Raadsvoorstel definitief Regioarrangement versie 12 08-09-2023

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Regioarrangement Fruitdelta Rivierenland

Kern van het raadsvoorstel Onder regie van de provincie Gelderland is een proces gestart om, gezamenlijk met alle gemeenten en waterschappen (via zeven Gelderse regio's), een visie te ontwikkelen op de ruimtelijke inrichting van de provincie voor de langere termijn. Dit proces wordt ook wel de 'Gelderse Puzzel' genoemd. In het afgelopen half jaar is vooral opgehaald welke onderwerpen relevant zijn (welke onderwerpen moeten worden uitgewerkt?). Na een consultatieronde eind juni 2023 over het concept-regioarrangement, waarop namens het college een reactie is gegeven, is nu het definitieve Regioarrangement opgesteld. Voorgesteld wordt om kennis te nemen van definitieve Regioarrangement en in stemmen met de agenderende opgaven uit het regioarrangement als startpunt voor de uitwerking in gebiedsprogramma’s. Gerelateerde raadsstukken Regionale raadsinformatiebrieven over Regioarrangement/Gelderse Puzzel

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Regioarrangement Fruitdelta Rivierenland

Zaaknummer

: 837171

Datum collegevergadering

: 26 september 2023

Datum raadsbesluit

: 9 november 2023

Datum raadsvergadering

: 9 november 2023

Portefeuillehouder

: Wethouder De Raaf

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD, Antoon van Liempt

Voorstel 1. Kennis te nemen van regioarrangement Fruitdelta Rivierenland en in te stemmen met de agenderende opgaven uit het regioarrangement (Hoofdstuk 5) als startpunt voor het uitwerken in de gebiedsprogramma’s. Inleiding Eerder bent u als raad vanuit de Regio via raadsinformatiebijeenkomsten en raadsinformatiebrieven in kennis gesteld van het regioarrangement. Nu wordt u gevraagd om kennis te nemen van de definitieve versie daarvan en in te stemmen met de agenderende opgaven uit het regioarrangement (Hoofdstuk 5) als startpunt voor het uitwerken in de gebiedsprogramma’s. Hieronder lichten we de aanleiding en het doorlopen proces nog een keer toe. Gemeenten, waterschap, Rijk en provincie hebben veel plannen op het gebied van wonen, infrastructuur, natuur, landbouw, industrie, recreatie, energieopwekking en bedrijventerreinen. Maar onze ruimte is schaars en we moeten problemen oplossen op het gebied van stikstof, klimaat en woningbouw. Veel ruimtevragers als wonen, natuur en landbouw overlappen elkaar. Daarom moeten we keuzes maken waar we wat willen, passend bij wat de bodem en het watersysteem aan kan. Dit vraagt van de overheden in Gelderland om een eenduidige richting voor de komende 25 jaar. Deze zoektocht heet het Gelderse Puzzel-proces.

De provincie heeft de opdracht van het Rijk aangenomen om de grote transitieopgaven op het gebied van wonen, landelijk gebied, natuur & stikstof, energie en klimaat te versnellen en te integreren. De provincie stelt daarom samen met de waterschappen en gemeenten en regio een regioarrangement op per regio. De 7 Gelderse regioarrangementen vormen de basis voor een ruimtelijk voorstel van de provincie aan het Rijk. Op basis van de ruimtelijke voorstellen kijkt het Rijk naar mogelijkheden om de grote transitieopgaven op het gebied van wonen, landelijk gebied, natuur & stikstof, energie en klimaat te versnellen en te integreren. Het regioarrangement is het product van de eerste – agenderende- fase van het Gelderse Puzzel-proces. Het regioarrangement heeft als doel vanuit het oogpunt van ‘welke regio we willen zijn’, beleid van de verschillende overheden in kaart te brengen voor de periode tot

