Raadsvoorstel Procotol integriteitsschendingen

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Procotol voor (mogelijke) integriteitsschendingen

Kern van het raadsvoorstel In de gedragscodes integriteit voor volksvertegenwoordigers en voor burgemeester en wethouders is vastgelegd dat de raad goede afspraken vastlegt voor de processtappen die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van een integriteitschending door een politieke ambtsdrager van de gemeente. Met het Procotol voor (mogelijke) integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers Maasdriel 2021 wordt hier invulling aan gegeven. Gerelateerde raadsstukken Gedragscode Integriteit volksvertegenwoordigers Maasdriel 2015 Gedragscode Integriteit voor burgemeester en wethouders Maasdriel 2015

Raadsvoorstel

Onderwerp Zaaknummer Datum raadsbesluit Datum raadsvergadering Portefeuillehouder Inlichtingen bij

: : : : : :

Procotol voor (mogelijke) integriteitsschendingen 146513 10 juni 2021 10 juni 2021 Burgemeester Van Kooten Stafbureau, Berry van Schijndel

Voorstel Vast te stellen het Procotol voor (mogelijke) integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers Maasdriel 2021. Inleiding Voor een goed functionerende overheid is vertrouwen van inwoners en ondernemers in de gemeente van basaal belang. Vertrouwen van de burger in de overheid winnen we alleen als sprake is van open en integer bestuur, waarbij we als bestuurders en volksvertegenwoordigers in ons gedrag het goede voorbeeld geven. Maar ook een integere overheid krijgt soms te maken met incidenten. Het goede voorbeeld houdt ook in, dat we signalen over mogelijke integriteitsschendingen actief in een zo vroeg mogelijk stadium met elkaar bespreken. En zo nodig op een transparante, onafhankelijke wijze onderzoek doen naar mogelijke integriteitsschendingen. Met de raadsbesluiten van 24 september 2015 heeft uw raad gedragscodes integriteit vastgesteld voor volksvertegenwoordigers en voor burgemeester en wethouders. In de gedragscode is vastgelegd dat de raad goede afspraken vastlegt voor de processtappen die worden gevolgd ingeval van een vermoeden van een integriteitschending door een politieke ambtsdrager van de gemeente. Het ‘Procotol voor (mogelijke) integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers Maasdriel 2021’ bevat handvatten voor het bespreken van integriteitssignalen en de te doorlopen processtappen.

Het protocol is gebaseerd op een uitgave van het Steunpunt Integriteitsonderzoek Politieke Ambtsdragers, dat is ingesteld door het Ministerie van BZK. Die uitgave (Wegwijzer Vermoeden integriteitsschending politieke ambtsdragers) hebben wij als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Participatie N.v.t. Argumenten 1.1 Klankborden over integriteitssignalen. Als iemand geconfronteerd wordt met iets wat lijkt op een integriteitsschending, is het belangrijk daarover eerst te klankborden. Klankborden kan met de burgemeester, de secretaris, de griffier, een vertrouwenspersoon of met het Steunpunt Politieke Ambtsdragers.

2

1.2 Klankborden met een vertrouwenspersoon Als politieke ambtsdragers willen klankborden met een externe vertrouwenspersoon, kan daarvoor het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur (OTWB) worden benaderd. Het OTWB is opgericht door de Nederlandse Vereniging van Raadsleden, de Wethoudervereniging, het Genootschap van Burgemeesters en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Een factsheet over het OTWB is bijgevoegd bij dit raadsvoorstel. 1.3 Formele meldingen integriteitsschendingen bij de burgemeester Formele meldingen worden gedaan bij de burgemeester. Als de melding over de burgemeester gaat, wordt de melding gedaan bij de plaatsvervangend voorzitter van de raad, die daar de Commissaris van de Koning bij betrekt. 1.4 Onderzoek naar de te nemen vervolgstappen De burgemeester onderzoekt als eerste wat er met een melding gedaan moet worden. Daar zijn meerdere uitkomsten mogelijk, maar de meest vergaande is dat er een feitenonderzoek moet plaatsvinden. 1.5 Feitenonderzoek en rapportage De burgemeester geeft opdracht voor een feitenonderzoek aan een onafhankelijke onderzoeker. In het protocol is aangegeven waar zo’n onderzoek aan moet voldoen. Het Steunpunt Integriteitsonderzoek kan worden betrokken bij het opstellen van de onderzoeksvraag. Daarna wordt het onderzoek uitgevoerd.

