Raadsvoorstel Begroting 2026 VRGZ

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Zienswijze begroting 2026 VRGZ

Kern van het raadsvoorstel De veiligheidsregio Gelderland-Zuid (hierna VRGZ) heeft de concept begroting 2026 aangeboden. Deze stukken zijn getoetst door de adviesfunctie gemeenschappelijke regelingen (AGR). Het dagelijks bestuur verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven. Het college adviseert de gemeenteraad in te stemmen met de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 en in te stemmen met het versturen van bijgaande zienswijze over de begroting.

Gerelateerde raadsstukken

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Zienswijze begroting 2026 VRGZ

Zaaknummer

: 1335068

Datum collegevergadering

: 27 mei 2025

Datum raadsbesluit

: 12 juni 2025

Datum raadsvergadering

: 12 juni 2025

Portefeuillehouder

: Burgemeester Walraven

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD

Voorstel 1. Kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2026 van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. 2. In te stemmen met het versturen van bijgaande zienswijze aan het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Inleiding De gemeente Maasdriel is deelnemer van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Het is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband heeft 14 deelnemende gemeenten. Op 24 maart 2025 heeft het Dagelijks Bestuur van de VRGZ de ontwerpbegroting 2026 verstuurd. De zienswijzen op de Kaderbrief heeft de VRGZ meegenomen in uitwerking van de begroting. De VRGZ heeft ook een infographic opgesteld. De raad krijgt de mogelijkheid om voor 16 juni 2025 zijn zienswijze kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur (DB) van de VRGZ. De zienswijze is één van de gemeentelijke sturingsinstrumenten richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) en is gebaseerd op het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen in de Regio Nijmegen. Zij beoordelen de jaarstukken en begroting en adviseren regiogemeenten hierover. De stukken zijn in de bijlagen te vinden. Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1. Met de zienswijzebrief wordt een reactie gegeven op de bezuinigingsvoorstellen.

De VRGZ heeft in de ontwerpbegroting een taakstelling opgenomen van €1.182.000,-. Dit bedrag bestaat uit: (1) taakstelling n.a.v. besluitvorming in het AB (€150.000,0) (2) de door het Rijk voorgenomen korting van 10% op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) (€1.032.000,-). 2.2

Incidentele bezuiniging 2026 In de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk is te zien dat de 10% korting op de BDuR helaas niet is teruggedraaid. Inmiddels is ook duidelijk geworden dat het Rijk de Veiligheidsregio’s hiervoor in 2026 niet compenseert. Om nu geen onomkeerbare maatregelen te nemen, moet voor 2026 € 1.032.000 incidenteel dekking gevonden worden. Deze wordt als volgt gevonden: 1. € 610.000 wordt betaald vanuit het resultaat 2024; 2. € 422.000 wordt onttrokken uit de algemene reserve.

2.3

Bezuinigingsvoorstellen VRGZ De VRGZ heeft geen taakstellingen opgenomen die de gemeentelijke bijdrage laten afnemen. Wel biedt de VRGZ een lijst met bezuinigingsvoorstellen waaruit keuzes gemaakt kunnen worden om de taakstelling te realiseren (zie bijlage 8). De bezuinigingsvoorstellen gaan over oefenavonden vrijwilligers (€100.000,-), Reanimatie: AED/BLS (€130.000,-), brandweerboot (€239.000,-), Veiligheidsinformatie Knooppunt/informatiegestuurde veiligheid (€200.000,-), ondersteuning gemeenten evenementenveiligheid (€60.000,-), netwerkmanagement (€160.000,-), Multidisciplinaire oefeningen (€160.000,-) en piketten Regionaal Operationeel Team (€290.000,-). In de zienswijzebrief wordt benoemd dat deze voorstellen niet reëel zijn en de mogelijke risico’s niet wenselijk zijn, zoals de bedreiging van de duurzaamheid van eerder opgebouwde structuren en resultaten.

