Notitie kostendekking wrp nav vragen informatieavond 14-04-2022

Notitie Aan Kopie Van Team Opsteller Datum Onderwerp

: : : : : :

College van Burgemeester en Wethouders Vakgroep Riolering Realisatie & beheer Heidi van den Oord-de Klein 19-4-2022 Rioolheffing Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

AANLEIDING Maasdriel wil een gezonde gemeente zijn en blijven voor iedereen. De inrichting van de openbare ruimte is een belangrijke factor voor fijn en veilig wonen en leven. Voor het water- en rioleringssysteem in Maasdriel betekent dit dat we streven om het systeem gezond, robuust en toekomstbestendig te maken en te houden. Daarbij willen we dat iedereen hiervan profiteert en hieraan bijdraagt. Vanuit de wet milieubeer artikel 10.33 en de waterwet artikel 3.5 is de gemeente verplicht om te voldoen aan de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. In het vast te stellen Wateren Rioleringsplan Bommelerwaard (WRP) 2022-2026 is aangegeven hoe de gemeente invulling gaat geven aan deze zorgplichten. De bekostiging van de gemeentelijke taken gebeurt met een rioolheffing. Deze heffing wordt via de gemeentelijke belastingaanslag geïnd. Op donderdag14 april is er een technische avond gehouden naar aanleiding hiervan was er nog behoefte aan extra informatie. De commissieleden willen graag extra informatie betreffende het voorkeurscenario, deze informatie is in deze memo opgenomen.

KOSTENDEKKING De bekostiging van de gemeentelijke water- en rioleringstaken gebeurt met een rioolheffing. Deze heffing wordt via de gemeentelijke belastingaanslag geïnd. In de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeente) is aangegeven welke spelregels gelden voor het bepalen van de hoogte van de heffing. Uitgangspunt bij de bepaling van de te heffen rioolheffing is dat de totale inkomsten en uitgaven gedurende de gehele levenscyclus van de riolering in balans zijn. Het plan dient dus maximaal kostendekkend te zijn. Jaarlijks moet er een heffingsverordening vastgesteld worden om het innen van de rioolheffing mogelijk te maken, dit gebeurt altijd in december. HEFFINGSMAATSTAF VOOR RIOOLHEFFING De heffingsmaatstaf is de manier waarop de gemeente de kosten omslaat over de belastingplichtigen. Samen met de tarieven moet de heffingsmaatstaf zorgen voor een goede verdeling van de te betalen rioolheffing. Bij de keuze van de heffingsmaatstaven en de tarieven zijn de volgende aspecten belangrijk: • Soliditeit en voorspelbaarheid van de inkomsten. Voorop staat dat de rioolheffing geld moet opleveren om de water en rioleringstaken te bekostigen. De soliditeit en voorspelbaarheid van de inkomsten vormen een belangrijk (wellicht het belangrijkste) aspect bij de keuze. • Rechtvaardigheid van de rioolheffing. Dit is een bestuurlijk-politiek aspect.

Waarom vraagt de gemeente van een bepaalde groep een bijdrage/toeslag en hoe hoog is die bijdrage? De gemeente kan de rechtvaardigingsvraag vanuit verschillende invalshoeken bekijken. • Inzet van heffingsmaatstaf en tarief ondersteunt de beleidsdoelstellingen. De gemeente beloont gewenst gedrag financieel en belast ongewenst gedrag. Dat geeft bijvoorbeeld ruimte om duurzaamheidsmaatregelen te stimuleren.

