Raadsvoorstel principeverzoek uitbreiding burgerwindpark A2 Lage Rooijen

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

:

Raadsvoorstel principeverzoek uitbreiding windpark Lage Rooijen

Kern van het raadsvoorstel Op 20 mei 2025 heeft de gemeente een principeverzoek ontvangen voor de uitbreiding van burgerwindpark A2 Lage Rooijen met 2 windturbines (tiphoogte tussen de 200 en 220 meter) aan de westkant van de A2 op de percelen kadastraal bekend als perceel HDL01-L-942 (oostelijke turbine) én HDL01-L-951 (westelijke turbine). Voorgesteld wordt om een positief principebesluit te nemen voor het nader onderzoeken van de mogelijkheid tot uitbreiding van het burgerwindpark A2 Lage Rooijen, onder de voorwaarden dat dit geen belemmering vormt voor de ontwikkeling van de Poort van Maasdriel, niet binnen de beschermingszone van de Maasdijk wordt gerealiseerd en voldoet aan de spelregels uit de Visie Zon en Wind Maasdriel. Gerelateerde raadsstukken Visie Zon en Wind Maasdriel Regionale Energie Strategie

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Raadsvoorstel principeverzoek uitbreiding windpark Lage Rooijen

Zaaknummer

: 1373748

Datum collegevergadering

: 4 november 2025

Datum raadsbesluit

: 18 december 2025

Datum raadsvergadering

: 18 december 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder Claassen

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD

Voorstel 1. Een positief principebesluit te nemen inhoudende dat de mogelijkheid voor uitbreiding van burgerwindpark A2 Lage Rooijen met 2 windturbines nabij de A2 langs de Maasdijk nader wordt onderzocht, met inachtneming van de volgende voorwaarden: A. Niet hinderen ontwikkeling Poort van Maasdriel B. Niet gesitueerd in beschermingszone Maasdijk C. Voldoen aan spelregels zon en wind volgens de Visie Zon en Wind Maasdriel Inleiding Op 20 mei 2025 heeft de gemeente een principeverzoek van Green Trust en Coöperatie Bommelerwaar, de initiatiefnemers van het bestaande burgerwindpark A2 Lage Rooijen, ontvangen. Het verzoek ziet toe op de uitbreiding van burgerwindpark A2 Lage Rooijen met 2 windturbines aan de westkant van de A2 op de percelen kadastraal bekend als perceel HDL01-L-942 (oostelijke turbine) én HDL01-L-951 (westelijke turbine). De turbines krijgen daarbij een tiphoogte (hoogste punt) tussen de 200 en 220 meter. Op afbeelding 1 en 2 is de beoogde locatie door initiatiefnemers weergegeven.

Afbeelding 1 & 2 (hierboven): aangedragen zoekgebied & nadere situering binnen zoekgebied o.b.v. belemmeringen Voor het realiseren van de gevraagde uitbreiding is aanpassing van het omgevingsplan noodzakelijk. Normaliter neemt het college een principebesluit. Gezien de impact die windturbines hebben op de omgeving, heeft de gemeenteraad bij het vaststellen van de Visie Zon en Wind Maasdriel bepaald dat principeverzoeken voor windturbines ook aan de gemeenteraad voorgelegd moeten worden. Om die reden leggen we dit principeverzoek aan uw raad voor. Participatie Formeel is burgerparticipatie in de fase van een principeverzoek nog niet aan de orde. Initiatiefnemer geeft aan dat hij de omwonenden binnen een straal van 1.000 meter van het plangebied al heeft geïnformeerd over zijn voornemen. In de ruimtelijke procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan is participatie en het opstellen van een participatieplan verplicht op grond van de Omgevingswet, het Klimaatakkoord en onze visie Zon en Wind Maasdriel. Initiatiefnemer geeft aan zich hieraan te committeren en heeft reeds een participatieplan opgesteld (zie bijlage V). Argumenten 1.1 Aangedragen locatie past binnen de visie In de visie ‘Zon en Wind Maasdriel’ heeft de gemeenteraad zoekgebieden aangewezen voor windturbines en grootschalige zonnevelden.

