maasdriel.notubiz.nl/document/13858413/1/28022024%2B-%2BRIB%2BJaarwisseling%2B2023-2024%2Bevaluatie

Geachte raadsleden, Hierbij informeer ik u over het verloop van de jaarwisseling 2023 – 2024. Uw raad is voorgaand jaar op drie momenten geïnformeerd over de verrichte inspanningen ter voorbereiding op de jaarwisseling, te weten op 20 juni 2023, 24 oktober 2023 en 12 december 2023. Ook heb ik uw raad op 1 januari 2024 geïnformeerd over het afkondigen van een noodbevel in Hedel. Voorliggende raadsinformatiebrief blikt terug op de voorbereidingen van de dagen voorafgaand aan de jaarwisseling, het verloop van de jaarwisseling en de belangrijkste evaluatiepunten om de toekomstige aanpak verder mee te versterken. Ongekende impact Het is diep, maar dan ook diep triest dat veel inwoners, ondernemers en hulpverleners de jaarwisseling met een onveilig gevoel moesten doorkomen. Incidenten waren er met name rondom de Ipperakkeren in Kerkdriel en in het centrum van Hedel. Velen zijn direct of indirect geconfronteerd met een explosie van geweld. Het is een kleine groep die het verpest voor het overgrote deel van onze inwoners, die wél een feestelijke jaarwisseling voor ogen hadden. Het afgelopen jaar hebben wij ons, in nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers, partners en hulpdiensten, intensief voorbereid op de jaarwisseling. Wij blijven ons hard maken voor een feestelijk verloop van de jaarwisseling.

Ook al overheerst voor velen – en daarmee ook voor mijzelf – een diepe teleurstelling en ongeloof. Het verloop van de jaarwisseling had een ongekende impact op het veiligheidsgevoel van velen. In het bijzonder maak ik nogmaals mijn dank en waardering kenbaar voor de inzet van de hulpdiensten. Mannen en vrouwen met gezinnen zijn gedurende die nacht, in een uiterste poging om de orde te herstellen, meermalen geconfronteerd met excessief en potentieel dodelijk geweld. De impact hiervan op de hulpverleners én hun naasten is niet te bevatten. Ik weiger dit te tolereren. En met mij gelukkig velen. Aanloop jaarwisseling Onze aanpak is in aanloop naar de jaarwisseling, ter aanvulling op de drie sporen1, geïntensiveerd. Het doel was om wanordelijkheden waar mogelijk te voorkomen of vroegtijdig te beheersen. De buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: boa’s) zijn vrijwel geheel vrijgemaakt van de ‘reguliere’ taken om ingezet te worden voor de jaarwisseling. Brandbare goederen en autowrakken Samen met de hulpdiensten is in de periode voorafgaand aan de jaarwisseling uitvoerig ingezet op het signaleren van brandbare goederen in de openbare ruimte. Ook op oudejaarsdag zelf zijn signalen die duidden op voorbereidingen tot brandstichting direct opgepakt. Eenentwintig adressen zijn bezocht en de bewoner(s) zijn aangesproken op de aanwezigheid van brandbare goederen op de openbare weg.

In alle gevallen was louter het aanspreken voldoende. Verdere handhavingsinterventies waren niet noodzakelijk. Daarnaast zijn er acht voertuigwrakken aangetroffen. In zeven gevallen was het aanspreken of ‘stickeren’ van het voertuig voldoende. In één geval is een voertuig verwijderd op grond van de wegsleepregeling omdat er geen eigenaar bekend was. Ook is op oudejaarsdag één voertuig uit voorzorg verwijderd van het plein aan de Voorstraat in Hedel. Aanleiding hiervoor 1

De drie sporen, te weten (1) een repressieve aanpak van gemeente en hulpdiensten, (2) het vergroten van het bewustzijn ter preventie en (3) het faciliteren van alternatieve activiteiten, stonden in drie eerdere raadsbrieven centraal (d.d. 20 juni 2023, 24 oktober 2023 en 12 december 2023). Voorliggende raadsbrief gaat dus niet in op de beschrijving van deze breed gedragen drie sporen, maar geeft slechts een beschrijving van het verloop van de jaarwisseling.

