Kom je buiten spelen - Kwaliteitsniveau spelen in de openbare ruimte 2021-2028 (1)
Tekst van het document
Kom je buiten spelen?
Kwaliteitsniveau voor spelen in de openbare ruimte 2021-2028
Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Aanleiding 4 Visie en ambitie 5 1. Evaluatie speelruimtebeleid 2008 6 1.1 Normering en leeftijdscategorieën 6 1.2 Wet- en regelgeving 6 1.3 Beleidsuitgangspunten uit 2008 + risico analyse 6 2. Speelruimteplan anno 2020 11 2.1 Wat is nieuw in deze herziening van het speelruimteplan? 11 2.2 Omwonenden krijgen de mogelijkheid om mee te praten over vervanging van speeltoestellen (participatie) 11 2.3 De gemeente maakt gebruik van natuurlijke en duurzame materialen 11 2.4 De gemeente creëert meer ruimte voor sport in de speeltuinen 12 2.5 Geldigheid speelruimtebeleid 12 2.6 Overzicht beleidsuitgangspunten 2020 12 3. Huidige inventaris 14 3.1 Huidige aantallen 14 3.2 Overzicht locaties van alle speeltuinen 14 4. Beheer en onderhoud 15 4.1 Hoe beheert de gemeente de speeltuinen? 15 4.2 Jaarlijkse inspecties 15 4.3 Vervanging 15 5. Financiën 16 5.1 Het financiële plaatje 16 5.2 Waarom zijn deze budgetten nodig? 16 6. Conclusie en advies 18 6.1 Conclusie 18 6.2 Advies 18 Bijlage I Uitvoering inventarisatie 2018 19 1. Kerkdriel, centrum 19 2. Kerkdriel, noord 21 3. Rossum, centrum 22 Bijlage II Lijst speelplekken en overzichtskaart 23 Overige bijlagen 25
Begroting 2019-2022 - 2
Inleiding Spelen is belangrijk, spelen is plezier. Kinderen spelen overal; thuis, op school en bij vriendjes. Maar met name spelen kinderen buiten. Kinderen zijn soms dagelijks in de speeltuin te vinden. Het belang van spelen moet onderkend worden. Het is de manier om de uitlaatklep van kinderen te openen. Spelen in de buitenruimte is daarom een serieuze taak voor de gemeente, waar aandacht voor moet zijn.
“Je stopt niet met spelen omdat je ouder wordt, je wordt ouder omdat je stopt
”
met spelen.
Deze uitspraak van George Bernard Shaw is een bekende. Dat we ouder worden en dat het leven minder onbezonnen is op latere leeftijd, is wel de realiteit. Maar zolang kinderen kunnen spelen, zijn ouderen gelukkig.
en situaties. Het omgaan met voorwerpen en situaties in zijn of haar omgeving is een belangrijke voorwaarde voor de latere ontwikkeling van de waarneming, het denken, het probleem oplossen en de geheugenfuncties. Door tijdens het spelen grenzen te verleggen leert het kind meer zelfvertrouwen te hebben. Zelfvertrouwen is erg belangrijk bij het leggen van sociale contacten. Dit alles is zeer belangrijk voor alle kinderen. Maasdriel wil de kinderen de mooiste herinneringen geven en ze in de speeltuinen laten leren en ontwikkelen. Maar bovenal: de kinderen lekker buiten laten spelen! De gemeente Maasdriel heeft een uitgebreid speelruimtebeleid. Het beleid dateert van 2008 en bestaat dus al even. In deze herziening leest u hoe de gemeente anno 2020 om gaat met spelen in de buitenruimte. U leest over het beleid van 2008, wat daarvan nog wel en niet overeind staat, nieuwe ontwikkelingen en het streven voor de komende jaren.
De laatste jaren wordt de functie van bewegen tijdens het buitenspelen steeds belangrijker. Kinderen spelen steeds minder buiten (minder vaak en korter per keer), zitten meer achter de tv, laptop of Ipad en bewegen daardoor ook minder. Als kinderen van jongs af aan gewend zijn om te bewegen, is de kans groter dat ze dat blijven doen naarmate ze ouder worden. Spelen is van belang voor de ontplooiing van opgroeiende kinderen en is de basis voor de verstandelijke en lichamelijke ontwikkeling. Spelen is leren. Naast fysieke ontwikkeling moeten we ook de mentale processen tijdens het spelen niet onderschatten. Door te spelen verkent het kind zijn omgeving. Het kind ontmoet andere kinderen, materialen, mogelijkheden, structuren
Begroting 2019-2022 - 3
Aanleiding In 2008 stelde de gemeenteraad van Maasdriel het speelruimteplan ‘Buiten zijn, ja leuk!’ vast. Dit plan is tot stand gekomen met behulp van ingenieursbureau OBB. OBB is een bureau bestaande uit speelruimtespecialisten met een groot gevoel voor de beleving van kinderen. Het speelruimteplan uit 2008 is daarom ook een zeer uitgebreid en gedetailleerd plan voor spelen in de buitenruimte. Het is inmiddels 2020, wat het plan nu 12 jaar oud maakt. De visie van de gemeente op spelen in de buitenruimte ver¬dient een actualisatie/herziening.
In deze actualisatie is uitgelegd dat een gedeelte van wat in het speelruimtebeleid van 2008 is opgenomen, wordt meegenomen in de actualisatie. Dit zijn de visie en een deel van beleidsuit¬gangspunten die in 2020 nog steeds overeind staan. Een drietal ontwikkelingen (participatie, gebruik van natuurlijk en duurzame materialen en meer sport aanbieden op speelterreinen) wordt toegevoegd om het plan passend in de tijd uit te breiden.
Op 9 november 2017 is een motie (BGR2018-M9) aangenomen waarin is verzocht een actualisatie van het speelruimteplan voor te bereiden en deze medio 2018 ter vaststelling aan de gemeenteraad voor te leggen. Het college heeft de motie aanvaard met de interpretatie dat er een inventarisatie komt van de huidige speelvoorzieningen en niet een herhaling van het speelruimteplan uit 2008 dat door OBB is gedaan en een uitgebreid uitvoeringsplan bevat. Daaraan is toegevoegd dat er aanpassingen komen aan de huidige speelvoorzieningen daar waar dat nodig is en er behoefte aan is. Aanpassingen gebeuren dan in overleg met bewoners. In 2018 is de inventarisatie uitgevoerd. Uit de inventarisatie is gebleken dat er voldoende speelplekken zijn. Behalve in Kerkdriel (centrum en noord) en in Rossum (centrum). Op deze drie plekken worden, naar behoefte van de bewoners, speelvoorzieningen gerealiseerd. De uitvoering hiervan vindt u terug in bijlage I.
