Raadsinformatiebrief Herijking ZOR

Aan: de gemeenteraad

Onderwerp

: ZOR: raadsinformatie Herijking project ZOR

Datum

: 21 januari 2025

Zaaknummer

: 1197394

Geachte raadsleden,

In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de herijking van het project Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR). In de raadscommissie Ruimte van 4 december 2024 heeft het college uw raad gevraagd de koers van de herijking te duiden. U heeft het college gevraagd met een voorstel te komen op basis van uw inbreng tijdens de raadscommissie. Belangrijke aspecten die u heeft aangereikt zijn het:  Beschouwen van een bredere aanpak van het infrastructurele vraagstuk (ontsluitingswegen van en naar de Provincialeweg) door de gemeentelijke woningbouwontwikkeling te betrekken vanuit het woningbouwprogramma en actuele ontwikkelingen van het Maasfront.  Beschouwen van de knelpuntanalyses vanuit de MIRT A2, de daaruit voortvloeiende financiële middelen en ontwikkelingen van het tuinbouwgebied ten noorden van de Provincialeweg (koppeling Veilingweg) en aanvullende bijdrage vanuit de provincie;  Beschouwen van een versterking van het OV-netwerk;  Betrekken van bewoners en dorpsraden bij het beschouwen van alternatieven. Bij deze brief ontvangt u het voorstel voor de onderzoeksopzet voor de herijking van het project ZOR. Op 1 april is de volgende raads- en commissiebijeenkomst gepland om u nader te informeren over de voortgang van de herijking van het project ZOR. Wij verwachten u in het najaar van 2025 het besluit over de herijking voor te leggen.

Het college van Maasdriel,

Loco- secretaris,

de burgemeester,

S.M.A. de Croon

A.A.M.J. Walraven

Onderzoeksopzet herijking van het project ZOR 1.

Voorgeschiedenis, aanleiding en probleemstelling

1.1. Voorgeschiedenis Al in 2008 is geconstateerd dat knelpunten worden ervaren op de N831, binnen de bebouwde kom van Velddriel op de Wordenseweg en in de kern Kerkdriel. Bovendien is de verkeersveiligheid niet optimaal, met name voor fietsers en voetgangers op de ontsluitingswegen Laarstraat en Sellikstraat. Omdat in de gemeente in 2008 nieuwbouwprojecten op de planning stonden, werd de opgave van een goede ontsluiting actueler. In 2008 werd de volgende opgave gedefinieerd:  De ruimtelijke ontwikkelingen hebben een goede ontsluiting richting het provinciale en landelijke wegennet nodig.  Het vrachtverkeer richting champignoncluster heeft een goede ontsluiting op de Provincialeweg nodig.  De bereikbaarheid van het centrum van Kerkdriel mag niet verslechteren.  De recreatieve voorzieningen aan de oostzijde van Kerkdriel (Zandmeren) moeten goed bereikbaar blijven. In het Mobiliteitsplan 2020 'Verkeer op de juiste plaats' heeft de raad uitgesproken voor een verkeerskundige oplossing voor een nieuw te realiseren verkeersroute tussen De Geerden en Kerkdriel Zuid. Deze oplossing leidt tot een afname van de verkeersdruk op drukke punten, een goede ontsluiting, afname van overlast door verkeer, meer veiligheid en minder vrachtverkeer op de Paterstraat. Op 9 december 2021 nam de raad het besluit voor de uitwerking van de voorkeursvariant 2a.

Ten grondslag daaraan lagen onderzoeken, uitgevoerd door adviesbureau RHDHV, die waren gebaseerd op de verkeersgegevens van verkeerskundig bureau Goudappel. De onderzochte varianten gaven aan dat de wegen in en om Kerkdriel en Velddriel onvoldoende capaciteit hebben om te voldoen aan de groeiende mobiliteit. Met de aanleg van de ZOR verbetert de (verkeers)veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid in de kernen in Kerkdriel en Velddriel tot onder een acceptabel niveau. Dat komt ten goede voor de ambities voor de woningbouwontwikkeling, het vestigingsklimaat voor ondernemers en recreatief dagverblijf. In de periode 2022-2023 vond de uitwerking plaats van de voorkeursvariant. Dat resulteerde in een ontwerpbestemmingsplan ‘Zuidelijke Ontsluitingsroute Maasdriel’, wat van 21 december 2023 tot 1 februari 2024 ter inzage lag. In deze periode hebben wij 21 zienswijzen van formele overlegpartijen (o.a. Waterschap), bewoners en dorpsraad ontvangen. In 2024 zijn deze reacties verwerkt in het definitieve bestemmingsplan. Met indieners zijn gesprekken geweest, daar waar hun zienswijzen tot aanpassing van het bestemmingsplan leidden. 1.2. Aanleiding In het raadsbesluit van 9 december 2021 werd uitgegaan van een benodigd krediet van € 18 tot 27 miljoen.

