaire economie. De kernopgave die we in deze bouwsteen uitwerken luidt: “In 2050 is Maasdriel een CO₂-neutrale en circulaire gemeente.” We werken aan deze opgave door in te zetten op:  grootschalige duurzame opwek. We sluiten hiervoor aan bij de RESafspraken;  kleinschalige collectieve initiatieven die de mogelijkheid bieden om in de energiebehoefte te voorzien, zonder het elektriciteitsnet onevenredig te belasten;  een robuust, toekomstbestendig energiesysteem;  minimaal 1,5% energiebesparing per jaar;  een aardgasvrije gebouwde omgeving in 2050;  een circulaire economie in 2050. Participatie Klimaatmitigatie is een thema dat de hele samenleving raakt en waar we samen voor aan de lat staan. Voor de invulling van deze bouwsteen hebben we dan ook op verschillende momenten onze inwoners en andere stakeholders geraadpleegd. We zijn in gesprek gegaan met externe partners, waaronder het Energieloket, Liander, de woningcorporaties en gebiedscoöperatie Bommelerwaar. Deze partners hebben daarna schriftelijke feedback gegeven op de voorgestelde doelen en beleidsaanpakken. Naast deze partijen is gesproken met verschillende ondernemersverenigingen om een beeld te krijgen over hun wensen, ideeën en zorgen. Inwoners zijn geraadpleegd met behulp van een digitale vragenlijst en twee fysieke inloopbijeenkomsten.

Daarbij lag de nadruk op het ophalen van welke wensen, behoeftes, ideeën en zorgen er leven onder inwoners op dit thema. Zie bijlage 2 voor meer informatie hierover. Deze bouwsteen is niet afzonderlijk ter inzage gelegd; dit gebeurt bij de terinzagelegging van de gehele Omgevingsvisie 2.0, zodat alle beleidsaspecten in samenhang kunnen worden beschouwd. Argumenten 1.1 Met het vaststellen van deze bouwsteen nemen we verantwoordelijkheid voor het invullen van onze wettelijke taak om CO₂ te reduceren. De Klimaatwet schrijft voor dat Nederland in 2050 een volledig CO₂-neutrale energievoorziening moet hebben. Als tussendoel is bepaald dat in 2030 ten minste 55% minder broeikasgassen moeten worden uitgestoten ten opzichte van 1990. Met deze bouwsteen verankeren we de gemeentelijke strategie voor het behalen van de landelijke en Europese klimaatdoelen. 1.2 We bepalen de koers hoe we klimaatmitigatie willen aanpakken. De opgenomen doelstellingen en beleidsaanpakken geven richting aan de manier waarop we onze bijdrage aan CO₂-reductie en de transitie naar een circulaire economie willen realiseren. Zo wordt duidelijk wat we belangrijk vinden, welke keuzes we maken en waar we ons op gaan richten. Daarmee vormt deze bouwsteen het fundament voor de verdere uitvoering en uitwerking van ons klimaatbeleid in het omgevingsprogramma klimaatmitigatie.

1.3 De bouwsteen sluit aan bij punten die zijn opgehaald tijdens de raadsinformatieavond over deze bouwsteen. De bouwsteen sluit aan bij de inbreng en aandachtspunten die tijdens de raadsinformatieavond zijn opgehaald. De besproken thema’s en input zijn

3

meegenomen in de verdere uitwerking, waardoor de bouwsteen beter aansluit bij de wensen en verwachtingen van de raad. 1.4 Het vaststellen van deze bouwsteen door de gemeenteraad is noodzakelijk omdat de raad verantwoordelijk is voor de omgevingsvisie onder de Omgevingswet. De omgevingsvisie vormt het strategisch kader waarin de gemeente haar lange termijn ambities voor de fysieke leefomgeving vastlegt. Door vooruitlopend op de omgevingsvisie de bouwsteen vast te stellen, geeft uw raad invulling aan uw wettelijke rol en bepaalt u de inhoudelijke koers en kaders waarbinnen beleid en uitvoering verder worden ontwikkeld. 1.5 Dit document bevat alleen de strategische doelstellingen passend bij de kaderstellende rol van de raad. Deze bouwsteen voor de omgevingsvisie is bedoeld om richting te geven op strategisch niveau. De praktische vertaling naar maatregelen en projecten wordt gedaan door het college in een omgevingsprogramma klimaatmitigatie, waarin concrete acties, middelen en tijdspaden worden vastgelegd. Daarmee zorgen we dat de koers die in dit document is bepaald, daadwerkelijk leidt tot uitvoering. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Veranderende wet- en regelgeving kan gevolgen hebben voor de toepasbaarheid van dit document.

