Raadsvoorstel Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Bestuursrapportage Werkzaak Rivierenland 2022

Kern van het raadsvoorstel Werkzaak Rivierenland heeft de concept Bestuursrapportage 2022 voor zienswijze aan de raad aangeboden. De raden van de deelnemende gemeenten hebben ieder de bevoegdheid een zienswijze in te dienen. Het college stelt de raad voor om in te stemmen met de concept Bestuursrapportage 2022 en de concept zienswijze. Gerelateerde raadsstukken *

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Bestuursrapportage Werkzaak Rivierenland 2022

Zaaknummer

: 410434

Datum collegevergadering

: 13 september 2022

Datum raadsbesluit

: 13 oktober 2022

Datum raadsvergadering

: 13 oktober 2022

Portefeuillehouder

: Wethouder Sørensen

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling MSD, Tom van Gestel

Voorstel 1. Kennis te nemen van de concept bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland; 2. In te stemmen met de begrotingswijziging behorende bij de concept Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland; 3. Het voordeel van € 562.744 te verwerken via de bestuursrapportage 2022 van Maasdriel; 4. In te stemmen met de zienswijze op de concept Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland en deze te versturen aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. Inleiding Werkzaak is voor de gemeente Maasdriel de uitvoerder van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening. Op 12 juli 2022 heeft de gemeente Maasdriel de concept Bestuursrapportage 2022 ontvangen. In de bestuursrapportage laat Werkzaak zien op welke wijze in het eerste halfjaar van 2022 uitvoering is gegeven aan de geformuleerde doelstellingen, de ontwikkeling van het cliëntenbestand en de gemeentelijke bijdrage per programma. Daarnaast worden ramingen geactualiseerd en een overzicht gegeven van lopende en nieuwe kredieten. De bestuursrapportage maakt onderdeel uit van de jaarlijkse planning- en controlecyclus. Overwegingen/context Cliëntenbestand Werkzaak Rivierenland Het cliëntenbestand van Werkzaak bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Inkomensondersteuning a. Reguliere bijstand (Participatiewet); b. IOAW (Wet inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers); c.

IOAZ (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen); d. Bbz (Besluit Bijstand Zelfstandigen); e. Bbz light1; 1

Van 1 oktober 2021 tot 1 april 2022 zijn de voorwaarden voor een Bbz-uitkering tijdelijk soepeler (i.v.m. de per 1 oktober 2021 gestopte Tozo-regeling). Deze versie van de Bbz wordt ook wel Bbz-light genoemd. Zo geldt er bij de light-versie bijvoorbeeld geen vermogenstoets.

2

2. Dienstverbanden (bijvoorbeeld in het kader van Sociale Werkvoorziening, Participatiewet) 3. Loonkostensubsidies Ontwikkeling aantallen Het aantal werkzoekenden is gedaald. Ten opzichte van de begroting 2022 maken veel minder mensen gebruik van inkomensondersteuning dan werd verwacht. In de begroting is uitgegaan van een verwachte toename als gevolg van de coronacrisis. Deze toename heeft zich (nog) niet voorgedaan. Hoewel de huidige aantallen een zeer positief beeld laten zien zorgen de oorlog in Oekraïne, de inflatie en de hogere energie- en brandstofprijzen voor onzekerheden die Werkzaak nog niet goed kan inschatten. In deze bestuursrapportage gaat Werkzaak uit van het aantal werkzoekenden2 tot en met april 2022. Onderstaande tabellen tonen het verloop van het uitkeringsbestand. Tabel 1. Totaal aantallen cliënten met inkomensondersteuning van Werkzaak

Tabel 2. Aantallen cliënten met inkomensondersteuning gemeente Maasdriel

Voortgang doelstellingen en prognose 2022 De voortgang van de doelstellingen zijn samengevat in onderstaande tabel. De resultaten hebben betrekking op het hele werkgebied van Werkzaak Rivierenland.

2

Mensen die gebruikmaken van de inkomensondersteuning van Werkzaak.

3

Doel

Activiteit

Doelstelling

Instroompercentage

Percentage werkzoekenden dat zich meldt voor een uitkering en hierop daadwerkelijk een beroep doet.

Detacheringen

Deze doelstelling geeft aan dat Werkzaak op 31 december 2022 minimaal 400 werkzoekenden uit de SW en Participatiewet wil hebben gedetacheerd. Deze doelstelling geeft aan dat op 31 december 2022 minimaal 380 werkzoekenden met een beperkte loonwaarde in dienst zijn van een externe werkgever. De werkgevers worden met subsidie gecompenseerd voor de beperkte loonwaarde. Deze doelstelling geeft aan dat Werkzaak het aantal mensen dat vanuit de bijstand regulier aan het werk gaat als percentage van de totale uitstroom uit de bijstand minimaal op hetzelfde niveau wil hebben als gemiddeld in Nederland.