Door de prijsontwikkeling en stijgende rente op de kapitaalmarkt is het benodigd krediet bijgesteld met een bandbreedte van € 29 tot 32 miljoen.

2

Op 3 september 2024 werd de raad daarvan op de hoogte gebracht (bijlage 1) bij de behandeling over de status van het bestemmingsplan voor de ZOR. Met aftrek van het voorbereidingskrediet, dat bij het raadsbesluit van 9 december 2021 was verkregen, is een aanvullend benodigd krediet van € 23 tot 26 miljoen nodig voor de aanleg van de ZOR. Aangegeven werd in een later stadium de raad het definitieve aanvullende krediet voor te leggen, zodra de meerjarenbegroting voor 2030 aan de orde is. Daarbij worden dan onder meer de mogelijkheden aangegeven hoe de effecten van de hogere kapitaallasten te financieren. In het raadsbesluit van 9 december 2021 is namelijk opgenomen structureel vanaf 2022 een reservering van € 400.000 op te nemen voor de investering en financiering van de ZOR. Vanaf 2023 is dit met € 100.000 verhoogd. Door de verder stijgende rente op de kapitaalmarkt blijkt de reservering onvoldoende te zijn. In de Kadernota 2025 is hiervan melding gemaakt. In de beraadslagingen rondom de kadernota heeft de raad op 4 juli 2024 besloten op korte termijn geen aanvullende middelen ter beschikking te stellen voor de realisatie van de ZOR. 1.3.

Probleemstelling De informatiebijeenkomst op 3 september vormde voor de raad de aanleiding het college bij de behandeling van de programmabegroting 2025 kritisch te bevragen over het nut en de noodzaak van de ZOR in relatie tot de gestegen kosten. Daarop heeft het college tijdens de Commissie Ruimte op 4 december voorgesteld een pas op de plaats te maken om de ZOR te herijken (bijlage 2). Uitgangspunt blijft daarbij dat de gemeente een (provinciale) woningopgave heeft, waardoor aanpassing of uitbreiding van de infrastructuur noodzakelijk is. Belangrijk verschil met de uitgevoerde onderzoeken vanaf 2008 zijn de actuele woningbouwontwikkelingen en gevolgen voor de verkeersstromen, zoals die ten grondslag lagen voor de uitwerking van de voorkeursvariant van de ZOR. In de Commissie Ruimte heeft het college de raad gevraagd de koers van de herijking te duiden. Dat heeft de raad aan het denken gezet. De raad heeft het college gevraagd met een voorstel te komen op basis van de inbreng van de commissie.

Belangrijke aspecten vormden:  Beschouwen van een bredere aanpak van het infrastructurele vraagstuk (ontsluitingswegen van en naar de Provincialeweg) door de gemeentelijke woningbouwontwikkeling te betrekken vanuit het woningbouwprogramma en actuele ontwikkelingen van het Maasfront  Beschouwen van de knelpuntanalyses vanuit de MIRT A2, de daaruit voortvloeiende financiële middelen en ontwikkelingen van het tuinbouwgebied ten noorden van de Provincialeweg (koppeling Veilingweg) en aanvullende bijdrage vanuit de provincie;  Beschouwen van een versterking van het OV-netwerk;  Betrekken van bewoners en dorpsraden bij het beschouwen van alternatieven.

3

Dit voorstel geeft een aanzet daaraan en geeft het voorwerk aan voor de herijking van de ZOR om uiteindelijk te eindigen in een voorstel hoe de gemeente verder moet als de raad niet voor de ZOR kiest. Het uitgewerkte bestemmingsplan ZOR wordt ‘on hold’ gezet, totdat de raad een ander besluit neemt over de zuidelijke ontsluiting van Kerkdriel en Velddriel. 2.

