Raadsvoorstel Kostendekkingsplan WRP 2022-2026

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Kostendekkingsplan Water- en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Kern van het raadsvoorstel Op 19 mei 2022 is het Water- en Rioleringsplan (WRP) Bommelerwaard 2022-2026 in de raad vastgesteld. Het bijbehorende kostendekkingsplan is toen niet vastgesteld omdat de raad zich niet in één van de vijf voorgestelde scenario’s kon vinden. In samenwerking met de raad is een nieuw kostendekkingsplan opgesteld, en deze is nu vastgesteld. Met dit kostendekkingsplan sorteren we voor op het principe de gebruiker betaalt, en is er een duurzaamheidsprikkel aanwezig om het watergebruik te verminderen. Op basis van het kostendekkingsplan geldt vanaf 2023 een nieuwe staffelindeling, en zal de rioolheffing voor alle gebruikers omhooggaan. De perceeleigenaar betaalt een vast bedrag, het waterketentarief, van €238 voor alle water- en rioleringstaken. Alle gebruikers betalen een extra toeslag per m3 op basis van watergebruik. Het gebruikerstarief zal vanaf 2024 elk jaar met 5% stijgen.

Gerelateerde raadsstukken - Raadsvoorstel Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026 - 19 mei 2022 - (Zaaksysteem - 242292) - Raadsvoorstel Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2017-2021 - 20 april 2017 -(Verseon - 426724) - Raadsvoorstel Regionale Adaptatie Strategie en Samenwerkingsagenda & Plan van aanpak klimaatbestendig Maasdriel - 8 juli 2021 (Zaaksysteem 186345)

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Kostendekkingsplan Water- en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Zaaknummer

: 396489

Datum collegevergadering

: 30 augustus 2022

Datum raadsbesluit

: 13 oktober 2022

Datum raadsvergadering

: 13 oktober 2022

Portefeuillehouder

: Wethouder Van Hoften

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Realisatie en Beheer MSD, Heidi van den Oord

Voorstel 1. Het kostendekkingsplan 2022-2026 behorende bij het Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026 vast te stellen (bijlage 1); 2. Een extra voorziening, genaamd rioolvervanging (BBV44.1d), in te stellen ten behoeve van het rechtstreeks afschrijven van investeringen; 3. De financiële consequenties te verwerken in de begroting vanaf 2023; 4. De tarieven van de rioolheffing, te verwerken in de in december 2022 vast te stellen "Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2023"; 5. De “Verordening afvoer van hemel- en grondwater” vast te stellen (bijlagen 2a,b,c). Inleiding Riolering en gezondheid Maar weinig mensen beseffen hoe belangrijk riolering is. Weet u bijvoorbeeld dat de riolering en de drinkwatervoorziening sinds de 19e eeuw, voor de volksgezondheid meer hebben betekend dan de hele medische wetenschap daarna? Zonder de moderne riolering zouden we gemiddeld veel minder oud worden. Daarnaast verandert het klimaat en krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer. Daarom spannen wij ons graag in voor een goede water- en rioleringsvoorziening in Maasdriel. Zo werken we samen met onze inwoners en ondernemers aan een gezond, schoon en duurzaam Maasdriel. Water- en Rioleringsplan 2022-2026 Tijdens de raadsvergadering op 19 mei 2022 heeft u het Water- en Rioleringsplan (WRP) vastgesteld.

Hierdoor geven we invulling aan de Wet milieubeheer, deze wet verplicht het hebben van een gemeentelijk rioleringsplan (GRP). Daarnaast hebben gemeenten vanuit de Waterwet een zorgplicht voor regenwater en grondwater. In de Bommelerwaard is het GRP sinds 2012 opgegaan in het WRP. Kostendekkingsplan 2022-2026 Een kostendekkingsplan geeft een overzicht van alle kosten die voor goed water- en rioolbeheer nodig zijn. Hierbij gaat het zowel om de personele kosten, onderhoudskosten en onderzoekkosten als om de noodzakelijke vernieuwingsinvesteringen, klimaatmaatregelen en de huidige kapitaallasten. Zodra alle kosten in beeld zijn kan een tariefberekening van de rioolheffing worden gemaakt. De totale inkomsten en uitgaven moeten gedurende de gehele levenscyclus van de riolering in balans zijn. Het plan dient dus maximaal kostendekkend te zijn. In het kostendekkingsplan dat is bijgevoegd (bijlage 1) zijn de inkomsten en uitgaven in balans. Het kostendekkingsplan beschrijft wat de kosten voor de komende planperiode zijn en hoe we deze kosten voor de uitvoering van de gemeentelijke water- en rioleringstaken gaan betalen.