1

waren binnengekomen signalen dat individuen en/of groepen van plan waren het voertuig diezelfde avond in brand te steken. Het voertuig is drie dagen later kosteloos opgehaald door de rechtmatige eigenaar. Vuurwerkvrije zone Op verzoek van uw raad (motie M2023-29) is het centrum van Hedel tijdens de jaarwisseling aangewezen als vuurwerkvrije zone. Voorafgaand aan dit besluit zetten we vraagtekens bij de effectiviteit van deze maatregel. De borging van de openbare orde en veiligheid heeft namelijk een grotere prioriteit bij het verdelen van de beschikbare handhavingscapaciteit. Daarnaast kan alleen bij een constatering op heterdaad geverbaliseerd worden. De boa’s hebben voorafgaand aan de jaarwisseling in totaal éénmaal geverbaliseerd voor het afsteken van vuurwerk. De verdachte betrof een minderjarig persoon. Hierop is er een thuisgesprek gevoerd en een zorgmelding bij Veilig Thuis opgemaakt. Op oudejaarsdag zelf zijn vier waarschuwingen gegeven voor het afsteken van legaal vuurwerk door minderjarigen. Beleidsregels evenementen In aanloop naar de jaarwisseling stimuleerden we inwoners om met waardevolle alternatieven te komen voor het feestelijk vieren van de jaarwisseling. Begin december is de beleidsregel voor evenementen aangepast en vastgesteld.

Concrete wijziging is de toevoeging van de jaarwisseling als evenement, zodat het mogelijk is om af te wijken van de reguliere tijden. Het werd hierdoor mogelijk voor de Flux om het feest langer door te laten gaan. Ipperakkeren (Kerkdriel) Woningstichting Maasdriel heeft in aanloop naar de jaarwisseling verregaande voorzorgsmaatregelen getroffen om wanordelijkheden in en rondom de flatgebouwen te voorkomen. Parkeervakken zijn met toestemming van de gemeente benut voor het plaatsen van hekwerken om de toegankelijkheid van de flatgebouwen te beperken. Daarnaast hebben zij de nog resterende bewoners en omwonenden uitvoerig geïnformeerd over de genomen maatregelen. Ik ben Woningstichting Maasdriel erkentelijk voor haar pro-activiteit en inzet. Cameratoezicht Begin december heb ik, na overleg met de officier van justitie en de teamchef van de politie in het driehoeksoverleg, besloten om tijdelijk cameratoezicht in te stellen in het centrum van Hedel. Het primaire doel was om op die manier de openbare orde en veiligheid te handhaven. Gedurende zes weken hebben camera’s vanaf vijf posities toezicht gehouden. De camera’s waren kwalitatief hoogwaardig, verankerd in de grond en zijn in nauw overleg met de politie geplaatst. De beelden werden rechtstreeks doorgestuurd naar een centraal uitkijkpunt van de politie. De tijdelijke camera’s zijn op 15 januari jl. verwijderd.

Preparatie inzet bestuurlijke noodbevoegdheden Specifiek element in de voorbereiding was het mogelijk maken van een efficiënte inzet van mijn noodbevoegdheden ter handhaving van de openbare orde. Dit betekent concreet dat voorafgaand aan de jaarwisseling gewerkt is aan het formuleren en afstemmen van een noodbevel in concept. Ook had de politie voorafgaand aan de jaarwisseling het gebied verkend, zodat de Mobiele Eenheid bij aankomst direct inzetbaar kon zijn. In het vooraf opgestelde noodbevel is rekening gehouden met de operationele wensen van de Mobiele Eenheid om hen zo optimaal mogelijk te kunnen laten werken. 2

Gebiedsverboden Voorafgaand aan de jaarwisseling onderzochten we samen met de politie of het opleggen van gebiedsverboden voor de jaarwisseling 2023 – 2024 tot de mogelijkheden behoorde. Dit was niet het geval, omdat er onvoldoende concrete informatie beschikbaar was over individuen waarvan het aannemelijk is dat zij verantwoordelijk waren voor de wanordelijkheden in het jaar daarvoor (2022 – 2023). Dit is een wettelijke vereiste om te komen tot een gebiedsverbod. Wel was er over één persoon ‘zachte’ informatie beschikbaar. Na intern overleg is besloten om met diegene een ‘stopgesprek’ te voeren. In het gesprek met diegene heb ik gewezen op de beschikbare informatie en de mogelijke consequenties van onwenselijk gedrag. De politie en reclassering waren bij dit gesprek aanwezig. Verloop jaarwisseling Vanuit de gemeentelijke organisatie was een team vormgegeven, bestaande uit een bestuurs-, communicatie-, en veiligheidsadviseurs. Daarnaast was er – zoals gebruikelijk – de beschikking over een piketdienst voor het opvolgen van meldingen in de openbare ruimte. Gezamenlijk waren zij op 31 december 2023 én 1 januari dag en nacht inzetbaar om waar nodig opvolging te geven aan ontwikkelingen omtrent de jaarwisseling Het gemeentelijk team stond op oudejaarsdag vanaf het middaguur in contact met de politie om sfeerbeelden met elkaar uit te wisselen.

