Raadsbrief zienswijze rekening en begroting

Raadsbrief

Geachte leden van de raad, Conform het bepaalde in de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid sturen wij u de concept-jaarrekening 2020 en de concept-begroting 2022 toe met het verzoek uw zienswijze hierover aan ons vóór 1 juni 2021 kenbaar te maken.

Jaarrekening 2020 Bijgaand treft u de jaarstukken 2020 van het Programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) en het programma Regionale Ambulancevoorziening (RAV). Programma C&R Het resultaat van het programma C&R is aanzienlijk positiever dan wat zowel in de begroting als in de tussentijdse rapportage t/m augustus werd aangenomen. Het positieve resultaat is incidenteel van aard. Het positieve resultaat ontstaat met name door incidenteel lagere uitgaven als gevolg van de coronacrisis. Dit ontstaat voor een belangrijk deel doordat opleidingen en oefeningen geen of in beperkte mate hebben plaatsgevonden. Ook de vrijwilligersvergoedingen vallen hierdoor lager uit. Daarnaast heeft een groot aantal leveranciers problemen gekend met levertijden, waardoor leveringen en diensten later plaatsvonden. In financiële zin zien we hierdoor lagere kapitaallasten en lagere onderhoudslasten van kazernes. De operationele dienstverlening heeft hier geen problemen van ondervonden. Bepaalde activiteiten die in 2020 niet hebben plaatsgevonden als gevolg van de crisis, moeten dit jaar echter nog wel plaatsvinden. Voorgesteld wordt om hiervoor een bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden door corona te vormen. De onderwerpen worden hierna nader toegelicht. Als gevolg van de coronacrisis waren er ook extra kosten gemaakt (zie paragraaf 6.10 van bijgevoegde jaarrekening).

Hiervoor is geen declaratie ingediend, gezien de geringe omvang van de meerkosten in relatie tot het positieve resultaat1. Programma RAV Het resultaat van het programma RAV is fors positiever dan in de begroting werd aangenomen. Het positieve resultaat is een direct gevolg van een door de VRGZ gestart intensief onderhandelingstraject met zorgverzekeraars en onderhandelingen op landelijk niveau waardoor diverse budgetcomponenten realistischer gefinancierd worden dan voorheen. Hierdoor heeft de RAV een negatief resultaat van € 1,1 miljoen in 2019 weten om te buigen in een positief resultaat van € 0,8 miljoen in 2020. Een intensief traject waar we met tevredenheid terugkijken naar de reeds behaalde resultaten en hopen in 2021 de laatste discussiepunten af te ronden met de verzekeraars. Doordat pas in het laatste kwartaal van 2020 zekerheid is ontstaan over de financiering heeft de RAV in 2020 diverse uitgaven (zoals investeringen) beperkt of uitgesteld. Hierdoor valt het resultaat incidenteel positiever uit in 2020. Deze uitgestelde investeringen zullen in 2021 alsnog gedaan worden, waardoor dit positieve effect deels tenietgedaan wordt. Deze uitgestelde investeringen hebben geen negatief effect gehad op de operationele dienstverlening.

1 Een vereiste voor de declaratie richting VWS is ook dat de gemeentelijke bijdrage niet afdoende is om de

reguliere lasten en de extra lasten door de coronacrisis te dekken. Gezien het positieve resultaat is dat niet het geval.

1

Accountantscontrole De accountantscontrole is afgerond. Zowel voor getrouwheid als rechtmatigheid is een goedkeurende verklaring ontvangen. De verklaring is opgenomen in de jaarrekening. Resultaten per programma Samenvatting resultaat en resultaatbestemming Samenvatting resultaat

Programma

Bedragen * € 1.000

C&R

Gewijzigde begroting 2020

RAV 0

0

Jaarrekening 2020

2.909

813

Verschil

2909

813

In de jaarrekening wordt ten aanzien van de bestemming van bovengenoemde resultaten het volgende voorgesteld (onder de tabel worden de voorstellen nader toegelicht): Voorstel resultaatsbestemming Crisis- en Rampenbestrijding (in euro) Toevoegen aan de algemene reserve C&R