2

2030. Een doorkijk te maken naar 2050. De sturende principes (ruimtelijke kwaliteit, brede welvaart en bodem en water sturend) en het beleid naast elkaar te leggen en te bepalen waar gezamenlijk opgaven en vraagstukken liggen. Dit agendeert wat de overheden en partners te doen hebben om opgaven te realiseren, te integreren en te versnellen. Het regioarrangement is een startpunt van een proces om gezamenlijk de ruimtelijke ordening van ons gebied vorm te geven voor de komende 20 tot 30 jaar. Als het nodig is zal het regioarrangement worden geactualiseerd. Als vervolg op het regioarrangement worden afspraken gemaakt over uitvoering in de vorm van Gebiedsprogramma’s. Op deze manier wordt ook aansluiting gezocht bij de systematiek van de nieuwe Omgevingswet. Met het regioarrangement wordt geen nieuw beleid vastgesteld. Daarmee is het vaststellen van het regioarrangement een bevoegdheid van het college. Omdat het regioarrangement en de agenderende opgaven het startpunt zijn van een proces om gezamenlijk de ruimtelijke ordening van ons gebied vorm te geven voor de komende 20 tot 30 jaar, is het college gevraagd het regioarrangement aan te bieden aan de gemeenteraad. Dit om de gemeenteraad te vragen kennis te nemen van het regioarrangement en in te stemmen met de agenderende opgaven die uitgewerkt gaan worden in de gebiedsprogramma’s.

Deze agenderende onderwerpen vormen een startpunt. Het regioarrangement zal zo nodig worden geactualiseerd. Over de agenderende opgaven wordt bij het vormgeven van de concrete gebiedsprogramma’s verder gediscussieerd. Over de gebiedsprogramma’s vindt later besluitvorming plaats. Participatie Bij de opstelling van de regioarrangementen zijn naast provincie, waterschap en regio nog geen andere partijen benaderd. Het ging in deze fase nog om het inventariseren van bestaand beleid. Bij de opstelling van dat bestaande beleid zijn andere partijen al wel in de gelegenheid geweest om input te geven. In het verdere proces wordt wel participatie verondersteld. Hoe dat eruit ziet is nu nog niet bekend. Argumenten 1.1 Invloed uitoefenen en kansen benutten door regionaal positie te bepalen. De portefeuillehouders Ruimtelijke Ordening in het gebied van Rivierenland hebben aangegeven in de totstandkoming van het regioarrangement een regionale positie te willen innemen om maximaal invloed te kunnen uitoefenen op de ruimtelijke ordening en ruimtelijke kwaliteit binnen het grondgebied van de Rivierenlandse gemeenten. Om kansen in Rivierenland te benutten en de regio te worden en blijven die we willen zijn. 1.2 Het regioarrangement is gebaseerd op bestaand beleid.

Het regioarrangement heeft vanuit het doel om landelijke transities te versnellen en integreren een sterke focus op de ruimtelijke consequenties voor de transitieopgaven die spelen (wonen, energie, stikstof, klimaatadaptatie). Hieraan zijn belangrijke doelen voor onze regio toegevoegd zoals brede welvaart, bereikbaarheid en leefbaarheid. Vanuit het bestaande beleid van de verschillende overheidslagen is vervolgens gekeken welke knelpunten en kansen dat oplevert. Nu het is gebaseerd op bestaand beleid kan de instemming met het regioarrangement ook geschieden door het college (en hoeft dát niet via de raad). 1.3 Het regioarrangement vormt de basis om door te werken aan doelen/opgaven. Het regioarrangement sluit aan bij de doelstellingen voor onze regio: krachtige landbouwregio en steden, robuust groen blauw netwerk voor biodiversiteit en waterbeheer,