Op 19 mei 2022 is het Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026 vastgesteld. Het kostendekkingsplan is toen niet vastgesteld. U kon zich niet vinden in één van de vijf voorgestelde scenario’s en het college heeft toen opdracht gegeven om in samenwerking met een afvaardiging van u een nieuw scenario uit te werken. Op 8 juni 2022 heeft een afvaardiging van u de uitgangspunten voor het kostendekkingsplan vastgesteld. Met deze uitgangspunten is dit kostendekkingsplan (bijlage 1) opgesteld. De visie hierachter is dat alle gebruikers betalen en dat de gebruikers geprikkeld worden om duurzaam om te gaan met het gebruik van drinkwater. Zie voor meer informatie het kostendekkingsplan (bijlage 1) en het kopje financiën in dit voorstel. Rioolheffing 2022-2026 De bekostiging van de gemeentelijke water- en rioleringstaken gebeurt met een rioolheffing. Jaarlijks moet er een heffingsverordening vastgesteld worden om het innen van de rioolheffing mogelijk te maken, dit gebeurt altijd in december. Doordat de kosten deze planperiode hoger zijn, is er geen balans meer tussen de inkomsten en de benodigde uitgaven/kosten. De hoogte van de rioolheffing zal deze planperiode daarom stijgen. In 2022 is de rioolheffing op dezelfde manier, met dezelfde staffelindeling en tarieven als in 2021 geheven. Vanaf 2023 geldt de nieuwe staffelindeling.

De perceeleigenaar betaalt een vast bedrag, het waterketentarief, van €238 voor alle water- en rioleringstaken. Alle gebruikers betalen een extra toeslag per m3 op basis van watergebruik, dit gebruikerstarief zal vanaf 2024 jaarlijks met 5% worden verhoogd. Het gebruikerstarief loopt per staffelindeling op. Zie voor meer informatie het kostendekkingsplan (bijlage 1) en het kopje financiën in dit voorstel. Participatie Inwoners worden geïnformeerd over het vastgestelde Water- en Rioleringsplan op 19 mei, nadat ook het kostendekkingsplan 2022-2026 is vastgesteld. Daarnaast, bij het vervangen van de riolering zal er over het algemeen sprake zijn van een reconstructie van de openbare ruimte. De omwonenden en direct belanghebbenden worden dan betrokken bij het ontwerpproces. Ook worden omwonenden geactiveerd om het verhard oppervlak van hun eigen terrein af te koppelen. Argumenten 1.1 De inkomsten en uitgaven ten behoeve van doelmatig onderhoud van de rioleringsen waterketen is, in het kostendekkingsplan, in balans. Uitgangspunt bij de bepaling van de te heffen rioolheffing is dat de totale inkomsten en uitgaven gedurende de gehele levenscyclus van de riolering elkaar in evenwicht houden. De Provincie Gelderland zal bij het financieel toezicht op de gemeente nadrukkelijk beoordelen of het plan meerjarig kostendekkend is.

1.2 Het kostendekkingsplan legt de lasten van nu ook bij de gebruikers van nu. Uitgangspunt bij het kostendekkingsplan is dat de gebruikers van nu ook de lasten dragen, en niet een latere generatie hiervoor laten opdraaien. Om de kosten te kunnen dekken is het noodzakelijk dat de rioolheffing stijgt. 1.3 In het kostendekkingsplan omarmen we duurzaamheidsdoelstellingen. De nieuwe heffingsmaatstaf en de bijbehorende tarieven geven een impuls aan inwoners en ondernemers om het watergebruik te verminderen. 1.4 Een afvaardiging van u heeft op 8 juni 2022 de uitgangspunten voor het kostendekkingsplan bepaald. U kon zich niet vinden in één van de vijf voorgestelde scenario’s en het college heeft toen opdracht gegeven om in samenwerking met een afvaardiging van u een nieuw scenario uit te werken. Op 8 juni 2022 heeft een afvaardiging van u de uitgangspunten

