Raadsvoorstel Begroting Werkzaak Rivierenland 2026

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

Kern van het raadsvoorstel Werkzaak Rivierenland heeft de conceptbegroting 2026 voor zienswijze aan de raad aangeboden. De raden van de deelnemende gemeenten hebben ieder de bevoegdheid een zienswijze in te dienen. Het college stelt de raad voor om in te stemmen met de conceptbegroting 2026 van Werkzaak Rivierenland.

Gerelateerde raadsstukken *

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

Zaaknummer

: 1348367

Datum collegevergadering

: 27 mei 2025

Datum raadsbesluit

: 12 juni 2025

Datum raadsvergadering

: 12 juni 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder Sørensen

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling MSD

Voorstel 1. In te stemmen met de conceptbegroting 2026 van Werkzaak Rivierenland; 2. In te stemmen met de zienswijze op de conceptbegroting 2026 Werkzaak Rivierenland en deze te versturen aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland; Inleiding Werkzaak Rivierenland is voor de gemeente Maasdriel de uitvoerder van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening. Op 4 april 2025 heeft de gemeente Maasdriel de conceptbegroting 2026 ontvangen. De begroting geeft een beeld van de gestelde doelen en ambities en de verwachte kosten en opbrengsten. De raden van de deelnemende gemeenten hebben tot uiterlijk 25 juni 2025 de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. De raadsvergadering van de gemeente Maasdriel voor de jaarstukken en de begroting van de GR’en vindt plaats op 12 juni 2025. Het Algemeen Bestuur zal na ontvangst van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten in zijn vergadering op 10 juli 2025 de conceptbegroting 2026 vaststellen. Overwegingen en context Programma’s In de begroting wordt uitgebreid ingegaan op de vijf programma’s en overhead. Het onderdeel ‘Wat willen we bereiken’ in deze programma’s wordt hierna kort toegelicht. Programma bestuur en beleid In 2026 zet Werkzaak in op strategische samenwerking met werkgevers en regionale partners, met als doel duurzaam werk tegen een eerlijke prijs.

Werkzaak ondersteunt werkzoekenden met effectieve methoden en slimme technologie, gebaseerd op een goed inzicht in haar doelgroep. Programma participatie In 2026 ligt de focus op samenwerken met werkgevers aan leerwerkplekken, doorgroeikansen en het verder verbeteren van leerwerkroutes. Daarnaast richt Werkzaak zich op het ondersteunen van werkgevers via groepsplaatsingen met begeleiding voor de doelgroep. E.e.a. om bij te dragen aan een inclusieve Rivierenlandse arbeidsmarkt.

2

Programma Wet sociale werkvoorziening Werk bij Werkzaak is gericht op ontwikkeling en een opstap naar de arbeidsmarkt. Werkzaak richt zich op -indien mogelijk- doorstroom naar reguliere werkgevers. Programma Beschut werk Beschut werk is bedoeld voor mensen die met begeleiding en/of aanpassingen kunnen werken. Werkzaak zet haar eigen infrastructuur in om deze mensen passend werk te bieden of te begeleiden naar meer zelfstandigheid. Programma inkomensvoorziening De kloof tussen de complexe samenleving en kwetsbare inwoners wordt groter, waardoor meedoen voor velen lastig is. Gelukkig groeit de aandacht voor bestaanszekerheid, ook in onze regio. Werkzaak werkt samen met gemeenten aan beter afgestemde dienstverlening en regelingen, met oog voor maatwerk. Overhead Werkzaak ondersteunt de uitvoering van de bovenstaande programma’s op drie manieren:  Kaderstellend, bijvoorbeeld door het opstellen van een begroting en beleid;  Adviserend, zoals bij de keuze en inrichting van applicaties;  Controlerend, via de inrichting van interne controles.