WIJZEN VAN HEFFEN EN INNEN VAN DE RIOOLHEFFING Er zijn veel verschillende mogelijkheden om de rioolheffing te heffen en te innen. Iedere gemeente is vrij de wijze van heffen en innen op eigen wijze in te vullen. Wijze van heffen. Er zijn veel verschillende wijzen om de hoogte van de heffing te bepalen. In onderstaand overzicht zijn een aantal mogelijkheden aangegeven. • Vast bedrag per perceel of aansluiting; • Bedrag afhankelijk van de omvang van het huishouden; • Bedrag afhankelijk van de waarde in het economische verkeer (WOZ-waarde); • Bedrag afhankelijk van hoeveelheid geloosd afvalwater of waterverbruik; • Vast bedrag met toeslag voor waterverbruik; • Vast bedrag per woning en voor niet-woningen een bedrag afhankelijk van hoeveelheid geloosd afvalwater of waterverbruik; • Bedrag afhankelijk van de grootte van het bebouwde en verharde oppervlak of de kavelgrootte. Innen van de heffing Bij het innen van de heffing is onderscheid te maken naar de betaler van de heffing: de heffing kan bij de perceeleigenaren of bij gebruikers in rekening worden gebracht. Ook een combinatie hiervan is mogelijk. BSR draagt zorg voor het heffen van de rioolheffing. HEFFINGSMAATSTAF MAASDRIEL WRP PLANPERIODE 2017-2021 Uitgangpunt van de bestaande heffingssystematiek is dat deze kostendekkend is. Op dit moment is de heffing opgebouwd uit een eigenaren en een (groot)gebruikersgedeelte.

De eigenaar betaalt een vast bedrag, de gebruiker betaalt alleen, bij een verbruik van meer dan 500 m3 per jaar, een extra toeslag per m3 waterverbruik. Voor de eigenaren van een recreatiewoning of perceeleigenaren die niet zijn aangesloten op de riolering is er een aangepast tarief. In figuur 1 is schematisch weergegeven hoe de rioolheffing is opgebouwd. De hoogte en spelregels van de rioolheffing zijn vastgelegd in een verordening rioolheffing, die is geënt op de oude modelverordening van de VNG. Opbouw rioolheffing planperiode 2017- 2021 A

Eigenaren deel

€ 172,03

B

Gebruikersdeel obv waterverbruik 501-750 m3 per jaar - prijs per m3 751-3000 m3 per jaar - prijs per m3 3001-6000 m3 per jaar - prijs per m3 > 6000 m3/h m3 per jaar - prijs per m3

€ € € €

0,59 0,45 0,27 0,16

C

Recreatiewoning

€

118,95

D

Gemeentelijke zorgplichten voor hemel en grondwater

€

65,86

Figuur 1

Uitgangspunten rioolheffing planperiode 2017-2021.

Ons kenmerk: Kerkdriel, 19-4-2022

Pagina 2 van 6

RIOOLHEFFING OMLIGGENDE GEMEENTEN In onderstaande tabel [figuur 2] is de rioolheffing per inwoner van de omliggende gemeenten weergegeven. De heffing in Maasdriel is laag ten opzichte van de andere gemeenten. Gemeente

Heffing per inwoner Peiljaar 2021 € 93 € 105 € 107 € 125 € 145 € 147

Altena Maasdriel Tiel West Maas en Waal Zaltbommel West Betuwe Bron CBS statline Figuur 2 Rioolheffing omliggende gemeente per inwoner.

RIOOLVOORZIENING Bestaande rioolvoorziening. De bestaande rioolvoorziening heeft een te verwachten omvang van € 5.100.000 op 31-12-2021. Deze voorziening kan alleen ingezet worden om exploitatiekosten, kapitaallasten te dekken. De minimale grootte van deze voorziening is € 250.000. Voorziening ten behoeve van vervangingsinvesteringen (44 lid1d) Voor de komende periode zal er een extra voorziening ingesteld worden. Door te sparen voor toekomstige vervangingsinvesteringen hoeven deze investeringen niet (geheel) geactiveerd te worden. De vervangingsvoorziening zal jaarlijks gevoed worden door het positieve saldo van de inkomsten verminderd met de kosten (inkomsten-kosten). Als er een positief saldo is in de voorziening, worden de investeringskosten voor de vervangingen rechtstreeks afgeschreven. Hierdoor zijn er voor die investering geen kapitaallasten, wat een positieve invloed heeft op de rioolheffing voor de lange termijn.

