Raadsvoorstel HRC tbv raad 10-06-21 (d.d. 29-4-21)

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Aanvullend krediet voor realisatie voetbalvelden HRC'14

Kern van het raadsvoorstel Gevraagd wordt om in te stemmen met de toekenning van een extra krediet ten behoeve van de realisatie van de voetbalvelden van HRC’14. Het destijds in 2016 beschikbaar gestelde krediet is ontoereikend voor de realisatie van de natuur- en kunstgrasvelden, de sloop van het bestaande parkeerterrein, het verleggen van de benodigde nutsleidingen, het aanleggen van een nieuw parkeerterrein, het tijdelijk begaanbaar houden van een toegangsweg van en naar de tennisvereniging/jeu de boules banen en het afschermen van het terrein met de benodigde hekwerken. De oorzaken voor het aanvragen van het aanvullend krediet zijn onder andere gelegen in indexering, benodigde voorbelasting voor het kunstgrasveld en gebruik van andere infill voor het kunstgrasveld.

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Aanvullend krediet voor realisatie voetbalvelden HRC'14

Zaaknummer

: 179028

Datum collegevergadering

: 28 april 2021

Datum raadsbesluit

: 10 juni 2021

Datum raadsvergadering

: 10 juni 2021

Portefeuillehouder

: Wethouder Van Hoften

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Realisatie en Beheer MSD, Frank Somers

Voorstel 1. In te stemmen met het beschikbaar stellen van een aanvullend krediet van € 550.000 inclusief BTW voor de realisatie van de voetbalvelden, inclusief parkeerplaats en overige voorzieningen voor de locatie aan de Maarten van Rossumstraat 2a te Rossum. 2. De incidentele verwachte opbrengst van € 200.000 uit de SPUK-bijdrage in relatie tot deze investering toe te voegen aan de bestemmingsreserve ‘dekking kapitaallasten’ ter dekking van de afschrijvingskosten van deze investering. 3. De rentelasten te verwerken in de meerjarenbegroting. 4. Het restantkrediet van € 350.000 te dekken op basis van jaarlijkse kapitaallasten ad circa € 20.000,- per jaar vanaf 2024. Inleiding Op 11 juni 2020 hebt u besloten om de opstart van de uitvraag voor de aanleg van de velden van HRC’14 goed te keuren (bijlage 1, punt 4). Er is in dezelfde vergadering verzocht om de vaststellingsovereenkomst door alle gebruikers van Dorpshuis De Kil en HRC’14 te laten ondertekenen. Dit is inmiddels naar tevredenheid afgerond. Inmiddels zijn alle onderzoeken welke betrekking hebben op de aanleg van de velden afgerond en heeft de uitvraag voor de aanbesteding plaatsgevonden. Uit de inschrijvingen van de aanbesteding hebben wij moeten concluderen dat het ter beschikking gestelde krediet niet toereikend is om de velden en de overige voorzieningen aan te leggen.

Wij hebben daarom ook nog geen opdracht kunnen verstrekken voor de aanleg van de velden, omdat uw raad gaat over het ter beschikking stellen van extra krediet. De redenen voor overschrijding van het krediet zijn gelegen in een gewijzigd BTW regime, locatie specifieke kenmerken, Europese wetgeving en prijsontwikkelingen in de markt die wij graag nader willen duiden. Van BTW naar SPUK Het krediet wat door de raad in 2016 beschikbaar is gesteld is een bedrag wat exclusief BTW ter beschikking is gesteld. De BTW op sport was indertijd aftrekbaar. Deze BTW was dus in 2016 geen last voor de investering. Op 1 januari 2019 is de wet gewijzigd op investeringen sport en vrijgesteld van BTW. Hierdoor kan de gemeente geen BTW meer terugvorderen wat leidt tot het feit dat de BTW als last drukt op de investering en dus ook het

