Kerkenpaspoort Maasdriel

Kerkenpaspoorten Bouwstenen voor de kerkenvisie van de gemeente Maasdriel

Categorieën Blijft in religieus gebruik Nu religieus gebruik, toekomst onzeker Verliest religieus gebruik, wordt herbestemd Niet duurzaam herbestemd Duurzaam herbestemd

KERKENPASPOORT

Hurns Kerkje Verleden Halverwege de 19e eeuw werd er op deze plek een kerk gebouwd, maar deze werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door Duitse bezetters opgeblazen. In 1949 is op deze plek het huidige Hurns kerkje gebouwd.

Dorpsstraat 14, Hurwenen

Heden

Activiteiten Stichting Hurns Kerkje

De Tweestromengemeente heeft momenteel drie gebouwen in haar bezit, een kerkgebouw in Heerewaarden, Rossum en Hurwenen. Financieel staat de gemeente er goed voor, maar het aantal leden en bezoekers loopt terug en de gemeente raakt vergrijst. Daarnaast is het een grote uitdaging om de bestuurlijke taken te vervullen vanwege onderbezetting. De wens is om afstand te doen van deze kerk, net als de kerk in Heerewaarden en de kerk in Rossum te behouden.

Protestantse Tweestromengemeente 1949 Nederlandse Hervormde Kerk (NH) Gemeentelijk monument Verliest religieus gebruik en wordt herbestemd

De kerk wordt nu verhuurd aan Stichting Hurns kerkje. Deze huur is opgezegd per oktober 2021.

Toekomst De Tweestromengemeente heeft de Silas Groep gevraagd om de verkoop van de kerk te regelen en de onderhandelingen te voeren. De gemeente heeft de kerk in eerste instantie tegen een symbolisch bedrag aangeboden aan de stichting Hurns kerkje. Mocht het kerkgebouw verdwijnen, zal dit volgens de gemeenteleden waarschijnlijk emotie oproepen omdat er de afgelopen jaren al veel verschillende faciliteiten uit het dorp zijn verdwenen.

Overige informatie In het dorp spelen verschillende zaken rondom het dorpshuis en de kantine van de voetbalclub. Het gebouw is in goede bouwkundige staat. Er wordt jaarlijks een inspectie uitgevoerd door de monumentenwacht. De acties hieruit (met name schilderen, voegen vervangen) worden voor een groot deel opgevolgd.

KERKENPASPOORT

Hervormde Kerk Verleden

Hogestraat 20, Heerewaarden Kerkdiensten

Deze kerk is gebouwd op de fundamenten van een middeleeuwse kerk die tijdens de 80-jarige oorlog is verwoest. Het gebouw is gebouwd in Waterstaatsstijl (een mengeling van neogotiek en neoclassicisme). In 1994 is de toren gerestaureerd. Er is in het recente verleden een actie geweest in het dorp om het gebouw te behouden. Op dat moment leverde dat betrokkenheid op, maar dit verwaterde uiteindelijk.

Heden Protestantse Tweestromengemeente (uurwerk gemeente Maasdriel)

1850 Protestantse Kerk in Nederland (PKN) (Nederlandse Hervormde Kerk)

Geen monumentale status (Preekstoel en grafzerken zijn rijksmonumenten)

Verliest religieus gebruik en wordt herbestemd

De Tweestromengemeente heeft momenteel drie gebouwen in haar bezit, een kerkgebouw in Heerewaarden, Rossum en Hurwenen. Financieel staat de gemeente er goed voor, maar het aantal leden en bezoekers loopt terug en de gemeente raakt vergrijst. Daarnaast is het een grote uitdaging om de bestuurlijke taken te vervullen vanwege onderbezetting. De wens is daarom om afstand te doen van de deze kerk en het Hurns kerkje en de kerk in Rossum te behouden.