Begroting 2019-2022 - 4
Visie en ambitie Sinds 2008 werkt de gemeente Maasdriel aan de hand van het speelruimteplan “Buiten zijn, ja leuk!”. De bijbehorende visie is dat er in de openbare ruimte voldoende en veilige speelruimte is. Hoewel we inmiddels 12 jaar verder zijn, valt er weinig aan deze visie te tornen en blijft deze overeind staan. In het plan van 2008 zijn zestien beleidsuitgangspunten opgenomen. Een aantal van die punten nemen we mee in dit nieuwe plan. We laten ook een aantal uitgangspunten achter ons. Dit leest u in hoofdstuk 1. Belangrijk is het blijven aanbieden van een gevarieerd en evenwichtig speelaanbod en de bewustwording van de bespeelbare openbare ruimte (informele speelruimte). Daarbij is er vanaf nu aandacht en ruimte voor participatie, worden er bewuste keuzes gemaakt in materiaalgebruik en wordt er meer gefaciliteerd voor sporten en bewegen. Op deze manier biedt de gemeente de kinderen in Maasdriel de aankomende jaren een veilig, gevarieerd, uitdagend en aantrekkelijk speelaanbod.
Begroting 2019-2022 - 5
1. Evaluatie speelruimtebeleid 2008 1.1 Normering en leeftijdscategorieën Het speelruimteplan uit 2008 is een uitgebreid plan. Veel van wat hierin beschreven is, wordt nog altijd op dezelfde manier uitgevoerd. Een groot deel van dit plan wordt daarom voortgezet op eenzelfde of een vergelijkbare manier. Zoals ook de normen. In het beleid van 2008 zijn normen vastgesteld voor spelen (figuur 1). Bij het opstellen van de inventarisatie in 2018 is besloten om deze normering ook te gebruiken als basis voor de inventarisatie. Het zijn nog steeds gebruikelijke normen. Ook is gekozen om te blijven onderscheiden in leeftijdscategorieën. Kinderen worden verdeeld in de leeftijdscategorieën 0-5 jaar, 6-12 jaar en 12-18 jaar. Ook deze leeftijdscategorieën zijn zeer gebruikelijk als we het hebben over spelen. Zowel voor onderzoeken als voor leveranciers van speeltoestellen. De normering en de verdeling van kinderen in leeftijdscategorieën gelden in deze herziening nog steeds. 1.2 Wet- en regelgeving Alle speeltoestellen in de openbare ruimte worden jaarlijks geïnspecteerd. De inspectie wordt uitgevoerd aan de hand van de normen uit het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS). In het warenwetbesluit staat een verwijzing naar de Europese normen voor speeltoestellen (NEN-EN 1176 voor speeltoestellen en
NEN-EN 1177 voor valdempende ondergronden). Als een toestel voldoet aan die normen, wordt er vermoed dat het toestel veilig is en daarmee aan het WAS voldoet. De beheerder (eigenaar van de grond waarop het toestel is geplaatst) is verantwoordelijk voor het veilig houden van speeltoestellen. In hoofdstuk 4 leest u meer over de jaarlijkse inspecties. 1.3 Beleidsuitgangspunten uit 2008 In het plan uit 2008 zijn zestien beleidsuitgangspunten opgenomen (bijlage III). De meeste uitgangspunten zijn nog actueel en worden in deze herziening overgenomen en/of krijgen extra aandacht. Een aantal is verouderd of na onderzoek, uitgevoerd in de afgelopen jaren, uitgesloten. De onderstaande evaluatie is tot stand gekomen met behulp van interne collega’s. Het is een evaluatie van hoe de gemeente de beleidsuitgangspunten tot uitvoering heeft gebracht sinds ze zijn vastgesteld in 2008. Daarnaast is de evaluatie gebaseerd op de ervaringen van de afgelopen 12 jaar.
Leeftijdsgategorie kinderen
jeugdigen
jongeren
0-5 jaar
6-11 jaar
12-18 jaar
100 meter
300-400
> 1.000 meter
1. relatie leeftijd, speelbereik en verzorgingsgebied Afstand tot woning
meter Niveau
straat/blok
buurt
kern/stad
Minuten lopen
2 minuten
5 minuten
15 minuten
Verzorgingsgebied
3 hectare
50 hectare
300 hectare
15-30
55-70
85-100
2. Aantal per speelplek Aantal woonachtig binnen actieradius Figuur 1. Normen bereik speeltuinen ‘Speelruimteplan Maasdriel 2008‘
Begroting 2019-2022 - 6
• Beleidsuitgangspunt 1 In Maasdriel hebben kinderen, jeugd en jongeren recht op speelruimte. • Beleidsuitgangspunt 2 Maasdriel onderkent het belang van speelruimte en stimuleert zowel het informele als het formele spelen. Beleidsuitgangspunt 1 en 2 zijn nog steeds actueel en belangrijk en worden overgenomen in deze herziening. Alle kinderen in Maasdriel hebben recht op speelruimte. In elke kern beschikt de gemeente over meerdere speelplekken. De meeste gemeentes hebben als beleid voor spelen enkel een uitvoeringsplan. Maasdriel heeft sinds 2008 beleid voor spelen. Dit laat zien dat we spelen als een belangrijke taak zien. Dit is
speelruimte. • Beleidsuitgangspunt 5 Bij ontwerp en onderhoud van de openbare ruime wordt nagegaan hoe de bespeelbaarheid verhoogd kan worden. • Beleidsuitgangspunt 9 De gemeente wil de bewustwording van bespeelbare openbare ruimte vergroten door een speelparagraaf toe te voegen aan (nieuw) beleid voor openbare ruimte. Beleidsuitgangspunt 4, 5 en 9 zijn belangrijk. Echter de formulering en de opgestelde doelen, zijn in de praktijk niet werkbaar en zijn ook niet uitgevoerd sinds de vaststelling van het plan in 2008. Zo is beleidsuitgangspunt 4 niet in de praktijk gebracht. Het vaststellen van normen
de afgelopen jaren zo geweest en zal zo blijven. Hiermee houden we het belang van spelen in de buitenruimte hoog.