2

krediet. De BTW moet dus vanaf 1 januari 2019 geactiveerd worden. Dit zou direct een grote klap zijn voor de gemeenten in Nederland en hierdoor heeft het rijk een vervangingsregeling opgesteld om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren, de Regeling specifieke uitkering sport (SPUK). Met deze regeling kan maximaal 17,5% uitkering verkregen worden op de investering. Het uiteindelijke percentage is afhankelijk van alle aanvragen die landelijk worden gedaan op basis van een maximaal totaal ter beschikking gesteld budget. Wat vaststaat is dat de SPUK uitkering in ieder geval lager is dan de compensabele BTW (21%) waar de gemeente voor 01 januari 2019 nog recht op zou hebben. Per saldo gaat de gemeente er op achteruit. Het college had in 2019 aan de raad moeten vragen om het krediet te verhogen en daarnaast moeten vragen om de eventuele SPUK-bijdrage ten gunste van de investering te laten komen. Hierdoor voorkomen we een onrechtmatigheid in de categorie ‘overschrijding investeringskrediet’. Dit is niet gebeurd omdat de raad in 2019 het dossier HRC’14 met een raadswerkgroep zelf heeft opgepakt en het hiermee uit handen heeft genomen van het college. Nadat het college het dossier heeft teruggekregen van de raad is niet meer geanticipeerd op verhoging van het krediet met de SPUK uitkering.

Prijsontwikkelingen Het door de raad in 2016 beschikbaar gestelde krediet is nooit geïndexeerd. In de periode van 2016 tot heden zijn lonen, grondstoffen en materialen in prijs gestegen. In het krediet door de raad destijds ter beschikking gestelde krediet is geen bedrag opgenomen voor toekomstige prijsindexatie. Ook is in de uitvraag voor de aanleg van de velden door de inschrijvers rekening gehouden met het feit dat de totale doorlooptijd van dit proces drie jaar bedraagt, terwijl ook het clubhuis van HRC’14 (inclusief dorpshuisfunctie) in dezelfde periode gerealiseerd moet worden. Dit vraagt om afstemming van werkzaamheden waardoor niet alles in één fase afgewerkt kan worden en er daardoor hogere uitvoeringskosten mee gemoeid zijn. Locatie specifieke kenmerken Net voor de zomervakantieperiode van 2020 is in overleg met de door de gemeente ingeschakelde externe adviseur gestart met de verdere uitwerking van de voor de uitvraag benodigde onderzoeken en documenten. Uit het onderzoek naar de draagkracht van de aanwezige bodemgesteldheid van de locatie waar het toekomstige kunstgrasveld is voorzien, is gebleken dat de huidige bodemopbouw het niet toelaat om daar direct een kunstgrasveld op te realiseren. Een te treffen voorbelastingsmaatregel met de duur van één jaar zal dit probleem verhelpen.

Ten tijde van de besluitvorming in de raad in 2016 was er geen zicht op deze bodemgesteldheid ter plaatse en was het derhalve onmogelijk om te kunnen bepalen of voorbelasting noodzakelijk zou zijn. Europese wetgeving Er is Europese wetgeving in de maak die het gebruik van SBR-korrels als infill materiaal voor kunstgrasvelden gaat verbieden bij de aanleg hiervan. Wij willen vooruitlopend hierop daarom gebruik gaan maken van kurk als infill materiaal, wat duurder is dan SBR-korrels. Participatie In het proces rondom de toekomstige realisatie van het complex heeft op diverse momenten afstemming plaatsgevonden met om-/aanwonenden. Deze hebben kennis kunnen nemen van de plannen en hun reactie/voorstellen kunnen geven op hetgeen gepresenteerd is. Een aantal van die opmerkingen zijn/worden meegenomen in de verdere uitwerking van de plannen.

3

Daarnaast heeft de gemeente momenteel nog overleg met de om-/aanwonenden over de uitvoering van het toekomstige groenplan wat op de locatie gerealiseerd moet gaan worden. Uiteraard worden ook gesprekken gevoerd met het bestuur van de Tennisvereniging Huros. Met deze vereniging worden de knelpunten afgestemd en mogelijke oplossingen besproken. De om-/aanwonenden hebben derhalve de rol van samenwerken/coproductie (trede 4) op basis van de participatieladder zoals de gemeente Maasdriel die hanteert. De overleggen vinden in goede harmonie plaats waarin de betrokkenen zich gehoord voelen. Argumenten 1.1 Uw raad is bevoegd om extra krediet beschikbaar te stellen. Als u besluit om het in dit voorstel gevraagde extra krediet beschikbaar te stellen, dan kan op maandag 14 juni 2021 de betreffende aannemer starten met de aanleg van de eerste fase van de velden. De eerdere toegezegde startdatum van april 2021 is niet mogelijk omdat uitsluitend uw raad bevoegd is om extra krediet ter beschikking te stellen. Opdrachtverstrekking op dit moment is niet mogelijk vanwege het ontbreken van dit extra krediet. 1.2