Het beeld was dat het vrijwel de gehele dag onrustig was in specifieke delen van Maasdriel. Gedurende de middag was dit voornamelijk het geval op de Ipperakkeren. Daar werden hulpverleners bekogeld met vuurwerk. In Hedel bleven wanordelijkheden tot de avond uit. Het beeld sloeg omstreeks het avonduur drastisch om. Allereerst op de Ipperakkeren, waarbij de getroffen voorzorgsmaatregelen vanuit Woningstichting Maasdriel niet konden verhelpen dat individuen en/of groepen de grotendeels leegstaande gebouwen betraden. Er brak al vroeg op de avond brand uit nabij één van de flatgebouwen. De reguliere basispolitiezorg van de politie had al op dat moment grote moeite om de orde te handhaven, omdat zij belaagd werden met zwaar illegaal vuurwerk en explosieven. Daarom heb ik ook direct toestemming gegeven om, indien noodzakelijk en mogelijk, de Mobiele Eenheid in te zetten. Voor dit operationeel mogelijk was, werd de situatie ogenschijnlijk beheersbaar. Gedurende de avonduren nam de onrust in Hedel toe. Een lange periode leek de inzet van de opgeschaalde basispolitiezorg van de politie afdoende. Echter, vlak na de jaarwisseling werden de hulpdiensten in toenemende mate geconfronteerd met een steeds groter wordende golf van excessief geweld. Zowel de reguliere politiediensten als de brandweer werden belaagd met zwaar illegaal vuurwerk en explosieven.

Zij hebben zich omwille van hun eigen veiligheid kortstondig moeten terugtrekken. Daarop is op mijn aangeven omstreeks 00.50 uur besloten op te schalen naar een inzet van de Mobiele Eenheid in Hedel. Tussen een besluit tot inzet van de Mobiele Eenheid en een daadwerkelijke operationele inzet zit altijd tijd. De Mobiele Eenheid moet zich namelijk verplaatsen, groeperen en de tactische inzet bepalen. Na mijn besluit heb ik kenbaar gemaakt overleg te wensen met het Openbaar Ministerie en de politie in een telefonisch driehoeksoverleg. Doel was om in gezamenlijkheid kort de situatie te bespreken en de maatregelen af te stemmen. Op basis van dit overleg heb ik op 1 3

januari 2024 om 02.08 uur besloten een noodbevel af te kondigen. Daarbij heb ik ook toestemming verleend tot, indien operationeel noodzakelijk voor de veiligheid van inwoners en hulpverleners, het inzetten van traangas om de orde te herstellen. Redenen voor het noodbevel waren de grote oproerende bewegingen in Hedel, waarbij er sprake was van ernstige en herhaaldelijke verstoringen van de openbare orde. De reguliere hulpdiensten waren niet meer voldoende toereikend om de openbare orde te handhaven. De Mobiele Eenheid is kort daaropvolgend operationeel ingezet. Met eigen ogen heb ik zeer ervaren en toegewijde politiefunctionarissen blootgesteld zien worden aan een explosie van excessief geweld. Alle hulpverleners hebben die avond geopereerd in een potentieel levensgevaarlijke situatie. Tot mijn diepe droefenis zijn negen van hen fysiek gewond geraakt. Daarnaast heeft het verloop van de jaarwisseling een diepe mentale impact gehad op velen van hen, inclusief diegenen die thuis op hun dierbaren wachtte(n). Op dit moment zitten nog twee collega’s van de politie ziek thuis wegens de gebeurtenissen tijdens de jaarwisseling in Hedel. Direct na de wanordelijkheden heeft de piketdiender van de gemeente de autowrakken laten verwijderen. Deze zijn opgeslagen op onze gemeentewerf.

Op 1 januari 2024 heb ik samen met het gemeentelijk team het plein in Hedel en de Ipperakkeren in Kerkdriel bezocht. Het gaf mij gelegenheid met eigen ogen de schade waar te nemen, maar ook om in gesprek te gaan met enkele mensen op straat. Daaropvolgend is onze buitendienst direct voortvarend aan het werk gegaan om het gebied te reinigen, afval op te ruimen en waar mogelijk schade direct te herstellen. Ook is op 1 januari 2024 het noodbevel schriftelijk geformaliseerd en gepubliceerd. Uw raad heb ik daar toen over geïnformeerd (zaaknummer 773059). In het kader van nazorg zijn er in de dagen en weken daarna gesprekken gevoerd met direct getroffen en betrokken inwoners en ondernemers uit Maasdriel. Strafrechtelijk onderzoek naar geweld tegen hulpverleners Naar aanleiding van het geweld tegen hulpverleners tijdens de jaarwisseling in Hedel heeft het Openbaar Ministerie besloten om een grootschalig strafrechtelijk onderzoek te starten. Met het Openbaar Ministerie en politie is besproken dat vanwege de diepe impact van de incidenten de onderste steen boven moet komen. Doortastend optreden heeft ervoor gezorgd dat er inmiddels aanhoudingen verricht zijn. Ook zijn meerdere goederen in beslag genomen tijdens doorzoekingen. Het strafrechtelijk onderzoek loopt nog. De focus ligt op het achterhalen en veroordelen van eenieder die betrokken was bij het excessief geweld.