Loonkostenplaatsing

Duurzame uitstroom

Prognose

Toelichting

45,0%

Stand BURAP 42,6%

43,0%

400

393

390

De prognose is lager, omdat Werkzaak erin slaagt om veel mensen die zich melden voor een uitkering direct naar betaald werk te begeleiden. Daarnaast wijst Werkzaak actief op het te gelde maken van voorliggende voorzieningen zoals een Wajong-, WIA- of WW-uitkering. De ontwikkelingen omtrent de oorlog in Oekraïne kunnen echter wel gevolgen hebben voor de instroom. Werkzaak houdt deze ontwikkelingen nauwlettend in gaten. Op deze doelstelling ziet Werkzaak veel mutaties op het gebied van in- en uitstroom bij werkgevers. Daarnaast is er natuurlijk verloop, vooral bij plaatsingen vanuit de Wet sociale werkvoorziening (Wsw).

380

382

390

Werkzaak verwacht dat de groei van de loonkostenplaatsingen doorzet. Een belangrijke wijziging bij deze doelstelling is dat met ingang van 2022 gemeenten niet meer via het objectief verdeelmodel voor loonkostensubsidie worden gefinancierd, maar op basis van de laatst bekende realisaties. Uitstroom met een externe loonkostenplaatsing leidt voor de gemeente tot een voordeel op de Rijksfinanciering BUIG.

Landelijk gemiddelde

52

Landelijke gemiddelde

Werkzaak constateert dat de doelgroep Werkzoekenden die een beroep doet op ondersteuning vanuit Werkzaak voor een steeds groter deel bestaat uit inwoners met multiproblematiek, Dit leidt tot een lagere uitstroom naar werk.

Burgerparticipatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1. De Bestuursrapportage 2022 schetst de ontwikkelingen voor het begrotingsjaar 2022. Werkzaak verwacht de doelstelling detacheringen niet te kunnen realiseren. Dit heeft vooral te maken met het natuurlijk verloop, in het bijzonder bij plaatsingen vanuit de Wet sociale werkvoorziening. 2.1 en 3.1 De formele verwerking van de bestuursrapportage is de begrotingswijziging. De begrotingswijziging leidt tot een bijgestelde begroting van Maasdriel. Hiermee wordt de begroting geactualiseerd en dit leidt tot een betere inschatting van de bijdrage aan Werkzaak Rivierenland richting jaareinde. Dit wordt verwerkt via de Bestuursrapportage 2022 van Maasdriel. 4.1 Uw raad wordt gevraagd uiterlijk 5 oktober 2022 een zienswijze in te dienen. In de zienswijze staat dat uw raad instemt met de concept bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland. Omdat de behandeling in uw raad plaatsvindt na afloop van de zienswijzetermijn wordt het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland in kennis gesteld van een voorlopige zienswijze, na behandeling in de Commissie S&F. Kanttekeningen/risico’s 1. Effecten ontwikkelingen van de Oorlog in Oekraïne, de energie- en brandstofprijzen en de inflatie De ontwikkelingen van de oorlog in Oekraïne, de energie- en brandstofprijzen en de inflatie hebben gevolgen voor de economie.

Dit kan leiden tot een toename in de aanvragen voor algemene bijstand en tot (meer) geldzorgen en -problemen bij inwoners. 2. Sinds 2020 is er jaarlijks sprake van een fors incidenteel voordeel voor Maasdriel Op dit moment is het voor zowel Werkzaak als Maasdriel moeilijk aan te geven of een gedeelte van dit voordeel een structureel karakter heeft. Het voordeel voor Maasdriel zit hem vooral op BUIG en SW. Voorzichtigheidshalve hebben we ervoor gekozen om het voordeel als incidenteel te zien. In overleg met Werkzaak wordt later bezien hoe hier in de toekomst mee om te gaan. Inclusie Werkzaak Rivierenland staat voor een inclusieve arbeidsmarkt waaraan iedereen deelneemt en zorgt ervoor dat ook de minder kansrijke werkzoekenden, al dan niet met hulp en begeleiding, zich ontwikkelen en een plek vinden op de arbeidsmarkt. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) De gemeente Maasdriel stemt in met de bestuursrapportage 2022 van Werkzaak. De bestuursrapportage 2022 en bijbehorende begrotingswijziging resulteren voor Maasdriel in een lagere bijdrage van € 796.044 voor 2022. Daarnaast wordt de rijksvergoeding verlaagd

met € 233.300. Per saldo zorgt de bestuursrapportage 2022 van Werkzaak voor een voordeel van € 562.744 voor onze gemeente.