Het in 2016 beschikbaar gestelde krediet is ontoereikend om de voorgenomen aanleg van de voetbalvelden en bijbehorende parkeerplaatsen aan te leggen. Inmiddels zijn de prijzen in de markt gewijzigd en brengt de werkelijke duur van de werkzaamheden extra kosten met zich mee. Bij de beschikbaarstelling van het krediet in 2016 werd uitgegaan van een kortere doorlooptijd waarbij de uitvoering in het daaropvolgende jaar/jaren plaats zou vinden. Op dat moment niet wetende dat het daarna nog bijna vijf tot zes jaar zou duren voordat daadwerkelijke uitvoering plaats zou gaan vinden. Gedurende deze periode zijn de kosten van zowel materialen alsook arbeid gestegen waardoor een indexatie van dat bedrag gerechtvaardigd is. De start van de aanleg van de eerste fase is in 2021 en de oplevering van de laatste fase is in Q2-2023. Deze periode is zo lang, omdat naast de aanleg van de velden en het groeiproces van de natuurgrasvelden ook het clubhuis van HRC’14 (inclusief bijbehorende dorpshuisfunctie) gerealiseerd moet worden. De werkzaamheden moeten op elkaar afgestemd worden, om schades zoals het kapotrijden van velden te voorkomen. Op basis van de CBS-cijfers (middels de Producentenprijsindex voor producten voor de bouw) resulteert dit alles in een stijging van 18% van de kosten voor de periode 2016 tot en met 2022.

De periode 2016 t/m 2020 geeft een gemiddelde stijging weer van 2,78% per jaar. Voor de periode 2021 en 2022 hebben we dit ook meegenomen om het totale inflatiecijfer vast te kunnen stellen (zie bijlage 2). Daarnaast is er na de aanbesteding door het bouwteam een controle- en bezuinigingsronde doorlopen. In het bouwteam hebben zitting, de gemeente, de winnaar van de aanbesteding en HRC’14. Verder is onderzocht waar mogelijkheden tot bezuinigingen liggen zonder in te boeten aan de vooraf gevraagde kwaliteit. Inmiddels heeft het bouwteam vastgesteld dat het huidige krediet niet voldoende is om de totale investering conform de eerder met u gedeelde plannen ten uitvoering te brengen. De uitvoering van het project kan dus vooralsnog niet verder ter hand worden genomen.

4

1.3

Het is nodig om voorzieningen te treffen die de ondergrond van de toekomstige locatie van het kunstgrasveld draagkrachtig maken. Hiervoor moeten extra kosten gemaakt worden. Uit de door derden, in opdracht van de gemeente, uitgevoerde onderzoeken naar de draagkracht van de bodemgesteldheid blijkt dat de aanwezige ondergrond onvoldoende draagkrachtig is om de opbouw van het kunstgrasveld te kunnen “dragen”. Daardoor dient die betreffende grondoppervlakte van het nieuwe aan te leggen kunstgrasveld voorzien te worden van een voorbelasting. Indien er geen voorzieningen getroffen zullen worden om de grond te laten inklinken, zal het kunstgrasveld over drie tot vijf jaar een mogelijk “hobbelveld” kunnen zijn. Dit kan voorkomen worden door gedurende één jaar een voorbelasting aan te brengen op de toekomstige locatie van het kunstgrasveld ter grootte van 8.000 m2 over een hoogte van 1 m. Na deze voorbelasting is de grond dusdanig ingeklonken dat het risico van een hobbelig veld is uitgesloten. Het is dus verstandig dit op deze manier uit te voeren, omdat de gemeente verantwoordelijk is voor de aanleg van de velden en hiermee wordt voorkomen dat over een periode van drie tot vijf jaar een reconstructie plaats moet vinden ten laste van de gemeente.