UITGANGSPUNTEN KOSTENDEKKING 2022 -2026 De uitgangspunten voor het nieuwe kostendekkingsplan zijn de navolgende: • De heffing is maximaal kostendekkend voor een periode van 60 jaar; • De rioolvoorziening mag voor een periode van 60 jaar niet negatief zijn; • Alle perceeleigenaren betalen een waterketentarief; • Saldo rioolvoorziening 31-12-2021 is € 5.100.000; • Minimale stand van de voorziening € 250.000; • Maximaal sparen in de voorziening om rechtstreeks af te schrijven • De gebruiker betaald op basis van waterverbruik per jaar; • De hoeveelheden van het waterverbruik worden aangeleverd door Vitens. • Als er gebruik gemaakt wordt gemaakt van grondwater en/of oppervlaktewater wordt dat waterverbruik toegevoegd aan drinkwaterverbruik; • Voldoen aan eisen uit BBV.

Ons kenmerk: Kerkdriel, 19-4-2022

Pagina 3 van 6

Notitie SCENARIO’S KOSTENDEKKING PLANPERIODE 2022-2026 Om de kosten te kunnen dekken zijn er 5 scenario’s uitgewerkt. Hiervan hebben alle scenario’s als heffingsmaatstaf een vast bedrag met toeslag voor waterverbruik. Scenario

Staffeling

Beschrijving

Principe eigenaar betaald

Principe gebruiker betaald

1

Bestaand

Vast bedrag – grootverbruiker per m3

2

++

+

Bestaand

Vast bedrag – grootverbruiker per m3→ Stijging 3%

++

+

3

Bestaand

Vast bedrag – grootverbruiker per m3 → Stijging 5%

++

+

4

Aangepast

Vast bedrag gelijk Verbruiker p<200 m3 → geen toeslag Verbruiker > 200 m3 toeslag per m3 → Stijging 5%

+

++

5

Aangepast

+

++

Figuur 3

Vast bedrag lager Verbruiker toeslag per m3 → Stijging 5% Scenario’s kostendekking periode 2022-2026

Scenario 1 tot en met 3 Scenario 1 tot en met 3 is gebaseerd op de huidige heffingsmaatstaf, een vast bedrag voor eigenaren en een gebruikersgedeelte. De perceeleigenaar betaald een vast bedrag voor alle water en rioleringstaken. De gebruiker betaald alleen bij een grootverbruik, van meer dan 500 m3 per jaar, een extra toeslag per m3. In figuur 4 is de staffeling aangegeven. Nr

Hoeveelheid waterverbruik per staffel

Doelgroep

Aantal heffingseenheden [stuks] *

Percentage [%]

1

≤ 500 m3 per jaar

Huishoudens en kleine bedrijven

10654

97,3

2

501 - 750 m3 per jaar

Kleine bedrijven

114

1

3

751- 3000 m3 per jaar

Kleine en middelgrote bedrijven

130

1,2

4

3001 - 6000 m3 per jaar

Middelgrote bedrijven

18

0,2

5

> 6000 m3 per jaar

Grote bedrijven

31

0,3

10947

100

Totaal * Peiljaar 2021 Figuur 4 Staffeling waterverbruik voor scenario 1, 2 en 3.

Scenario 4 en 5 In het kader van duurzaamheid is het wenselijk om het waterverbruik te verminderen. Door als uitgangspunt te kiezen dat de gebruiker betaald geven we inwoners en bedrijven een impuls om het waterverbruik te verminderen. Om beter aan te sluiten bij het type gebruikers is de staffeling aangepast. [figuur 6] Nr

Hoeveelheid waterverbruik per staffel

Doelgroep

Aantal heffingseenheden [stuks] *

Percentage [%]

1

≤ 200 m3 per jaar

Huishoudens

9065

82,8

2

201 -1000 m3 per jaar

Kleine bedrijven

1751

16,0

3

1001- 5000 m3 per jaar

Middelgrote bedrijven

100

0,9

4

> 5000 m3 per jaar

Grote bedrijven

31

0,3

10947

100

Totaal * Peiljaar 2021 Figuur 6 Staffeling waterverbruik voor scenario 4 en5

De heffing is opgebouwd uit een gebruikersgedeelte en een vast bedrag. De perceel eigenaar betaalt een vast bedrag voor alle water -en rioleringstaken en de gebruikers betalen een extra toeslag per m3 waterverbruik. Bij dit scenario is er een betere balans tussen de kosten van de huishoudens en de bedrijven. Bij scenario 4 betalen in principe alleen bedrijven een toeslag. Bij scenario 5 betalen zowel de huishoudens als bedrijven een toeslag, de huishoudens die tevens perceeleigenaar zijn worden gecompenseerd doordat het vast bedrag omlaaggaat.

