Raadsvoorstel Jaarstukken Werkzaak Rivierenland 2020

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Jaarstukken Werkzaak Rivierenland 2020

Kern van het raadsvoorstel Werkzaak Rivierenland heeft de concept Jaarstukken 2020 voor zienswijze aan de raad aangeboden. De raden van de deelnemende gemeenten hebben ieder de bevoegdheid een zienswijze in te dienen. Voorgesteld wordt in te stemmen met de Jaarstukken 2020 en de bijgevoegde zienswijze te versturen aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland.

Gerelateerde raadsstukken Raadsvoorstel Bestuursrapportage 2020 Werkzaak Rivierenland.

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Jaarrekening Werkzaak Rivierenland 2020

Zaaknummer

: 186420

Datum collegevergadering

: 25 mei 2021

Datum raadsbesluit

: 17 juni 2021 (GR)

Datum raadsvergadering

: 17 juni 2021 (GR)

Portefeuillehouder

: Wethouder Sørensen

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling MSD, Tom van Gestel

Voorstel 1. In te stemmen met de concept Jaarstukken 2020 van Werkzaak Rivierenland; 2. In te stemmen met bijgevoegde zienswijze en deze te versturen aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. Inleiding Werkzaak Rivierenland is voor de gemeente Maasdriel de uitvoerder van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening. Op 2 april 2021 heeft de gemeente Maasdriel de Jaarstukken 2020 ontvangen. Werkzaak legt in het jaarverslag verantwoording af over de uitvoering van de programma’s. Het jaarverslag is daarmee verbonden met de jaarrekening en samen vormen ze de Jaarstukken 2020. De raden van de deelnemende gemeenten hebben tot uiterlijk 18 juni 2021 de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. De raadsvergadering voor de jaarstukken en begroting van de GR’en vindt plaats op 17 juni 2021. Het Algemeen Bestuur zal na ontvangst van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten in zijn vergadering op 12 juli 2021 de Jaarstukken 2020 vaststellen. Overwegingen/context Ontwikkeling cliëntenbestand Werkzaak Het cliëntenbestand van Werkzaak bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Inkomensondersteuning a. Reguliere bijstand (Participatiewet); b. IOAW (Wet inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers); c. IOAZ (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen); d.

Bijstand zelfstandigen (Besluit Bijstand Zelfstandigen); e. Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers). 2. Dienstverbanden (bijvoorbeeld in het kader van Sociale Werkvoorziening, Participatiewet) 3. Loonkostensubsidies In onderstaande tabel is de ontwikkeling van het aantal uitkeringsdossiers per onderdeel gegeven.

2

Gemeente Maasdriel Januari December 220 210

Inkomensondersteuning (excl. Tozo) Dienstverbanden (P-wet en SW) Loonkostensubsidie Correctie1 Totaal (excl. Tozo)

Werkzaak Januari December 2.647 2.671

73

68

970

938

38 -13 318

41 -8 311

340 -71 3.886

353 - 67 3.895

Het jaar 2020 is een spannend jaar geweest vanwege de coronacrisis. Deze crisis heeft impact op de maatschappij en op de dienstverlening van Werkzaak. Desondanks is Werkzaak erin geslaagd cliënten te begeleiden naar (ander) werk. Zo blijkt uit de tabel dat op 31 december 2020 2.671 cliënten een uitkering (excl. Tozo) ontvingen. Hiermee is Werkzaak onder het begrote aantal van 2.732 uitkeringsgerechtigden uitgekomen. In 2020 heeft Werkzaak in totaal 4.802 Tozo-aanvragen behandeld. 2 Hiervan waren er 710 afkomstig uit Maasdriel. In totaal zijn hiervan 570 Tozo-aanvragen toegekend. In december 2020 liepen er in totaal nog 628 Tozo-uitkeringen waarvan 74 uit Maasdriel. Doelen en resultaten De behaalde resultaten zijn op de volgende pagina samengevat. De gepresenteerde resultaten hebben betrekking op het hele werkgebied van Werkzaak Rivierenland. De groene cijfers geven de behaalde doelstellingen aan en de rode cijfers de niet-behaalde doelstellingen.