Ten tijde van de besluitvorming in de raad in 2016 was er geen zicht op de bodemgesteldheid ter plaatse en was het derhalve onmogelijk om te kunnen bepalen of voorbelasting noodzakelijk was. 1.4 Toepassen van kurk infill als voorloper op de aankomende Europese regelgeving. De verwachting is dat binnen een periode van een paar jaar er Europese regelgeving is welke het gebruik van SBR-korrels als infill voor de aanleg van nieuwe kunstgrasvelden zal verbieden. Bij het kunstgrasveld van HRC’14 hebben wij ervoor gekozen om vooruitlopend op de aanpassing van de Europese regelgeving gebruik te maken van kurk als infill materiaal in plaats van SBR-korrels. Hiermee kiezen we voor een duurzaam natuurlijk product wat ook milieuvriendelijker is dan SBR-korrels. Kurk heeft wel een hogere kostprijs in vergelijking met SBR-korrels. 1.5

Er moeten nieuwe nutsleidingen worden aangelegd in plaats van het omleggen van de bestaande nutsleidingen. In de recent gevoerde gesprekken met de nutsbedrijven blijkt dat de eerdere aanname in het krediet van 2016 inzake het omleggen van de huidige nutsleidingen niet acceptabel is. Er zal een nieuw leidingtracé aangelegd moeten worden over/langs het openbare parkeerterrein. Deze extra kosten zijn ook meegenomen in deze kredietaanvraag. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Aanvragen in het kader van de SPUK-regeling worden mogelijk niet volledig vergoed. De SPUK-regeling is dusdanig opgezet dat de subsidie maximaal 17,5% van de bestedingen bedraagt, inclusief btw. Voor 2021 bedraagt het totaal vanuit het Rijk beschikbare bedrag € 178 miljoen. Voor 2022 en 2023 is de hoogte van het bedrag nog onbekend. Wanneer het totaal van de aangevraagde uitkeringen het beschikbare budget overschrijdt, worden de aanvragen naar rato verstrekt. Dat kan betekenen dat het aangevraagde bedrag vanuit de gemeente wellicht niet volledig kan worden vergoed middels deze regeling. Echter weet men dat pas medio het daaropvolgende jaar, omdat dan pas de definitieve afrekening plaatsvindt.

5

Het is dus op voorhand niet exact aan te geven hoe hoog de exacte vergoeding van deze SPUK-regeling zal zijn.

1.2

Er is een sponsor van HRC’14 die een rol wil vervullen om de vereniging te ondersteunen. In een eerdere commissievergadering is gesproken over een sponsor van HRC’14 die een rol wil vervullen om de vereniging te ondersteunen bij het aanbrengen van de voorbelasting door grond beschikbaar te stellen en weer af te voeren. Echter moeten deze werkzaamheden wel rechtstreeks via de door de gemeente geselecteerde aannemer van de gewonnen aanbesteding lopen, omdat we geen directe werkzaamheden willen en kunnen uitbesteden aan HRC’14. Ook moet de gecontracteerde aannemer aan de gemeente garanties blijven verstrekken voor alle in opdracht van de gemeente uitgevoerde werkzaamheden. HRC’14 is op dat moment onderaannemer van de contractant van de gemeente. De eventuele inkoopvoordelen die HRC’14 kan krijgen door elders in te kopen, altijd in overleg (en ter goedkeuring) met de door de gemeente geselecteerde aannemer, komen ten gunste van HRC’14. Daarmee kan de vereniging deels andere zaken financieren bij de aanleg welke voor eigen rekening komen, zoals de veldverlichting, hoekvlaggen, jeugddoelen, dug-outs, e.d. 1.3 Voorbelasting van de ondergrond is niet zonder (financiële) risico’s. Te ver inklinken van de ondergrond is niet goed, omdat er dan een groter herstelpakket aangebracht moet worden op de dan ontstane situatie. Dit zou dan extra kosten met zich meebrengen.