WATERGEBRUIK Het totale waterverbruik wat gebruikt is om de rioolheffing voor 2021 te bepalen was 2.176.000 m3 per jaar. In figuur 7 en 8 is het waterverbruik per staffel aangegeven.

Waterverbruik 2021 Scenario 2 en 3 Doelgroep

Hoeveelheid waterverbruik per staffel 3

[m3] Huishoudens en kleine bedrijven

≤ 500 m per jaar 3

Kleine bedrijven

3

kleine en middelgrote bedrijven

501 -750 m per jaar 751- 3000 per jaar 3

Waterverbruik [%]

1.300.843

59,8

69.389 169.710

3,2 7,8

3001- 6000 per jaar

Middelgrote en grote bedrijven

67.390

3,1

> 6000 m 3 per jaar

Grote bedrijven

568.897

26,1

2.176.229

100

Totaal Figuur 7 Waterverbruik voor scenario 2 en 3.

Waterverbruik 2021 Scenario 4 en 5 Doelgroep

Hoeveelheid waterverbruik per staffel 3

Waterverbruik [m3]

[%]

Huishoudens

864.187

39,7

3

Kleine bedrijven

547.612

25,2

3

Middelgrote bedrijven

195.533

9,0

Grote bedrijven

568.897

26,1

2.176.229

100,0

≤200 m per jaar 201 -1000 m per jaar 1000- 5000 per jaar 3

> 5000 m per jaar Totaal

Figuur 8 Waterverbruik voor scenario 4 en 5.

FLUCTATIES WATERVERBRUIK . Het waterverbruik is onderdeel van de rioolheffing, het meer en mindergebruik van drinkwater heeft direct invloed op de inkomsten. Bij scenario 2 en 3 is de invloed van het waterverbruik beperkt op de totale hoogte van de rioolheffing het aandeel van het vaste bedrag is 92%. Als het waterverbruik in totaal met 10% verminderd zal er circa 1% minder inkomsten zijn dit komt overeen met circa € 30.000. Bij scenario 4 en 5 is de invloed van het waterverbruik op de hoogte van de rioolheffing veel groter dat is het aandeel van het vaste bedrag 69 respectievelijk 59%. Als het waterverbruik in totaal met 10% verminderd zal bij scenario 4 er circa 3 % minder inkomsten zijn dit komt overeen met circa € 125.000. Ons kenmerk: Kerkdriel, 19-4-2022

Pagina 5 van 6

Als het waterverbruik in totaal met 10% verminderd zal bij scenario 5 er circa 4 % minder inkomsten zijn dit komt overeen met circa € 150.000. In de planning en control cyclus zal jaarlijks gemonitord worden of de inkomsten in balans zijn met de uitgaven. BEPALEN VOORKEURSSCENARIO Voor het bepalen van het voorkeur scenario zijn er een aantal uitgangspunten benoemd. Deze uitgangspunten zijn de navolgende: ▪ De gebruiker van nu draagt ook de lasten. De gebruiker van nu draagt ook de lasten, we schuiven de lasten niet door naar een latere generatie. ▪ De gebruiker betaalt. Wij willen voorsorteren op het principe “de gebruiker betaalt’’. ▪ Verminderen watergebruik. Vanuit duurzaamheid willen wij iedereen stimuleren om het watergebruik te verminderen. Onderstaande stroomdiagram is gebruikt om tot het voorkeurscenario te komen.

Ons kenmerk: Kerkdriel, 19-4-2022

Pagina 6 van 6