De onderzoeker draagt zorg voor een mogelijkheid van wederhoor op de voorlopige resultaten. De onderzoeker brengt rapport uit aan de burgemeester. Het rapport bevat alleen feitelijke bevindingen, geen oordeel, dat is voorbehouden aan uw raad. 1.6 Bespreking onderzoek en oordeel gemeenteraad Het rapport wordt besproken in het Seniorenconvent. Op basis daarvan maakt de Griffier een raadsvoorstel. Vervolgens worden de resultaten van het onderzoek besproken in de gemeenteraad. De gemeenteraad spreekt zijn oordeel uit. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Rol Seniorenconvent Zoals hiervoor is beschreven, is voor dit proces een duidelijke rol weggelegd voor het Seniorenconvent. Het Seniorenconvent heeft nog geen formele status. Voor o.a. dit proces (maar bijvoorbeeld ook vanwege het in voorbereiding zijnde protocol geheimhouding) moet het Seniorenconvent geformaliseerd worden. Een voorstel daartoe wordt door ons college voorbereid. 1.2 Impact onderzoek op betrokkenen – zorgvuldige communicatie en evaluatie De impact van een onderzoek naar bestuurders en volksvertegenwoordigers is groot. Vaak zijn verdenkingen tegen een politieke ambtsdrager al publiek bekend, waardoor de media een belangrijke rol kunnen spelen gedurende het onderzoek. Het is daarom belangrijk dat er goed wordt nagedacht over de interne en externe communicatie.

Bij het proces wordt daarom van begin af aan een communicatieadviseur betrokken. Zelfs als er uit het onderzoek blijkt dat er geen verwijt gemaakt kan worden, heeft de casus meestal een grote impact op alle betrokkenen. Wat kan ervan geleerd worden en welke

3

invloed hebben de melding en de gevolgde stappen? Om die reden plant de burgemeester na raadsbehandeling een evaluatiegesprek met degene waarnaar onderzoek is verricht. Ook voor de organisatie is het van belang om met de betrokkenen na afloop het gesprek te voeren, bijvoorbeeld als het gaat om medewerkers die benaderd zijn voor het onderzoek. Op deze manier kan de organisatie voorkomen dat er sentimenten of misinterpretaties blijven leven die op de lange termijn een veilige en open cultuur, waarin het bespreken en melden van niet-integer gedrag normaal is, in de weg staan. Programma duurzaamheid N.v.t. Financiën (incl. BTW-effect) Aan dit voorstel zijn geen financiële consequenties verbonden. Interne werkzaamheden die voortvloeien uit dit protocol worden uitgevoerd binnen de bestaande formatie. Voor de uitvoering van onafhankelijk integriteitsonderzoek worden de benodigde middelen zoveel als mogelijk gedekt uit bestaande budgetten of – als dat niet mogelijk is – met een verzoek om aanvullende middelen. Bedrijfsvoering De uitvoering van dit protocol is belegd bij de burgemeester, die zich daarin laat bijstaan door de gemeentesecretaris en de griffier. Ambtelijke ondersteuning wordt geleverd door een integriteitscoördinator.

De integriteitscoördinator is belast met het coördineren en het actualiseren van het gemeentelijke integriteitsbeleid en het bieden van procesondersteuning bij integriteitssignalen en -meldingen. Uitvoering Planning Dit protocol wordt na vaststelling algemeen bekend gemaakt en treedt daarna in werking. Handhaving Dit protocol geeft houvast voor het bespreken van integriteitssignalen en het onderzoeken van integriteitsmeldingen. Het is echter geen juridisch bindende verordening. Afwijken is daarom mogelijk als de situatie daar om vraagt. Afwijkingen van dit proces zullen worden gemeld aan – en zo nodig besproken in – het Seniorenconvent. Communicatie Dit protocol wordt algemeen bekend gemaakt door publicatie in het Gemeenteblad en openbaar gemaakt via www.overheid.nl en de gemeentelijke website. Evaluatie / controle Op grond van de beide gedragscodes maakt uw raad afspraken over de periodieke bespreking van het onderwerp integriteit in het algemeen en van de gedragscode in het bijzonder. Wij stellen voor in dat kader ook de uitvoering van dit protocol periodiek aan de orde te stellen.

4

Nota van wijzigingen

Bijlagen 1 Concept Procotol voor (mogelijke) integriteitsschendingen door politieke ambtsdragers Maasdriel 2021 2 Wegwijzer Vermoeden integriteitsschending politieke ambtsdragers 3 Factsheet Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur

5