Daarom worden tijdens de aangebrachte voorbelasting zakbakens geplaatst. Op die manier kan voortdurend gecontroleerd worden of het zandpakket de juiste inklinking van de ondergrond veroorzaakt. 1.4 Resultaat van Europese regelgeving over SBR korrels. Zodra de Europese regelgeving van kracht wordt over het niet meer toepassen van SBR – korrels als infill zal dit waarschijnlijk niet betekenen dat de infill in de bestaande velden per direct vervangen moeten worden. Er zal hoogstwaarschijnlijk sprake zijn van een overgangsperiode, welke in zal treden na aanpassing van de Europese regelgeving. Wel dient rekening gehouden te worden met het feit dat bij de geplande vervangingsmomenten van de bestaande kunstgrasvelden er gebruik gemaakt moet gaan worden van een ander infill materiaal dan de huidige SBR-korrels. Programma duurzaamheid  In het totale plangebied gaan we diverse inheemse bomen en struiken planten waardoor er meer biodiversiteit kan ontstaan op het gehele sportcomplex;  De toe te passen verlichting op het openbare parkeerterrein zal worden uitgevoerd met ledlampen;  In het plan van de parkeerplaatsen worden op de posities van de parkeerplaatsen zelf grasbetonklinkers toegepast, zodat niet alles versteend wordt en het groen de kans krijgt om haar plek op het parkeerterrein te verwerven;  Daarnaast passen we kurk als natuurlijk infill-materiaal toe.

Financiën In 2016 heeft de toenmalige gemeenteraad een krediet beschikbaar gesteld van € 1.250.000,- exclusief BTW voor de realisatie van de velden en het bijbehorende parkeerterrein.

6

De recente uitvraag bij de uitvoerende partijen, middels een aanbesteding, komt neer op een resultaat van € 1.533.070,- inclusief BTW voor alleen het gedeelte aanneemsom, dus exclusief de overige bijkomende kosten. Tijdens de controle- en bezuinigingsronde naar aanleiding van de aanbesteding zijn onderdelen uit de begroting van de uitvoerende partij gehaald. Dit betreffen de onderdelen waarvan is afgesproken dat HRC’14 deze zelf moet realiseren zoals veldverlichting, jeugddoelen, hoekvlaggen en dug-outs. Door deze posten uit de begroting van de aannemer te halen resteert er een bedrag voor de gemeente van € 1.416.512,- inclusief BTW voor het onderdeel aannemingskosten. Sinds 1-1-2019 kunnen gemeente een beroep doen op de SPUK-regeling (compensatieregeling BTW). De exacte hoogte van het toe te kennen bedrag is afhankelijk van de toekenning/verdeling vanuit het ministerie van WVS. Zeker is dat de SPUK uitkering lager uit zal vallen dan de BTW waar in 2016 rekening mee is gehouden. Uitgangspunt is dat de SPUK uitkering gebruikt kan worden voor de investeringen van de velden. Op basis van onze analyse is de SPUK uitkering voorzichtig geraamd op € 200.000,-.

Verder is er sinds de start van dit project (2014) een bedrag uitgegeven van afgerond € 240.000 inclusief BTW voor met name onderzoeken (bodemonderzoek, geluidsonderzoek, lichthinderonderzoek, onderzoek flora en fauna, stikstofonderzoek onderzoek etc.) en aan externe advieskosten. Daarnaast heeft een gedeelte ook betrekking op interne ambtelijke uren. Voor de afwikkeling van het proces tot en met medio 2023 verwachten wij nog een bedrag nodig te hebben voor externe advieskosten, interne begeleidingsuren en kosten ondergrondse infrastructuur voor een totaalbedrag van ca. € 143.500 inclusief BTW. Dit alles komt neer op een totale investeringsbedrag van € 1.800.000,- inclusief BTW, en dus een tekort van € 550.000,- ten opzichte van het huidige beschikbare krediet. Wij stellen voor om hiervoor een extra krediet ter beschikking te stellen. Voor de SPUK uitkering wordt rekening gehouden met een bedrag van € 200.000,-. Wij stellen voor om deze incidentele verwachte opbrengsten van € 200.000,- uit de SPUK-bijdrage in relatie tot deze investering, toe te voegen aan de bestemmingsreserve ‘dekking kapitaallasten’ ter dekking van de afschrijvingskosten van deze investering. De totale investering van € 1.800.000,- wordt conform wetgeving geactiveerd en afgeschreven. Het advies is om de SPUK bijdrage van € 200.000,- als dekking in te zetten.