Toekomst De gesprekken met de kerkelijke gemeente over het afstoten van dit gebouw zullen de komende tijd gevoerd worden om de kerk vervolgens naar verwachting ergens in 2021 te verkopen. De eerste ideeën vanuit de Silas Groep, die helpen met de verkoop, zijn omvorming naar woningen, een B&B of eventueel naar een kantoorpand. Het gebouw gaat de kerkgemeente aan het hart en ze hopen dat het gebouw behouden kan blijven door het een nieuwe functie te geven.

Overige informatie Het gebouw is in goede bouwkundige staat. Er wordt jaarlijks een inspectie uitgevoerd door de monumentenwacht. De acties hieruit (met name schilderen, voegen vervangen) worden voor een groot deel opgevolgd. De kerk staat op een beeldbepalende plek in het dorp. De akoestiek van de kerk is goed en de kerk bevat een mooi orgel.

KERKENPASPOORT

Hervormde Kerk Verleden Op de plek van de huidige kerk, stond al in de 11e eeuw voor het eerst een kerk. Uiteindelijk werd hier een turfstenen kerk gebouwd, de huidige Romaanse toren komt uit eind 12e eeuw. In 1438 is het gebouw ingrijpend gerenoveerd, maar in 1794 werd het verwoest door Franse troepen om vervolgens in 1860 weer te worden opgebouwd.

Maasdijk 14, Rossum Kerkdiensten Protestantse Tweestromengemeente 1860 Protestantse Kerk in Nederland (PKN) (Nederlandse Hervormde Kerk)

Rijksmonument Blijft in religieus gebruik

Heden Dit gebouw is in het bezit van de protestantse Tweestromengemeente, een fusie van de Protestantse Gemeente Rossum-Hurwenen met de Hervormde Gemeente Heerewaarden. De gemeente heeft momenteel drie gebouwen in haar bezit, een kerkgebouw in Heerewaarden, Rossum en Hurwenen. Financieel staat de gemeente er goed voor, maar het aantal leden en bezoekers loopt terug en de gemeente raakt vergrijst. Er zijn zo’n 700 leden en zo’n 50-70 bezoekers. De wens is om afstand te doen van de andere twee kerken en de kerk in Rossum te behouden voor de diensten. De verwachting is dat dit in elk geval de komende 10 jaar kan. Het is een grote uitdaging om de bestuurlijke taken te vervullen vanwege onderbezetting. Daarnaast loopt het ledenaantal terug en raakt de gemeente vergrijst.

Toekomst Dit gebouw blijft in gebruik voor de diensten van de Protestantse Tweestromengemeente. Mocht het in de verdere toekomst nodig zijn, zijn er in de buurt verschillende gelijke denominaties waarmee mogelijk nauwer mee samengewerkt kan worden.

Overige informatie Het gebouw is uiterst beeldbepalend voor het dorp. Medebestemming is niet aan de orde en hier is financieel ook geen noodzaak toe. Daarnaast kunnen de banken er ook niet uit vanwege de monumentale status. Het orgel komt uit 1899 en is gebouwd door J.F. Kruse.

KERKENPASPOORT

Heilige Hubertus Verleden

Parochie H. Franciscus

De Heilige Hubertus is een zg. gotische stucadoorskerk; met houten kruisgewelven afgewerkt met stucwerk. De kerk is gebouwd tussen 1872 en 1875. In de wanden zijn drie (in Nederland unieke) kruiswegstaties gemetseld. Het orgel is een bijzonder exemplaar van de gebr. Gradussen. Eind 1944, begin 1945 is de kerk, en met name de toren, door oorlogsgeweld beschadigd geraakt. In de jaren 60 is de kerk gerenoveerd: de banken zijn geplaatst, het interieur is gemoderniseerd, wand- en plafondschilderingen werden overschilderd en de toren is afgebroken. In 1993 is de toren herbouwd. In de omheiningsmuur is een reliëf ingemetseld voorstellende de heilige Odrada.