voor het kostendekkingsplan vastgesteld. Met deze uitgangspunten is dit nieuwe kostendekkingsplan opgesteld. 2.1 De bestaande voorziening mag niet gebruikt worden voor het rechtstreeks afschrijven van investeringskosten. De bestaande voorziening is een zogenaamde ‘beklemmende voorziening’. Daarom hebben wij een extra voorziening nodig, waaruit we ook rechtstreeks kunnen afschrijven voor nieuwe investeringen. Over de investeringen die rechtstreeks ten laste komen van deze nieuwe voorziening, worden geen afschrijvings- en rentelasten berekend. Dit heeft een positieve invloed op de rioolheffing voor de lange termijn. 3.1 De bestaande budgetten zijn niet voldoende om aan onze opgaven, zoals beschreven in het WRP 2022-2026, te voldoen. In het WRP 2022-2026 zijn de voorgenomen investeringen en onderhoudswerkzaamheden vertaald in een uitvoeringsprogramma. De geraamde kosten dienen in de meerjarenbegroting te worden doorgevoerd. 5.1 Hierdoor wordt het hemel- en grondwater beleid juridisch geborgen. In situaties wanneer nodig kunnen wij juridisch afdwingen, dat het hemel- en grondwater beleid wordt gevolgd. Dit zorgt ervoor dat we toewerken naar een klimaatrobuuste gemeente, en daarbij ook bijdragen aan een fijnere en gezondere gemeente. Kanttekeningen/risico’s 1.1.1 Prijsstijgingen door marktontwikkelingen moeten jaarlijks worden onderzocht.

Alle kosten in het plan zijn gebaseerd op het prijspeil van 2021. Jaarlijks gaan we onderzoeken wat de invloed is van de prijsstijgingen op de te verwachten kosten. 1.1.2 Wanneer het huidige rentepercentage verandert, heeft dit direct invloed op de kosten. Het rentepercentage waarmee we hebben gerekend is 0,5%. De kans is groot dat het rentepercentage gaat stijgen. Als di gebeurt zijn de inkomsten en uitgaven niet in balans. Er zal dan onderzocht moeten worden om te heffing aan te passen of niet. 1.1.3 De vervangingsinvesteringen zijn moeilijk te voorspellen. De vervangingsinvesteringen zijn de belangrijkste kostenpost op de lange termijn. Deze zijn tegelijk ook het lastigst te voorspellen. Voor de korte termijn vervangingsinvesteringen is de kwaliteit van de betreffende voorziening het uitgangspunt. Voor de lange termijn is de vervanging gepland op basis van jaar van aanleg. Uitgangspunt is een levensduur van 60 jaar voor vrij vervalriolering. Voor persen drukrioleringssystemen is het uitgangspunt dat de levensduur van het leidingstelsel 40 jaar is, en voor installaties is dit 20 jaar. Inclusie Niet van toepassing Programma duurzaamheid Uitgangspunt bij het Water- en Rioleringsplan (WRP), en dus ook bij het kostendekkingsplan is een duurzame en klimaatrobuuste inrichting van de openbare ruimte.

Daarnaast is er vanuit het Kostendekkingsplan 2022-2026, een duurzaamheidsprikkel aanwezig om watergebruik te verminderen. Financiën (incl. BTW-effect) Kosten De riolering vertegenwoordigt een enorme financiële waarde. De waarde van de infrastructuur in Maasdriel is circa €150 miljoen. Onvoldoende aandacht en beschikbare middelen kunnen leiden tot kapitaalvernietiging. De komende vijf jaar

hebben we circa €17,3 miljoen nodig om te voldoen aan de wettelijke zorgplichten. In bijlage 1 in het Kostendekkingsplan 2022-2026 (bijlage 1) is het uitvoeringsprogramma opgenomen, hierin is aangegeven wat we de komende planperiode gaan doen. Inkomsten Doordat de kosten deze planperiode hoger zijn dan in de vorige planperiode zal de rioolheffing moeten stijgen. Kostendekkingsplan Op 8 juni heeft een afvaardiging van de raad de navolgende uitgangspunten voor het kostendekkingsplan gekozen, zie figuur 1. Op basis van deze uitgangspunten is een nieuwe berekening gemaakt, dit resulteerde erin dat de hoogte van X, €0,40 per m3 watergebruik is.

