Raadsvoorstel principeverzoek uitbreiding windpark A2 Bommelerwaard

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

:

Raadsvoorstel principeverzoek uitbreiding windpark A2 Bommelerwaard

Kern van het raadsvoorstel Op 23 juni 2025 heeft de gemeente een principeverzoek ontvangen voor de uitbreiding van windpark A2 Bommelerwaard (het bestaande windpark in Zaltbommel). Initiatiefnemer beoogt dit windpark met 1 of 2 windturbines (tiphoogte tussen de 180 en 250 meter) uit te breiden in zuidelijke richting op het grondgebied van de gemeente Maasdriel op de percelen kadastraal bekend als MDL01-M-1681 (noordelijke turbine) en MDL01-M-2516 (zuidelijke turbine). Voorgesteld wordt om voor beide turbines een negatief principebesluit te nemen. Reden hiervoor is dat beide turbines niet voldoen aan de eis van 50% lokaal eigendom zoals beschreven in de spelregels voor wind in de Visie Zon en Wind Maasdriel. Aanvullend geldt dat de zuidelijke turbine (perceel MDL01-M-2516) niet haalbaar is gelet op de provinciale afstandsnorm van 2 keer tiphoogte én deze de ontwikkeling van het Veilingweggebied in directe zin belemmert. Gerelateerde raadsstukken Visie Zon en Wind Maasdriel Regionale Energie Strategie

Raadsvoorstel

Onderwerp

:

Raadsvoorstel principeverzoek uitbreiding windpark A2 Bommelerwaard

Zaaknummer

: 1426947

Datum collegevergadering

: 4 november 2025

Datum raadsbesluit

: 18 december 2025

Datum raadsvergadering

: 18 december 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder Claassen

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD

Voorstel 1. Een negatief principebesluit te nemen voor de windturbine gesitueerd op kadastraal perceel MDL01-M-1681 (noordelijke turbine). 2. Een negatief principebesluit te nemen voor de windturbine gesitueerd op kadastraal perceel MDL01-M-2516 (zuidelijke turbine). Inleiding Op 23 juni 2025 heeft de gemeente van De Sassert B.V, een van de initiatiefnemers van het bestaande windpark A2 Bommelerwaard, een principeverzoek ontvangen. Het principeverzoek ziet toe op de uitbreiding van windpark A2 Bommelerwaard (het bestaande windpark in Zaltbommel). Initiatiefnemer beoogt met 1 of 2 windturbines in zuidelijke richting uit te breiden op het grondgebied van de gemeente Maasdriel. Concreet heeft initiatiefnemer hiervoor de percelen kadastraal bekend als MDL01M-1681 (noordelijke turbine) én MDL01-M-2516 (zuidelijke turbine) aangedragen. De turbines krijgen daarbij een tiphoogte (hoogste punt) tussen de 180 en 250 meter. Via het doortrekken van de lijnopstelling van het bestaand windpark langs de A2 wordt de uitbreiding gerealiseerd. Op afbeelding 1 tot en met 3 is het beoogde zoekgebied van initiatiefnemer weergegeven.

Afbeelding 1 (hierboven): kadastraal perceel MDL01-M-1681 (noordelijke turbine)

Afbeelding 2 (hierboven): kadastraal perceel MDL01-M-2516 (zuidelijke turbine)

Afbeelding 3 (hierboven): aangedragen locaties uitbreiding windpark A2 Bommelerwaard Voor het realiseren van de gevraagde uitbreiding is aanpassing van het omgevingsplan noodzakelijk. Normaliter neemt het college een principebesluit. Gezien de impact die windturbines hebben op de omgeving, heeft de gemeenteraad bij het vaststellen van de Visie Zon en Wind Maasdriel bepaald dat principeverzoeken voor windturbines ook aan de gemeenteraad voorgelegd moeten worden. Om die reden leggen we dit principeverzoek aan uw raad voor. Participatie Formeel is burgerparticipatie in de fase van een principeverzoek nog niet aan de orde. Initiatiefnemer geeft aan dat hij de omwonenden binnen een straal van 750 meter van het plangebied al heeft geïnformeerd over zijn voornemen. In de ruimtelijke procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan is participatie en het opstellen van een participatieplan verplicht op grond van de Omgevingswet, het Klimaatakkoord en onze visie Zon en Wind Maasdriel. Initiatiefnemer geeft aan zich hieraan te committeren, maar heeft nog geen participatieplan opgesteld.