Een opmerkelijke en zorgwekkende constatering is dat velen in Hedel en omstreken spreken over de jaarwisseling, maar dat informatie over daders en strafbare feiten de politie nog amper bereiken. Dit beperkt de mogelijkheden voor een strafrechtelijke vervolging, en daarmee het voorkomen van dit soort excessen in de toekomst. Namens het college, de veiligheidspartners en de slachtoffers doe ik nogmaals een indringende oproep aan die mensen die over informatie beschikken om hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en zich te melden. Tegelijkertijd begrijp ik dat het delen van informatie, signalen en/of vermoedens een zwaarwegende stap kan zijn. Toch is het uiterst belangrijk en noodzakelijk. Wij kunnen het immers niet alleen oplossen. Juist daarom werkt de gemeente Maasdriel samen met Meld Misdaad Anoniem. Eenieder kan daar geheel anoniem én bovenal veilig informatie delen. Dat betreft dus ook vermoedens. Melders hoeven geen gegevens op te geven. Meld Misdaad Anoniem geeft de informatie alleen aan de politie door als het niet herleidbaar is naar de melder. 4

Evaluatie Het streven is om een maatschappelijke verandering teweeg te brengen, waarin niet langer ruimte is voor dit soort impactvolle excessen. Dat is een proces van de lange adem. Het vergt bovenal toewijding van velen. De gemeente, politie en het Openbaar Ministerie kunnen dit niet alleen oplossen. Tegelijkertijd is voor mij wel van groot belang om lering te trekken uit de recente gebeurtenissen. Na de jaarwisseling is er meermaals integraal geëvalueerd om mogelijkheden ter verbetering te identificeren. Hierin zijn de drie sporen gehanteerd als leidraad. Onderstaande punten van aandacht zijn voortgekomen uit de evaluatie en worden nadrukkelijk meegenomen in de voorbereiding voor de aankomende jaarwisseling. Spoor 1: repressieve aanpak van gemeente en hulpdiensten De gemeente en hulpdiensten hebben in aanloop naar de jaarwisseling gestructureerd samengewerkt in een werkgroep. De algemene conclusie is dat dit van grote meerwaarde was. De overlegmomenten van de werkgroep maakten het mogelijk om informatie uit te wisselen, initiatieven te bespreken en stelselmatig de voortgang te monitoren. Alle partijen hebben met veel welwillendheid en betrokkenheid geparticipeerd binnen de werkgroep. Verbeterpunt voor het aankomend jaar is om te komen tot één integraal draaiboek. Op basis van de besprekingen in de werkgroep was er per organisatie een draaiboek opgesteld.

Deze draaiboeken waren onderling verbonden, maar het is wenselijk om te komen tot één draaiboek voor alle organisaties. Mijn wens hierin is om aankomend jaar nog eerder te investeren op ‘zachte’ signalen van diverse partijen, inwoners en ondernemers. Afgelopen jaar werden jongvolwassenen veelal pas aangesproken indien er harde indicaties waren. Dit kan voortaan eerder, waardoor wij deze jongeren direct uit de anonimiteit halen. Hiermee wens ik aankomend jaar nog vaker het signaal af te geven: je bent in beeld. Vorig jaar startte de werkgroep in juni met de voorbereidingen. Komende jaarwisseling start de werkgroep al voor de zomer. Daarnaast willen wij de samenwerking binnen de werkgroep verder uitbreiden. Allereerst met de Omgevingsdienst Rivierenland. Zo wordt er gewerkt aan maatregelen omtrent de aanpak van het illegaal opslaan van vuurwerk in woningen. Daarnaast betrekken wij het jongerenwerk in onze werkgroep. Hier is veel aandacht voor nodig. Onze jongerenwerkers moeten in staat gesteld worden om een relatie op te bouwen met onze jongeren, waardoor zij sentimenten vroegtijdig kunnen delen. Echter, dit mag geen afbreuk doen aan hun vertrouwensband met de jeugd omdat het potentieel schadelijk is voor hun invloed en informatiepositie. Een belangrijk element binnen spoor 1 was het instellen van tijdelijk cameratoezicht.