voor informele speelruimte1 is ingewikkeld. Informele speelruimte laat zich namelijk niet zo makkelijk kwantificeren. De hoeveelheid informele speelruimte wordt onder meer bepaald door de opbouw van de buurt. Veel groen, doodlopende straten, stoepen en 30 kilometerwegen zijn positief voor de informele speelruimte. Informele speelruimte zou idealiter vanzelf moeten ontstaan. Bij nieuwe (woningbouw)ontwikkelingen ontstaat hiervoor vanzelf ruimte als er ook voldoende en veilige openbare ruimte aanwezig is: een stukje gazon, voetpaden, een bosje. Dit beleidsuitgangspunt is daarom niet in uitvoering gebracht. Wel zou er gestreefd moeten worden naar zoveel mogelijk informele speelruimte. Het zou ideaal zijn als iedereen voldoende natuurlijke informele ruimte in zijn omgeving heeft om te spelen. Bij de planvorming van de inrichting van de openbare ruimte bij nieuwe (woningbouw) ontwikkelingen, moet er meer aandacht komen voor de kwaliteit van de openbare ruimte. Met name moet er meer ruimte voor groen komen. In de in 2019 vastgestelde Deelvisie Groen en
• Beleidsuitgangspunt 3 De gemeente biedt voldoende ontwikkelingsmogelijkheden door gevarieerde inrichting, aantrekkelijke speeltoestellen en speelprikkels. Het aanbieden van een evenwichtig aanbod is belangrijk. Dit kan door te variëren in de inrichting van een speelplek met bijvoorbeeld het soort toestellen en materialen. Een speelplek moet voldoende uitdaging bieden voor kinderen in de omgeving. Want geen kind speelt om zich te ontwikkelen, een kind ontwikkelt zich door te spelen. Het is daarom belangrijk om bij vervanging of nieuwe aanleg onderzoek te doen naar de aanwezige leeftijdscategorieën in de omgeving. Dit beleidsuitgangspunt krijgt extra aandacht. • Beleidsuitgangspunt 4 De gemeente hanteert normen voor informele
1 Als we het hebben over spelen in de openbare ruimte, kan er onderscheid gemaakt worden tussen informele en formele speelruimte. Met informele speelruimte wordt de ruimte aangeduid waar de doelgroep leeft, woont en (veilig) kan spelen. Zoals de stoep, de straat, het gazon en het water, maar waar geen speeltoestellen staan. Met formele speelruimte wordt de ruimte aangeduid die specifiek en exclusief is ingericht voor de speelfunctie. Dus een speelplek met speeltoestellen. Informele en formele speelruimte vullen elkaar aan. Wanneer er veel informele speelruime is, wordt de behoefte aan formele speelruimte kleiner. Andersom kunnen speeltoestellen gezien worden als een vervanging van de speelmogelijkheden die van nature aanwezig zijn. De noodzaak van speelplekken neemt toe naarmate de fysieke ruimte om te spelen afneemt.
Begroting 2019-2022 - 7
Bomen, is een norm vastgesteld voor het aantal vierkante meters openbaar groen. Deze norm is belangrijk voor de leefbaarheid in wijken en buurten. Veel openbaar groen, is veel informele speelruimte. Deze bespeelbaarheid van de openbare ruimte moet onderkend worden en bij nieuwe ontwikkelingen moet de nadruk liggen op de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte door ruimte vrij te houden voor informeel spelen. Deze herziening zal daarbij helpen. • Beleidsuitgangspunt 6 De gemeente wil, om nu en in de toekomst de kwantiteit en kwaliteit te waarborgen, landelijk getoetste normen voor formele speelruimte hanteren. • Beleidsuitgangspunt 12 Toekomstige (bestemmings)plannen, gericht op nieuwe ontwikkelingen of herstructurering, worden getoetst aan de normen voor formele speelruimte. Beleidsuitgangspunt 6 en 12 gaan over normen voor spelen. Sinds 2008 werken we met normen voor formele speelruimte. Zoals uitgelegd in paragraaf 1.1 is in 2018 besloten dat we deze normering ook blijven hanteren. Door het toepassen van normen wordt invulling gegeven aan een evenredige verdeling van speelvoorzieningen over de doelgroepen en de buurten. Bij het opstellen van bijvoorbeeld nieuwbouwplannen wordt getoetst aan beleid voor openbare ruimte, waaronder het beleid voor spelen. Aan deze beleidsuitgangspunten verandert niks.
•Beleidsuitgangspunt 7 Speelplekken worden door een deskundig ontwerper ontworpen. In de praktijk wordt de gemeente altijd geadviseerd door een leverancier. De leverancier denkt na over de functie en mogelijkheden van een speeltoestel, de valondergrond, de variatie van een speelplek, het te verwachte gebruik, de trends enzovoort.
• Beleidsuitgangspunt 8 Bij het ontwerpen en realiseren van speelplekken wordt rekening gehouden met medegebruik van de doelgroep met een beperking. Alle speelplekken worden zo ontworpen dat binnen een leeftijdscategorie zo veel mogelijk verschillende kinderen er mee kunnen spelen. Speeltuinen worden zo inclusief mogelijk ontworpen. Echter, op dit moment heeft de gemeente Maasdriel geen speeltoestellen die speciaal gemaakt zijn voor kinderen met een lichamelijke beperking, zoals een rolstoelschommel. Bij de aanschaf van nieuwe toestellen wordt dit regelmatig met de leverancier besproken. Dit beleidsuitgangspunt blijft onder de aandacht. Als er verzoeken binnen komen voor een speeltoestel, speciaal voor kinderen met een beperking, worden deze individueel beoordeeld. • Beleidsuitgangspunt 10 Schoolpleinen die kunnen voorzien in de behoefte aan speelruimte worden in overleg met schoolbesturen in het openbare speelvoorzieningenniveau betrokken. Geen schoolplein is op dit moment bij het openbare speelvoorzieningenniveau betrokken. In het speelruimteplan van 2008 staat dat de gemeente in overleg gaat met een aantal scholen over de mogelijkheden hiervoor. Deze overleggen hebben plaats gevonden, maar tot niks positiefs geleid. Hier gaan we ook niet mee verder.
Hoewel het betrekken van schoolpleinen in het openbare speelvoorzieningenniveau een mooie uitbreiding aan speelvoorzieningen met zich meebrengt, het is zeer ingewikkeld wat betreft verantwoordelijk- en aansprakelijkheden. • Beleidsuitgangspunt 11 Waar mogelijk wordt de behoefte aan speelruimte samen met de projectontwikkelaar ingevuld. Bij nieuwbouwontwikkelingen wordt er altijd gekeken naar spelen. Daar waar spelen wordt gerealiseerd, gebeurt dit altijd in overleg met projectontwikkelaar en gemeente. Steeds vaker worden bewoners ook betrokken bij de inrich-
Begroting 2019-2022 - 8
ting van de speeltuin. Kerkdriel Noord en de Weteringsehoek in Rossum zijn hier een voorbeeld van. Wanneer mogelijk en daar behoefte aan is, worden bewoners voortaan betrokken bij de inrichting van de speeltuin bij nieuwbouwontwikkelingen. • Beleidsuitgangspunt 13 Bij klachten inzake onveilige en onwenselijke situaties worden binnen 2x24 uur passende maatregelen genomen. • Beleidsuitgangspunt 14 De gemeente wil een minimaal onderhoudsniveau van 75% waarborgen. • Beleidsuitgangspunt 15 De speelvoorzieningen worden vervangen aan de hand van een flexibel vervangingsschema. Beleidsuitgangspunt 13, 14, 15 hebben betrekking op het beheer en onderhoud van de speeltoestellen. Sinds 2008 werken we op deze manier en dat gaat goed. De speeltoestellen zijn veilig en voldoen aan alle functionele eisen. Dit willen we graag zo houden. Bij onwenselijke of onveilige situaties worden, afhankelijk van de ernst en waarschijnlijkheid, zo snel mogelijk maatregelen getroffen. Dit wordt bepaald op basis van een risicomatrix. De situaties worden geconstateerd door de gemeente zelf of door een melding van bewoners. • Beleidsuitgangspunt 16 Dit speelruimteplan wordt vastgesteld voor een periode van tien jaar en na vijf jaar geëvalueerd. De herziening van het speelruimtebeleid wordt vastgesteld voor een periode van acht jaar en niet voor tien jaar zoals het huidige beleid.