Gewenste effecten

2.2. Wat willen we bereiken? De doelstelling voor de herijking van de ZOR vormt het vinden van een alternatief voor de uitgewerkte voorkeursvariant, opgesteld in opdracht van de raad, binnen de bestaande infrastructuur, die een adequate verkeerskundige oplossing biedt aan de voorgenomen ontwikkelingen tegen aanvaarbare kosten. Dat betreft de toekomstige autonome verkeersgroei, woningbouw in Kerkdriel en Velddriel, bedrijvigheid bij het recreatiegebied De Zandmeren, champignoncluster en tuinbouwgebied ten noorden van de Provincialeweg. De randvoorwaarden1 daarbij zijn: 1. Een veilig en goed functionerend wegennetwerk, met goede bereikbaarheid van Kerkdriel en Velddriel op korte en lange termijn, dat zo optimaal mogelijk aansluit op het provinciale en landelijke netwerk en dat wordt onderhouden op het door de raad vastgestelde niveau; 2. Het realiseren van een verkeersafwikkeling die zorgt voor een verkeersveilig en leefbaar woon- en leefklimaat in en rondom Velddriel en Kerkdriel. In de herijking van de ZOR wordt daarom rekening gehouden met deze effecten, door uit te gaan van wat de raad tijdens de Commissie Ruimte op 4 december heeft aangegeven: 1. Leefbare kernen Velddriel en Kerkdriel, met een minimum aan doorgaand verkeer door de bebouwde kom; 2.

Een aangepast wegennetwerk, met a) flexibiliteit om de homogene wegvakken gefragmenteerd aan te pakken, b) die aansluiten op de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen van de woningbouw, en c) op sober en doelmatige wijze worden uitgevoerd, zonder de bestaande kernen extra te belasten; 3. Een goed ontsloten recreatiegebied De Zandmeren; 4. Een goed ontsloten tuinbouwontwikkelingsgebied ten noorden van de N831; 5. Een duurzaam-veilig wegprofiel., conform de CROW richtlijnen en de principes duurzaam veilig van het SWOV, waarbij langzaam verkeer nadrukkelijk in wordt betrokken. 3.

Scope van het onderzoek

3.1. Reikwijdte In 2024 is een verkeerskundig model opgesteld door Sweco. Daarvoor zijn de ontwikkelingen van de woningbouw en bedrijventerreinen in Kerkdriel en Velddriel aangeleverd tot 2035. Op basis van het ontwikkelde verkeerskundig model is een verkeersstudie uitgewerkt, waarin de toekomstige verkeersintensiteiten zijn opgenomen van de wegeninfrastructuur in de gemeente Maasdriel. In februari wordt de verbeterde versie van de verkeersstudie aangeleverd. De verkeersstudie vormt de basis voor het onderzoek naar de oplossingen, als de raad niet voor de ZOR kiest.

1

Programma 3, Verkeer en Vervoer, Programmabegroting 2025. Relevante beleidsstukken vormen het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan en het Wegenbeheerplan. 4

3.2. Detailniveau In eerste instantie maakt de verkeersstudie de knelpunten zichtbaar in de wegeninfrastructuur aan de zuidwestzijde van Kerkdriel en Velddriel, met inbegrip van de aansluiting vanuit de Veilingweg op de Provincialeweg. Daarbij is rekening gehouden met de te verwachten verkeersintensiteiten in 2035. Op basis van deze knelpunten wordt bepaald wat de vervolgstappen zijn voor het oplossen van de knelpunten. De verkeersstudie levert inzichten op over de verkeersintensiteiten. De studie geeft geen oplossingen aan van knelpunten, daarvoor is een visie nodig over de verkeersstromen, dat resulteert in een wenselijk verkeerscirculatieplan. De volgende stap is in het wegenbeheerplan e/o gemeentelijke verkeers- en vervoerplan de benodigde investeringsmaatregelen op te nemen. In de vervolgstappen wordt aangegeven tot hoever de reikwijdte en detailniveau van de herijking van het project ZOR wordt uitgewerkt. 4.

Financiële randvoorwaarden (met laatste aanpassing d.d. 20-01-2025)

Van het startkrediet (inclusief eenmalige aankoop Provincialeweg 131), totaal ongeveer € 6 miljoen, en de jaarlijkse storting in de bestemmingsreserve ZOR, totaal € 1,8 miljoen, zijn de volgende uitgaven gedaan:  Aankoop gronden en panden: € 2,9 miljoen. De kosten zijn geactiveerd en ten laste gebracht van het startkrediet. Restant krediet per 31-12-2024 is € 3,1 miljoen.  Engineering en onderzoeken: € 1,8 miljoen. De kosten zijn ten laste gekomen van de exploitatielasten en daardoor betaald uit de reservering voor de bestemmingsreserve. Voor 2025 wordt in de bestemmingsreserve ZOR een bedrag gestort van € 500.000. De kosten voor de herijking van de ZOR worden daaruit gevoteerd. Globaal wordt voor 2025 rekening gehouden met:  Projectorganisatie en interne kosten: € 300.000;  Externe kosten voor o.a. ondersteuning van adviesbureaus: € 100.000. De prognose voor het restant van de bestemmingsreserve per 31-12-2025 € 100.000 bedraagt.