Dat is gelet op de ervaringen van de jaarwisseling 2022 – 2023 op een geheel andere wijze gerealiseerd. In plaats van gebruik te maken van mobiele masten is gekozen voor het verankeren van cameramasten in de grond. De samenwerkende partijen zijn zeer positief over de werking van het tijdelijk cameratoezicht. De beelden waren behulpzaam in het handhaven van de openbare orde, het aansturen van operationele eenheden en het in beeld brengen van de situatie. Daarnaast blijkt achteraf dat de beelden zeer waardevol zijn in het lopende strafrechtelijke onderzoek. Ondanks de positieve ervaringen met het tijdelijk cameratoezicht zijn er voor aankomend jaar wel twee aandachtspunten. Het gaat om: 5

-

-

een verdere opvolging van de constateringen door het toepassen van bestuurlijke maatregelen. Met dat idee heb ik de politie gevraagd voor de zomer te rapporteren over individuen en/of groepen personen die zich in Hedel of elders schuldig hebben gemaakt aan het verstoren van de openbare orde. Het doel hiervan is om herhaling te voorkomen door voor aankomende jaarwisseling een gebiedsverbod, een meldingsplicht of een andersoortige maatregel op te leggen; het in 2024 onderzoeken of, in navolging van de gemeente Rotterdam, de Algemene Plaatselijke Verordening van Maasdriel aangepast moet worden. De ervaring leert dat individuen bivakmutsen droegen om onherkenbaar te blijven. Dit is bij wet niet strafbaar gesteld. De gemeente Rotterdam heeft sinds 26 januari 2024 een verbod in de APV opgenomen op het meevoeren of dragen van openbare orde verstorende voorwerpen, zoals bivakmutsen. Dit moet de politie in staat stellen beter op te treden en te handhaven tijdens evenementen en/of wanordelijkheden.

Andere evaluatie- en aandachtspunten ten aanzien van spoor 1 zijn: - het borgen van voldoende achtervang om de inzet van boa-capaciteit te garanderen. Door een beperkte omvang van de boa-capaciteit is de inzet van handhaving kwetsbaar bij (langdurige) ziekte. Dit was in aanloop naar de jaarwisseling gedurende twee dagen het geval; - het integraal voorbereiden van de inzet van mijn noodbevoegdheden heeft grote meerwaarde gehad voor de onderlinge afstemming en het uitwisselen van operationele aandachtspunten. Daarom gebeurt dit aankomend jaar weer. - het instellen van een vuurwerkvrije zone heeft geen directe meerwaarde gehad in het voorkomen van overlast door vuurwerk. Kwaadwillenden zijn niet vatbaar voor een gedwongen oproep om geen vuurwerk af te steken in een vuurwerkvrije zone. Het is daarom niet te verwachten dat deze maatregel volgende jaarwisseling weer wordt ingezet. - een tijdige aanvraag vanuit Flux voor het organiseren van een evenement gedurende de jaarwisseling en de onderlinge voorbereiding daarop. Spoor 2: bewustzijn vergoten ter preventie In 2023 is er op meerdere manieren en momenten ingezet op het vergroten van het bewustzijn van onze inwoners en ondernemers. Dit viel uiteen in (1) een samenwerking met Meld Misdaad Anoniem, (2) het lanceren van een lokale campagne ‘Hou Hèl Heel’, (3) de inzet van jongerenwerk en (4) voorlichting door Stichting HALT.

In oktober en november 2023 voerden we samen met Meld Misdaad Anoniem een online gebiedscampagne om de werking van Meld Misdaad Anoniem bekender te maken, zodat de meldingsbereidheid onder inwoners uiteindelijk groter zou worden. Qua bereik, zichtbare views en clicks hebben we volgens de benchmark gemiddelde resultaten behaald. Er zijn uiteindelijk vijf anonieme meldingen tijdens de campagneperiode geweest. Dat is relatief veel voor Maasdriel in verhouding tot vergelijkbare perioden. De campagne heeft dus effect gehad. Wel zien we dat er nog voldoende te verbeteren is. De meldingsbereidheid in onze gemeente is nog steeds laag. Dit is onder andere zichtbaar in relatie tot de meldingsbereidheid over de ernstige wanordelijkheden gedurende de jaarwisseling. De gemeente blijft inzetten op het geregeld communiceren over én met Meld Misdaad Anoniem.