3

(inter)nationaal, lokaal en regionaal goed verbonden, duurzaam en veilig wonen en werken, met duurzame energie, voorbereid op toekomst met meer wateroverlast, droogte en hitte, voortbouwend op historisch gegroeide identiteit. Er is binnen de regio intensief samengewerkt aan het opstellen van het regioarrangement. Het regioarrangement is een goed vertrekpunt om in de regio Rivierenland integraal door te werken aan de gestelde doelen en verschillende opgaven en daarmee te sturen op multifunctioneel ruimtegebruik en efficiënte besteding van middelen. 1.4 Uitspreken commitment voor (regionale) vervolgfase Door als gemeenteraad in te stemmen met de onderwerpen die uitgewerkt gaan worden in één of meerdere gebiedsprogramma's, spreekt u ook commitment uit voor de vervolgfase. In hoofdstuk vijf van het regioarrangement worden de ambities en opgaven beschreven waar we regionaal in moeten samenwerken om de ruimtelijke ambities te bereiken. Deze thema's vormen als het ware de agenda voor de nader op te stellen gebiedsprogramma's. Door als gemeenteraad hiermee in te stemmen geeft u het signaal af dat u achter de uitwerking van deze thema's in gebiedsprogramma's staat. U geeft hier mee richting (kaderstellend) aan de regionale samenwerking in het ruimtelijke domein. 1.5 De geagendeerde opgaven sluiten (ook) aan bij doelen/ambities Maasdriel.

De agenderende opgaven (hoofdstuk vijf van het regioarrangement) sluiten (ook) aan bij de doelen en ambities die we als gemeente en regio Rivierenland hebben. Krachtige landbouwregio en steden, robuust groen blauw netwerk voor biodiversiteit en waterbeheer, (inter)nationaal, lokaal en regionaal goed verbonden, duurzaam en veilig wonen en werken, met duurzame energie, voorbereid op toekomst met meer wateroverlast, droogte en hitte, voortbouwend op historisch gegroeide identiteit. Op basis van de confrontatie van de lokale, regionale, provinciale en nationale beleidskaders en de nationale transitieopgaven zijn in hoofdstuk vijf de agenderende opgaven voor de regio Rivierenland geformuleerd waarmee de gebiedspartners uitvoering kunnen gaan geven aan het blijven en worden van de regio die we willen zijn. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Tijdsdruk en zorgvuldigheid. Het proces rond de totstandkoming van het regioarrangement heeft een strak tijdspad gekend. De ijkmomenten van de provincie met het Rijk zijn als uitgangspunt genomen om voor Rivierenland een planning te maken. Daarbij is gezocht naar zorgvuldigheid binnen deze kaders. Niet altijd is de meest ideale voorbereiding mogelijk geweest. Inclusie Niet van toepassing. Programma duurzaamheid Het beleid rond duurzaamheid is (uiteraard uitgebreid) meegenomen in het regioarrangement. Financiën (incl.

BTW-effect) Het regioarrangement heeft geen directe financiële gevolgen. Het Rijk gebruikt de ruimtelijke voorstellen om beschikbare middelen te verdelen. Als vervolg op het regioarrangement zullen gebiedsprogramma’s worden opgesteld, waarin afspraken gemaakt worden over uitvoering. Hierover zal later besluitvorming plaatsvinden.

4

Bedrijfsvoering 1. Personeel en organisatie De werkzaamheden vragen veel ambtelijke capaciteit die vooraf niet was voorzien. Het wordt echter té belangrijk geacht om het niet te blijven volgen. In dat kader kunnen bepaalde andere zaken niet worden opgepakt. Werkzaamheden die in het gedrang komen, zijn de aanverwante zaken rond bestemmingsplan Buitengebied (“Uitwerken plussenbeleid”, “Kaders (groene) verevening” en “Monitoren en ontstemmen IVH”). 2. Samenwerking Er wordt nauw samengewerkt met alle regiogemeenten, provincie en waterschap. 3. Juridische zaken Aan de besluitvorming zijn geen juridische consequenties verbonden. Uitvoering Planning Als vervolg op het regioarrangement zullen gebiedsprogramma’s worden opgesteld. Daarin worden dan afspraken gemaakt worden over uitvoering. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Wij informeren de regio en de provincie over de besluitvorming. Evaluatie / controle Niet van toepassing. Nota van wijzigingen

Bijlagen 1. Raadsbesluit 2. Regioarrangement FruitDelta Rivierenland Gelderse Puzzel 3. Agenderende integrale opgavenkaart

5