Argumenten 1.1/2.1 Initiatief voldoet niet aan spelregels Visie Zon en Wind Maasdriel (50% coöperatief lokaal eigendom niet haalbaar) In zowel het Klimaatakkoord als de spelregels van de Visie Zon en Wind Maasdriel is aangegeven dat initiatiefnemers moeten motiveren hoe zij ten minste 50% coöperatief lokaal eigendom gaan realiseren. Dit om draagvlak, zeggenschap en profijt voor de omgeving te bewerkstelligen. Bedoeling is dat inwoners vanaf de start meegenomen worden in de planvorming. In voorliggend principeverzoek (zie bijlage III) geeft initiatiefnemer aan dit uitdagend te vinden en vraagt om die reden om maatwerk. Initiatiefnemer bestaat uit een besloten vennootschap van buiten de gemeente Maasdriel met 20% participatie van de Windunie. Voorzien wordt in een optie waarbij de nadruk ligt op het feit dat de omgeving profiteert, in plaats van hoe de omgeving participeert. De Windunie is weliswaar een coöperatie, maar dit is een landelijke coöperatie van eigenaren van zonen windenergieproducenten en geen lokale of regionale gebieds- of energiecoöperatie. De benadering van “lokaal eigenaarschap” van de initiatiefnemer is vooral gericht op het economisch meeprofiteren van omwonenden, grondeigenaren en ondernemers in de omgeving. Dit terwijl de achterliggende gedachte van lokaal eigendom niet alleen economisch, maar ook participatief van aard is.

De betrokkenheid van een gebiedscoöperatie waarbij geïnteresseerde burgers vanaf de planvorming kunnen meedenken, meebeslissen en laagdrempelig kunnen meeprofiteren is in een dergelijke constructie ondergeschikt. Het ontbreken van een lokale gebiedscoöperatie maakt het invulling geven aan het participatief component van 50% lokaal eigendom mogelijk niet haalbaar, hetgeen initiatiefnemer zelf ook onderschrijft. 1.2/2.2 Verzoek is beperkt uitgewerkt Voorliggend principeverzoek (zie bijlage III) is beperkt uitgewerkt. Dit betekent dat een aantal belangrijke zaken als een meer afgebakende bandbreedte qua tiphoogte en concrete bedragen voor een omgevingsfonds en compensatieregeling nog nadere uitwerking behoeven. Naar aanleiding van aanvullende vragen heeft initiatiefnemer hier meer richting in gegeven (zie bijlage IV en V), maar bij bijvoorbeeld tiphoogte en bijdrage omgevingsfonds blijven aangehaalde bandbreedtes aanwezig. Deze beperkte uitwerking maakt dat op deze punten nog onduidelijk is waar uw raad exact op beslist. 2.3