Het restant van € 1.600.000 wordt vanaf 2024 afgeschreven in 15 jaar conform het eerder door u vastgestelde krediet. Dit resulteert in een extra bedrag van circa € 20.000 per jaar ten laste van het begrotingsresultaat vanaf 2024. Een en ander op een meer overzichtelijke manier gepresenteerd geeft het volgende overzicht:

Aanneemsom investering Investering exclusief btw (aanneemsom) BTW 21% (aanneemsom) Investering inclusief BTW (aanneemsom)

€ 1.170.671 € 245.841 € 1.416.512

7

Bijkomende kosten (onderzoeken, externe advieskosten en interne ambtelijke uren) Tot heden uitgegeven Nog uit te geven t/m 2023 Totaal bijkomende kosten

€ 240.000 € 143.488 € 383.488

Investeringsbedrag benodigd (aanneemsom+bijkomende kosten)

€ 1.800.000

Dekking in begroting Maasdriel middels investeringskrediet

€ 1.250.000

Tekort investering

€ 550.000

Dekking tekort investering Spuk-bijdrage

€ 200.000

De gemeente heeft meerdere kunstgrasvelden in eigendom. Deze kunstgrasvelden hebben een beperkte levensduur. De omheining en de onderlaag hebben een relatief lange levensduur, maar de toplaag moet sneller worden vervangen. Dit leidt tot nieuwe investeringen met jaarlijkse afschrijvings- en rentelasten. Daarvoor is geen geld in de begroting gereserveerd. Wel is in de begroting een jaarlijkse post opgenomen van € 66.000,- voor de reconstructie van sportvelden. Deze middelen zijn de laatste jaren niet aangewend en komen ten goede aan het jaarrekeningresultaat. Bedrijfsvoering Er vinden momenteel met de geselecteerde uitvoerende partij, in een bouwteam, vervolggesprekken plaats over de open begroting die is ingediend om te onderzoeken of bepaalde uitgangspunten wellicht anders uitgevoerd kunnen of moeten worden. Zodra er een akkoord is met de uitvoerende partij zal er een definitieve aannemingsovereenkomst worden opgesteld met de uitvoerende partij. Uitvoering Planning De uitvoering kent drie fasen, te weten: Fase 1: - Periode juni/juli 2021 t/m oktober/november 2021. Fase 2: - Periode augustus 2022 t/m oktober 2022. Fase 3: - Periode mei 2023 t/m juli 2023 Voor de exacte onderverdeling van de werkzaamheden zie bijlage 3. In de tussenliggende perioden zal HRC’14 haar clubhuis met dorpshuisfunctie gaan realisern.

In de planning is daarmee rekening gehouden, zodat zowel de bouwkundige aannemer(s) van HRC’14 alsook de uitvoerende partij die namens de

8

gemeente de velden en het parkeerterrein aanlegt hun werk kunnen uitvoeren zonder overlast te hebben van elkaar. Handhaving Niet van toepassing Communicatie In overleg met HRC’14 zal op gezette tijden naar buiten getreden worden om de inwoners van de gemeente Maasdriel en overige betrokkenen te blijven informeren. Daarnaast zal de gemeenteraad via de stand van zaken maatschappelijk vastgoed elke commissievergadering specifiek op de hoogte worden gehouden van de voortgang van het werk. Evaluatie/ controle Na afloop van het proces wordt zowel de ontwerp- en de uitvoeringsfase nader geëvalueerd om lering te trekken voor vervolgprojecten.

Bijlagen 1. Raadsbesluit van 11 juni 2020 over het opstarten van de aanbesteding (zie punt 4) 2. CBS Producentenprijsindex voor producten van de bouw. 3. Onderverdeling werkzaamheden in de drie fasen.

9