Raadsvoorstel Transitievisie Warmte

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Transitievisie Warmte

Kern van het raadsvoorstel In het Klimaatakkoord (2019) is afgesproken dat de gebouwde omgeving vanaf 2050 geen aardgas meer gebruikt. De gemeente krijgt een regierol in deze warmtetransitie. In het Klimaatakkoord is daarnaast afgesproken dat elke gemeente uiterlijk in 2021 een Transitievisie Warmte opstelt. In deze visie geeft de gemeente aan welke alternatieven voor aardgas beschikbaar zijn en op welk moment gebouweigenaren het beste kunnen overstappen op een aardgasvrije verwarming. De gemeenteraad van Maasdriel heeft op 10 december 2020 het Plan van Aanpak voor de Transitievisie Warmte vastgesteld. Conform dit Plan van Aanpak is de Transitievisie Warmte opgesteld. Met deze visie schetst de gemeente het pad richting een aardgasvrije gemeente in 2050. De gemeenteraad wordt via dit voorstel gevraagd de Transitievisie Warmte vast te stellen. Gerelateerde raadsstukken Plan van Aanpak voor de Transitievisie Warmte (vastgesteld tijdens de raadsvergadering van 10 december 2020) Raadsinformatiebrief “stavaza Transitievisie Warmte” (d.d. 21 april 2021) Opiniërende nota “consultatieronde conceptversie Transitievisie Warmte” (commissie Ruimte 30 september 2021)

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Transitievisie Warmte

Zaaknummer

: 244003

Datum collegevergadering

: 2 november 2021

Datum raadsbesluit

: 9 december 2021

Datum raadsvergadering

: 9 december 2021

Portefeuillehouder

: Wethouder Van Hoften

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD, Roëlle Venema

Voorstel 1. De Reactienota bij de Transitievisie Warmte vast te stellen. 2. De Transitievisie Warmte vast te stellen. Inleiding In het Klimaatakkoord (2019) is afgesproken dat de gebouwde omgeving vanaf 2050 geen aardgas meer gebruikt. De gemeente krijgt een regierol in deze warmtetransitie. In het Klimaatakkoord is daarnaast afgesproken dat elke gemeente uiterlijk in 2021 een Transitievisie Warmte opstelt. Op 10 december 2020 heeft de gemeenteraad van Maasdriel het Plan van Aanpak voor de Transitievisie Warmte vastgesteld. Met dit Plan van Aanpak zijn afspraken gemaakt over het proces en de uitgangspunten voor de Transitievisie Warmte. De belangrijkste afspraken zijn als volgt. De Transitievisie Warmte geeft: - informatie over de warmtetransitie en welke technieken beschikbaar zijn om aardgasvrij te verwarmen; - een profielschets per kern met mogelijke passende oplossingen; - moment waarop gebouweigenaren het beste kunnen overgaan op een alternatieve warmtebron; - en handelingsperspectief voor de inwoners en ondernemers van Maasdriel. De gemeenteraad heeft daarnaast de volgende vier uitgangspunten meegegeven voor het opstellen van de Transitievisie Warmte: 1. Inclusief: iedereen moet meekunnen in de warmtetransitie; 2. Flexibel & Toekomstgericht: we houden in onze keuzes rekening met innovaties en toekomstige technieken; 3.

Werk met werk maken: we sluiten zoveel mogelijk aan bij wat speelt, binnen en buiten het gemeentehuis; 4. Samen: we stellen de Transitievisie Warmte op in samenwerking met onze inwoners en andere belanghebbenden. Na vaststelling van het Plan van aanpak zijn we aan de slag gegaan met het opstellen van de Transitievisie Warmte volgens vier fases. Fase 1: Kernprofielen Op basis van bestaande onderzoeken (CE Delft, Expertise Centrum Warmte) en gemeentelijke data hebben we voor elke kern bekeken welke alternatieven voor aardgas het beste passen. De verschillen tussen kernen zijn minimaal. Elke strategie heeft voor- en nadelen, maar de all-electric variant is voor alle kernen het best passend. In deze fase hebben we daarnaast een communicatie- en participatieplan gemaakt.