Begroting Maasdriel Bijdrage aan Werkzaak: BUIG BBZ SW Participatiebudget Bedrijfsvoering Effect bijdrage Rijksvergoeding: BUIG BBZ Effect rijksvergoedingen

Berap 2022 Werkzaak

Verschil

3.864.600 -14.300 1.609.500 477.400 1.116.000 7.053.200

3.496.156 -63.100 1.402.700 302.100 1.119.300 6.257.156

368.444 48.800 206.800 175.300 -3.300 796.044

3.980.200 -35.300 3.944.900

3.766.400 -54.800 3.711.600

-213.800 -19.500 -233.300

Effect gemeentelijke bijdrage

562.744

BUIG Het aantal bijstandsontvangers daalt voor Maasdriel. Dit wijkt af van de verwachting dat door corona het aantal zou stijgen. Dit zorgt voor een lagere bijdrage aan Werkzaak voor het onderdeel BUIG van € 368.444. Hiertegenover staat dat het voorlopige macrobudget 3 voor 2022 daalt. Deze bijstelling zorgt voor een lagere rijksvergoeding van € 213.800. Per saldo levert BUIG dus een voordeel op van ongeveer € 150.000. BBZ In 2022 is een stijging van de aflossingen en terugvorderingen te zien. Dit levert een voordeel op bij BBZ van € 48.800. Een gedeelte hiervan moet terugbetaald worden aan het Rijk, dit resulteert in een hogere afdracht van € 19.500. Per saldo dus een voordeel van ongeveer € 30.000. 3

Het Rijk stelt jaarlijks een macrobudget (landelijk) vast voor de Gebundelde uitkering (BUIG) dat volgens een vaste verdeelsystematiek onder de gemeenten wordt verdeeld.

6

SW Voor het onderdeel SW is een daling van het aantal SW’ers te zien waardoor er een voordeel ontstaat op de bijdrage SW van € 206.800. Dit effect was vorig jaar bij de jaarrekening 2021 ook al te zien en dit is dus een trend uit 2021 die zich voortzet in 2022. Deze bestuursrapportage is het eerste moment na de jaarrekening waarop dit bijgesteld kan worden. Vanaf 2023 is dit reeds verwerkt in de begroting 2023 van Werkzaak Rivierenland. Participatiebudget Het Participatiebudget levert een voordeel op van € 175.300. Dit komt voornamelijk door een hogere omzet voor het onderdeel participatie tegenover eveneens hogere inleenvergoedingen participatie en beschut werken. Bedrijfsvoering Het effect op de bijdrage voor de bedrijfsvoeringskosten is nihil. Samenvattend De financiële effecten voor Maasdriel zijn in onderstaande tabel zichtbaar gemaakt. Hierin worden de effecten op de bijdragen aan Werkzaak en het effect op de ontvangen rijksvergoeding bij elkaar opgeteld. Het incidenteel voordeel van € 562.744 wordt verwerkt via de Bestuursrapportage 2022 van Maasdriel.

Effect bijdrage aan Werkzaak

2022 796.044

Effect rijksvergoedingen

-233.300

Effect gemeentelijke bijdrage

562.744

Bedrijfsvoering Niet van toepassing. Uitvoering Planning Uiterlijk 5 oktober 2022 dienen deelnemende gemeenten hun zienswijze in te dienen op de concept Bestuursrapportage 2022. In het Algemeen Bestuur van Werkzaak Rivierenland van 17 november 2022 wordt de Bestuursrapportage 2022 vastgesteld. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Behandeling in de raad van Maasdriel is op 13 oktober 2022. De zienswijze is dan al in concept kenbaar gemaakt. De definitieve zienswijze van de gemeente Maasdriel zal na behandeling in de raad kenbaar worden gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. Evaluatie / controle Werkzaak Rivierenland houdt de deelnemende gemeenten met de jaarstukken, begroting, bestuursrapportage en kadernota op de hoogte van de werkzaamheden.

7

Nota van wijzigingen Bijlagen - Aanbiedingsbrief Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland; - Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland; - Addendum Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland; - Raadsbesluit; - Zienswijze.

8