De zoekgebieden zijn daarbij voorzien van een gradatie van kansrijkheid (groot, gemiddeld, beperkt en zeer klein). Zie hiervoor afbeelding 3.

Afbeelding 3 (hierboven): kansrijkheid zoekgebieden grootschalige windopstellingen De door initiatiefnemer aangedragen locatie ligt in een zoekgebied dat volgens de visie als zeer kansrijk is bestempeld (zie rode cirkel afbeelding 3). De locatie ten westen van de A2 kenmerkt zich volgens de visie binnendijks overwegend door infrastructuurlandschap, met beperkte landschappelijke waarde. Ook staat de aangedragen locatie in een lijn met de overige windturbines aan de overzijde van de A2, wat zorgt voor enige landschappelijke rust. 1.2 Locatie is kansrijk voor uitbreiding burgerwindpark A2 Lage Rooijen De regelgeving op het gebied van geluids- en afstandsnormen voor windturbines is momenteel in ontwikkeling. Voor initiatieven tot en met 2 windturbines geldt op basis van artikel 4.430c van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) een geluidsnorm met een standaardwaarde van 45 dBLden en een maximumwaarde van 47 dBLden. Deze regels gelden – vanwege een uitspraak van de Raad van State van 30 juni 20211 – niet voor initiatieven vanaf 3 windturbines of meer. In die situaties kunnen gemeenten voorlopig zelf normen stellen. Uw raad heeft dit voor Burgerwindpark A2 Lage Rooijen destijds ook gedaan (zie raadsbesluit 245688). Voor geluid is toen een maximumwaarde van 47 dBLden gehanteerd. In afbeelding 4 hieronder zijn deze geluidscontouren voor beide windinitiatieven visueel weergegeven.

1

Voor meer achtergrond, zie: Toelichting uitspraak Raad van State uitbreiding windpark Delfzijl Zuid | Informatiepunt Leefomgeving.

Afbeelding 4 (hierboven): geluidscontouren op basis van 45 en 47 dBLden burgerwindpark Lage Rooijen Vanwege het ontbreken van een landelijke afstandsnorm (let op: niet geluidsnorm) heeft provincie Gelderland op 2 juni 2025 een voorstel aangenomen waarin een afstandsnorm voor windturbines is aangegeven (zie bijlage VI). Hierin is een afstandsnorm van 2 keer tiphoogte tot gevoelige bestemmingen (voornamelijk woningen) aangehouden. Naar verwachting wordt in 2026 deze richtlijn in de provinciale verordening opgenomen, waarmee deze juridisch bindend wordt. Ambtelijk heeft de provincie medegedeeld dat zij bij aanvragen nu al rekening houdt met deze norm. In afbeelding 5 hieronder is voor beide windparken de contour van deze afstandsnorm visueel weergegeven.

Afbeelding 5 (hierboven): contouren afstandsnorm minimale (200 meter) en maximale (220 meter) tiphoogte burgerwindpark Lage Rooijen In tabel 1 hieronder staat het aantal woningen binnen de geluids- en afstandsnormen weergegeven.

Landelijke geluidsnorm BAL (art. 4.430c) Provinciale afstandsnorm 2x tiphoogte

Westelijke turbine 0 woningen

Oostelijke turbine 0 woningen

0 woningen bij 200 m tiphoogte 0 woningen bij 220 m tiphoogte 0 woningen

0 woningen bij 200 m tiphoogte 2 woningen bij 220 m tiphoogte 0 woningen

Gemeentelijke geluidsnorm bestaand windpark Tabel 1 (hierboven): aantal woningen binnen de geluids- en afstandscontouren bij uitbreiding burgerwindpark Lage Rooijen Uit bovenstaande tabel blijkt dat bij de laagste tiphoogte (200 meter) naar verwachting voldaan kan worden aan de geluids- en afstandsnormen. Bij de hoogste tiphoogte (220