Omdat wet- en regelgeving rondom de fysieke leefomgeving en klimaatbeleid voortdurend in ontwikkeling is, kan dit van invloed zijn op de inhoud en uitvoerbaarheid van de bouwsteen. Dit ondervangen we door monitoring en evaluatie en door zo nodig de bouwsteen of omgevingsvisie te actualiseren. Dankzij het abstractieniveau van dit document is er voldoende ruimte om nieuwe inzichten en wettelijke verplichtingen in de visie te verwerken zonder dat de koers fundamenteel hoeft te wijzigen. 1.2 Tactisch-operationele elementen van de Transitievisie Warmte en Visie zon en wind blijven van kracht. De strategische koers die in deze bouwsteen is beschreven is na vaststelling leidend en bevat de strategische elementen uit de Transitievisie Warmte (TVW, 2021) en de Visie zon en wind Maasdriel (2021). De tactisch-operationele elementen van zowel de TVW als de Visie zon en wind blijven van kracht tot deze op termijn worden opgenomen in het nog op te stellen Omgevingsprogramma Klimaatmitigatie. 1.3 We sluiten aan op de landelijke wettelijke eisen. Dit is noodzakelijk om te voorkomen dat we later een inhaalslag moeten maken waarvoor een grotere inspanning nodig is. Met de strategische koers in deze bouwsteen sluiten we aan op de landelijke wettelijke eisen en voorkomen we dat we later achterlopen op verplichtingen vanuit het Rijk.

Wanneer we pas op een later moment aansluiten bestaat het risico dat er versneld moet worden ingehaald, wat kan leiden tot hogere kosten, tijdsdruk en organisatorische knelpunten. 1.4 De netcongestieproblematiek kan impact hebben op het behalen van een aantal doelen en beleidsaanpakken.

4

We werken nauw samen met Liander om de impact van netcongestie zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast hebben we beleidsaanpakken opgenomen om zo goed als mogelijk met netcongestie om te gaan. Inclusie Dit voorstel draagt bij aan een inclusieve en toegankelijke gemeente doordat in de beleidsaanpak wordt gezorgd dat alle inwoners mee kunnen doen. Er wordt expliciete aandacht besteed aan inwoners die te maken hebben met energiearmoede. Door hen actief te faciliteren bij het isoleren van hun woning zorgen we ervoor dat ook huishoudens met beperkte middelen kunnen profiteren van lagere energielasten en een comfortabeler binnenklimaat. Programma duurzaamheid Met deze bouwsteen leggen we de doelstellingen en beleidsaanpakken vast voor het thema Klimaatmitigatie. Financiën (incl. BTW-effect) Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor de gemeente Maasdriel. Voor de beleidsaanpakken waar wordt voorgesteld om een realiserende rol te nemen maken we waar mogelijk gebruik van (incidentele) subsidies. De financiële dekking van overige activiteiten volgt via de reguliere P&C-cyclus. Bedrijfsvoering Voor de stand van zaken met betrekking tot de actualisatie van de omgevingsvisie verwijzen we naar de raadsinformatiebrief die in november verstuurd is.

Uitvoering Planning Na vaststelling van deze bouwsteen wordt gestart met het opstellen van het Omgevingsprogramma Klimaatmitigatie (energie- en warmtetransitie en circulaire economie). Verder wordt deze bouwsteen in de loop van 2026 opgenomen in de nieuwe omgevingsvisie. Handhaving N.v.t. Communicatie De bouwsteen Klimaatmitigatie wordt gepubliceerd op de gemeentewebsite en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Evaluatie / controle Ten minste elke twee jaar wordt deze bouwsteen geëvalueerd en zo nodig geactualiseerd. Nota van wijzigingen Bijlagen  Bijlage 1. Bouwsteen Klimaatmitigatie  Bijlage 2. Participatieverslag bouwsteen Klimaatmitigatie  Bijlage 3. Raadsbesluit Vaststelling Bouwsteen Klimaatmitigatie

5