Raadsvoorstel vaststellen afwegingskader Regio Rivierenland

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststellen afwegingskader Regio Rivierenland

Kern van het raadsvoorstel Om de huidige en toekomstige taken van Regio Rivierenland en de besluitvorming daarover bewust af te wegen zijn drie onderwerpen (Afwegingskader, Taken en Governance) besproken in en met het Algemeen Bestuur. Toekomstscenario’s voor de GR zijn verkend om door te bouwen op de huidige organisatie. Met als doel goed na te denken over toekomstbestendigheid, manier van organiseren en bewuste keuzes te maken ten aanzien van uit te voeren taken. Gerelateerde raadsstukken -

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststellen afwegingskader Regio Rivierenland

Zaaknummer

: 1216530

Datum collegevergadering

: 11 februari 2025

Datum raadsbesluit

: 27 maart 2025

Datum raadsvergadering

: 27 maart 2025

Portefeuillehouder

: Burgemeester Walraven

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Stafburo MSD

Voorstel 1. In te stemmen met het afwegingskader voor de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland (bijlage 2) en dit toe te passen bij de beoordeling van de huidige en toekomstige taken 2. Kennis te nemen van de besluiten van het Algemeen Bestuur Regio Rivierenland m.b.t. de governance, taken, verkenning water en berekeningssysteem op- en afschaling bedrijfsvoering Inleiding De regionale samenwerking in de Gemeenschappelijke Regeling Regio Rivierenland (hierna: GR RR) levert een grote bijdrage aan een diversiteit aan regionale thema’s. Tegelijkertijd vragen ontwikkelingen om een volgende stap. Tijdens de bespreking van de begroting 2024 is geconcludeerd dat het nodig is (huidige) taken en besluitvorming daarover meer bewust af te wegen. Dit leidde tot een opdracht aan het samenwerkingsverband om helderheid te bieden met betrekking tot: 1. Afwegingskader: Een framework te ontwikkelen om te bepalen welke taken regionaal of lokaal worden uitgevoerd. 2. Taken en governance: Helderheid te bieden over de uitvoering, rollen en verantwoordelijkheden van taken binnen de GR. 3. Bedrijfsvoering: Een berekeningssystematiek te ontwikkelen om bij open afschaling van taken de bedrijfsvoering proportioneel in te richten. In het afgelopen jaar is over deze onderwerpen meerdere malen gesproken in en met het Algemeen Bestuur.

Zo zijn toekomstscenario’s voor de GR verkend en is geconcludeerd dat we doorbouwen op de huidige organisatie. Dit niet met de intentie deze te laten groeien, maar goed na te denken over toekomstbestendigheid, manier van organiseren en bewuste keuzes maken ten aanzien van taken. Op basis hiervan zijn ideeën en voorstellen geformuleerd. Wat gaat onze regionale samenwerking binnen de GR Regio Rivierenland verder helpen was daarbij de centrale vraag. Daarnaast is met alle gemeenteraden individueel gesproken om aan de voorkant input op te halen. Ook is via regionale raadsinformatieavonden informatie gedeeld en vragen beantwoord. De samenwerkingspartners zijn belangrijk, vandaar dat ook zij betrokken zijn, bijvoorbeeld vanuit de Economic Board. Dit alles heeft geleid tot concrete voorstellen die aan het Algemeen Bestuur zijn voorgelegd. Op 11 december 2024 heeft het Algemeen Bestuur een besluit genomen over de voorstellen waarvoor zij bevoegd gezag is en besloten de overige voorstellen richting de gemeenteraden door te geleiden.

In de bijlagen bij dit voorstel vindt u de voorstellen van het Dagelijks en Algemeen Bestuur compact weergegeven en toegelicht. Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1 Het afwegingskader is toepasbaar op de huidige taken van de GR RR. Het afwegingskader is toegepast op de huidige taken. Hieruit blijkt dat veel taken volgens het afwegingskader op de juiste manier zijn ingedeeld. Ruimte, de strategische kansenagenda, het inkoopbureau en de sociale recherche vragen echter aandacht. Dit heeft geleid tot beslissingen van het AB om het regionale inkoopbureau per mei 2025 af te bouwen, de sociale recherche als taak te behouden, een kansenagenda op te stellen en om een startnotitie voor ruimte op te stellen en in medio 2025 aan te bieden aan de gemeenteraden. 1.2 Het afwegingskader is toepasbaar op mogelijke nieuwe taken. Huidige ontwikkelingen vragen om een volgende stap van de GR Regio Rivierenland. Tijdens gesprekken met het AB is geconcludeerd dat Regio Rivierenland zal doorbouwen op de huidige organisatie, maar wel bewuste keuzes zal maken ten aanzien van taken en toekomstbestendigheid. Met behulp van een afwegingskader kan in de toekomst bewust worden afgewogen of een taak past bij de GR Regio Rivierenland of dat het beter elders lokaal of regionaal kan worden belegd. 1.3 Het afwegingskader is een hulpmiddel en geen beslisboom.