Locatie zuidelijke turbine (perceel MDL01-M-2516) niet realistisch vanwege de te korte afstand tot naastgelegen woningen Binnen de Visie Zon en Wind Maasdriel zijn verschillende zoekzones aangegeven op basis van kansrijkheid. Alhoewel de aandragen percelen van initiatiefnemer allebei in de groene zoekzone (grote kans) liggen, lijkt de locatie van de zuidelijke turbine (perceel MDL01-M-2516) op voorhand niet haalbaar. In de nabijheid van de zuidelijke turbine liggen namelijk 3 woningen binnen een straal van circa 350 meter. Op basis van provinciaal beleid is dit te dichtbij. De regelgeving op het gebied van geluids- en afstandsnormen voor windturbines is momenteel in ontwikkeling. Voor initiatieven tot en met 2 windturbines geldt op basis van artikel 4.430c van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) een geluidsnorm met een standaardwaarde van 45 dBLden en een maximumwaarde van 47 dBLden. Deze regels gelden – vanwege een uitspraak van de Raad van State van 30 juni 20211 – niet voor initiatieven vanaf 3 windturbines of meer. In die situaties kunnen gemeenten voorlopig zelf normen stellen. Uw raad heeft dit voor Burgerwindpark A2 Lage Rooijen destijds ook gedaan (zie raadsbesluit met kenmerk 245688). Voor geluid is toen een 1

Voor meer achtergrond, zie: Toelichting uitspraak Raad van State uitbreiding windpark Delfzijl Zuid | Informatiepunt Leefomgeving.

maximumwaarde van 47 dBLden gehanteerd. Bij het vaststellen van het inpassingplan voor Windpark Bommelerwaard A2 is in 2018 dezelfde maximumwaarde ook door de provincie Gelderland aangehouden. In afbeelding 4 hieronder zijn deze geluidscontouren voor beide windinitiatieven visueel weergegeven.

Afbeelding 4 (hierboven): geluidscontouren op basis van 45 en 47 dBLden Vanwege het ontbreken van een landelijke afstandsnorm (let op: niet geluidsnorm) heeft provincie Gelderland op 2 juni 2025 een voorstel aangenomen waarin een afstandsnorm voor windturbines is aangegeven (zie bijlage VI). Hierin is een afstandsnorm van 2 keer tiphoogte tot gevoelige bestemmingen (voornamelijk woningen) aangehouden. Naar verwachting wordt in 2026 deze richtlijn in de provinciale verordening opgenomen, waarmee deze juridisch bindend wordt. Ambtelijk heeft de provincie medegedeeld dat zij bij aanvragen nu al rekening houdt met deze norm. In afbeelding 5 hieronder is voor beide windparken de contour van deze afstandsnorm visueel weergegeven.

Afbeelding 5 (hierboven): contouren afstandsnorm minimale (180 meter) en maximale (250 meter) tiphoogte windpark A2 Bommelerwaard

In tabel 1 hieronder staat het aantal woningen binnen de geluids- en afstandsnormen weergegeven. Noordelijke turbine 0 woningen

Zuidelijke turbine Landelijke geluidsnorm BAL 0 woningen bij 47 dBLden (art. 4.430c) 4 woningen bij 45 dBLden Provinciale afstandsnorm 2x 0 woningen bij 180 m 3 woningen bij 180 m tiphoogte tiphoogte tiphoogte 1 woning bij 250 m 6 woningen bij 250 m tiphoogte tiphoogte Gemeentelijke geluidsnorm 0 woningen 0 woningen bij 47 dBLden bestaand windpark 4 woningen bij 45 dBLden Tabel 1 (hierboven): aantal woningen binnen de geluids- en afstandscontouren bij uitbreiding windpark A2 Bommelerwaard Uit bovenstaande tabel blijkt dat de locatie van de zuidelijke turbine (perceel MDL01M-2516) gezien de provinciale afstandsnorm (2x tiphoogte) ook bij de laagste tiphoogte (180 meter) te dicht bij meerdere woningen ligt. Gelet op het provinciaal beleid is dit niet voorstelbaar. Op basis van deze toets op hooflijnen wordt deze locatie niet geschikt geacht voor de oprichting van een windturbine. In theorie zou het bestemmen van meerdere van deze woningen tot ‘molenaarswoningen’ (bedrijfswoningen) een oplossing bieden2. In de praktijk zijn de mogelijkheden hiervoor beperkt: misschien dat maximaal 1 molenaarswoning haalbaar is. Het herbestemmen van meerdere woningen naar molenaarswoning is namelijk een oneigenlijk gebruik van de bestemming, welke geen standhoudt bij de Raad van State. Om die reden heeft de provincie Gelderland deze optie ambtelijk ook ontraden.