Organisatiedoel 1 Aantal plaatsingen . bij werkgevers (detacheringen)

2 Loonkostenplaatsi . ngen

Doelstelli ng 500

Realis atie 397

350

359

Toelichting Deze doelstelling is niet behaald, omdat veel werkgevers de medewerkers sneller rechtstreeks in dienst aannemen en niet via Werkzaak. Deze ontwikkeling versterkt echter wel weer de doelstelling duurzame uitstroom. Deze doelstelling is behaald. Meer mensen zijn aan het werk met behulp van

1

Het komt voor dat werkzoekenden onder twee categorieën vallen. Om een totaal aantal unieke werkzoekenden te presenteren wordt een correctie doorgevoerd. 2 Dit betreft Tozo 1 t/m 3. Tozo 4 is ingegaan op 1-1-2021.

3

een loonkostensubsidie. Loonkostensubsidie is bedoeld voor mensen die in hun werk niet het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, bijvoorbeeld vanwege een beperking. Deze doelstelling is niet behaald, omdat veel werkgevers de medewerkers sneller rechtstreeks in dienst aannemen en niet via Werkzaak. Deze ontwikkeling versterkt echter wel weer de doelstelling duurzame uitstroom. Bij deze doelstelling gaat het om volledige uitstroom uit de bijstandsuitkering. Er wordt gesproken van duurzame uitstroom als iemand minimaal 6 maanden aan het werk blijft (conform de definitie die Divosa hanteert).

3 Groepsplaatsingen . (het aantal werkgevers waar minimaal 5 personen geplaatst zijn) 4 Duurzame . uitstroom

25

21

34%

41%

5 Instroompreventie . (percentage meldingen dat niet leidt tot een aanvraag levensonderhoud)

60%

60,10%

6 Besparing op het . inkomensdeel door inkomen uit arbeid

1,7 miljoen

1,7 miljoen

7 Teruggevorderde . uitkeringen

1,2 miljoen

1,3 miljoen

8 Omzet (o.a. . detacheringen, SW en leerwerkroutes)

6,761 miljoen

In 2020 kreeg Werkzaak 12% meer meldingen voor een uitkering ten opzichte van 2019. Deze toename in meldingen schrijft Werkzaak toe aan de coronacrisis. De inwoners waarvan een melding niet heeft geleid tot een aanvraag levensonderhoud, hadden recht op een voorliggende voorziening (zoals een WW-uitkering of studiefinanciering) of hadden een partner met voldoende inkomen. Uitkeringsgerechtigden die door Werkzaak zijn geholpen aan een parttime baan of die bij aanvraag van een uitkering al een parttime baan hadden krijgen vanwege inkomen uit arbeid geen volledige uitkering (toegekend). Dit leidt tot een besparing van de uitkering en dus de BUIG-gelden. Te veel en onterechte verstrekte uitkeringen worden teruggevorderd. Tot het bedrag van 1,3 miljoen euro behoren ook de Tozo-terugbetalingen. Daarnaast heeft Werkzaak een grote coulance getoond, indien uitkeringsgerechtigden verzochten om (tijdelijk) minder te hoeven terug te betalen. Ondanks de onzekerheden en uitdagingen door corona, is Werkzaak erin geslaagd om deze doelstelling te behalen.

7,334 miljoen

4

Burgerparticipatie N.v.t. Argumenten 1.1 Werkzaak Rivierenland legt met de jaarstukken verantwoording af over het gevoerde beleid in 2020. In 2020 zijn zes van de acht doelstellingen behaald. De doelstellingen die achterblijven zijn groepsdetachering en groepsplaatsingen. Dit komt omdat werkgevers veel medewerkers direct in dienst nemen en niet via Werkzaak. Dit leidt echter wel tot meer duurzame uitstroom waardoor de doelstelling om 34% duurzame uitstroom te realiseren ruim is behaald (41%). 1.2 Verbeterslag Jaarstukken 2020 In de Jaarstukken 2020 wordt voortgeborduurd op de verbeterslag die gemaakt wordt in de rapportering aan de gemeenten. Zo is de opbouw van de programmaverantwoording inzichtelijker gemaakt door de volgende vragen te stellen: 1. Wat wilden we bereiken? 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Daarnaast is er aandacht voor de ontwikkeling van het cliëntenbestand, innovaties, de bedrijfsrisico’s en de verdere uitwerking van de kosten per programma. 1.3 De taken zijn uitgevoerd binnen de financiële kaders Na de voorgestelde resultaatbestemming van het bedrijfsvoeringsresultaat wordt het restant saldo verdeeld volgens de geldende afspraken. Dit resulteert in een terugbetaling ter hoogte van € 91.000 voor Maasdriel. 1.4 De raad heeft de mogelijkheid om een zienswijze op de jaarstukken van Werkzaak Rivierenland in te dienen.

Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen worden de concept Jaarstukken 2020 voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten, zodat zij hun zienswijze hierop kunnen geven. De zienswijze moet uiterlijk 18 juni 2021 zijn ingeleverd bij het Dagelijks Bestuur van Werkzaak. Het Algemeen Bestuur zal na ontvangst van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten in zijn vergadering op 12 juli 2021 de Jaarstukken 2020 vaststellen. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Nog geen goedkeurende accountantsverklaring Ten tijde van het opstellen van het voorstel heeft de accountant nog geen oordeel gegeven over de jaarrekening. Dit komt doordat het Rijk voor de controle van de TOZO-regeling nog geen normenkader heeft vastgesteld. Door het ontbreken van deze normen is het niet mogelijk de controles eerder uit te voeren. Om een goedkeurende verklaring van de accountant veilig te stellen zullen de controles op de TOZO-regeling zoveel mogelijk worden gedaan in de resterende periode tot 1 juli 2021. De accountantsverklaring zal apart worden nagezonden zodra deze is ontvangen.

5

1.2 Toename ontwikkeling bijstandsvolume in 2021 Werkzaak houdt er rekening mee dat het aantal aanvragen voor inkomensondersteuning voor inwoners en ondernemers in 2021 gaat stijgen, aangezien voorgaande economische crises laten zien dat er een na-ijleffect is op de ontwikkeling van het bijstandsvolume in regio Rivierenland. 1.3 Ophogen algemene reserve voor afdekken risico’s De provinciaal toezichthouder adviseert Werkzaak om het weerstandsvermogen te vergroten. Mochten risico’s zich voordoen voor een bedrag hoger dan het weerstandsvermogen, dan betalen de deelnemende gemeenten, als risicodrager, het tekort. Werkzaak stelt daarbij voor om een deel van het positieve resultaat ter hoogte van € 973.000 toe te voegen aan de algemene reserve. Dit voorstel staat echter wel op gespannen voet met het uitgangspunt van de gemeente om geen grote reserves onder te brengen bij de GR’en (zie nadere toelichting onder ‘Financiën’). Programma duurzaamheid N.v.t. Financiën (incl. BTW-effect) De gemeentelijke bijdrage van Maasdriel aan de bedrijfsvoering van Werkzaak bedraagt in 2020 € 1.017.700. Dit is € 310.700 hoger dan het betaalde voorschot. Dit komt grotendeels omdat in 2020 de volledige inleenvergoeding is toegevoegd aan de bedrijfsvoeringskosten. Dit is ook besloten bij de Bestuursrapportage 2020 van Werkzaak Rivierenland.

Hierdoor zijn de kosten voor het onderdeel bedrijfsvoering gestegen met ongeveer € 300.000. De bevoorschotting van Maasdriel aan Werkzaak is hier nooit op aangepast omdat de bestuursrapportage pas eind van het jaar is vastgesteld in de raad. Dit zorgt bij de jaarrekening voor een afwijking ten opzichte van de bevoorschotting. De afrekening van de grote geldstroom ten opzichte van de bevoorschotting levert een voordeel op van € 698.352. Dit levert per saldo een voordeel op van € 387.652 over 2020. MAASDRIEL Onderdeel Betaalde voorschotten Jaarrekening Werkzaak Bedrijfsvoering € 709.000 € 1.019.700 Buig € 3.791.000 € 3.368.045 BBZ € 51.000 -€ 49.628 SW € 1.901.000 € 1.809.031 Participatie Totaal

Verschil -€ 310.700 € 422.955 € 100.628 € 91.969

€ 363.000

€ 280.200

€ 82.800

€ 6.815.000

€ 6.427.348

€ 387.652

De Tozo-regeling heeft voor Maasdriel geen financieel effect in 2020. De middelen die wij ontvangen van het Rijk betalen wij door aan Werkzaak Rivierenland voor de uitvoering van deze regeling. Het geld dat wij terugkrijgen van Werkzaak Rivierenland moet ook weer terugbetaald worden aan het Rijk. Per saldo verloopt dit dus budgetneutraal. Om een beeld te geven van de omvang: wij hebben in 2020 € 6,8 miljoen ontvangen aan rijksmiddelen. Hiervan is tot nu door Werkzaak Rivierenland € 2,4 miljoen ingezet voor de uitvoering van de TOZO-regeling. Het verschil van € 4,4 miljoen staat op de balans van Maasdriel en wordt gebruikt voor de uitvoering in 2021. Daarnaast gaat een eventueel restant terug naar het Rijk.