Vier of acht jaar is een gebruikelijke termijn voor het vaststellen van beleid. Het speelruimtebeleid is niet zo beleidsgevoelig, waardoor vaststellen van acht jaar mogelijk is. Het beleid wordt niet na vijf jaar geëvalueerd.
Begroting 2019-2022 - 9
Begroting 2019-2022 - 10
2. Speelruimteplan anno 2020 2.1 Wat is nieuw in deze herziening van het speelruimteplan? In hoofdstuk 1 las u hoe het beleid uit 2008 nog deels de basis vormt voor de manier waarop de gemeente omgaat met spelen in de buitenruimte. Wel willen we voor een aantal uitgangspunten méér aandacht. Om het speelruimtebeleid meer van deze tijd te maken, voegen we een aantal zaken toe. Dit zijn zaken die passen in de eisen van de tijd. En die we in de afgelopen jaren hebben ervaren of mee hebben gekregen van bewoners: • Omwonenden krijgen de mogelijkheid om mee te praten over vervanging van speeltoestellen (participatie); • De gemeente maakt gebruik van natuurlijke en duurzame materialen; • De gemeente creëert meer ruimte voor sport in de speeltuinen. 2.2 Omwonenden krijgen de mogelijkheid om mee te praten over vervanging van speeltoestellen (participatie) In Nederland is de omgang met burgerparticipatie en maatschappelijke initiatieven voor gemeenten een steeds belangrijker thema. Participerende bewoners krijgen een steeds grotere rol in Maasdriel. Het programma Krachtige Kernen stimuleert bewoners en verenigingen om met initiatieven aan te kloppen bij de gemeente en samen verder te kijken of een initiatief tot uitwerking gebracht kan worden. Met participatie creëer je draagvlak en kun je echt voldoen aan de wensen die er zijn binnen de kernen.
Krachtige Kernen is steeds duidelijker aanwezig en dat merken we bijvoorbeeld in de aanvragen van de ‘Goed idee, doe er iets mee’ subsidie. Ook over speelplekken krijgt de gemeente zo nu en dan een verzoek. De gemeente beoordeelt elk verzoek en bekijkt welke wens er ligt. Samen met de initiatiefnemer kijken we of het verzoek gerealiseerd kan worden. In hoofdstuk 4 wordt uitleg gegeven over het flexibel vervangingsbeleid. Daarin staat ook be-
schreven dat uit de praktijk blijkt dat bij vervanging die grote wijzigingen met zich meebrengt op de speelplek, er vaak contact gezocht wordt met omwonenden. Het raadplegen van bewoners bij vervangingen is langzaamaan gegroeid door de positieve ervaringen. Dit is iets wat we willen blijven doen. Uitgangspunt is: omwonenden worden betrokken bij de reguliere vervanging van speeltoestellen als het gaat om grote wijzigingen in de inrichting van de speelplek. Participatie, waaronder inspraak bij vervanging, is van groot belang voor het welzijnsgevoel van de gebruikers van de openbare ruimte. Ook zorgt betrokkenheid van omwonenden vaak voor een betere zorg voor hun woonomgeving. 2.3 De gemeente maakt gebruik van natuurlijke en duurzame materialen Op dit moment wordt er veel gewerkt met materialen zoals metaal. Dit is vanwege veiligheid, onderhoud en de beschikbare budgetten. Zoals de mode trends kent, zijn er ook trends in de speelruimtewereld. Op dit moment is natuurlijk spelen de trend. Daarbij is veel aandacht voor groen en natuur. Je ziet dit met name terug in de materialen. Er wordt veel gewerkt met natuurlijke materialen zoals hout. Maar naast speeltoestellen wordt er ook veel gewerkt met meer informeel speelmateriaal zoals stapstenen, zwerfkeien en wilgenhutten. Ook struinroutes en blote voeten paden zien we steeds meer.
In de formele speeltuinen van nu, wordt eigenlijk informeel spelen nagebootst: spelen in de natuur. In het overgrote deel van nieuw aan te leggen speeltuinen
Begroting 2019-2022 - 11
bij nieuwbouwontwikkeling, worden natuurlijke speeltuinen aangelegd. Natuurlijk spelen is een positieve trend. De trend legt namelijk ook de nadruk op de fantasie van het kind en leert de natuur beter kennen. Dit is belangrijk voor de ontwikkeling van de kinderen. Maasdriel is een plattelandsgemeente met een groot buitengebied en uitgestrekte uiterwaarden. Natuurlijk spelen komt hier “van nature” voor buiten het bebouwde gebied. Binnen het bebouwde gebied is natuurlijk spelen zeer welkom. Het vergroenen van schoolpleinen is hier een goed voorbeeld van. We willen in Maasdriel werken met verschillende materialen voor speeltoestellen. Waar het passend is, werken we met natuurlijke materialen, zoals hout. Bovendien zijn alle speeltoestellen circulair. In de speelwereld is hier al jaren veel aandacht voor. De meeste leveranciers hebben de afgelopen jaren hun keten onder de loep genomen en ondernemen maatschappelijk verantwoord. Duurzaamheid en circulariteit staat hoog in het vaandel. Hergebruik van natuurlijk materialen (boomstammen) of ander vrij gekomen materiaal uit de openbare ruimte (rioolbuis) zijn voorbeelden van ideeën die ook in Maasdriel goed zouden passen. 2.4 De gemeente creëert meer ruimte voor sport in de speeltuinen Spelen is belangrijk voor de verstandelijke en lichamelijke ontwikkeling van kinderen.