We hebben uw gemeenteraad via een raadsinformatiebrief over de uitkomsten van deze fase geïnformeerd. Fase 2: Participatie Om onze inwoners zo goed mogelijk te betrekken bij de Transitievisie Warmte hebben we een combinatie van participatievormen ingezet. We hebben een algemene informatieavond georganiseerd (samen met Energie Samen Rivierenland), we hebben een interactieve projectwebsite met enquête ingericht en we hebben meedenkgesprekken georganiseerd. Als bijlage bij de Transitievisie Warmte hebben we een uitgebreide verslaglegging van het participatietraject opgenomen. Fase 3: Conceptversie Op basis van de informatie uit fase 1 en fase 2 hebben we een conceptversie van de Transitievisie Warmte opgesteld. Deze conceptversie hebben we ter consultatie langs de belangrijkste stakeholders gestuurd (netbeheerder, woningcorporaties etc.). Daarna heeft het college besloten deze conceptversie ter inzage te leggen in de periode van 27 juli 2021 tot en met 21 september 2021. De conceptversie van de Transitievisie Warmte is daarnaast gelijktijdig aan de commissie Ruimte aangeboden ter consultatie op 30 september 2021. Fase 4: Besluitvorming De reacties vanuit inwoners, de commissie Ruimte en andere belanghebbenden hebben we opgenomen in de bijgevoegde reactienota. In deze reactienota hebben we ook aangegeven welke reacties hebben geleid tot aanpassing van de visie.

Participatie De (conceptversie van de) Transitievisie Warmte is tot stand gekomen na een uitvoerig participatieproces. Eind april is er (samen met het Regionaal Energieloket) een informatieavond georganiseerd voor inwoners. Er is een interactieve projectwebsite ingericht (Storymap Transitievisie Warmte) waar inwoners ook een enquête konden invullen. Daarnaast zijn er meedenkgesprekken gehouden, als verdieping bij deze enquête. Tot slot heeft de conceptversie van de Transitievisie Warmte gedurende acht weken ter inzage gelegen, om alle belanghebbenden nogmaals de mogelijkheid te geven op het concept te reageren. Als bijlage bij de Transitievisie Warmte hebben we een uitgebreide verslaglegging van het participatietraject opgenomen. Argumenten 1.1 De ingekomen reacties geven geen aanleiding om van vaststelling af te zien. In de periode dat de conceptversie van de Transitievisie Warmte open heeft gestaan voor inspraak, heeft de gemeente verschillende reacties ontvangen vanuit inwoners, samenwerkingspartners en de commissie Ruimte. Deze reacties (inclusief beantwoording) zijn samengevat in de Reactienota bij de Transitievisie Warmte. Sommige van deze reacties hebben geresulteerd in een aanpassing van de visie ten opzichte van het concept. Daarbij gaat het voornamelijk om de verduidelijking van de positie van hybride warmtepompen in de route richting aardgasvrij.

2.1 De Transitievisie Warmte geeft invulling aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Maasdriel. De Transitievisie Warmte schetst het pad richting een aardgasvrije gemeente in 2050. Daarmee geeft de visie invulling aan de beleidsdoelstellingen onder het duurzaamheidsprogramma van de gemeente Maasdriel (specifiek hoofdstuk 3.2: verduurzaming woningvoorraad). De transitievisie warmte geeft daarnaast mede invulling aan de doelstelling van het Gelders Energieakkoord (GEA) van een

vermindering van 55% emissies van broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990. De gemeente Maasdriel heeft zich aan deze doelstelling gecommitteerd. 2.2 Elke gemeente is verplicht om uiterlijk in december 2021 een Transitievisie Warmte te hebben die is vastgesteld door de raad. In het nationale Klimaatakkoord (2019) is afgesproken dat elke gemeente uiterlijk in 2021 een Transitievisie Warmte vaststelt. Met het vaststellen van deze visie door de gemeenteraad geven we invulling aan deze landelijke afspraak. 2.3 De Transitievisie Warmte is tot stand gekomen na een uitvoerig participatieproces. Voor het opstellen van de Transitievisie Warmte zijn gesprekken gevoerd met inwoners en stakeholders. Inwoners zijn betrokken via een algemene informatieavond, een interactieve website met enquête en meedenkgesprekken. Daarnaast hebben wij de conceptversie van de visie opengesteld voor inspraak in de periode van 27 juli tot en met 21 september. Een uitgebreide verslaglegging van het participatietraject is als bijlage bij de visie toegevoegd. 2.4 De Transitievisie Warmte biedt duidelijkheid en handelingsperspectief voor inwoners en andere belanghebbenden. Met de Transitievisie Warmte maakt de gemeente Maasdriel duidelijk wat wel en niet mogelijk is in de transitie naar aardgasvrij in onze gemeente.