5.

Planning

Het voorwerk van de herijking van de ZOR kent de volgende stappen:  Stap 1 (december – februari):  uitwerken onderzoeksopzet herijking van het project ZOR;  uitwerken van het raadsinformatiebrief over de herijking van het project ZOR;  valideren en (bestuurlijk) vaststellen van de ontwikkellocaties (met aantallen en fasering) voor de woningbouw en bedrijventerreinen, zoals opgenomen in het ontwikkelde verkeerskundig model.  Stap 2: (januari - maart):  toetsing bruikbare informatie m.b.t. tellingen, modellen zoals opgesteld door Goudappel in 2021 voor de ZOR en recent voor het regionale wegennet;  toetsing verkeersstudie aan de verkeersintensiteiten die a) aan de ZOR ten grondslag lagen, en b) uitgewerkt zijn door de regiotafel (brede aanpak, met onder neem de congestie N322, N831);  benoemen en analyseren van de knelpunten in de wegeninfrastructuur op basis van de verkeersstudie; 5



opstellen en (bestuurlijk) vaststellen van het voorstel voor de vervolgstappen.

Op basis van de inzichten in de knelpunten in de wegeninfrastructuur 2030/2035 wordt bestuurlijk, tussen de wethouderhouder voor de ZOR en verkeer, bepaald wat de vervolgstappen zijn voor de nadere uitwerking van de herijking van het project ZOR. Het streven is deze vervolgstappen met de raad te delen op 1 april a.s. in de informatie-/beeldvormende avond. Uiterlijk in het najaar van 2025 is de verwachting het besluit over de herijking van het project ZOR voor te leggen aan de raad. Door de “knip” te leggen in de uitwerking blijft de scope van de reikwijdte en detailniveau in het voorwerk beperkt tot a) de inhoudelijke informatie, zoals op dit moment beschikbaar vanuit het verkeersstudie, en b) worden geen vervolgstappen genomen, alvorens bestuurlijke overeenstemming is over de ontwikkelingen in de dorpskernen, die relatie hebben met de verkeersafwikkeling aan de zuidwestkant van Kerkdriel en Velddriel. 6.

Overige randvoorwaarden

6.1. Organisatorisch  Het voorwerk wordt uitgevoerd onder regie van het bestaande projectteam ZOR, waarbij de kernfunctionarissen worden gevormd door de:  projectmanager ZOR,  civiel technisch adviseur RO,  beleidsadviseur RO,  strategisch beleidsadviseur RO,  beleidsadviseur openbare ruimte,  verkeerskundige adviseur,  projectleider verkeersstudie.  ad-hoc wordt inzet gevraagd van de overige leden va het projectteam ZOR en adviseurs uit het werkveld van Ruimtelijke Ordening en Realisatie en Beheer.  De sturing en besluitvorming tijdens de uitvoering vindt plaats vanuit de stuurgroep ZOR. 6.2. Participatie en communicatie In het voorstel dat op 1 april a.s. aan de raad wordt voorgelegd, wordt de betrokkenheid van de meedenkgroep (waaraan oorspronkelijk deelnamen de dorpsraden, bewoners en grondeigenaren) en andere belanghebbenden opgenomen. Ook bieden de nieuwsbrief en website maasdriel.nl/zor informatie over de voortgang van het project en de keuzes die worden gemaakt. De aanpak die hieraan ten grondslag ligt, is vastgelegd in een participatieen communicatieplan. Binnen drie jaar na de vaststelling van de Omgevingsvisie moet het bestemmingsplan zijn vastgesteld omdat anders het gemeentelijke voorkeursrecht op grond van de Wvg vervalt De belangrijkste juridische consequentie bij het stoppen van het project ZOR is het vervallen van de Wvg.

Het voorkeursrecht vervalt per 13 oktober 2025, tenzij het bestemmingsplan voor de ZOR is vastgesteld. In dat geval verlengt de aanwijzing met 10 jaar (alleen voor die delen die zijn gelegen in het bestemmingsplan). Als de Wvg vervalt, kan er de eerste 2 jaar zonder meer geen nieuw voorkeursrecht opgelegd worden, dus van 13 oktober 2025 tot 13 oktober 2027. In deze periode heeft de gemeente geen eerste recht tot koop als een perceel wordt aangeboden.

6

Bijlage 1: Presentatie raadsinformatiebijeenkomst ZOR van 3 september 2024. Bijlage 2: Presentatie Commissie Ruimte ZOR van 4 december 2024. (zie website van de raad)

7