Memo Zienswijzen raadsvoorstel Wet voorkeursrecht ZOR

MEMO l

Aan

: Commissie Ruimte

Van Team

: ZOR

Opsteller

: J. van den Oetelaar

Datum

: 23 november 2021

Onderwerp

: Zienswijzen raadsvoorstel WVG-ZOR

Naar aanleiding van het raadsvoorstel tot aanwijzing voorkeursrecht op de gronden die (deels) gelegen zijn binnen het voorgenomen ontwikkelingsgebied van de Zuidelijke ontsluitingsroute zijn zienswijzen kenbaar gemaakt. Deze zienswijzen zijn samengevat in een zienswijzennota en worden per indiener voorzien van een reactie en conclusie. Uit het samenvatten is gebleken dat de individuele zienswijzen in hoofdlijn de volgende argumenten bevatten: 1. Aanwijzing belemmert eigenaar in gebruik- en verkoopmogelijkheden 2. Aanwijzing leidt tot vermogensschade en heeft waarde-drukkend effect 3. Aanwijzing is onterecht omdat niet is aangetoond dat de ZOR ruimtelijk aanvaardbaar is 4. Verplaatsing zandbedrijven lost het probleem op, het verleggen van de route via de ZOR niet 5. Onzekerheid over ontwikkelingen en noodzaak behoud aanwijzing 6. Onzekerheid over onderhandeling/aanbod gemeente en mogelijkheden als gemeente afziet van koop In hoofdlijn is daarop, mede gelet op de standaardoverwegingen in de rechtspraak, de volgende reactie te geven: 1. WVG is bedoeld voor eerste recht koop gemeente, geen verplichting tot verkoop, geen beperking gebruiksmogelijkheden 2. WVG an sich leidt niet tot vermogensschade en waarde drukkende effect 3. Ruimtelijke aanvaardbaarheid is voor beoordeling bestemmingsplan, geen onderdeel overweging WVG 4.

Overlast/drukte is niet enkel en alleen toe te schrijven aan zandbedrijven 5. Zolang het tracé niet is uitgewerkt is behoud van de aanwijzing als voorgesteld gewenst 6. Gemeente dient marktconform te handelen, andere kopers zullen bij een koop (als de gemeente afziet van haar eerste recht) de mogelijke ontwikkeling van een tracé meenemen in de afweging. Standaardoverwegingen rechtspraak: Bij het vestigen van een voorkeursrecht is weliswaar sprake van een inbreuk op het ongestoorde genot van het eigendomsrecht, doch vindt deze inbreuk plaats in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de WVG, terwijl niet kan worden gezegd dat daarbij niet een redelijk evenwicht is bereikt tussen het door die wet nagestreefde algemene belang en de fundamentele rechten van de eigenaar. Daarbij moet in aanmerking worden genomen dat het wettelijke voorkeursrecht slechts een betrekkelijk beperkte inbreuk op het eigendomsrecht maakt. Niet kan worden gezegd dat in de wet niet een redelijke evenwicht is bereikt tussen het door de WVG nagestreefde algemene belang en de rechten van de eigenaar.

De vestiging heeft niet tot gevolg dat de eigenaar van het perceel waarop het voorkeursrecht is gevestigd niet langer de hem toekomende eigendomsrechten zou kunnen uitoefenen, doch uitsluitend dat hij –indien hij tot verkoop (vervreemding) zou willen overgaan - eerst de gemeente in de gelegenheid moet stellen de gronden te kopen. (ECLI:NL:RVS: 2014:3786) De systematiek van de WVG brengt mee, dat op het moment dat het voorkeursrecht kan worden aangewend, veelal nog niet zeker zal zijn of de geplande uitwerking feitelijk zal kunnen worden

gerealiseerd. Gelet op het doel van de wet, het verschaffen van voorrang aan gemeenten bij aankoop van grond benodigd voor het realiseren van toekomstige planologische ontwikkelingen, staat deze onzekerheid niet in de weg aan het gebruik van de bij wet gegeven bevoegdheid tot het vestigen van een voorkeursrecht. (ECLI:NL:RVS:2010:BO7340) Inherent aan de toepassing van art. 5 WVG is dat van de toekomstige bestemming nog slechts een globaal beeld bestaat. De wens om de regierol te behouden bij ruimtelijke ontwikkelingen ter motivering van de vestiging van het voorkeursrecht is voldoende (ECLI:NL:RVS:2006:AZ2785) Het algemene belang dat is gemoeid bij vestiging van het voorkeursrecht is reeds door de wetgever afgewogen tegen het individuele financiële belang van de eigenaar, zodat het belang dat is gemoeid bij het voorkomen van een lagere economische waarde niet meer afzonderlijk in de afweging behoeft te worden betrokken. Afwikkeling zienswijzen De reactie op de individueel ingediende zienswijzen zal in hoofdzaak terug te herleiden zijn naar bovenstaande informatie. Een enkele nuance zal gelden waar het gaat om specifieke/bijzondere aangelegenheden. De definitieve zienswijzennota wordt uiterlijk 7 december 2021 toegezonden.

Ons kenmerk: 397719 Kerkdriel, 9 november 2015

Pagina 2 van 2