Met een aantrekkelijk aanbod aan speelvoorzieningen in de buurt, is de verwachting dat kinderen meer naar buiten gaan en zo meer in beweging komen. Naast het aanbod van speeltoestellen willen we dan ook meer de mogelijkheid bieden voor sporten. Regelmatig krijgt de gemeente een verzoek voor het plaatsen van voetbaldoeltjes of trapvelden. De speeltuinen hebben als voornaamste doel:
spelen. De gemeente wil naast spelen, vaker sport gerelateerde toestellen plaatsen zoals voetbaldoeltjes, een basketbalpaal of andere sporttoestellen. Op deze manier kunnen we voorzien in de vraag van bewoners. In de Gezondheidsnota van Maasdriel (2018-2021) staat beschreven dat we inwoners willen stimuleren om gezond te leven. Gezondheid is een terrein waar de gemeente kan stimuleren en regisseren. Maasdriel wil haar inwoners verleiden tot gezonder gedrag. Door buiten de mogelijkheden aan te bieden, helpen we kinderen hiermee. 2.5 Geldigheid speelruimtebeleid De voorliggende herziening van het speelruimtebeleid geeft het beleid weer voor de wijze waarop men de komende acht jaar met de speelruimte in de openbare ruimte dient om te gaan. Na acht jaar moet het herzien worden. 2.6 Overzicht beleidsuitgangspunten 2021 Hieronder vindt u het overzicht van beleidsuitgangspunten voor het speelruimtebeleid 2021. Het overzicht bestaat uit beleidsuitgangspunten die zijn meegenomen vanuit het beleid uit 2008. En beleidsuitgangspunten die nieuw worden toegevoegd. • Beleidsuitgangspunt 1 In Maasdriel hebben kinderen, jeugd en jongeren recht op speelruimte. • Beleidsuitgangspunt 2 Maasdriel onderkent het belang van speelruimte en stimuleert zowel het informele als het formele spelen.
• Beleidsuitgangspunt 3 De gemeente biedt voldoende ontwikkelingsmogelijkheden door gevarieerde inrichting, aantrekkelijke speeltoestellen en speelprikkels.
Begroting 2019-2022 - 12
• Beleidsuitgangspunt 4 Bij ontwerp en onderhoud van de openbare ruimte wordt nagegaan hoe de bespeelbaarheid verhoogd kan worden.
• Beleidsuitgangspunt 12 De speelvoorzieningen worden vervangen aan de hand van een flexibel vervangingsschema.
• Beleidsuitgangspunt 5 De gemeente wil, om nu en in de toekomst de kwantiteit en kwaliteit te waarborgen, landelijk getoetste normen voor formele speelruimte hanteren.
• Beleidsuitgangspunt 13 Omwonenden krijgen de mogelijkheid om mee te praten over vervanging van speeltoestellen (participatie).
• Beleidsuitgangspunt 6 Speelplekken worden door een deskundig ontwerper ontworpen. • Beleidsuitgangspunt 7 Bij het ontwerpen en realiseren van speelplekken wordt rekening gehouden met medegebruik van de doelgroep met een beperking. • Beleidsuitgangspunt 8 Waar mogelijk en behoefte aan is, wordt speelruimte met de projectontwikkelaar en bewoners ingericht.
• Beleidsuitgangspunt 14 De gemeente maakt gebruik van natuurlijke en duurzame materialen. • Beleidsuitgangspunt 15 De gemeente creëert meer ruimte voor sport in de speeltuinen. • Beleidsuitgangspunt 16 De herziening van het speelruimtebeleid wordt vastgesteld voor een periode van acht jaar.
• Beleidsuitgangspunt 9 Toekomstige plannen, gericht op nieuwe ontwikkelingen of herstructurering, worden getoetst aan de normen voor speelruimte. • Beleidsuitgangspunt 10 Bij klachten inzake onveilige of onwenselijk situaties worden, afhankelijk van de ernst en waarschijnlijkheid, passende maatregelen genomen. Dit gebeurt op basis van een risicomatrix. • Beleidsuitgangspunt 11 De gemeente wil een minimaal onderhoudsniveau van 75% waarborgen.
Begroting 2019-2022 - 13
3. Huidige inventaris 3.1 Huidige aantallen In Maasdriel staan in totaal 310 speeltoestellen verdeeld over 56 speelplekken. Het aanbod van de speeltoestellen is gevarieerd. Het materiaal van de toestellen bepaalt op dit moment in grote mate de keuze van het toestel. De materiaalkeuze is bepalend voor de aanschafwaarde, vervangingstermijn en afschrijving van de toestellen. Met het huidige budget gaan we zo slim mogelijk om door goed gebruik te maken van flexibel vervangingsbeleid en door toestellen neer te zetten van met name metaal. De veiligheid van de speeltoestellen wordt voor een groot deel bepaald door het type ondergrond. De hoogte van een toestel bepaalt het type ondergrond. De meeste speeltoestellen worden uitgevoerd in zand. Enkele toestellen staan in een ondergrond van rubber of kunstgras. Deze ondergronden zijn van hoge kwaliteit en vergen vaak weinig beheer en onderhoud. Deze ondergronden zijn wel duur in aanschaf. Vanwege deze hoge kosten worden ze in Maasdriel weinig toegepast.
Figuur 2 is een overzicht van de huidige inventaris. In dit overzicht is de speeltuin bij De Kreek niet opgenomen. De speeltoestellen zijn van de gemeente, maar met De Kreek is afgesproken dat zij zorgen voor inspecties en klein onderhoud. De inspectie wordt daarom bijvoorbeeld door een ander bedrijf uitgevoerd dan waar de gemeente mee werkt. De gemeente is verantwoordelijk voor groot onderhoud van de speeltoestellen bij De Kreek, waaronder vervanging. In de speeltuin bij De Kreek staan 26 speeltoestellen. In 2017/2018 is circa € 50.000 geïnvesteerd. De totale waarde van de speeltoestellen aldaar is circa € 95.000.
3.2 Overzicht locaties van alle speeltuinen In bijlage II vindt u een overzicht en een lijst van alle speeltuinen in de gemeente Maasdriel.
Huidige inventaris Aantal speelplekken
56
Aantal speeltoestellen
310
Waarde speeltoestellen
₠ 1.008.277
Waarde ondergronden
₠ 162.915
Waarde totaal
₠ 1.171.192
Figuur 2. Huidige inventaris speeltoestellen en ondergronden
Begroting 2019-2022 - 14
4. Beheer en onderhoud 4.1 Hoe beheert de gemeente de speeltuinen? De gemeente onderhoudt speeltoestellen niet op het allerhoogste onderhoudsniveau. Het allerhoogste onderhoudsniveau houdt in dat alle toestellen er altijd optimaal uitzien, in perfecte technische staat verkeren en nooit beklad zijn met graffiti, groene aanslag of ander vuil. De gemeente gaat uit van een onderhoudsniveau van 75%, waarbij een speeltoestel voldoet aan de veiligheidsnormen, maar niet volledig aan de eisen van de algemene welstand. 4.2 Jaarlijkse inspecties De gemeente zorgt dat speeltoestellen in de openbare ruimte ten alle tijden aan alle veiligheidsnormen voldoen. Ontstaat er een onveilige situatie? Afhankelijk van de ernst en waarschijnlijkheid, worden maatregelen getroffen. Het toestel wordt veilig gesteld of gerepareerd. De gemeente kan niet alles zien en overal zijn. Daarom is de oplettendheid van bewoners en hun melding hierbij erg belangrijk. Jaarlijks worden alle speeltoestellen drie keer geïnspecteerd. Een gespecialiseerd bedrijf voert de inspecties uit. Alle bevindingen worden bijgehouden in een digitaal logboek. Na de inspecties wordt klein en groot onderhoud uitgevoerd. De mate van onderhoudsintensiviteit hangt samen met de materiaalkeuze. Dit geldt voor zowel de speeltoestellen als de ondergronden.