2.4

Hiermee vangt de raad dit financiële risico in de begroting op. De VRGZ beschrijft in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in haar conceptjaarrekening en ontwerpbegroting de omvang van de risico’s welke de VRGZ loopt. Niet alle risico’s kunnen door de VRGZ worden opgevangen, daarom adviseert de Adviesfunctie in haar rapportage dat gemeenten het overige risico opneemt in haar risicoparagraaf. De VRGZ komt met een herziene paragraaf of weerstandsvermogen. Afhankelijk daarvan kan bepaald worden wel specifieke bedrag de gemeente Maasdriel opneemt. Dit is naar rato van de deelnemersbijdrage.

2.5

De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om een zienswijze vast te stellen. De gemeenteraad kan in zijn zienswijze aangeven wat hij van de conceptjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026 vindt en deze reactie kan de VRGZ verwerken in haar plannen. De VRGZ benoemt in haar raadsbrief dat de gemeenteraden de mogelijkheid krijgen om een zienswijze in te dienen en in de Gemeenschappelijke Regeling staat beschreven dat de gemeenteraad deze bevoegdheid heeft.

Kanttekeningen/risico’s 2.1. Onttrekking Algemene reserve Omdat de korting op de BDuR een incidenteel negatief resultaat betreft, kan €422.000 vanuit de reserve betaald worden. De reserve bedraagt nu 5% en na onttrekking in 2026 3,87%. 2.2

Korting BDuR 2027 Of de korting vanaf 2027 en verder wordt teruggedraaid is nog onduidelijk. De mogelijkheid bestaat dat de bezuinigingsvoorstellen van de VRGZ dan alsnog opnieuw ter tafel komen.

2.3

Een zienswijzebrief biedt geen garantie dat het bestuur van de VRGZ de input van de raad opvolgt in het vaststellen van de ontwerpbegroting 2026. Met een zienswijzebrief geeft de raad een reactie op de ontwerpbegroting 2026. Het Dagelijks Bestuur geeft een reactie op de zienswijze, maar het Algemeen Bestuur is bevoegd om de ontwerpbegroting 2026 vast te stellen. Zij kunnen ervoor kiezen om de input uit de zienswijze niet mee te nemen. Als meerdere gemeenten hetzelfde standpunt innemen, de kans groter dat het Algemeen Bestuur de geuite zorgen en aanbevelingen in de zienswijze meeneemt in haar stukken.

Inclusie Niet van toepassing.

Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) De deelnemersbijdrage voor 2025 is in de voorliggende begroting van de VRGZ als volgt opgebouwd:

Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage gemeente Maasdriel: In de kadernota 2026 VRGZ werden al enkele ontwikkelingen weergegeven die van invloed zijn op de financiële begroting 2026 van de VRGZ en de doorvertaling daarvan in de vorm van de Gemeentelijke bijdrage 2026 voor de deelnemende Gemeenten. Vanaf de begroting 2025 is een (bestuurlijke) structurele taakstelling van € 150.000 per jaar opgenomen. Daarbij werd ook nog een voorgenomen korting van 10% op de BDuR genoemd. Dit betekent voor de begroting 2026 een totale bezuiniging van € 1.100.000. Aanvullend werd met de zienswijze op de kadernota 2026 door Gemeente Maasdriel nog een te realiseren bezuiniging van 1,5% als taakstelling meegegeven voor 2026. Voor 2026 staat de VRGZ voor diverse uitdagingen zoals; de effecten van klimaatverandering en duurzaamheid, innovatie brandweerzorg, duurzame inzetbaarheid van medewerkers en informatievoorziening. Al deze ontwikkelingen zullen in meer en mindere mate druk leggen op de financiën van de VRGZ. Gekoppeld aan de voorgestelde bezuinigingen zal dit ten koste gaan van de dienstverlening van de VRGZ. Indien de bezuinigingen gerealiseerd dienen te worden, zullen er moeilijke en lastige keuzes gemaakt moeten worden.