3

Doelstellingen De doelstellingen voor 2026 zijn in onderstaande tabel weergegeven. Werkzaak houdt bij het bepalen van de doelstellingen rekening met de ontwikkelingen in 2025. De doelstellingen zijn ten opzichte van het voorgaande jaar naar beneden bijgesteld. Doelstelling Instroompercentage 50%

Toelichting Deze doelstelling geeft het percentage werkzoekenden aan dat zich meldt voor een bijstandsuitkering en daar daadwerkelijk een beroep op zal doen. Werkzaak streeft ernaar om mensen die zich melden actief te ondersteunen in het vinden van werk en hen te wijzen op andere (voorliggende) inkomensvoorzieningen waar zij recht op hebben, zoals Wajong, WW of studiefinanciering. Het doel is dat in 2026 maximaal 50% van deze mensen afhankelijk wordt van bijstand. Detacheringen Met deze doelstelling geeft Werkzaak aan dat zij ernaar streeft op 425 31 december 2026 minimaal 425 werkzoekenden uit de SW en Participatiewet te hebben gedetacheerd, tegen betaling van een vergoeding die uitgaat van minstens het minimumloon. Loonkostenplaatsingen Deze doelstelling geeft aan dat Werkzaak ernaar streeft dat op 31 425 december 2026 minimaal 425 werkzoekenden met een verminderde loonwaarde in dienst zijn van een externe werkgever, waarbij deze minimaal het minimumloon betaalt en door Werkzaak wordt gecompenseerd voor de verminderde loonwaarde met loonkostensubsidie. Duurzame uitstroom In 2026 wil Werkzaak minimaal 210 bijstandsgerechtigden 210 duurzaam laten uitstromen. Dit betekent dat deze bijstandsgerechtigden volledig onafhankelijk worden van de bijstand en zelf kunnen voorzien in hun levensonderhoud.

Tegelijkertijd wijst Werkzaak op de steeds complexer wordende doelgroep die moeilijk naar werk te begeleiden is. Participatie N,v,t, Argumenten 1.1 De conceptbegroting 2025 is uitgewerkt conform de uitgangspunten in de Kadernota 2026 en Werkzaak voldoet aan het verzoek tot verlaging van de gemeentelijke bijdragen De conceptbegroting 2026 is een uitwerking van de Kadernota 2026 en kent daarmee geen financiële verrassingen. De bijdrage aan Werkzaak Rivierenland is daarmee in lijn der verwachting. Maasdriel heeft, net als andere deelnemende gemeenten, in reactie op de Kaderbrief 2026 aandacht gevraagd voor het komende ravijnjaar. Concreet is Werkzaak gevraagd om de gemeentelijke bijdragen te verlagen met 1,5% in 2026 en 2027, oplopend tot 3% vanaf 2028. Werkzaak heeft hiervoor vier scenario’s ontwikkeld, waarvan er twee al zijn verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 t/m 2029. Dit levert een besparing van €400.000,- ten opzichte van het bedrijfsvoeringsresultaat op (dit was €21.078.900,- en wordt €20.678.900,-). Daarmee voldoet Werkzaak aan het verzoek van de gemeenten. De resterende verlaging wordt later uitgewerkt, als het Algemeen Bestuur heeft besloten welke scenario’s hiervoor worden gebruikt.

4

1.2 De voorgestelde maatregelen (scenario’s) hebben geen invloed op de kwaliteit van de dienstverlening aan de doelgroep Het scenario ‘Gebruikmaking van AI’ is gericht op een structurele besparing van €100.000. Het scenario ‘Verhoging van de tarieven’ zal naar verwachting een structurele opbrengst van €300.000 opleveren. Omdat beide scenario’s draaien om efficiëntie en prijsaanpassing – en niet om vermindering van personele inzet – hebben deze maatregelen in theorie geen negatieve invloed op de kwaliteit van de dienstverlening.1 2.1 De raad heeft de mogelijkheid een zienswijze op de begroting van Werkzaak Rivierenland in te dienen. Conform de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland wordt de conceptbegroting 2026 voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten, zodat zij hun zienswijze hierop kunnen geven. De zienswijze moet uiterlijk 25 juni 2025 zijn ingediend bij het Dagelijks Bestuur van Werkzaak. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Multiproblematiek zorgt voor dalende uitstroom Werkzaak heeft de werkfitte kandidaten de afgelopen jaren relatief eenvoudig aan werk kunnen helpen. Wie nog geen baan heeft, kampt vaak met een beperking of kwetsbaarheid – fysiek, verstandelijk, psychisch of sociaal – zoals migranten, ouderen of langdurig werklozen. Zij hebben intensieve en langdurige begeleiding nodig, waardoor de stap naar werk groter wordt.