6

Het voordelig resultaat van € 387.652 is verwerkt in de Jaarstukken 2020 van Maasdriel. Voorgestelde resultaatbestemming bedrijfsvoeringsresultaat door het Dagelijks Bestuur Werkzaak stelt voor om een deel van het positieve bedrijfsvoeringsresultaat te bestemmen voor een aantal onderdelen. Deze onderdelen worden nader toegelicht. 1. Eerder genomen besluit overheveling restant budget voor noodzakelijke investeringen Bij de bestuursrapportage is besloten om een krediet van € 960.000 beschikbaar te stellen voor incidentele noodzakelijke investeringen.3 Van dit krediet heeft Werkzaak € 60.000 uitgegeven en wordt het restant ad € 900.000 overgeheveld naar 2021. 2. Regio Deal Cofinanciering Voor uitvoering van projecten die worden gefinancierd uit de Regio Deal wordt 50% ingezet vanuit eigen middelen. Deze eigen middelen zijn afkomstig uit het reguliere Participatiebudget. Vanwege corona had Werkzaak in 2020 minder uitgaven en ontving zij in december incidenteel een hoger Participatiebudget. De startdatum van de Regio Deal is verschoven naar 1 januari 2021. Om een deel van het ‘overschot’ van de participatiegelden in te zetten voor de Regio Deal moet het bedrag ad € 362.500 worden overgeheveld naar 2021. De Regio Deal zet Werkzaak in om een groter aantal werkzoekenden als gevolg van de coronacrisis te begeleiden naar werk.

De verwachting is dat dit project een voordeliger resultaat op de BUIG oplevert. 3. Ophogen algemene reserve naar 2.1 miljoen voor afdekken risico’s Het beleid met betrekking tot de vorming van het weerstandsvermogen is in lijn met artikel 30 lid 7 van de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland. 4 Hierin is bepaald dat indien het resultaat op het Programma bedrijfsvoering het toelaat, tot een plafond van 3% van de jaarlijkse exploitatielasten mag worden toegevoegd aan het weerstandsvermogen. Op basis van de lasten is het plafond bepaald op circa € 2.802 miljoen. Het weerstandsvermogen wordt gebruikt om kostenstijgingen en/of inkomstendalingen op te vangen, hierdoor blijven de begrote bijdragen vanuit de gemeenten stabiel in het betreffende begrotingsjaar. De provincie Gelderland heeft Werkzaak geadviseerd om het weerstandsvermogen op een gelijk niveau te brengen als de opgenomen risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het weerstandsvermogen dat nodig is om de netto risico’s af te dekken bedraagt € 2.1 miljoen. Dit betekent een storting van € 973.000 euro. Daarnaast zijn de gemeenten bezig met het ontwikkelen van beleid waarbij naar verwachting het plafond wordt vastgesteld op 2,5%. Met de eerder genoemde storting blijft Werkzaak binnen deze richtlijn. 4. Tozo-bedrijfsvoeringskosten 3

De noodzakelijke investeringen zijn toegelicht in het raadsvoorstel Bestuursrapportage 2020 Werkzaak Rivierenland. 4 In de jaarrekening van Werkzaak Rivierenland wordt op p. 28 per abuis naar art. 30 van de Wet op de gemeenschappelijke regelingen verwezen.

7

De controle van de Tozo-regeling is door het ontbreken van een normenkader nog niet afgerond. Werkzaak verwacht dat deze controle zal leiden tot extra kosten. Daarnaast bestaat het risico dat eventuele onterecht verstrekte Tozo-uitkeringen niet kunnen worden teruggevorderd en dus voor rekening komen van Werkzaak. Voor de kosten heeft Werkzaak een eerste inschatting gemaakt van € 130.000. Hierop komt Werkzaak terug bij de bestuursrapportage 2021. Bedrijfsvoering N.v.t. Uitvoering Planning Uiterlijk 18 juni 2021 dienen deelnemende gemeenten hun zienswijze in te dienen op de concept Jaarstukken 2020. In het Algemeen Bestuur van Werkzaak Rivierenland van 12 juli 2021 worden de Jaarstukken 2020 vastgesteld. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie De zienswijze van de gemeente Maasdriel zal na behandeling in de raad van 17 juni 2021 kenbaar worden gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland, met bijgevoegde conceptbrief. Evaluatie / controle Werkzaak Rivierenland houdt de deelnemende gemeenten met de jaarstukken, begroting, bestuursrapportage en kadernota op de hoogte van de werkzaamheden. Nota van wijzigingen

Bijlagen - Aanbiedingsbrief Jaarstukken 2020 Werkzaak Rivierenland; - Concept Jaarstukken 2020 Werkzaak Rivierenland.

8