Dit geeft inwoners, maar ook samenwerkingspartners zoals de netbeheerder en woningcorporaties, handelingsperspectief. Met de informatie uit de Transitievisie kunnen zij zich voorbereiden op de transitie naar aardgasvrij. Kanttekeningen/risico’s 1.1 De gemeente zou onvoldoende ambitieus zijn door geen startwijken aan te wijzen die voor 2030 van het aardgas af gaan. De keuze om geen startwijken aan te wijzen heeft niets te maken met het ambitieniveau van de gemeente Maasdriel. Na een ruimtelijk-technische analyse van de kernen in onze gemeente en de beschikbare alternatieven voor aardgas is duidelijk geworden dat een wijkgerichte aanpak op dit moment voor de gemeente niet past. Er zijn geen aanleidingen om in één wijk of kern eerder te starten dan in andere wijken of kernen. Daarnaast is voor ons draagvlak onder inwoners een cruciale factor in de transitie naar aardgasvrij. De gemeente kan inwoners niet verplichten om de overstap te maken. Op dit moment zijn veel inwoners van de gemeente nog niet bezig met de warmtetransitie. Zo snel mogelijk willen overstappen naar aardgasvrij kan het draagvlak juist wegnemen. Een stapsgewijze transitie zoals beschreven in de Transitievisie Warmte past (voor nu) het beste bij de gemeente Maasdriel. Dit risico is daarmee aanvaardbaar.

Inclusie Eén van de uitgangspunten voor de Transitievisie Warmte is inclusief: iedere inwoner van Maasdriel moet mee kunnen in de warmtetransitie. Met name energiearmoede is een veelgehoord risico met de stijgende energieprijzen. In de visie hebben we in hoofdstuk 7 (financiering & betaalbaarheid) uiteengezet hoe we ervoor zorgen dat de warmtetransitie voor iedereen betaalbaar blijft. Programma duurzaamheid Met de Transitievisie Warmte geven we invulling aan de doelstellingen van ons eigen duurzaamheidsprogramma, het Gelders Energie Akkoord en het nationale Klimaatakkoord. Financiën (incl. BTW-effect) Op dit moment is er geen extra budget nodig voor het uitvoeren van de Transitievisie Warmte. Naar verwachting zal het Rijk ook budget beschikbaar stellen voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Met het opstarten en

uitvoeren van de pilots wordt daarom gewacht tot er zekerheid vanuit het Rijk is over de te verwachten bijdrage. In de tussentijd gaan we door met inzet op de communicatie en bewustwording. Deze inzet kan bekostigd worden vanuit de bestaande budgetten. Bedrijfsvoering Personeel en organisatie Voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte en de warmtetransitie is de komende jaren extra inzet nodig vanuit de ambtelijke organisatie. Deze inzet zit vooralsnog (de komende vijf jaar of tot herijking van de Transitievisie Warmte) voornamelijk bij communicatie & duurzaamheid. Anticiperend op deze en andere opgaven die de komende jaren vanuit het beleidsveld duurzaamheid zijn te verwachten, is in de Kaderbrief 2022-2025 een structurele uitbreiding van de formatie opgenomen. De benodigde capaciteit voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte is daarmee gedekt. Samenwerking Elke gemeente maakt een eigen Transitievisie Warmte, ook Zaltbommel doorloopt dit traject. Er is samenwerking geweest bij het verkennende vooronderzoek van CE Delft. Daaruit is gebleken dat er geen gemeentegrensoverschrijdende warmtebronnen zijn in de Bommelerwaard. In regionaal verband hebben gemeenten, woningcorporaties en de netbeheerder kennis en ervaring gedeeld in een ambtelijke werkgroep. Juridische Zaken Na vaststelling staat de visie niet open voor bezwaar en beroep.

Uitvoering Planning De Transitievisie Warmte heeft een doorkijk tot 2050, maar geeft richting aan de stappen die de gemeente in de komende vijf jaar gaat zetten. Na vaststelling van de Transitievisie Warmte door de gemeenteraad wordt gestart met de inzet op communicatie en bewustwording. Daarnaast worden de komende vijf jaar twee pilots uitgevoerd. Met het opstarten en uitvoeren van de pilots wordt gewacht tot er zekerheid vanuit het Rijk is over de te verwachten financiële bijdrage voor het uitvoeren van de warmtetransitie. Handhaving N.v.t. Communicatie Communicatie (gericht op bewustwording) is een van de speerpunten van deze Transitievisie Warmte. Daarom is er een communicatiestrategie opgenomen in de visie (Hoofdstuk 6). De komende jaren is de communicatie erop gericht de bewustwording onder onze inwoners over de warmtetransitie te vergroten. Op die manier kunnen zij zelf de kansen van de warmtetransitie zien en benutten. Evaluatie / controle Deze Transitievisie Warmte is de eerste stap richting een aardgasvrij Maasdriel in 2050. De komende vijf jaar gaan we aan de slag volgens de aanpak beschreven in deze visie. Na vijf jaar wordt de visie herijkt, of eerder als maatschappelijke of technologische ontwikkelingen daarom vragen. Op die manier spelen we steeds in op ontwikkelingen en actuele informatie. Nota van wijzigingen

Bijlagen 1. Reactienota bij de Transitievisie Warmte

2. Transitievisie Warmte gemeente Maasdriel (incl. bijlage)