Raadsvoorstel Programmabegroting 2024

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Programmabegroting 2024

Kern van het raadsvoorstel Hierbij ontvangt u de Programmabegroting 2024-2027 van de gemeente Maasdriel. Tijdens de behandeling van de Kaderbrief 2024 zijn een aantal beleidsprioriteiten door ons college aan uw raad ter behandeling voorgelegd. Deze beleidsprioriteiten zijn verwerkt in de begroting. Uw raad wordt gevraagd een bestemmingsreserve hervormingsagenda jeugd in te stellen.

Gerelateerde raadsstukken N.v.t.

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststelling van de Programmabegroting 2024-2027 van de gemeente Maasdriel

Zaaknummer

: 839502

Datum collegevergadering

: 26 september 2023

Datum raadsbesluit

: 2 november 2023

Datum raadsvergadering

: 2 november 2023

Portefeuillehouder

: Wethouder De Raaf

Voorstel 1. De Programmabegroting 2024-2027 vast te stellen. 2. Een bestemmingsreserve hervormingsagenda jeugd in te stellen en deze te voeden met € 1.500.000 vanuit de algemene reserve. Inleiding Het college biedt de Programmabegroting 2024-2027 aan de gemeenteraad aan. De gemeente Maasdriel stelt jaarlijks de programmabegroting op waarin staat welke plannen zij voor een jaar hebben, wat die plannen kosten en welke inkomsten zij verwachten. Door het vaststellen van de Programmabegroting 2024-2027 worden de budgetten beschikbaar gesteld voor uitvoering van de gemeentelijke taken, projecten en investeringen. Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1 Zie de toelichtingen die opgenomen zijn in de Programmabegroting 2024-2027. 2.1 Hervormingsagenda jeugd Er zijn onderhandelingen gevoerd over de hervormingsagenda om te komen tot een uitvoerbare agenda die de kinderen en gezinnen verder helpen. Dit is vormgegeven in een principeakkoord. Er is een besparingspotentieel opgenomen van 1 miljard in de laatste jaren van de hervormingsagenda (2026 en verder). Dat is in lijn met de Commissie van Wijzen. • Over 650 miljoen is overeenstemming over de haalbaarheid van de maatregelen. • Over de overige 380 miljoen is de raming van een aantal voornemens en maatregelen met meer onzekerheid omgeven. De besparing over 2023 van 374 miljoen euro wordt bevroren t/m het jaar 2025.

Dit geeft gemeenten de ruimte om de benodigde hervormingen op een rustiger tempo door te voeren. In het voorjaar van 2025 en 2028 zal een deskundigencommissie een zwaarwegend advies geven. Zij zal hierbij de eventuele tekorten voor gemeenten met terugwerkende kracht t/m 2023 beoordelen. Gemeenten moeten zich committeren en inzetten om de hervormingen te

2

realiseren. Daarom moeten investeringen worden gedaan door de gemeenten. De investeringen die nodig zijn om de maatregelen uit de hervormingsagenda jeugd te realiseren zijn al inbegrepen in het gemeentefonds. Gemeenten moeten zelf geld apart houden daarvoor. Om te voldoen aan de landelijke doelstellingen van de hervormingsagenda jeugd vormen we een bestemmingsreserve bij het opstellen van de programmabegroting 2024. Uit deze reserve bekostigen we de komende jaren (deels) preventieve investeringen. De reserve is dekking voor de praktijkondersteuners GGZ-jeugd (POH-GGZ Jeugd) op de Huisartsenpraktijken (€ 120.000 euro) en doorontwikkeling adviespleinen (€ 500.000). In de lopende begroting zitten daarnaast al activiteiten opgenomen die bijdragen aan de doelstellingen van de hervormingsagenda jeugd. Daarnaast worden de circulaires van het gemeentefonds geanalyseerd om te bepalen welk deel van het gemeentefonds geoormerkt moet worden om aanvullende preventieve investeringen uit te bekostigen. Via een aparte paragraaf in de begroting (de paragraaf hervormingsagenda jeugd die is opgenomen in de begroting) informeren we uw raad over de hervormingsagenda jeugd. Kanttekeningen/risico’s Het college biedt jaarlijks de raad een ontwerp aan voor de begroting met toelichting van de gemeente en een meerjarenraming met toelichting voor ten minste drie op het begrotingsjaar volgende jaren.