Houten toestellen zijn sneller onderhevig aan aantasting, zoals houtrot, brandschade (vandalisme) en uitdroging. Toestellen van metaal en kunststof zijn minder slijtagegevoelig. Voor ondergronden geldt; zand heeft een hogere speelwaarde dan een ondergrond van, bijvoorbeeld, rubber. Zand vergt veel meer onderhoud om het veilig en schoon te houden. Hoe ouder het toestel, hoe meer onderhoud noodzakelijk is om het toestel veilig te houden. Het is belangrijk goed in de gaten te houden wanneer het onderhoud van een toestel te hoge
kosten met zich mee gaan brengen. Als stelregel geldt; als de onderhoudskosten hoger of vergelijkbaar zijn aan de vervangingswaarde, dan kan het toestel beter vervangen worden. 4.3 Vervanging De speeltoestellen hebben een gemiddelde levensduur van 12 jaar. Uit ervaring blijkt dat de meeste toestellen een levensduur van tussen de 8 en 20 jaar hebben. Het moment van vervanging wordt mede bepaald door de staat van het toestel. De gemeente hanteert een flexibel vervangingsbeleid. In principe wordt een speeltoestel vervangen nadat de afschrijvingstermijn is verstreken. Vervanging kan worden uitgesteld wanneer blijkt dat een toestel na de gestelde afschrijvingstermijn nog veilig kan functioneren. Vervanging kan vervroegd worden als een toestel eerder dan de vervangingstermijn niet meer veilig is, of als de onderhoudskosten te hoog worden. Bij vervanging worden toestellen geplaatst met minimaal dezelfde vervangingswaarde. Dit hoeft niet te betekenen dat hetzelfde type toestel wordt terug geplaatst. Bij vervanging wordt er gekeken naar de leeftijdssamenstelling in de omgeving en het huidige aanbod van de speelplek. Welk speeltoestel past er op dit moment op deze plek? Dit kan betekenen dat er een ander soort toestel terug geplaatst wordt, waarbij de vervangingswaarde minimaal gelijk moet zijn.
Bij grote wijzigingen in de inrichting van een speelplek worden bewoners de mogelijkheid geboden om hierover mee te denken. Kleinere veranderingen in het kader van regulier onderhoud en vervanging mag zonder overleg met bewoners uitgevoerd worden. In de praktijk is gebleken dat er ook bij reguliere vervanging aan de omgeving wordt gevraagd om mee te denken. Contactpersonen uit de buurt of dorpsraden worden gevraagd om mee te denken. Over bewonersparticipatie las u in hoofdstuk 2.
Begroting 2019-2022 - 15
5. Financiën 5.1 Het financiële plaatje Het kwaliteitsniveau zoals omschreven in de voorgaande hoofdstukken biedt de kinderen van Maasdriel een gevarieerd, uitgebreid en uitdagend aanbod aan speeltoestellen. Om dit kwaliteitsniveau uit te voeren en de komende jaren te garanderen, is structureel geld nodig. De kosten van het kwaliteitsniveau vindt u in figuur 3. 2022
2023
2024
2025
Budgetten zijn niet met de tijd mee gegroeid De huidige budgetten voor spelen zijn lange tijd onveranderd gebleven. Tijdens de vaststelling van het speelruimtebeleidsplan ‘Buiten zijn, ja leuk’ in 2008, is aan de gemeenteraad om extra budget gevraagd.
Jaar
2021
2027
2028
2029
2030
2031
2032
Beheer
31.000 31.000 31.000 31.000 31.000 31.000
2026
31.000
31.000
31.000
31.000
31.000
31.000
Onderhoud
43.000 43.000 43.000 43.000 43.000 43.000
43.000
43.000
43.000
43.000
43.000
43.000
Kapitaallasten
0
37.825
43.086
48.312
5.510
10.985 16.424 21.828 27.196
32.528
53.502
58.657
74.000 79.510
84.985 90.424 95.828 101.196
106.528 111.825 117.086 122.312 127.502
132.657
73.908 73.908 73.908 73.908 73.908 73.908
73.908
73.908
73.908
73.908
73.908
73.908
92
5.602
11.077
16.516
21.920 27.288
32.620
37.917
43.178
48.404
53.594
58.749
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
investeringen Totaal exploitatielasten soeekruimtplan 20212030 Middelen in huidige meerjarenbegroting Verschil
N
Figuur 3. Totaaloverzicht financiële consequenties speelruimteplan (N=Nadeel begroting)
5.2 Waarom zijn deze budgetten nodig? De huidige budgetten (figuur 3) zijn onvoldoende om de komende jaren vooruit te kunnen en de kinderen in Maasdriel te voorzien van een veilig, uitdagend en aantrekkelijk speelaanbod wat voldoet aan het beleid. Vanwege onderstaande argumenten is uitbreiding van de budgetten zeer gewenst. Overzicht huidige inventarisatie speeltoestellen en ondergronden In de bijlage vindt u een overzicht van alle 310 speeltoestellen (bijlage IV) en ondergronden (bijlage V). Aan de hand van deze overzichten en het uitgangspunt dat een speeltoestel 12 jaar mee gaat, blijkt dat uitbreiding van de budgetten nodig is.
Het beleid is vastgesteld, maar de financiën niet. In 2015 is er vanwege bezuinigingen nog eens € 10.000 van het budget in mindering gebracht. In 2019 is er bij de begrotingsbehandeling een bedrag van € 15.000 bijgeschreven. Volgens het beleid plaats je bij vervanging een toestel terug van vergelijkbare waarde. Tegenwoordig kun je voor deze vergelijkbare waarde nooit een speeltoestel terug plaatsen van vergelijkbare speelwaarde. De beheerbudgetten voor spelen zijn in de afgelopen jaren niet mee gegroeid, terwijl het areaal wel flink is uitgebreid.
