Lokale Inclusie Agenda Maasdriel Zaltbommel definitief

Lokale Inclusie Agenda Maasdriel & Zaltbommel

Iedereen doet mee! Werken aan een inclusieve samenleving in de Bommelerwaard Inclusie: een maatschappelijk vraagstuk Inclusie is een vraagstuk dat al jaren op de maatschappelijke agenda staat. In 2006 namen de Verenigde Naties het VN-verdrag Handicap aan, dat sinds 2016 ook in Nederland geldt. Het concrete doel van dit verdrag is dat de positie van mensen met een beperking verbetert. Het gaat daarbij om mensen met zowel lichamelijke als mentale (psychische en verstandelijke) beperkingen en chronische ziekten. Meer strikt genomen gaat het verdrag over algemene mensenrechten: alle mensen moeten op alle gebieden volwaardig kunnen meedoen in de samenleving. Grondbeginselen in het verdrag zijn toegankelijkheid, persoonlijke autonomie en volledige participatie. Het verdrag bepaalt onder andere dat mensen met een beperking, net als ieder ander, het recht hebben om samen te kunnen spelen en naar school te kunnen gaan, samen te kunnen werken, het openbaar vervoer te kunnen gebruiken, zich thuis te voelen in de buurt en hun vrije tijd naar eigen inzicht te kunnen indelen. Mensen met een beperking moeten zelfstandig besluiten kunnen nemen en zij moeten ondersteund worden als zij daartoe niet in staat zijn. Voor de overheid betekent dit dat zij passende maatregelen moet nemen zodat mensen met een beperking zo zelfstandig en onafhankelijk mogelijk kunnen leven.

Dat zijn:  zelf en vrij kunnen kiezen waar, met wie en hoe zij willen wonen en leven;  de beschikking hebben over zorg en diensten die hen waar nodig ondersteunen bij het participeren in de samenleving;  net als iedereen toegang hebben tot informatie, producten, openbare voorzieningen, maatschappelijke diensten, gebouwen en openbare ruimte. Landen die het VN-verdrag hebben geratificeerd, hoeven niet in één keer alles op orde te hebben. Werken aan inclusie gebeurt geleidelijk, stap voor stap. Niet alle voorzieningen in de gemeente hoeven dus per direct toegankelijk te zijn, maar er moet wel een geleidelijke verbetering zichtbaar zijn, op weg naar een inclusieve samenleving, waarin iedereen kan meedoen en niemand wordt gediscrimineerd of uitgesloten.

“Bij inclusie gaat het om meedoen, maar ook om het creëren van een inclusieve sfeer. Een plek waar iedereen zich geaccepteerd en veilig voelt. Dit raakt iedereen, kwetsbaarheid zit in ons allemaal.” Wethouder Bragt, gemeente Zaltbommel Een lokale agenda voor de Bommelerwaard De gemeenten in de Bommelerwaard willen graag werken aan een inclusieve samenleving voor iedereen. Met aandacht en steun voor mensen in kwetsbare situaties. Omdat we dat willen, maar ook omdat we er een verantwoordelijkheid in hebben. Voor de totstandkoming van de Lokale Inclusie Agenda ‘Iedereen doet mee!’ is een Denktank opgericht met ervaringsdeskundigen en professionals die het onderwerp ‘inclusie’ aan het hart gaat. Samen met de Denktank is in kaart gebracht wat we precies verstaan onder inclusie, waar we in de Bommelerwaard voor willen gaan en welke stappen we willen zetten in de Lokale Inclusie Agenda. De gesprekken en conclusies van de Denktank vormen het uitgangspunt van deze agenda. Inclusie: wat is dat? Inclusie gaat over “mee doen” voor iedereen. Met de maatschappij, met het dagelijks leven, met de mensen om ons heen. We weten dat het soms moeilijk is voor mensen om (volwaardig) mee te doen. Omdat ze het niet kunnen of durven, omdat ze zich niet veilig of geaccepteerd voelen, of omdat het (even) niet lukt.

Bijvoorbeeld omdat ze uit een andere cultuur komen en de taal niet machtig zijn, kampen met (arbeids)beperkingen of in armoede moeten leven. Meestal gaat het om mensen in een kwetsbare 1

situatie, die maakt dat ze (even) niet op eigen kracht kunnen meedoen. Dat kan iedereen overkomen, dat heeft het afgelopen coronajaar wel laten zien. Soms helpt hulp en steun van anderen of van de overheid. We onderscheiden zes aspecten die belangrijk zijn om mee te doen in onze samenleving. De uitgangspunten zijn onderdeel van Brede Toegankelijkheid, ontwikkeld door de Leefbaarheidsalliantie Gelderland. Deze aspecten gaan over onder andere het gebruik van begrijpelijke taal, toegankelijke gebouwen, een gastvrije omgeving waar je je welkom en veilig voelt en overzichtelijke websites. Door aandacht te hebben voor onderstaande aspecten, werken we stap voor stap aan een samenleving die toegankelijk is voor iedereen.