1.2 Krapte op de arbeidsmarkt Werkzaak heeft last van krapte op de arbeidsmarkt. Ook het afgelopen jaar was het lastig om (ambtelijke) vacatures in te vullen en personeel te behouden. Langer openstaande vacatures verhogen de werkdruk voor bestaande medewerkers, wat weer kan leiden tot meer ziekteverzuim en mogelijk meer inhuur en dus lasten. Dit risico hoort bij de uitdagingen van de huidige arbeidsmarkt. 1.3 Extra omzet door verhogen tarieven voor detachering is nog onzeker In 2024 is het prijsbeleid geactualiseerd, zodat het beter aansluit bij de eerlijke (hogere) prijzen die Werkzaak wil hanteren voor haar dienstverlening. Of dit daadwerkelijk zal leiden tot extra omzet, is echter nog onzeker. Het verhogen van de detacheringsvergoedingen kan het voor werkgevers minder aantrekkelijk maken om medewerkers via een detacheringsconstructie in dienst te nemen, waardoor zij mogelijk eerder kiezen voor loonkostensubsidie. Dit kan financieel resulteren in een lagere opbrengst dan de verwachte €300.000.2 Beleidsmatig hebben loonkostensubsidies echter de voorkeur, aangezien de medewerkers uit de doelgroep van Werkzaak in deze gevallen in dienst komen bij de werkgevers.

Inclusie Werkzaak Rivierenland staat voor een inclusieve arbeidsmarkt waaraan iedereen deelneemt en zorgt ervoor dat ook de minder kansrijke werkzoekenden, al dan niet met hulp en begeleiding, zich ontwikkelen en een plek vinden op de arbeidsmarkt.

1 2

Zie pagina 10 van de conceptbegroting. Idem.

5

Programma duurzaamheid N.v.t. Financiën (incl. BTW-effect) De Begroting 2026 van Werkzaak Rivierenland levert voor Maasdriel een negatief resultaat op van € 14.000 in 2026. Dit komt voornamelijk door een nadeel op de bijdrage voor BUIG, Sociale Werkvoorziening (SW) en Participatie als gevolg van indexaties. Daarnaast is er een verschuiving van de bedrijfsvoeringskosten naar de SW en het Participatiebudget. Bedragen (*€ 1.000)