710.000

Uitkeren aan deelnemende gemeenten

1.370.000

Toevoegen aan de bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden door corona

699.000

Toevoegen aan de bestemde reserve Duiktaak

130.000

Onttrekken aan de bestemde reserve meldkamer Totaal C&R

0 2.909.000

RAV (in euro) Toevoegen aan de reserve aanvaardbare kosten RAV

813.000

Totaal RAV

813.000

Algemene reserve C&R Het saldo van de algemene reserve ligt na toevoeging van het resultaat 2019 beneden de norm van 5%. Indien positieve resultaten behaald worden, geldt als bestuurlijk onderschreven uitgangspunt dat dit resultaat toegevoegd wordt aan de algemene reserve tot de bestuurlijke norm. De bestuurlijke norm is nog niet bereikt (3,6%). Daarom wordt voorgesteld om € 710.000,- van het positieve resultaat van 2020 toe te voegen aan de algemene reserve. Hiermee komt de algemene reserve uit op 5,0% van de omzet. Bestemde reserve meldkamer Vanaf 2020 is de Rijksbijdrage (Bdur) gekort als gevolg van de samenvoeging van de meldkamers. Vanaf dat moment worden de beheerslasten (onder andere ICT en huisvesting) door de Landelijke meldkamersamenwerking (LMS) betaald. De uitname is echter fors hoger dan de lasten die door de LMS overgenomen worden, omdat de eigen meldkamer (weliswaar samengevoegd met Veiligheidsen gezondheidsregio Gelderland-Midden) operationeel blijft en de voorziene besparingen nog niet volledig gerealiseerd kunnen worden. Uit het resultaat van 2019 is hiervoor een bestemde reserve van € 450.000,- gevormd. In de begroting 2020 was een vrijval voorzien van € 200.000,-. Dit was echter niet nodig, omdat een deel van de formatie in 2020 niet was ingevuld. 2

Bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden door corona In 2020 hebben diverse werkzaamheden niet of in mindere mate plaatsgevonden. Hierdoor is het resultaat in 2020 incidenteel positiever. Voor onderstaande onderwerpen zullen de lasten in de komende jaren echter alsnog op de VRGZ afkomen. Om gemeenten niet met ongewenste meerkosten in de bijdrage te confronteren wordt voorgesteld om een bestemde reserve van € 699.000,- te vormen voor onderstaande werkzaamheden. In de tabel daaronder zijn de bedragen weggezet in de tijd. 1. Project archief verbetering (DIV): in 2020 is het actieplan geactualiseerd waarbij ook de verbeterpunten van de Archiefinspectie zijn meegenomen. Een verbetertraject is in gang gezet en wordt in 2021 en 2022 uitgevoerd. Hiervoor zullen incidenteel circa € 329.000,- aan extra middelen noodzakelijk zijn. Voor verbetering van archiefwerkzaamheden was in de begroting 2020 € 200.000 gereserveerd (er zijn geen uitgaven gedaan in 2020). In de € 200.000,- die opgenomen was in 2020 waren de verbeterpunten uit de laatste Archiefinspectie nog niet opgenomen. 2. Achterstallig onderhoud kazernes: het bestuur heeft voor de jaren 2020 – 2022 jaarlijks € 300.000 ter beschikking gesteld om het achterstallig onderhoud van de kazernes weg te werken. De uitvoering heeft als gevolg van de coronacrisis enige vertraging opgelopen.