Wat doen we al in de Bommelerwaard? Het is belangrijk te beseffen dat we niet ‘vanaf nul’ beginnen. De gemeenten Maasdriel en Zaltbommel hebben al lange tijd aandacht voor een inclusieve samenleving en werken daaraan. We noemen graag een paar mooie voorbeelden:  We werken aan een gebruiksvriendelijke gemeentepagina die beter toegankelijk is voor iedereen. Dit doen we door gebruikelijke taal en het aanbieden van een voorleesfunctie op alle webpagina’s.  Het Leerhuis in Zaltbommel en het Taalhuis in Maasdriel bieden een plek voor iedereen om te leren lezen, schrijven, spreken, rekenen en/of werken met de computer.  De stoepen in de Bommelerwaard worden aangepast om de toegankelijkheid voor mensen met een hulpmiddel (en een kinderwagen) te verbeteren.  ‘Warm Welkom’ is in eerste instantie opgezet als een project voor statushouders die in de Bommelerwaard kwamen wonen. We merken een toenemende vraag vanuit arbeidsmigranten naar passende activiteiten en ondersteuning. We onderzoeken de mogelijkheden om ‘Warm Welkom’ breder of op een andere manier in te zetten.  Met de komst van het Kentalis Compas college op de onderwijs campus in Zaltbommel zetten we een historische stap naar inclusief onderwijs voor jongeren met een gehoorbeperking.

 Inwoners met een Wmo hulpmiddel, bijvoorbeeld een scootmobiel of een aangepaste fiets, kunnen makkelijk terecht bij lokale fietsenmakers in de Bommelerwaard voor een kleine reparatie, zoals het plakken van een band.  Er draait op dit moment een pilot ‘inclusieve dagbesteding’ (Hedel) waar iedereen welkom is. De Sociaal Makelaar (in dienst bij Welzijn Bommelerwaard) begeleidt en ondersteunt de deelnemers waar nodig of gewenst. Centraal staat niet de activiteit, maar ‘ontmoeting’ en ‘sociaal contact’. 2

 

De ‘Week van de Laaggeletterdheid’ wordt aangegrepen om aandacht te vragen voor het onderwerp Laaggeletterdheid, dat ook in de Bommelerwaard speelt. Gemeenten zijn reeds in gesprek met zorgaanbieders over het aanbieden van alternatieve vormen van dagbesteding vanuit de inclusiegedachte: meer in de kernen, laagdrempelig en flexibel, toegankelijk voor iedereen.

“We doen al veel op het vlak van inclusie. Vanuit deze mooie voorbeelden bouwen we verder en verwijderen we drempels om mee te doen. Wethouder Sørensen, gemeente Maasdriel Waar gaan we voor met de Lokale Inclusie Agenda? Met deze Lokale Inclusie Agenda werken we stap voor stap aan een samenleving die toegankelijk is voor iedereen, waar iedereen zich geaccepteerd en veilig voelt en waar we er allemaal toe doen. Samen met de denktank is nagedacht over de invulling van de Lokale Inclusie Agenda. Dit gaan we in beginsel vooral doen door in te zetten op bewustwording en op het op gang brengen van het gesprek over inclusie in de Bommelerwaard. Met onze maatschappelijke partners, met onze inwoners én met de mensen die het betreft. De inspraak van ervaringsdeskundigen is van essentieel belang, waarbij we volgens het gedachtegoed van het VN verdrag uitgaan van ‘Niets over ons, zonder ons’. We zijn ons ervan bewust dat we het als gemeente(n) niet alleen kunnen. Inclusie is een overstijgend en maatschappelijk thema. Een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van ons allemaal. Deze boodschap dragen we uit, in de eigen organisatie, naar inwoners, naar dorps-en wijkraden, naar zorg- en welzijnsaanbieders, en naar ondernemers en verenigingen. Het is een gezamenlijk leerproces.

Hoe gaan we dat doen? In de Lokale Inclusie Agenda zetten we in op twee onderwerpen: bewustwording en het betrekken van ervaringsdeskundigen. Bewustwording We willen dat iedereen zich realiseert dat het niet voor iedereen vanzelfsprekend is om volwaardig mee te doen in de maatschappij, in het dagelijks leven en met mensen om hen heen. Ook in de Bommelerwaard. Dat maken we zichtbaar en voelbaar. Hierbij is het uitgangspunt wat iemand kan en waar iemands talenten liggen. Iedereen is hierin uniek. Door het delen van aansprekende voorbeelden willen we een positieve impuls geven aan meedoen van onze inwoners naar eigen vermogen. Juist het delen van deze succesverhalen geeft een impuls aan het belang van inclusie. Ons doel is om de Bommelerwaard bewust te maken van het feit dat er in onze omgeving aandacht is voor meedoen. Acties waar we in dit verband aan denken zijn: -