2026

2027

2028

2029

BUIG BBZ SW Participatie

587 N 6V 280 N 385 N

632 N 6V 197 N 414 N

632 N 6V 119 N 439 N

632 N 6V 46 N 467 N

Bedrijfsvoering

528 V

457 V

413 V

390 V

Effect bijdrage aan Werkzaak Rijksvergoedingen BUIG

719 N

780 N

771 N

749 N

702 V

632 V

632 V

632 V

3V

3V

3V

3V

Effect rijksvergoedingen

705 V

635 V

635 V

635 V

Effect gemeentelijke bijdrage

14 N

145 N

136 N

114 N

Bijdrage aan werkzaak

BBZ

V = voordeel

N= nadeel

BUIG Voor BUIG is solidariteit in de regio afgesproken. Dit betekent dat de rijksvergoeding die we ontvangen doorbetaald wordt aan Werkzaak Rivierenland. Dit zie je ook terug in bovenstaande tabel, de afwijking op de bijdrage aan Werkzaak en de afwijking op de rijksvergoeding is per saldo € 0. Met uitzondering van 2026, in 2026 is namelijk gekozen om 50% van het verwacht voordeel op BUIG (staat als stelpost in de begroting van Werkzaak) als voordeel op te nemen in de begroting van Maasdriel. De afgelopen jaren is er altijd een voordeel op het BUIG-budget geweest. Ook voor de komende jaren wordt door Werkzaak weer een voordeel verwacht op BUIG. We lopen hier wel een risico dat we dit bedrag alsnog moeten betalen aan Werkzaak als er meer bijstandsgerechtigden komen dat we voorzien. Maar gezien de afgelopen jaren lijkt dit risico klein. In 2024 moesten we wel meer betalen voor BUIG dan vooraf ingeschat maar daar stond ook een extra rijksvergoeding tegenover waardoor het per saldo weinig effect heeft. BBZ De Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen (BBZ) heeft de komende jaren een minimaal effect. SW Werkzaak laat zien dat ze jaarlijks rekening houden met een daling van SW’ers van 6%, terwijl landelijk 5% het uitgangspunt is. Echter zijn ook de lonen gestegen evenals het

6

wettelijk minimumloon. Daarnaast zijn er meer bedrijfsvoeringskosten toegerekend aan SW (verschuiving van kosten). Dit zorgt voor een nadeel op SW van € 280.000 in 2026. Participatie Het Participatiebudget levert voor de gemeente Maasdriel een nadeel op van € 385.000. Dit komt omdat een gedeelte van de uitbreiding van de bedrijfsvoeringskosten wordt doorvertaald naar het programma Participatie. Dit zorgt voor een verschuiving van kosten. Bedrijfsvoering De bedrijfsvoeringskosten dalen met € 528.000 in 2026 ten opzichte van de huidige raming in de begroting van Maasdriel. Dit komt door een verschuiving van de kosten naar SW en Participatie. De overige bedrijfsvoeringskosten blijven de komende jaren stabiel. Dit komt ook omdat er in de regio een besparingsopdracht is neergelegd bij de gemeenschappelijke regelingen. Werkzaak voldoet hieraan en dit zie je terug binnen het onderdeel bedrijfsvoering. Daarnaast ontvangen wij specifieke rijksvergoedingen. De rijksvergoeding stijgt ten opzichte van de begroting 2025. Dit komt voornamelijk door een stijging in de rijksvergoeding BUIG. Per saldo heeft de begroting 2026 van Werkzaak Rivierenland een nadelig effect op de huidige begroting van Maasdriel van € 14.000: Bedragen (*€ 1.000) Effect bijdrage aan Werkzaak

2026 719 N

2027 780 N

2028 771 N

2029 749 N

Effect rijksvergoedingen

705 V

635 V

635 V

635 V

Effect gemeentelijke bijdrage

14 N

145 N

136 N

114 N

V = voordeel

N= nadeel

Dit nadelig effect wordt verwerkt in de begroting 2026 van Maasdriel. Bedrijfsvoering N.v.t. Uitvoering Planning  De deelnemende gemeenten kunnen tot 25 juni 2025 hun zienswijze indienen op de conceptbegroting 2026.  De conceptbegroting 2026 wordt in de raadsvergadering van 12 juni 2025 behandeld.  In het Algemeen Bestuur van Werkzaak Rivierenland van 10 juli 2025 wordt de conceptbegroting 2026 vastgesteld. Handhaving N.v.t.

Communicatie

7

De definitieve zienswijze van de gemeente Maasdriel zal na behandeling in de raad van 12 juni kenbaar worden gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. Evaluatie / controle Werkzaak Rivierenland houdt de deelnemende gemeenten met de jaarstukken, begroting, bestuursrapportage en kadernota op de hoogte van de werkzaamheden. Nota van wijzigingen Bijlagen - Aanbiedingsbrief conceptbegroting 2026 Werkzaak - Conceptbegroting 2026 Werkzaak Rivierenland

8