meter) is dit voor de oostelijke turbine (perceel HDL01-L-942) in beginsel niet het geval, vanwege strijdigheid met de provinciale afstandsnorm voor 2 woningen. Op basis van deze toets op hoofdlijnen worden de aangedragen locaties kansrijk geacht voor de oprichting van 2 windturbines. Bij de laagste aangevraagde tiphoogte van 200 meter wordt geen strijdigheid met geluids- en afstandsnormen voorzien. Bij de hoogste tiphoogte van 220 meter is dit mogelijk wel het geval, maar gezien de beoogde bandbreedte in tiphoogte is het bij voorbaat geen onrealistisch verzoek. Initiatiefnemer zelf heeft aangegeven dat een tiphoogte van 210 meter haalbaar is. Deze variant is niet expliciet getoetst en behoeft vervolgonderzoek in de ruimtelijke procedure na een positief principebesluit. 1.3 Turbine kan bijdrage leveren aan energievoorziening Poort van Maasdriel Door de ligging buiten – maar in de nabijheid van – het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein de Poort van Maasdriel kan de realisatie van het windpark een koppelkans vormen. Bedrijven in de Poort van Maasdriel hebben namelijk behoefte aan energie. Mogelijk kan dit initiatief ook een rol spelen bij het tegengaan van de netcongestie voor de realisatie van dit project.

1.4 Initiatief draagt bij aan opwek duurzame energie en behalen RESdoelstellingen Het uitbreiden van het bestaande burgerwindpark A2 Lage Rooijen met 2 winturbines zorgt bij een tiphoogte van 200 tot 220 meter voor een energieopwek van circa 4 tot 8 MW totaal. Op jaarbasis ligt de duurzame energieproductie zodoende tussen de 30.000 en 40.000 MWh. Daarmee draagt de uitbreiding bij aan de grootschalige opwek van duurzame energie enerzijds en het behalen van de RES-doelstellingen (Regionale Energiestrategie) van de gemeente anderzijds. In RES bod 1.0 (zie raadsbesluit 178601) heeft uw raad de ambitie uitgesproken om tot 2030 nog 2 nieuwe windturbines te realiseren. In juni 2025 heeft uw raad een raadsinformatiebrief met voortgangsrapportage over de stand van zaken van het RES-bod ontvangen. 1.5 Regie gemeente groter bij verlenen medewerking In de Elektriciteitswet 1998 (art. 9e lid 1) is bepaald dat de provincie bevoegd gezag is bij energieprojecten met een vollastvermogen van 5 MW of meer. De uitbreiding van burgerwindpark Lage Rooijen met 2 windturbines valt in deze categorie, waarmee de provincie formeel bevoegd gezag is. De Elektriciteitswet biedt de provincie echter de mogelijkheid om de bevoegdheid over te dragen aan de gemeente, zodat de gemeente zelf de procedure kan voeren. Dit heeft de provincie destijds bij het nu in aanbouw zijnde windpark gedaan.

Ambtelijk is recentelijk bevestigd dat de provincie bereid is om de bevoegdheid voor deze uitbreiding over te dragen aan de gemeente mits alle besluiten gecoördineerd worden behandeld. Wanneer de gemeente zelf medewerking verleent aan de beoogde uitbreiding komt de regie op de realisatie van dit project bij de gemeente te liggen. Het stelt de gemeente bijvoorbeeld in staat eisen aan de realisatie van dit initiatief te verbinden en bij te sturen indien nodig. In argument 1.6 zijn een aantal relevante eisen hieromtrent genoemd. Bij dit alles dient opgemerkt te worden dat per 1 januari 2026 de Energiewet in werking treedt. Het ziet ernaar uit dat de provincie dan geen bevoegd gezag meer is bij initiatieven met een vollastvermogen lager dan 15 MW. Waarschijnlijk valt dit initiatief dan rechtstreeks onder de bevoegdheid van de gemeente.