Begroting 2019-2022 - 16
Areaal speeltoestellen is uitgebreid in de afgelopen jaren In het beleid van 2008 dat is vastgesteld door de gemeenteraad staat geschreven dat het belangrijk is dat de totale waarde van de toestellen niet moet stijgen zonder dat er voldoende onderhouds-, en vervangingsbudget beschikbaar is. Door de aanleg van nieuwe speelplekken stijgen de onderhoudskosten. Als er geen extra onderhoudsbudget beschikbaar komt, zal de staat van het onderhoud afnemen (onderhoudsniveau lager dan 75%). Het areaal speeltoestellen zal in variatie en uitdaging afnemen en mogelijk worden afgeschreven toestellen niet vervangen. Onderhouds-, en vervangingsbudgetten zouden aangepast moeten worden nadat er extra of
Uitvoering herziening speelruimtebeleid In hoofdstuk 1 is uitgelegd wat er vanuit het speelruimtebeleidsplan uit 2008 nog overeind staat en wat niet. Daarnaast worden in hoofdstuk 3 nieuwe toevoegingen gedaan. Ook daar moet financiële ruimte voor zijn.
duurdere speeltoestellen zijn geplaatst. Aan de andere kant: budgetten zouden naar beneden bijgesteld moeten worden als speeltuinen zijn verwijderd. Tot nu toe zijn er in Maasdriel geen speeltuinen verwijderd. Het areaal speeltoestellen is in de afgelopen jaren toegenomen. In figuur 4 ziet u de uitbreiding in speeltuinen, toestellen en ondergronden sinds 2008. In de afgelopen jaren zijn met name in nieuwe woonwijken nieuwe speeltuinen en Als er geen extra onderhoudsbudget beschikbaar komt, zal de staat van het onderhoud afnemen (onderhoudsniveau lager dan 75%). Het areaal speeltoestellen zal in variatie en uitdaging afnemen en mogelijk worden afgeschreven toestellen niet vervangen. speeltoestellen geplaatst. Een andere ontwikkeling met grote impact op de budgetten is de speeltuin bij De Kreek. Terwijl bij de Kreek flink is geïnvesteerd en de totale waarde aan speeltoestellen oploopt tot ca. € 95.000, zijn de onderhoudsbudgetten niet veranderd. Daarnaast houdt het overzicht in figuur 4 ook nog geen rekening met de komende of zeer recente ontwikkelingen zoals de speeltuin bij nieuwbouwwijk Weteringsehoek in Rossum, de Kersenbuurt en Paddenstoelenbuurt in Kerkdriel, De Grutakker in Hedel en Ammerzoden-Noord.
Begroting 2019-2022 - 17
6. Conclusie en advies 6.1 Conclusie In 2018 is, naar aanleiding van motie (BGR2018-M9), een inventarisatie gemaakt van alle speelplekken in de gemeente Maasdriel. Daarnaast is toegezegd dat er geen herhaling komt van het speelruimtebeleid van 2008. Wel legt het college een korte herziening/actualisatie voor. In deze actualisatie is uitgelegd dat een gedeelte van wat in het speelruimtebeleid van 2008 is opgenomen, wordt meegenomen in de actualisatie. Dit zijn de visie en een deel van beleidsuit¬gangspunten die in 2020 nog steeds overeind staan. Een drietal ontwikkelingen (participatie, gebruik van natuurlijk en duurzame materialen en meer sport aanbieden op speelterreinen) wordt toegevoegd om het plan passend in de tijd uit te breiden.
6.2 Advies De komende jaren wil de gemeente de visie voor het spelen hoog houden door voldoende en veilige speelruimte aan te (blijven) bieden. De kinderen in Maasdriel moet buiten kunnen spelen in informele en formele speelruimte. Waarbij in de formele speelruimte een gevarieerd, uitdagend en aantrekkelijk aanbod is. Kinderen worden verleid om buiten te spelen. Het advies is om het extrabenodigde budget (zie figuur 3) beschikbaar te stellen.
Om het spelen volgens de omschreven visie en het beleid uit te voeren, is extra structureel budget nodig.
Begroting 2019-2022 - 18
Bijlage I Uitvoering inventarisatie 2018 Uit de inventarisatie in 2018 is gebleken dat er op drie locaties onvoldoende speelruimte wordt aangeboden. De drie locaties die naar voren zijn gekomen zijn niet opmerkelijk. Hieronder leest u per locatie hoe een nieuwe speelplek al dan niet tot stand is gekomen. 1. Kerkdriel, centrum
1.1 Het gebied Dat er op deze locatie een gat is gevallen, is geen verrassing. Het centrum van Kerkdriel met in het middelpunt het Mgr. Zwijsenplein is een drukke, versteende omgeving. Het gebied leent zich voornamelijk voor winkelend en recreërend publiek. Hier wonen relatief veel mensen op een klein plek. 1.2 Uitwerking Voor de realisatie van speelgelegenheid in het
centrum van Kerkdriel, wordt samengewerkt met de projectontwikkelingen voor het Centrumgebied. Het centrumgebied van Kerkdriel (het Mgr. Zwijsenplein en een klein gedeelte van de Teisterbandstraat) staat al een aantal jaar op de planning om heringericht te worden. De herinrichting is in 2020 gestart met de inventarisatiefase. Tijdens de inventarisatiefase is er bij bewoners en ondernemers uit de buurt om inbreng gevraagd voor de herinrichting. Hierbij is er ook gevraagd en gelet op spelen in dit gebied.
Begroting 2019-2022 - 19
Uit de inventarisatie zijn geen verzoeken gekomen voor formeel spelen. Dit komt niet als een verassing. Echter, door meerderen is aangegeven dat het centrum, en daarmee voornamelijk het plein, als verblijfsgebied aantrekkelijker mag worden. Verschillende mensen hebben aangegeven dat de ruimte meer mag doen voor de leefbaarheid in het gebied. Door meer veilige ruimte te creëren ontstaat informele speelruimte. Informele speelruimte past veel beter in het centrumgebied van Kerkdriel. Mocht het om wat voor reden dan ook niet lukken in samenwerking met het Centrumplan Kerkdriel, dan kijken we verder. Moeilijkheid hier is de beperkte ruimte. Dit is mede de reden waarom hier niet eerder speellocaties zijn gerealiseerd. 1.3 Realisatie Op dit moment worden er in het project Centrumgebied Mgr. Zwijsenplein verschillende varianten uitgewerkt voor de inrichting. Hierbij wordt rekening gehouden met de inbreng van ondernemers en omwonenden. Daarnaast is er meegegeven om veel aandacht te hebben voor het creëren van meer vrije en veilige ruimte om op deze manier informele speelruimte te creëren. In alle varianten is ruimte gemaakt voor een aantrekkelijk verblijfsgebied. In de ene variant meer als in de andere. De kerktuin in de Teisterbandstraat heeft daar een groot aandeel aan. Hier wordt gewerkt met groene elementen. Bovendien is in alle varianten een waterelement aanwezig.