De geplande opdrachten voor 2020 zijn uitgezet echter nog niet afgerond en gefactureerd. Hierdoor zijn de uitgaven € 170.000,- lager uitgevallen in 2020. De uitgaven komen echter niet te vervallen. 3. Optimaliseren HRM-processen: Bij HRM is een aantal processen en de AO/IC nog niet optimaal ingericht vanwege de hoge werkdruk in 2020. Met de overgang naar het nieuwe systeem AFAS is nog een aantal knelpunten op te lossen op het gebied van de inrichting en de administratieve verwerking in het systeem. Het oplossen van deze issues vraagt om een investering in de vastlegging en de verbetering van de processen en het overdragen van kennis. Hiervoor is tijdelijk extra capaciteit nodig en ondersteuning van consultants (€ 100.000,-). 4. Crisisorganisatie: Opleidingen en oefeningen voor (nieuwe) medewerkers in de crisisorganisatie hebben als gevolg van de coronacrisis niet plaatsgevonden. Deze opleidingen en oefeningen vinden alsnog plaats in 2021 (€ 50.000,-). 5. In 2020 hadden de voorbereidende werkzaamheden moeten worden opgestart ten behoeve van de rechtmatigheid, maar als gevolg van de coronacrisis zijn andere prioriteiten gesteld. De afronding van deze werkzaamheden vinden in 2021 plaats (€ 50.000,-).

1 Archiefverbetering 2 Onderhoud 3 Kwetsbaarheden HRM 4 Crisisorganisatie 5 Rechtmatigheid Totaal

2021 165.000

2022 164.000

50.000 50.000 50.000 315.000

50.000

2023 170.000

214.000

170.000

Totaal 329.000 170.000 100.000 50.000 50.000 699.000

Bestemde reserve Duiktaak Het algemeen bestuur is in november 2020 akkoord gegaan met het afsluiten van een DVO tussen Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden en Veiligheidsregio Brabant-Noord voor 2021. De kosten van deze overeenkomst bedragen €130.000 voor het jaar 2021. De dekking was echter nog niet geborgd. Voorgesteld wordt om voor deze uitzetting een bestemde reserve te vormen. Uitkeren aan deelnemende gemeenten Nadat de algemene reserve is opgehoogd tot de bestuurlijke gewenste norm van 5,0% en de bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden door corona is gevormd blijft er een bedrag over van € 1.370.000,-. Het voorstel is om dit bedrag uit te keren aan de deelnemende gemeenten naar rato van de bijdrage in 2020. 3

Reserve aanvaardbare kosten RAV Positieve en negatieve resultaten worden altijd verrekend met de reserve aanvaardbare kosten RAV. De RAV wordt gefinancierd door zorgverzekeraars. Gemeenten dragen hier niet aan bij.

Conceptbegroting 2022 Kaderbrief De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid heeft in december 2020 een kaderbrief naar gemeenten gestuurd met daarin onder andere de belangrijkste financiële uitgangspunten voor de begroting 2022. Op de genoemde kaderbrief hebben de meeste gemeenten conform het verzoek van het Dagelijks Bestuur gereageerd. Deze reacties en de antwoorden daarop zijn opgenomen in bijlage 1. Een meerderheid van gemeenten vraagt het bestuur om concreet inzichtelijk te maken wat de door hen gewenste generieke korting van 1 % betekent in de begroting 2022. Dit is nader uitgewerkt in de bijgevoegde notitie Bezuinigingsopties in het kader van de concept-begroting 2022 (bijlage 2). Algemeen In deze begroting worden de activiteiten beschreven die de Veiligheidsregio Gelderland Zuid in 2022 wil uitvoeren. Deze activiteiten zijn hoofdzakelijk gebaseerd op het Regionaal Beleidsplan 2020-2023, dat het Algemeen Bestuur na raadpleging van de gemeenteraden op 19 december 2019 heeft vastgesteld. Het is ook een begroting met een bijzonder accent: opgesteld in een periode waarin de VRGZ nog steeds te maken heeft met de coronacrisis. Vele medewerkers zetten zich nog steeds dagelijks in tegen de bestrijding van COVID-19. Alles wordt gedaan om de voorgenomen plannen uit te voeren, maar de invloed van de crisis op de activiteiten van het jaar 2022 brengt ook enige onzekerheid met zich mee.