1.6 Het stellen van voorwaarden is mogelijk en raadzaam voor goede realisatie Voor een optimale realisatie van de beoogde uitbreiding van burgerwindpark A2 Lage Rooijen, is het raadzaam om een aantal voorwaarden aan medewerking te verbinden. Dit om afstemming met andere projecten, belangen en waarden te borgen: I. In de omgeving van het plangebied is de gemeente voornemens om een nieuw bedrijventerrein te ontwikkelen, de Poort van Maasdriel. Op dit moment zijn er op Rijks- en provinciaal niveau maatregelen in ontwikkeling om nieuwe normen qua geluid en slagschaduw op te stellen (zie argument 1.2). Alhoewel de uitkomst hiervan deels onzeker is, is het onwenselijk wanneer de realisatie van dit initiatief de ontwikkeling van de Poort van Maasdriel zou belemmeren. Zodoende is het raadzaam om als voorwaarde op te nemen dat deze ontwikkeling de Poort van Maasdriel niet mag belemmeren. II. Op afbeelding 2 is te zien dat de windturbine het meest dicht bij de A2 in de nabijheid van de Maasdijk is gesitueerd. Vanuit het Waterschap Rivierenland is aangegeven dat windturbines, onder meer vanwege de fundering, niet binnen de beschermingszone van de dijk mogen worden geplaatst. De oostelijke turbine is ingetekend nabij deze zone. Voor de zekerheid wordt deze eis daarom voorgesteld, om zo het beschermend vermogen van de dijk te waarborgen. III.

Uw raad heeft in paragraaf 4.2 van de visie ‘Zon en Wind Maasdriel’ een aantal spelregels vastgesteld waarin initiatieven als deze aan moeten voldoen. Concreet gaat het dan om zaken als 50% lokaal coöperatief eigendom, verplichte participatie met de omgeving, compensatiefonds voor direct getroffenen, bijdrage in een gemeentebreed gebiedsfonds en investeringen in landschapsversterking van de directe omgeving. Het is aan te bevelen om het voldoen aan deze spelregels als voorwaarde mee te geven. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Positief principebesluit nog geen garantie voor doorgang initiatief Wanneer uw raad instemt met dit voorstel, dan neemt u een positief principebesluit. Na dit positieve principebesluit en het ontvangen van een toereikende aanvraag (inclusief benodigde onderzoeken), wordt de ruimtelijke procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan opgestart. Tijdens het doorlopen van de ruimtelijke procedures kan blijken dat het realiseren van het initiatief bij nader inzien niet mogelijk blijkt, bijvoorbeeld door onoplosbare strijdigheid met ruimtelijke wetgeving, reacties van medeoverheden (zoals provincie, Waterschap, Ministerie van Defensie) of het niet kunnen voldoen aan de zelf gestelde voorwaarden. Dit kan resulteren in het niet doorgaan van het initiatief.

1.2 Positief principebesluit beperkt toekomstige weigeringsmogelijkheden Wanneer u instemt met beslispunt 1, dan neemt uw raad een positief principebesluit. In feite geeft u met dit besluit aan dat de voorgestelde locatie beleidsmatig geschikt lijkt te zijn voor de plaatsing van 2 turbines. Tijdens de ruimtelijke procedure kan blijken dat realisatie niet mogelijk is, vanwege strijdigheid met wettelijke normen of andere zwaarwegende belangen. Wanneer dergelijke zaken niet uit de ruimtelijke procedures naar voren komen, zijn de weigeringsmogelijkheden van uw raad bij de toekomstige wijziging van