-

-

Zichtbaar maken wat er allemaal al gebeurt op het vlak van inclusie gerelateerd aan de zes aspecten van meedoen. Inclusie wordt vaak erg breed opgevat en dan kan het ook vaag worden. Door het geven van praktische voorbeelden maken we inclusie concreet en een herkenbaar thema voor iedereen binnen de Bommelerwaard. De week van de toegankelijkheid willen we aangrijpen om extra aandacht te geven aan het thema inclusie. Voor de uitvoering van passende activiteiten zoeken we de samenwerking op met onze maatschappelijke partners, maar waar mogelijk ook met lokale ondernemers en verenigingen. Interne aandacht binnen de gemeente(n) door gesprekken te voeren over inclusie en dit thema regelmatig onder de aandacht te brengen. We willen graag dat inclusie vanzelfsprekend is voor medewerkers van de gemeente(n), Kansen voor inclusie willen we benutten! Bij alle plannen die worden ontwikkeld en bij alle activiteiten die worden georganiseerd. Verschillende communicatiekanalen inzetten om op een aansprekende manier te werken aan bewustwording. We willen graag een breed publiek aanspreken en streven naar een mix van communicatiemiddelen: artikelen in lokale kranten, nieuws op de website, gebruik van sociale media of een filmpje over inclusie in de Bommelerwaard.

3

-

Het thema inclusie agenderen in de gesprekken met de zorg- en welzijnsaanbieders in de Bommelerwaard. Samen kunnen we het verschil maken. Het vergroten van kennis en bewustwording is ons eerste doel, op termijn kunnen we het onderwerp inclusie een plaats geven in de subsidie- en contractafspraken.

Niets over ons, zonder ons We geloven in de kracht van ontmoeting, samenwerking en gesprek. Inclusie is een onderwerp dat ons allemaal raakt, we kunnen van elkaar leren en elkaar inspireren. In navolging van het VN verdrag Handicap hechten we belang aan “niets over ons, zonder ons”, dat betekent dat we actief op zoek gaan naar de mensen die het echt betreft en deze betrekken bij plannen! We denken in dit verband aan de volgende acties om zo goed mogelijk in contact te zijn / komen met de mensen die het betreft: -

-

-

-

We streven naar betrokkenheid van een diverse groep ervaringsdeskundigen. Inclusie raakt ons immers allemaal. Op verschillende thema’s en onderwerpen zijn steeds andere mensen / doelgroepen de zogenoemde ervaringsdeskundigen. Het is belangrijk om ons dat steeds te realiseren, zodat we de juiste gesprekken voeren met de juiste personen. Het kan hierbij gaan om inwoners, of om ervaringsdeskundigen, al dan niet gediplomeerd. Er is een aantal thema’s die (in het kader van inclusie) toch al onze aandacht hebben: laaggeletterdheid, arbeidsmigranten, armoedebestrijding, mantelzorg, inclusief sporten et cetera. Ook voor deze onderwerpen geldt dat een bijdrage van zogenoemde ervaringsdeskundigen van belangrijke toegevoegde waarde kan zijn. We investeren daarom in gesprekken met de mensen die het betreft. In co-creatie met ervaringsdeskundigen gaan we op zoek naar manieren om te werken aan bewustwording. Hierbij willen we ervaringsdeskundigen een stem en een gezicht geven om op die manier hun ervaringen te delen. Dat kan letterlijk door middel van interviews of een filmpje. Het kan ook wat minder zichtbaar. Herhaling van de boodschap is belangrijk om daadwerkelijk bewustwording te realiseren.

We denken samen met de Denktank na over hun betrokkenheid in de toekomst: hoe geven we dat vorm? We gaan op zoek naar partijen die ons op het vlak van ervaringsdeskundigheid kunnen ondersteunen en hoe we dit verder kunnen ontwikkelen, bijvoorbeeld Movisie of Zorgbelang Inclusief. Ook intern binnen de gemeente gaan we in gesprek over de mogelijkheden en de toegevoegde waarde van samenwerking met ervaringsdeskundigen, al dan niet gediplomeerd en al dan niet structureel.

Aan de slag! Deze Lokale Inclusie Agenda geeft ons de komende tijd richting. Om daadwerkelijk voortgang te boeken is het belangrijk dat we gewoon beginnen en de eerste stappen zetten. We starten met het op gang brengen van het gesprek over inclusie, zodat inclusie in de Bommelerwaard niet langer een abstract begrip is. Door inclusie steeds ‘een gezicht’ te geven met aansprekende voorbeelden, wordt het voor iedereen concreet en krijgt het meer en meer betekenis in de Bommelerwaard.

4