6

Daarnaast blijven wij communiceren over behaalde resultaten, zoals na het oplossen van zaken naar aanleiding van een melding bij Meld Misdaad Anoniem. Sinds oktober 2019 zijn er in totaal 273 meldingen via de BuitenBeter app en via onze gemeentelijke website binnengekomen over vuurwerkvandalisme (61 – afhandeling door buitendienst) en overlast van vuurwerk (212 – afhandeling door boa’s). Opvallend is dat die meldingen het hele jaar door binnenkomen, met pieken aan het einde van het jaar (doorlopend tot en met begin januari). Het aantal meldingen uitgesplitst per jaar: Jaartal

Aantal meldingen vuurwerkvandalisme en overlast

2019 (vanaf oktober)

5

2020

29

2021

56

2022

46

2023

125

2024 (tot half januari)

12

Het valt op dat het aantal meldingen in 2023 in verhouding hoog is. Dit kan te maken hebben met de aandacht die we gericht hebben op het melden. Eén van de communicatiedoelen was om de meldingsbereidheid onder inwoners te verhogen. De buitendienst heeft rond de jaarwisseling 2023/2024 15 meldingen in behandeling genomen in verband met schade aan straatmeubilair. Deze zijn inmiddels allemaal opgelost of opgepakt. Campagne Hou Hèl Heel Het doel van de campagne ‘Hou Hèl Heel’ was om bewustwording te creëren en zoveel mogelijk steun te vinden van inwoners en ondernemers om de jaarwisseling zo feestelijk en veilig mogelijk te laten verlopen. De campagne was daarin onderdeel van de gehele vernieuwde aanpak. Het is lastig om een oordeel te vellen over het effect van de campagne, omdat er geen onderzoek naar gedaan is. Het uitvoeren van een dusdanig onderzoek is zeer arbeidsintensief en kostbaar. Er kan geconstateerd worden dat de campagne heel zichtbaar is geweest in Hedel met de verschillende middelen die op diverse momenten zijn ingezet. Dat heb ik ook gehoord van onze inwoners. Wij zijn vooral als gemeente afzender geweest van de campagne. Er was terughoudendheid bij onze inwoners en ondernemers als het gaat om proactief zelf plaatsen van een foto met campagnebeeld.

Wel waren zij bereid onze berichtgeving op social media te delen of om posters/vlaggen op te hangen in hun onderneming. Alles bij elkaar heeft de campagne, als onderdeel van de vernieuwde aanpak rondom de jaarwisseling, het gesprek onder inwoners en ondernemers op gang gebracht en daarmee het bewustzijn vergroot. 7

Het voornemen is om eind 2024 de campagne te herhalen en waar mogelijk verder uit te breiden, onder andere door inwoners en ondernemers wederom te vragen zelf op de foto te gaan met het campagnebeeld. Dit zorgt voor herkenbaarheid, vergroot de zichtbaarheid en maakt de campagne persoonlijker. Connect2Jeugd (jongerenwerk) Conform afspraak richt jongerenwerk zich op de kernen en jeugdgroepen waar op dat moment het meeste speelt. In de periode voor de jaarwisseling waren dat de kernen Hedel, Kerkdriel en Rossum. Zij heeft op drie manieren preventief, signalerend en informerend ingezet op jeugdgroepen die mogelijk overlast kunnen veroorzaken. 1. Ambulant jongerenwerk In de periode voor de jaarwisseling heeft Connect2Jeugd het jongerenwerk in de drie kernen geïntensiveerd. De jongerenwerkers zijn meerdere malen per week de kern in gegaan (straatcontact). Tijdens deze gesprekken hebben zij signalen voor overlast en behoeften van jongeren opgehaald. Ook hebben ze extra aandacht gehad voor veiligheid, onder andere door het uitdelen van veiligheidsmaterialen en het geven van tips over wat er toegestaan is en wat niet. Signalen over mogelijke gevaarlijke situaties zijn gedeeld met politie en gemeente tijdens het jeugdoverleg. Behoeften van jongeren zijn opgepakt middels activiteiten. 2.