Figuur 1: Uitgangspunten kostendekkingsplan 2022-2026

Financiële consequenties (per doelgroep) Voor alle doelgroepen zijn de kosten voor 2022 in principe gelijk aan die van 2021. Vanaf 2023 zal de rioolheffing voor alle gebruikers gaan stijgen, zie figuur 6 van het kostendekkingsplan (bijlage 1). Vanaf 2023 geldt de nieuwe staffelindeling. De perceeleigenaar betaalt een vast bedrag, het waterketentarief, van €238 voor alle water- en rioleringstaken. Alle gebruikers betalen een extra toeslag per m3 op basis van watergebruik, dit gebruikerstarief zal vanaf 2024 jaarlijks met 5% worden verhoogd. Voor de eerste 200 m3, een gemiddeld huishouden gebruikt 160 m3, stijgt in 2023 dit bedrag van €0,00 naar €0,30. Voor de bedrijven, vanaf 201 m3, varieert het gebruikerstarief in 2023 per m3 per staffel tussen €0,40 en €0,48. Voor meer informatie zie figuur 4 in het Kostendekkingsplan 2022-2026 (bijlage 1). Bij een watergebruik van 160 m3, het gemiddeld watergebruik per huishouden, zal in 2023 de heffing voor huishoudens die ook perceel eigenaar zijn €286,00 zijn. Dit betreft een stijging van €48 ten opzichte van 2021. In 2026 stijgt de heffing voor huishoudens maar ongeveer €8 ten opzichte van 2023, naar €293,57. Voor meer informatie over de financiële consequenties per doelgroep zie bijlage 3 in het Kostendekkingsplan 20222026 (bijlage 1 bij dit raadsvoorstel). Voorziening De kosten voor de water- en rioleringstaken verschillen per jaar.

Om fluctuaties in de hoogte van de te innen rioolheffing te voorkomen en om voorbereid te zijn op vervangingen in de toekomst hebben we twee rioolvoorzieningen. Bestaande rioolvoorziening: De bestaande rioolvoorziening heeft ultimo 2021 een omvang van €5.266.000 (conform jaarstukken 2021). De voorziening wordt ingezet. Richting het jaar 2030 heeft de voorziening daardoor een verwachte omvang van circa € 2.000.000. Rond het jaar 2050 heeft de voorziening een verwachte omvang van circa € 235.000.

Voorziening ten behoeve van vervangingsinvesteringen (44 lid1d): Over de investeringen die rechtstreeks ten laste komen van deze voorziening, worden geen afschrijvings- en rentelasten berekend. Dit heeft een positieve invloed op de rioolheffing voor de lange termijn. De bijdrage aan deze voorzieningen voor noodzakelijke onderhoud en vervanging van de rioolinvesteringen maken onderdeel uit van de totale rioollasten. In de periode 2023 t/m 2029 wordt € 3.125.000 in deze voorziening gestort welke in deze jaren wordt ingezet als investeringsbijdrage voor noodzakelijke onderhoud en vervanging van de rioolinvesteringen. Bedrijfsvoering Uitvoering Om alle werkzaamheden tactisch, strategisch en operationeel goed uit te kunnen voeren hebben wij voldoende personele capaciteit nodig. De komende planperiode gaan we met de huidige bezetting (3,3 fte) het grootste gedeelte van het beleid en beheer uitvoeren. Indien voor de uitvoering specialistische kennis noodzakelijk is dan huren wij deze in. Planning Voor de periode 2022-2026 zal de vakgroep riolering er zorg voor dragen om het uitvoeringsprogramma succesvol uit te voeren. Handhaving Niet van toepassing Communicatie Voor onze inwoners en ondernemers vatten we de informatie beeldend samen. We hebben hiervoor een film gemaakt, https://youtu.be/XzCClMilggY.

In de film leggen we op een begrijpelijke manier uit: wat de gemeente doet met water en riolering in het belang van de gezondheid van de inwoners; wat we doen om schade aan het milieu te voorkomen; en dat we samen aan de slag moeten om ervoor te zorgen dat bij extreme weersomstandigheden de schade beperkt blijft. Deze beeldende communicatie delen we via onze gemeentelijke kanalen en wordt gedurende het jaar onder de aandacht gebracht op momenten dat het van belang is, bijvoorbeeld als de rioolheffing geïnd wordt. Evaluatie/ controle Iedere vijf jaar wordt het WRP herzien en bevat onder andere een evaluatie van de ambities en opgaven van het vigerende plan. Tijdens de planperiode zal jaarlijks een operationeel beheerplan opgesteld worden. In dit plan zal het achterliggend uitvoeringsjaar geëvalueerd worden en de planning voor het komend jaar inzichtelijk gemaakt worden. Het plan bevat alle voorkomende werkzaamheden voor riolering en water, het betreft naast de jaarlijks terugkerende werkzaamheden als inspecties, reiniging en onderhoud ook vervangingen voor riolering en hemelwatervoorzieningen. Dit plan zal door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld worden. De financiële verantwoording vindt plaats via de reguliere planning en control cyclus. Nota van wijzigingen Niet van toepassingen Bijlagen Bijlage 1: Bijlage 2a: Bijlage 2b: Bijlage 2c:

Kostendekkingsplan 2022-2026 Verordening afvoer hemel- en grondwater Gemeente Maasdriel Geometrische begrenzing afkoppelgebied Geometrische begrenzing hemelwaterbergingsgebied.