Waterelementen zijn zeer passend als informele speelruimte en geweldig voor kinderen om te spelen. De planning is om dit jaar te komen tot voorkeursvariant. Vervolgens het definitief ontwerp en daarna de besteksfase. 1.4 Financiën
Voor de uitvoering is eenmalig €10.000 beschikbaar.
Begroting 2019-2022 - 20
2. Kerkdriel, noord
2.1 Het gebied Ook deze locatie is geen verassing. Ten noorden van Kerkdriel is een nieuwe woonwijk in de maak. Hier wonen veel jonge gezinnen met kinderen. Woningbouwontwikkeling van dit formaat eisen ook ruimte voor spelen. In het nieuwbouwplan is een gebied opgenomen waar spelen en groen samen komen.
2.3 Realisatie Het resultaat is een speeltuin met speeltoestellen van Robinia hout waardoor het geheel een natuurlijke uitstraling krijgt. 2.4 Financiën De kosten voor de speeltuin zijn ten laste gekomen van het project Kerkdriel-Noord
2.2 Uitwerking De speeltuin in de Kersenbuurt is tot stand gekomen in samenwerking met bewoners van de wijk. Bewoners hebben zich na een oproep van de gemeente opgegeven om mee te denken. Samen met de leverancier hebben de bewoners het gehele proces gelopen van de eerste ideeën, de schets, tot aan het definitieve ontwerp. De bewoners hebben reikhalzend uitgekeken naar de plaatsing van de toestellen.
Begroting 2019-2022 - 21
3. Rossum, centrum
3.1 Het gebied Nog niet eerder zijn er meldingen gekomen uit dit gebied met het verzoek om meer speelgelegenheid. Het centrum van Rossum is niet te vergelijken met het centrumgebied zoals in Kerkdriel. Het gebied vormt het letterlijke centrum van Rossum met supermarkt de Coop ongeveer in het midden. Het gebied bestaat voornamelijk uit woningen en is voor het overgrote deel bebouwd. De openbare ruimte bestaat voornamelijk uit wegen, fiets- en voetpaden en er is een groenstructuur aan de Van Thielenhof.
3.2 Uitwerking en realisatie In het vierde kwartaal 2020 zijn gespreken gestart met de dorpsraad van Rossum. Samen met hen gaan we op zoek naar een passende invulling. Daarbij beginnen we met de vraag of hier überhaupt een wens ligt en zo ja; wat past er het best op deze plek? Invulling van de wens wordt in 2021 afgerond. 3.3 Financiën Voor de uitvoering is eenmalig €10.000 beschikbaar.
Begroting 2019-2022 - 22
Bijlage II Lijst speelplekken en overzichtskaart 01 Meerenstraat 45
Alem
01 Bosdammen 6
Ammerzoden
03b Van Broekhuizenstraat 18
Ammerzoden
02 De Drecht 6
Ammerzoden
05 Dr. Plaslaan 35 (speeltuin De Schippershof )
Ammerzoden
03a Van Broekhuizenstraat 18
Ammerzoden
04 Grote Kalverweide 10
Ammerzoden
06 Boonkamp 21
Ammerzoden
5320 GA 013b Dominee Bakkerushof 30
Hedel
5320 GA 001 Kon. Julianaplein 25
Hedel
5320 GA 010 Middelingenseweg 9 (trapveld)
Hedel
5320 GA 005 Jan Stuversstraat 14
Hedel
5320 GA 006 Geerstraat 13
Hedel
5320 GA 011 Klaproosstraat 8
Hedel
5320 GA 002 Hedillapad 1
Hedel
5320 GA 015 Westenakker 15
Hedel
5320 GA 003 Leyenhof 2
Hedel
5320 GA 012 Molenstraat 1a Gelre s End
Hedel
5320 GA 016 Steenakker 16
Hedel
binnenhofje Burgemeester Verdegaallaan
Hedel
5320 GA 007 Hopstraat 1
Hedel
5320 GA 014 Hommelkamp-Cranendonckstraat 2
Hedel
5320 GA 008 Winkelseweg 6 Sportcomplex De Winkels (skateterrein)
Hedel
5320 GA 017De Wielwijck 16
Hedel
01 Palingstraat 20
Heerewaarden
02 Peerakker 13
Heerewaarden
01 Geerhofstraat 18 (achter huizen )
Hurwenen
12 Kamille 3
Kerkdriel
13 Valeriaan 20
Kerkdriel
04 Hogebankweg 7
Kerkdriel
06 Wagenmakersstraat 30
Kerkdriel
14b Kruidenlaan 44
Kerkdriel
02 Beukenstraat 30
Kerkdriel
07 Schippersstraat 16
Kerkdriel
14a Kruidenlaan 44
Kerkdriel
16 Leijensteinstraat achter nr 57
Kerkdriel
08 Paterstraat 92 (trapveld )
Kerkdriel
05 Schepenland 57
Kerkdriel
11 Past. Sprengersstraat 10 (achter huizen )
Kerkdriel
01 Elzenstraat 5
Kerkdriel
03 Tolweg 26
Kerkdriel
09 Kerckquartier 5
Kerkdriel
10 Zandstraat tegenover nr 5a De Zandmeren
Kerkdriel
15 Wilgenpas (skateterrein)
Kerkdriel
Wilgenpas (De Kreek)
Kerkdriel
04 Bernhardstraat 12
Rossum
02 Stekelbaars 10
Rossum
01 Het Aarkeland 19
Rossum
09 Ossewei 9-22
Rossum
03 Slotselaan 11B
Rossum
05 De Fazant 9
Rossum
06 M. van Rossumstraat 2a (skateterrein )
Rossum
08 Maasweg (trapveld )
Rossum
01 Deken Wehmeyerhof 9
Velddriel
03 Past. Wassenbergstraat 13
Velddriel
02 Past. Wassenbergstraat 12
Velddriel
01 Vossenakker 35
Well
Begroting 2019-2022 - 23
Begroting 2019-2022 - 24
Overige bijlagen De volgende bijlagen zijn digitaal te raadplegen. Bijlage III Beleidsuitgangspunten uit het speelruimteplan 2008 Bijlage IV Inventarisatie alle speeltoestellen Bijlage V Inventarisatie alle ondergronden Bijlage VI Motie BGR2018-M9 Speelvoorzieningen Bijlage VII Raadsinformatiebrief: Afhandeling BGR2018 motie 9 speelvoorzieningen
Begroting 2019-2022 - 25
Bezoekadres Kerkstraat 45 5331 CB Kerkdriel
versie februari 2021
Postadres Postbus 10.000 5330 GA Kerkdriel Contact 14 0418 info@maasdriel.nl