het omgevingsplan beperkt. Dit blijkt uit jurisprudentie van de Raad van State, waarbij er een vertrouwenwekkende werking van een positief principebesluit van de gemeenteraad kan uitgaan. Het zonder goede ruimtelijke motivering afwijzen van de benodigde wijziging van het omgevingsplan is dan in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (vertrouwensbeginsel). 1.3 Locatie past binnen de visie Zon en Wind, maar impact omliggende landschapswaarden aanwezig Bij argument 1.1 en 1.2 is uiteengezet dat de locatie kansrijk is voor de uitbreiding van burgerwindpark A2 Lage Rooijen met 2 windturbines, onder meer gezien de kwalificatie van dit gebied in de Visie Zon en Wind Maasdriel, de status van infrastructuurlandschap (nabijheid A2) en de afstand tot naastgelegen woningen. Tegelijkertijd heeft het plaatsen van 2 windturbines met een tiphoogte tussen de 200 en 220 meter ook impact op de bredere omgeving eromheen, zoals de belevingswaarde van de buitendijkse natuurgebieden (status Gelders Natuur Netwerk), de recreatieve routes over de Maasdijk en het nabijgelegen wiel. Aangezien volgens de spelregels van Visie Zon en Wind Maasdriel Investeringen in duurzame energie samen moeten gaan met investeringen in het landschap en de omgeving, wordt de aantasting van de omliggende landschappelijke waarden beperkt.

Voor de gevraagde investering in het landschap zal na overleg een plan van aanpak ter goedkeuring moeten worden aangeboden aan het college. Zodoende wordt deze impact aanvaardbaar geacht. 1.4 Locatie ligt dicht bij bebouwde kom Zoals bij argument 1.2 uiteengezet zijn beide locaties in beginsel kansrijk voor de realisatie van een windturbine. Tegelijkertijd zijn de turbines goed zichtbaar in de omgeving. Gezien de afstand van circa 500 meter van de westelijke turbine (perceel HDL01-L-951) tot de rand van de bebouwde kom van een woonkern (Hedel), kan dit door omwonenden als storend worden ervaren (zie ook bijlage VII). Zo zijn er binnen een straal van 1.000 meter rondom de turbines ruim 150 woningen gesitueerd (zie ook afbeelding 6 hieronder). De 1.000 meter komt daarbij voort uit de omwonendenregeling van het bestaande burgerwindpark: omwonenden binnen deze afstand komen in aanmerking vanwege de invloed op hun leefomgeving. De gemeente heeft van inwoners ook meerdere brieven ontvangen dat zij zich zorgen maken over de impact van deze turbines op de omgeving en hun woongenot (zie bijlage VIII). Zij verzoeken de gemeente geen medewerking te verlenen aan dit initiatief.

Afbeelding 6 (hierboven): aantal woningen binnen invloedsgebied van 1.000 meter windpark Lage Rooijen Inclusie Niet van toepassing.

Programma duurzaamheid Maasdriel werkt toe naar een CO2 neutrale toekomst. Dit vraagt om een afname van het gebruik van fossiele brandstoffen en een toename van lokaal opgewekte duurzame energie. In de Visie Zon en Wind Maasdriel is vastgelegd dat we deze energie bij voorkeur opwekken met zonnedaken en als het nodig is onder voorwaarden met een deel zon-op-land en middels een aantal windturbines. In deze visie is ook vastgelegd dat initiatiefnemers van grotere energieprojecten zoals windturbines een participatieplan opstellen (als onderdeel van hun projectplan) dat als doel heeft: inwoners vanaf de start bij het initiatief betrekken, inwoners meenemen in de planvorming en inwoners laten meedoen in de omslag naar een energieneutraal Maasdriel en hen daarvan te laten profiteren. De initiatiefnemers wordt gevraagd te onderbouwen hoe ze ten minste 50% of meer in coöperatief lokaal eigendom gaan realiseren. In regionaal verband zijn middels de Regionale Energie Strategie (RES) afspraken gemaakt over de opwek van duurzame energie. De raad van Maasdriel heeft in juni 2021 met de vaststelling van het RES 1.0 bod de ambitie uitgesproken om voor de periode tot 2030, naast de 3 windturbines welke recentelijk zijn gerealiseerd, nog 2 windturbines te realiseren. In totaal zou Maasdriel hiermee in 2030 jaarlijks 70 GWh aan windenergie opwekken.