De raad stelt de begroting vast in het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor zij dient. Het college zendt de door de raad vastgestelde begroting binnen twee weken na de vaststelling, doch in ieder geval vóór 15 november van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient, aan gedeputeerde staten (GS) toe. Zij beoordelen vervolgens of de begroting voldoet aan de eisen. De gemeenten krijgen de uitkomst van deze beoordeling in een brief. Is de uitkomst hiervan 'repressief toezicht', het normale toezicht, dan kan de gemeente de begroting uitvoeren. Wordt de termijn van 15 november niet gehaald dan valt de gemeente per definitie onder ‘preventief toezicht’. Dit betekent dat de begroting en de daarop volgende wijzigingen eerst moeten worden goedgekeurd door GS, voordat deze kunnen worden uitgevoerd. Zolang de begroting niet is goedgekeurd, mag de gemeente geen verplichtingen aangaan of uitgaven doen, zonder voorafgaande toestemming van GS. In de begroting 2024 houden we op verschillende plaatsen rekening met de gevolgen van de inflatie. We hebben onze begroting op zowel de baten- als de lastenkant gebaseerd op het inflatiepercentage uit de meicirculaire 2023 zijnde 3%. Onze lasten van de gemeentelijke begroting worden voor zo’n 65% vergoed via het gemeentefonds. Het gemeentefonds groeit mee met de indexaties.

De overige 35% wordt voor een groot deel gedekt via de lokale heffingen van de gemeente. Lasten  Prijzen. In de ontwerpbegroting is een stelpost opgenomen van € 682.000 voor prijsindexatie rekening houdende met het inflatiepercentage uit de meicirculaire van 3%. Deze kosten worden gedeeltelijk door het gemeentefonds vergoed en voor het overige deel door de overige gemeentelijke inkomsten (bouwleges, ozb, (water)toeristenbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing etc.)

3





Lonen. Voor loonkosten is een percentage van 5,2% conform meicirculaire opgenomen voor een bedrag van € 638.000. Wijzigingen in latere circulaires worden nagenoeg volledig gecompenseerd via het gemeentefonds. Bijdrage gemeenschappelijk regelingen. De bijdragen zijn opgenomen in de Maasdrielse begroting zoals in de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen (voorjaar 2023) zijn verwerkt.

Inkomsten De inkomsten in de ontwerpbegroting zijn geïndexeerd met 3%. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) Er wordt een structureel sluitende begroting voorgelegd. Bedragen x € 1.000 Begrotingssaldo

2024 132

2025 798

2026 -2.497

2027 -3.115

Het landelijke beeld is dat de Nederlandse gemeenten moeite hebben om een sluitende begroting voor de begrotingsjaren 2026 en 2027 op de mat te leggen. Dit komt door de ontwikkelingen in het gemeentefonds, de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente. Met ingang van 2026 zien gemeenten zich geplaatst voor een korting op het budget uit het Gemeentefonds van ongeveer € 3 miljard. In de nabije toekomst moet er duidelijkheid komen over de structurele middelen van gemeenten. De VNG heeft in een brief aan haar leden geadviseerd om geen sluitende begroting te maken voor de jaren vanaf 2026. Deze uitzonderlijke maatregel is volgens het bestuur nodig omdat de gemeentelijke financiën onvoldoende zijn voor het uitvoeren van het huidige takenpakket. Het begrotingsadvies bestaat uit twee onderdelen: - Presenteer voor 2024 en 2025 van de meerjarenraming 2025-2027 een sluitende begroting. - Breng de lasten in de meerjarenramingen voor 2026 en 2027 in beeld, in de vorm van een realistische begroting. De verwachting van de VNG is dat de meerjarenramingen 2026 en 2027 van gemeenten duidelijk tekorten aangeven. De begroting van de gemeente Maasdriel sluit aan bij deze verwachting. Bedrijfsvoering Niet van toepassing.

Uitvoering Planning Het college zendt de door de raad vastgestelde begroting binnen twee weken na de vaststelling, doch in ieder geval vóór 15 november van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, aan gedeputeerde staten. Handhaving

4

Niet van toepassing. Communicatie Niet van toepassing. Evaluatie / controle De gemeenteraad besluit op 2 november over de programmabegroting. De begroting wordt in 2024 uitgevoerd door het college B&W. Het college legt middels de jaarstukken van 2024 verantwoording af over de uitvoering van de begroting. Nota van wijzigingen Niet van toepassing. Bijlagen Niet van toepassing.

5