Op het moment van opstellen van deze begroting, begin 2021, hebben we te maken met de tweede golf in de coronacrisis. Op de hoofdtaak van de VRGZ, de operationele dienstverlening van brandweer, ambulancezorg en de meldkamer, heeft de crisis tot nu toe beperkt negatieve invloed gehad. Bij de ambulance en de meldkamer is dit vooral te danken aan de grote bereidheid tot extra inzet bij de medewerkers. Daarentegen heeft de crisis wel invloed gehad op de werkzaamheden van de organisatieonderdelen Crisisbeheersing, de teams van de Brandweer en Bedrijfsvoering. Medewerkers met een rol in de crisisorganisatie hebben naast hun reguliere werkzaamheden zich ook moeten inzetten tegen de crisis. Geplande activiteiten hebben daardoor vertraging opgelopen. In paragraaf 2.1 van bijgevoegde begroting zijn de verwachtingen voor de planning van de activiteiten uit het beleidsplan verwerkt. Verder vindt u in hoofdstuk 2 de vier organisatiebrede accenten waaraan de VRGZ bijzondere aandacht geeft: 1. Versterking samenwerking en afstemming 2. Risicogerichte benadering 3. Versterken weerbare samenleving 4. Toekomstbestendig houden van de veiligheidsregio

4

Daarnaast is extra aandacht voor de volgende specifieke risico’s: ▪ Gevolgen cyberrisico’s ▪ Gevolgen criminaliteit voor fysieke leefomgeving ▪ Gevolgen energietransitie ▪ Gevolgen extreem weer In de programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 is zo veel mogelijk rekening gehouden met de nu al voorzienbare ontwikkelingen die op de VRGZ afkomen. Voor een aantal ontwikkelingen geldt dat deze reeds bekend zijn. Echter, de beleidsmatige en financiële consequenties zijn voor de VRGZ op dit moment nog onduidelijk. Deze ontwikkelingen zijn in paragraaf 2.2.4 beschreven. Beleidskader uitzettingen Om wijzigingen die leiden tot een financiële uitzetting van de begroting te beoordelen heeft het Algemeen Bestuur op 19 april 2018 ingestemd met een kader, waarin is beschreven welk soort uitzettingen eventueel in aanmerking komen voor een verzoek aan gemeenten tot een hogere bijdrage.

▪ Reguliere indexering: indexering van loonkosten en materiële kosten op basis van een vooraf vastgestelde methodiek; ▪ Buitengewone prijsstijgingen: prijsstijgingen, waar de VRGZ geen invloed op heeft en niet opgevangen kunnen worden binnen de reguliere indexering; ▪ Autonome ontwikkelingen: niet door de VRGZ beïnvloedbare stijgingen (zoals wet en regelgeving) die voortkomen uit bestaand beleid; ▪ Nieuw beleid: nieuwe voorstellen die ter besluitvorming worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur via een begroting of begrotingswijziging; ▪ Andersoortige prijsstijgingen, die door de VRGZ beïnvloedbaar zijn, worden niet opgenomen in de conceptbegroting. Aan de hand van dit kader kan de VRGZ een verzoek indienen bij gemeenten voor een extra bijdrage voor de genoemde categorieën. C&R: Verwachte financiële ontwikkeling 2022 en verder In de Kaderbrief 2022 VRGZ is het voornemen geuit om voor de begroting 2022 een extra bijdrage te vragen voor de afgesproken index (die is gebaseerd op door het bestuur vastgestelde standaard uitgangspunten), informatiebeveiliging (CISO) en aanpassing piket Hoofdofficier van Dienst (HOvD). Hieronder wordt dit nader toegelicht. De hierboven beschreven autonome ontwikkelingen en wettelijke verplichtingen, die voortvloeien uit wettelijke taken van de veiligheidsregio, zijn onontkoombaar en niet beïnvloedbaar voor de VRGZ.

Samenvatting begroting ▪ Informatiebeveiliging (CISO) Informatiebeveiliging is een belangrijke pijler van onze dienstverlening. Onze cliënten en partners moeten erop kunnen vertrouwen dat we op een integere en veilige manier met data omgaan. Informatiebeveiliging gaat verder dan enkel de data zelf. Ook bijvoorbeeld beveiligde toegang tot het pand en systemen is een aspect van informatiebeveiliging. Om aantoonbaar te voldoen aan de eisen van informatiebeveiliging is certificering voor bepaalde normen noodzakelijk. Per 1 januari 2022 moet de VRGZ gecertificeerd zijn voor de informatiebeveiligingsnorm NEN7510.