Dit is de reden dat in de programmabegroting 2026 geen rekening gehouden is met een aanvullende bezuiniging zoals door de Gemeente Maasdriel is voorgesteld in de zienswijze op de kadernota 2026. In de begroting 2026 is door de VRGZ een hogere gevraagde deelnemersbijdrage opgenomen. Dit heeft betrekking op de reguliere indexering (4,66%). Voor het jaar 2028 komt ook een uitzetting voor de herziening MJOP aan de orde. Daarnaast zullen uit hoofde van vastgoed (nieuwbouw, verbouw, verduurzaming) de kapitaallasten toenemen die vanaf 2027 voor een structurele verhoging zullen zorgen van de Gemeente bijdrage. Exacte bedragen zijn op dit moment nog moeilijk in te schatten. In de kaderbrief van 2027 zal hier meer duidelijkheid over zijn. Indexpercentage loon- en Prijsstijgingen Voor 2026 is een indexering van 4,66% vastgesteld. Dit volgens de door het bestuur vastgestelde rekenmethodiek. Dit betreft een gewogen percentage op basis van personele index (3,4%) en materiële index (2,6%) + de nacalculatie over 2024 (1,5%) Dit zijn autonome ontwikkelingen. Wij kunnen instemmen met indexering van 4,66%. Dit zijn percentages die voortkomen uit regionale afspraken. De begroting 2026 bevat geen nieuw beleid anders dan in de kadernota 2026 is opgenomen.

Het advies is om in de definitieve programmabegroting 2026 de bestuurlijke structurele taakstelling van € 150.000 en de taakstelling van de budgetkorting op de BDuR uitgewerkt te hebben concrete bezuinigingsvoorstellen en deze ook apart op te nemen in de programmabegroting 2026.

Gemeentelijke bijdrage

In onderstaande tabellen ziet u de ontwikkeling van de bijdrage aan VRGZ ten opzicht van de begroting van de Gemeente Maasdriel. Deze ontwikkeling houdt in dat de bijdrage aan de VRGZ in 2026 - 2029 verhoogd wordt met € 92.321. Dit is wel lager dan de indexering van € 105.487 die de VRGZ mag toepassen. Vanaf 2029 wordt de bijdrage ook nog verhoogd met € 3.469 als gevolg van de herziening van het meerjarenonderhoudsplan. Begroting Maasdriel VRGZ begroting 2025 (startpositie) Indexeringen 4,66% Herziening MJOP Herziening MJOP Totaal zienswijze Maasdriel:

2026 € 2.263.670 € 105.487 €0 €0 € 2.369.157

2027 2028 2029 € 2.263.670 € 2.263.670 € 2.263.670 € 105.487 € 105.487 € 105.487 €0 € 23.716 € 23.716 €0 €0 € 3.469 € 2.369.157 € 2.392.873 € 2.396.342

2026 2027 2028 2029 In de begroting gemeente opgenomen: € 2.276.836 € 2.276.836 € 2.300.552 € 2.300.552 Bijdrage conform zienswijze: € 2.369.157 € 2.369.157 € 2.392.873 € 2.396.342 Effect voor de gemeente o.b.v. zienswijze: € 92.321 € 92.321 € 92.321 € 95.250 Maximaal effect bijdrage gemeente: € 92.321 € 92.321 € 92.321 € 95.250 Het effect voor de Gemeente Maasdriel wordt verwerkt in de kadernota 2026. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit wordt gedekt door de beschikbare capaciteit (algemene reserve rampenbestrijding (C&R)). De verwachte beschikbare weerstandscapaciteit van het programma C&R is niet toereikend om de geïnventariseerde en gecalculeerde risico’s te dekken. Voor 2026 wordt een zelfde weerstandsvermogen ingeschat als voor 2025. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich daadwerkelijk voordoen treft de VRGZ hiervoor bezuinigingsmaatregelen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger. Bedrijfsvoering Niet van toepassing. Uitvoering Planning De zienswijze van de gemeente Maasdriel zal na behandeling in de gemeenteraad van 12 juni kenbaar worden gemaakt aan het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio Gelderland-Zuid middels bijgevoegde conceptbrief. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Zie uitvoering/planning. Evaluatie / controle Niet van toepassing.

Nota van wijzigingen Bijlagen Bijlage 1 - concept zienswijzebrief begroting 2026 VRGZ Bijlage 2 - Raadsbrief conceptjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026 Bijlage 3 - Ontwerpbegroting 2026 Bijlage 4 - Infographic VRGZ

Bijlage 5 - reacties gemeenteraden op Kaderbrief 2026 Bijlage 6 - Adviesrapport Adviesfunctie Rijk van Nijmegen Bijlage 7 - Bezuinigingsvoorstellen VRGZ Bijlage 8 - Brief DB actualiteit korting BDuR 2026