Activiteiten In tegenstelling tot voorgaande jaren hebben de jongerenwerkers geen activiteiten georganiseerd op oudejaarsdag. Dit heeft verschillende redenen. Enerzijds wil het jongerenwerk de jongeren motiveren om eigenaarschap te tonen en zelf aan de slag te gaan met activiteiten. Anderzijds leert de afgelopen tijd dat een inzet gedurende de nacht niet altijd voldoende veilig voelt voor de jongerenwerkers. Het is niet wenselijk hen bloot te stellen aan situaties waarin zij er alleen voor kunnen komen te staan. Wel is jongerenwerk actief betrokken geweest bij het organiseren en promoten van een feest tijdens oudejaarsdag in de FLUX te Hedel. Veel jongeren hebben teruggekoppeld dat ze dit een leuke ervaring en fijne festiviteit vonden. Ook hebben ze in Hedel meegeholpen aan het organiseren van het carbidschieten. Dit evenement, waar jongeren veilig carbid leren schieten als alternatief voor illegaal vuurwerk, vond plaats op zaterdag 30 december 2023 omdat oudejaarsdag op zondag viel. 3. Voorlichting en informeren Tijdens de georganiseerde activiteiten, bijvoorbeeld in de pauzes op scholen en tijdens het ambulant werk, hebben de jongerenwerkers voorlichting gegeven om daarmee het veiligheidsbewustzijn te vergroten. Hierbij hebben ze het ook gehad over de gevolgen van bepaalde acties, respecteren van openbare orde en eigendommen van anderen.

Ze hebben jongeren aangespoord om deel te nemen aan veiligere en sociaal verantwoorde vieringen, zoals de Flux of carbidschieten. Ze hebben discussies met jongeren gevoerd over bepaalde tradities en gewoonten. Tot slot hebben ze op de basisschool in Rossum (eigen initiatief van de school) voorlichting gegeven over oud en nieuw.

8

Halt Wat heeft Halt gedaan? In november en december 2023 heeft Halt vuurwerkvoorlichting gegeven aan de groepen 7/8 of 8 van de basisscholen in Kerkdriel en Hedel. Dit is onder andere ingezet vanuit het Amendement 2023-11 voor extra inzet jongerenwerk. School

Datum

Aantal groepen

School met de Bijbel De Zaaier

24 nov 2023

1

RKBS De Pollenhof

29 nov 2023

2

OBS De Lispeltuut

01 dec 2023

2

BS Monseigneur Zwijsen

08 dec 2023

3

BS De Meidoorn

14 dec 2023

1

Wat heeft dat opgeleverd? Zowel de scholen als Halt reageerden positief op de vuurwerkvoorlichting. De leerkrachten deden goed mee en brachten zo af en toe een eigen verhaal over vuurwerk in. De klassen vonden de voorlichtingen interessant en hadden vaak genoeg eigen ervaringen met vuurwerk te delen. De scholen gaven aan dat ze enthousiast zijn en graag in het vervolg ook vuurwerkvoorlichting willen geven. Aankomend jaar gaan we de voorlichtingen over vuurwerk voor de basisscholen verder intensiveren. Het is wenselijk dat dat een samenwerking is tussen het jongerenwerk, politie, handhaving en waar mogelijk een ervaringsdeskundige (bijv. een vuurwerkslachtoffer). Spoor 3: Alternatieve activiteiten - samen voor en door inwoners Op maandag 23 januari 2023 is naar aanleiding van de jaarwisseling 2022 – 2023 een informatiebijeenkomst voor inwoners en ondernemers gehouden. Zij hadden die nacht als zeer onveilig ervaren. Gedurende deze bijeenkomst zijn meerdere suggesties gedaan voor een alternatieve invulling van de jaarwisseling. Deze zijn naderhand allen onderzocht. Ook is er een meedenkgroep opgericht van welwillende inwoners en ondernemers om samen na te denken over alternatieve activiteiten. Een terugkerende constatering is dat het organiseren van een alternatieve activiteit een maatschappelijke inzet vraagt van inwoners en ondernemers.

De gemeentelijke organisatie kan hierin faciliteren, maar kan de organisatie niet op zich nemen. Op 7 juni 2023 vond de eerste bijeenkomst met de meedenkgroep plaats. Het idee dat daar is ontstaan, is dat Flux samen met andere welwillenden een feest (anders dan het reguliere feest tijdens de jaarwisseling) zou organiseren. Dit zou een begin zijn om een deel van de jongeren (met name de toeschouwers) weg te houden bij het plein. Indien succesvol was de verwachting dat het in opvolgende jaren steeds meer jongeren zou aantrekken. Jongerenwerk heeft bij de jongeren ideeën opgehaald en deze sloten hierbij aan. Ook in Zaltbommel heeft een soortgelijk initiatief gewerkt. Flux gaf aan dit op zich te nemen met 9