Door gebruik van het afwegingskader kan een bewuste keuze worden gemaakt waar een opdracht wordt belegd. Hierbij zijn de categorieën opgedeeld: 1) ‘lokaal vs. regionaal’, 2) indien regionaal: ‘GR of anders?’. En 3) indien GR: ‘Regio Rivierenland of anders?’. Per categorie zijn verdere hulpvragen definieert om hier het goede gesprek over te voeren. Het AB kan anders beslissen dan de uitkomsten die uit het afwegingskader komen. 2.1 Het doorlopen proces heeft geleid tot volgende stappen. Met alle inbreng die is opgehaald tijdens gesprekken met onder andere de colleges van B&W en de raadsleden is het Algemeen Bestuur op 11 december 2024 gekomen tot besluiten, waarover zij bevoegd gezag is. Zo is er beslist over governance. Bijvoorbeeld met betrekking tot portefeuillehoudersoverleggen, een strategische klankbordgroep en de frequentie van de overleggen. Ook is er beslist over het wel of niet oppakken van taken. 2.2 Er is een berekeningstool voor bedrijfsvoering ontwikkeld dat van toepassing is wanneer taken worden op- of afgeschaald. Wanneer er taken worden belegd bij de GR, of er taken worden afgebouwd, heeft dat mogelijk effecten op de bedrijfsvoering. Het doel is dat bedrijfsvoering in verhouding blijft tot het primair proces om een optimale ondersteuning te bieden.

Er is een berekeningssystematiek ontwikkeld waarmee er direct kan worden berekend én gehandeld op een groei of krimp van de taken in het primaire proces. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Het afwegingskader kan tegenstrijdig zijn. Met behulp van extra vragen kan worden afgewogen of een vraagstuk regionaal of lokaal moet worden opgepakt en of het bij een gemeenschappelijke regeling past. Het kan echter voorkomen dat samenwerking bij een taak wel leidt tot kostenbesparing, maar niet tot uniformiteit voor inwoners. In dat geval kunnen antwoorden tegenstrijdig zijn. Het afwegingskader is daarom een hulpmiddel en geen beslisboom. De uiteindelijke keuze ligt bij het algemeen bestuur op de taken waar zij bevoegd op is.

1.2 Het afwegingskader kan door verschillende bestuurders anders worden begrepen. Zo kan de ene bestuurder vinden dat een taak onzekere factoren bevat, er een onafhankelijk regisseur nodig is en samenwerking leidt tot robuustheid in organiseren. Een andere bestuurder denkt er mogelijk anders over. Het afwegingskader dient daarom als leidraad in gesprekken over de uiteindelijke beslissing om een taak wel of niet op te nemen in de GR Regio Rivierenland. 2.1 De besluiten rondom governance worden ter kennisname toegezonden en niet ter vaststelling voorgelegd. Het Algemeen Bestuur beslist over het vraagstuk governance en deze punten worden niet ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden. Wel heeft het Algemeen Bestuur opgemerkt dat een opdrachtgevende rol rondom portefeuillehoudersoverleggen kan helpen bij de door de gemeenteraden gevraagde transparantie. Ook wordt begin 2025 gekeken naar de openbaarmaking van agenda’s en verslagen van deze overleggen om tegemoet te komen aan de wens van de gemeenteraden. Inclusie Niet van toepassing. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) Het afwegingskader heeft zelf geen financiële consequenties. De besluiten die hieruit voortkomen wel, zoals het AB-besluit over de afbouw van het regionale inkoopbureau. Ook zal het toevoegen van ruimte als structurele taak aan de GR financiële consequenties hebben.

Dit laatste voorstel zal in een later stadium nog als startnotitie worden voorgelegd aan de gemeenteraden. Bedrijfsvoering Toepassing van het afwegingskader is een gezamenlijke afweging tussen Regio Rivierenland en de deelnemende gemeenten. Uitvoering Planning Na besluitvorming gaat de organisatie aan de slag met de uitvoering en implementatie. Medio 2025 worden de gemeenteraden gevraagd ook in te stemmen met het toevoegen van Ruimte als structurele taak aan de GR. Dit op basis van een startnotitie. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Wanneer het college van B&W de eindnotitie, inclusief bijlagen, doorgeleid naar de gemeenteraad vindt terugkoppeling aan Regio Rivierenland plaats over het moment van behandeling door de gemeenteraad. Evaluatie / controle Niet van toepassing. Nota van wijzigingen

Bijlagen