5

▪

Ten behoeve hiervan en voor het uitvoeren van en toezien op het informatiebeveiligingsbeleid, hebben we een Chief Information Security Officer nodig (€ 49.575,-). Aanpassing piket Hoofdofficier van Dienst (HOvD) De VRGZ beschikt op dit moment over twee HOvD-piketten. Alle HOvD’s kunnen worden ingezet voor zes verschillende operationele functies. Deze stapeling van functies vergt veel van betrokkenen voldoende inhoudelijke kennis te behouden, is lastig te combineren met de beheersmatige taak en belemmert de instroom van nieuwe mensen door het veeleisende takenpakket. Deze stapeling van functies is dan ook kwetsbaar, niet toekomstbestendig en vanuit goed werkgeverschap ook niet langer wenselijk (beperkt instroom, hoge oefenbelasting). Voorstel is daarom om de taak van adviseur gevaarlijke stoffen uit het HOvD-piket te halen en daarvoor een nieuw piket Adviseur gevaarlijke stoffen in te richten (€ 52.500,-).

Risico’s In de paragrafen 2.2.4 en 5.1.2 worden de ontwikkelingen geschetst die in de toekomst financiële risico’s met zich mee kunnen brengen. De omvang van deze risico’s is nu niet bekend. Indien het algemeen bestuur instemt met de resultaatbestemming uit de jaarrekening 2020 is de algemene reserve conform de bestuurlijke gewenste norm van 5,0%. De verwachte beschikbare weerstandscapaciteit is niet toereikend om de geïnventariseerde en gecalculeerde risico’s (zie paragraaf 5.1) te dekken. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich daadwerkelijk voordoen zal de VRGZ hiervoor bezuinigingsmaatregelen moeten treffen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger.

RAV: Verwachte financiële ontwikkeling 2022 en verder Het verwachte resultaat voor het programma RAV is nul, in de ramingen is uitgegaan van de afspraken die gemaakt zijn met de verzekeraars. De onderhandelingen zijn nog niet op alle onderdelen afgerond, waar dat nog niet het geval is, zijn inschattingen opgenomen.

Het Dagelijks Bestuur, namens deze, de voorzitter,

drs. H.M.F. Bruls

6

7

Bijlage 1 Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage

Gemeenten

Inwoners Gewijzigde 2022 * bijdrage 2021

Berg en Dal Beuningen Buren Culemborg Druten Heumen Maasdriel Neder-Betuwe Nijmegen Tiel West Betuwe West Maas en Waal Wijchen Zaltbommel Totaal

34.930 25.950 26.900 29.030 19.031 16.455 25.461 24.639 177.500 42.120 51.430 19.400 41.230 29.450 563.526

2.389.709 1.452.594 2.206.529 2.022.068 1.113.845 1.245.150 1.816.182 1.673.694 14.364.914 2.733.768 4.083.480 1.493.228 2.620.483 2.139.910 41.355.554

Indexering InformatieGemeentelijke HOvD-taak (2) (2,16%) beveiliging (1) bijdrage 2022 51.666 31.405 47.705 43.717 24.081 26.920 39.266 36.185 310.569 59.104 88.285 32.284 56.655 46.265 894.107

8

2.865 1.741 2.645 2.424 1.335 1.493 2.177 2.006 17.220 3.277 4.895 1.790 3.142 2.565 49.575

3.034 1.844 2.801 2.567 1.414 1.581 2.306 2.125 18.235 3.470 5.183 1.896 3.327 2.717 52.500

2.447.274 1.487.584 2.259.680 2.070.776 1.140.675 1.275.144 1.859.931 1.714.010 14.710.938 2.799.619 4.181.843 1.529.198 2.683.607 2.191.457 42.351.736