hulp en ondersteuning van alle betrokken partijen. Tijdens de bijeenkomst is afgesproken dat Flux een plan van aanpak voor de verdere invulling van dat feest zou uitwerken. Flux heeft namelijk al ervaring hiermee en ging op basis van deze ervaringen aan de slag met een ‘plusprogramma’. Na die bijeenkomst zijn er verschillende gesprekken met Flux geweest. Tijdens de daaropvolgende bijeenkomst op 25 september 2023 gaven bestuursleden van Flux aan zich enkel in te spannen om de reguliere activiteiten te organiseren. De gemeente faciliteert hierin, onder andere door het afgeven van een vergunning en het meewerken aan verruiming van de openingstijden voor de reguliere activiteiten van Flux. De kosten voor de evenementenvergunning zijn niet in rekening gebracht. Echter, de gemeente had nadrukkelijk en meermalen de wens kenbaar gemaakt om gezamenlijk te werken aan vernieuwing en uitbreiding van het aanbod. Daaropvolgend is de vraag gesteld of ondernemers, de Flux of andere partijen de mogelijkheid zien een alternatieve activiteit te organiseren.

Op basis van bovenstaande beogen wij voor aankomend jaar om:  op korte termijn een besluit te nemen of een nieuwe meedenkgroep gevormd moet worden of dat aangehaakt wordt bij bestaande organisaties in Hedel;  de ideeën die in het begin van het 2023 zijn geopperd, zoals een feesttent en vuurwerkshow, tot de mogelijkheden behoren;  met Flux in gesprek te gaan over de plannen en wensen voor komende jaarwisseling. De jeugdraad dient hier actief bij betrokken te worden;  de bereidheid bij inwoners te inventariseren of buurtvaders en -moeders tijdens de jaarwisseling ingezet kunnen worden. Vreugdevuur Op de bijeenkomst van 25 september 2023 werd ook gesproken over het organiseren van een vreugdevuur. Hierop werd door aanwezigen positief gereageerd, mits de veiligheid kon worden gewaarborgd. Op mijn aangeven zijn de mogelijkheden verregaand verkend. Hierbij zijn de brandweer, de politie, de buitendienst en gemeentelijke adviseurs betrokken. Ook is er advies ingewonnen bij specialisten van de Veiligheidsregio Haaglanden (vanwege de vreugdevuren aldaar). Afstemming vond plaats met Flux en een betrokken inwoner. Uiteindelijk bleek dit niet haalbaar. Hiervoor waren meerdere bezwaren om het vreugdevuur niet toe te staan. Zo kon er op de gewenste locatie niet voldoen aan de veiligheidsafstanden en was de bereikbaarheid, de aan- en afvoerroute, onvoldoende gebleken.

Ook moet het evenement verzekerd worden, waarbij een verantwoordelijke aangewezen moet worden. De gemeente kan zelf geen organisator zijn en mijns inziens was het niet realistisch dit van de initiatiefnemer, een welwillende inwoner, te verlangen. Het idee van een vreugdevuur kwam te laat tot stand om de mogelijkheden goed te onderzoeken en voorbereidingen te treffen. Aankomend jaar moet in betrokkenheid met diverse partijen onderzocht worden of er een alternatieve locatie is die wel voldoet aan de gestelde veiligheidseisen. Daarnaast moet bij een geschikte locatie een professionele organisatie vroegtijdig worden opgetuigd om veilig en verantwoord een vreugdevuur te organiseren, waarbij wordt voldaan aan eisen en richtlijnen. Denk hierbij ook aan specifieke

10

aspecten, zoals verzekeringen en het handhaven op de vuurstapel, brandstof en borging van de veiligheid. Tot slot De impact van afgelopen jaarwisseling dragen wij zonder enige twijfel nog een flinke periode met ons mee. Tegelijkertijd is het aan ons om vooruit te kijken. Dat zijn wij aan onszelf, onze inwoners en ondernemers verplicht. Dat vraagt om toewijding, kwetsbaarheid en lef, maar bovenal om een proces van lange adem. De geleerde lessen nemen wij met ons mee. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de aanpak voor komende jaarwisseling eruit gaat zien. Wat wel duidelijk is, is dat het veel van ons gaat vragen. Spaarzame capaciteit en middelen worden met volle overtuiging ingezet om te komen tot een verandering. Daarnaast vraagt het meer dan tevoren om samenwerking en eensgezindheid. Eenieder heeft zijn rol in het geheel te vervullen, zo ook uw raad als het hoogste orgaan van onze mooie gemeente Maasdriel. Ik reken op uw steun om onze gemeente nog mooier te maken.

11

Bijlage 1. Overzicht kosten Onderdeel Openbare orde en veiligheid Inhuur extra ambtelijke capaciteit (voorbereiding, tijdens, nafase) Schade Haltlessen Communicatie Leges Totaal

Bedrag € 25.290,15 € 35.059,75 € 15.781,83 € 2430,€ 6286,72 € 164,€ 85.012,45

12