Aanvullend zou deze oplossing niet passen binnen het gemeentelijk beleid, waarbij juist terughoudendheid en het aantonen van nut en noodzaak van een bedrijfswoning centraal staan. Al met al is de locatie van de zuidelijke turbine (MDL01-M-2516) niet realistisch vanwege een te korte afstand tot naastgelegen woningen bij de laagste tiphoogte (180 meter). 2.4 Zuidelijke turbine (MDL01-M-2516) hindert ontwikkeling Veilingweggebied De locatie voor de zuidelijke turbine (perceel MDL01-M-2516) ligt midden in het Veilingweggebied. Dit gebied is bedoeld voor bedrijven in de (glas)tuinbouwsector. Het toestaan van een windturbine maakt dat er om redenen van veiligheid ook een zone direct rondom de turbine vrij van niet gerelateerde activiteiten en gebouwen dient te blijven. Daarmee zou deze turbine de ontwikkeling van het Veilingweggebied kunnen hinderen. Vanuit de optiek van het maximaliseren van de ontwikkeling van het Veilingweggebied is dit onwenselijk. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Noordelijke turbine (perceel MDL01-M-1681) lijkt ruimtelijk haalbaar Zoals bij argument 1.1 en 1.2 uiteengezet is de noordelijke turbine (perceel MDL01M-1681) ontraden. Daarbij is het advies voor dit negatieve principebesluit primair gebaseerd op het feit dat aanvrager aangeeft niet te kunnen voldoen aan de beleidsmatige spelregel van 50% lokaal eigendom uit de Visie Zon en Wind Maasdriel.

Gelet op ruimtelijke aspecten als geluidsbelasting voor de omgeving, slagschaduw op gevoelige objecten en impact op het landschap lijkt de noordelijke turbine wel haalbaar. Bij een tiphoogte van 180 meter wordt bijvoorbeeld voldaan aan de afstandsnorm van 2 2

Een molenaarswoning is vergelijkbaar met een bedrijfswoning en geniet ten opzichte van de eigen bedrijfsactiviteiten minder bescherming.

keer tiphoogte, waarmee er binnen het provinciale beleid voldoende afstand is tot gevoelige objecten (bijvoorbeeld solitair gelegen woningen). Aanvullend sluit de noordelijke turbine aan bij de lijnopstelling van het bestaande windpark A2 Bommelerwaard en is het gelegen in een gebied met beperkte landschappelijke waarde. Beide zaken beperken de aantasting van het landschap. Tot slot is de noordelijke turbine op circa 1.750 meter van de dichtstbijzijnde woonwijk binnen de bouwde kom gepositioneerd (Hedel/Velddriel). Gelet op deze toets op hoofdlijnen lijkt de noordelijke turbine ruimtelijk gezien haalbaar. Het voorstel tot het afgeven van een negatief principebesluit is derhalve primair op het niet kunnen voldaan aan de beleidsmatige spelregels voor grootschalige windopstellingen gebaseerd. 1.2/2.1 Turbines kunnen bijdrage leveren energiebehoefte Veilingweggebied Het initiatief is afkomstig van een onderneming van buiten de gemeente Maasdriel in combinatie met de Windunie. Initiatiefnemer geeft daarbij aan dat er contacten zijn met ondernemers in het Veilingweggebied voor de afname van energie. Door de ligging in de nabijheid van (noordelijke turbine) en in (zuidelijke turbine) het Veilingweggebied kan dit initiatief een bijdrage leveren aan de behoefte aan duurzame energie voor (glas)tuinbouwbedrijven in dit concentratiegebied.