Door de verbeterde stand der techniek is de verwachting dat de 5 windturbines samen 80 GWh per jaar kunnen opwekken. Indiener van het voorliggende principeverzoek is de lokale gebiedscoöperatie Bommelerwaar samen met GreenTrust. Deze combinatie heeft recentelijke het Burgerwindpark A2 Lage Rooijen gerealiseerd. Coöperatie Bommelerwaar is 50% eigenaar en heeft 50% zeggenschap over het windpark. De Coöperatie Bommelerwaar heeft voor wat betreft het financieel eigendom en kennis van zaken ondersteuning gezocht bij gebiedscoöperatie Deltawind. Het aandeel van Deltawind zal via nieuwe financieringsrondes, waarbij de omgeving weer kan participeren, geleidelijk worden afgebouwd. Iedereen kan lid worden, meedenken en meepraten met coöperatie Bommelerwaar. In de ledenvergadering van de coöperatie is besloten om het voorliggende verzoek voor uitbreiding van het windpark in te dienen. Met de realisatie van de 2 turbines wordt de ambitie van Maasdriel op het gebied van de opwek van duurzame energie via windenergie ingevuld in lijn met de opgestelde spelregels uit de Visie Zon en Wind Maasdriel. Financiën (incl. BTW-effect) Wanneer uw raad besluit om een positief principebesluit te nemen en het project te starten, dan is daar capaciteit en kennis voor nodig. De kosten die hiermee gemoeid zijn, komen uiteindelijk voor rekening van de initiatiefnemer.

Hiervoor wordt eerst een intentieovereenkomst en vervolgens een anterieure overeenkomst afgesloten. Niet alle benodigde capaciteit en kennis is momenteel binnen de gemeente aanwezig. Om die reden is er direct behoefte aan deze zaken in het voortraject. Op basis van eerdere ervaringen blijkt dat een medewerker twee á drie dagen per week bezig is met het project voor de duur van de looptijd (meerdere jaren). Uitgaande van deze ervaring met het realiseren van burgerwindpark A2 Lage Rooijen verwachten wij dat wij dat een bedrag tussen de 250.000 en 300.000 euro gemoeid is met de projectleiding en ambtelijke ondersteuning van het project. Deze kosten worden middels de intentieovereenkomst en anterieure overeenkomst verhaald. Bedrijfsvoering Het doorlopen van de ruimtelijke procedures voor de realisatie van de beoogde uitbreiding kost capaciteit. Deze capaciteit is maar beperkt beschikbaar binnen het gemeentelijk apparaat. Daarom wordt beoogd om het restant van de benodigde capaciteit in te huren op kosten van de initiatiefnemer. Zie hiervoor de paragraaf ‘Financiën’.

Uitvoering Planning Zo spoedig mogelijk na het nemen van een principebesluit, wordt bijgevoegde antwoordbrief (zie bijlage II en III) verstuurd naar de initiatiefnemers. Bij een positief principebesluit en het ontvangen van een aanvraag wordt de ruimtelijke procedure voor het wijzigen van een omgevingsplan opgestart. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Zo spoedig mogelijk na het nemen van een principebesluit, wordt bijgevoegde antwoordbrief (zie bijlage II en III) verstuurd naar de initiatiefnemers. Ook zal er een persbericht vanuit de gemeente aan de media worden aangeboden. Evaluatie / controle Niet van toepassing.

Bijlagen - Bijlage I: raadsbesluit - Bijlage II: antwoordbrief Green Trust - Bijlage III: antwoordbrief coöperatie Bommelerwaar - Bijlage IV: principeverzoek uitbreiding BWP A2 Lage Rooijen - Bijlage V: participatie en communicatieplan initiatiefnemers - Bijlage VI: besluit provinciale staten ‘RES en 2x Tip - Bijlage VII: visualisaties burgerwindpark A2 Lage Rooijen - Bijlage VIII: ontvangen bezwaren omwonenden (30 ondertekenaars per 14-102025) - Bijlage IX: antwoordbrief college ingekomen brief principeverzoek Lage Rooijen - Bijlage X: vergelijkingstabel uitbreiding windparken - Bijlage XI: memo milieutechnische hoofdlijnen toets windpark Bommelerwaard en Lage Rooijen - Bijlage XII: Visie Zon en Wind Maasdriel