De mogelijkheid van initiatiefnemer om gebruik te maken van de bestaande netaansluiting met gecontracteerd vermogen van windpark A2 Bommelerwaard helpt hierbij. Vanwege de exacte positionering geldt daarbij voor de noordelijke turbine dat dit kan zonder de ontwikkeling van het Veilingweggebied te hinderen, waar dit bij de zuidelijke turbine (zie argument 2.4) mogelijk wel het geval is. Inclusie Niet van toepassing. Programma duurzaamheid Maasdriel werkt toe naar een CO2 neutrale toekomst. Dit vraagt om een afname van het gebruik van fossiele brandstoffen en een toename van lokaal opgewekte duurzame energie. In de Visie Zon en Wind Maasdriel is vastgelegd dat we deze energie bij voorkeur opwekken met zonnedaken en als het nodig is onder voorwaarden met een deel zon-op-land en middels een aantal windturbines. In deze visie is ook vastgelegd dat initiatiefnemers van grotere energieprojecten zoals windturbines een participatieplan opstellen (als onderdeel van hun projectplan) dat als doel heeft: inwoners vanaf de start bij het initiatief betrekken, inwoners meenemen in de planvorming en inwoners laten meedoen in de omslag naar een energieneutraal Maasdriel en hen daarvan te laten profiteren. De initiatiefnemers wordt gevraagd te onderbouwen hoe ze ten minste 50% of meer in coöperatief lokaal eigendom gaan realiseren.

In regionaal verband zijn middels de Regionale Energie Strategie (RES) afspraken gemaakt over de opwek van duurzame energie. De raad van Maasdriel heeft in juni 2021 met de vaststelling van het RES 1.0 bod de ambitie uitgesproken om voor de periode tot 2030, naast de 3 windturbines welke recentelijk zijn gerealiseerd, nog 2 windturbines te realiseren. In totaal zou Maasdriel hiermee in 2030 jaarlijks 70 GWh aan windenergie opwekken. Door de verbeterde stand der techniek is de verwachting dat de 5 windturbines samen 80 GWh per jaar kunnen opwekken. Indiener van het voorliggende principeverzoek is geen lokale of regionale energiecoöperatie en geeft zelf aan waarschijnlijk niet aan de 50% coöperatief lokaal eigenaarschap te kunnen voldoen. De nadruk wordt meer gelegd op het leveren van energie aan lokale ondernemers en de mogelijkheid om te investeren door ondernemers en inwoners. Het realiseren van deze turbines, mits uitvoerbaar, zou bijdragen aan de opwek van duurzame energie.

Financiën (incl. BTW-effect) Voor dit principeverzoek brengt de gemeente bij initiatiefnemer leges in rekening. Aangezien dit principeverzoek aan de gemeenteraad is gericht, bedragen de leges voor dit verzoek € 3.904,00. Dit conform paragraaf 2.2 van de ‘Verordening op de heffing en de invordering van leges gemeente Maasdriel 2025’. Bedrijfsvoering De behandeling van dit principeverzoek maakt deel uit van de reguliere werkzaamheden. Uitvoering Planning Zo spoedig mogelijk na het nemen van een principebesluit, wordt bijgevoegde antwoordbrief (zie bijlage II) verstuurd naar de initiatiefnemer. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Zo spoedig mogelijk na het nemen van een principebesluit, wordt bijgevoegde antwoordbrief (zie bijlage II) verstuurd naar de initiatiefnemer. Ook zal er een persbericht vanuit de gemeente aan de media worden aangeboden. Evaluatie / controle Niet van toepassing.

Bijlagen - Bijlage I: raadsbesluit - Bijlage II: antwoordbrief Sassert B.V. - Bijlage III: principeverzoek uitbreiding windpark A2 Bommelerwaard - Bijlage IV: memo aanvullende vragen principeverzoek windpark A2 Bommelerwaard - Bijlage V: vergelijkingstabel uitbreiding windparken - Bijlage VI: besluit provinciale staten ‘RES en 2x Tip’ - Bijlage VII: memo milieutechnische hoofdlijnen toets windpark Bommelerwaard en Lage Rooijen - Bijlage VIII: Visie Zon en Wind Maasdriel