1875

Heden

Sint Odradastraat 7, Alem Kerkdiensten

Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Gemeentelijk monument Nu religieus gebruik, toekomst onzeker

Tot 2013 was de Heilige Hubertus een eigen parochie, ze zijn nu gefuseerd met de andere Katholieke kerken in de Bommelerwaard tot de Parochie Heilige Franciscus. Sinds de sluiting van de kerk in Rossum kerkt een deel van de parochianen in Alem. De kerk ontvangt gemiddeld 82 bezoekers per week, en met speciale vieringen zo’n 300 bezoekers. Er wordt eens per maand een eucharistieviering gehouden en eens per maand een gebedsviering. Verder zijn er speciale vieringen zoals met Pasen, Kerstmis, Allerzielen, uitvaarten en huwelijksvieringen.

Toekomst De parochie wil de kerk verkopen. De grootste uitdaging is om samen met het bestuur van de parochie naar een invulling/oplossing te zoeken waarbij de kerk als gebouw behouden blijft, liefst ook met een kerkelijke functie. Hoe dat te realiseren is niet helder, maar men staat zeker open om hierin constructief mee te denken en te werken. Een andere opgave in het dorp is de mogelijke verkoop van het parochiegebouw tegenover de kerk. Hier wordt niet alleen vergaderd maar er staat ook gereedschap voor het onderhoud aan het kerkhof opgeslagen. Met de verkoop zal hier ook een oplossing gevonden moeten worden.

Overige informatie Door het bijzondere interieur zijn de mogelijkheden voor medegebruik of herbestemming niet eenvoudig. In de kerk ontbreken alle basisvoorzieningen (keuken, klimaat en verlichting) dus hiervoor zal een creatieve oplossing gevonden moeten worden. Bouwkundig is de kerk in grote lijnen in orde. Er is wel vochtdoorslag in de nis van het orgel. Er is een uitgebreide verzameling kerkkunst die tentoongesteld wordt.

KERKENPASPOORT

Heilige Willibrordus Verleden

Meester la Grostraat 1, Ammerzoden Kerkdiensten

In 1944 werd de oorspronkelijke toren van de kerk opgeblazen en liep de kerk grote schade op. Pas in 1952 lukte het de pastoor om op deze plek een nieuwe kerk neer te zetten. Dit nieuwe gebouw is gebouwd in de Bossche School geïnspireerd op vroegchristelijke bouwstijl. De kerk heef een belangrijke ensemble waarde met de omliggende gebouwen in wederopbouwarchitectuur. De toren is voor een groot deel bekostigt door de inwoners van Ammerzoden die allerlei inzamelacties hebben gehouden om dit te kunnen bekostigen.

Parochie H. Franciscus

Heden

1953

Tot 2013 was de Heilige Willibrordus een eigen parochie, ze zijn nu gefuseerd met de andere Katholieke kerken in de Bommelerwaard tot de Parochie Heilige Franciscus.

Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Gemeentelijk monument Nu religieus gebruik, toekomst onzeker

Het gebouw wordt gebruikt voor kerkdiensten en vieringen. Er zijn gemiddeld 50 bezoekers per week.

Toekomst Er worden mogelijkheden verkent om de kerk deels her te bestemmen. Uitgangspunt is dat er een liturgisch deel behouden blijft.

Overige informatie De centrale ligging is beeldbepalend voor het dorpssilhouet. Daarnaast heeft het gebouw een belangrijke waarde voor Ammerzoden als getuigenis van de oorlogsschade en de inspanning die de katholieke gemeenschap heeft geleverd om hun verwoeste kerk te herbouwen.

De contactgroep Ammerzoden loopt voor op de andere genootschappen met haar plannen om de kerk te behouden c.q. her te bestemmen. Door Corona is er afgelopen jaar ook geen gelegenheid geweest de samenwerking te verstevigen. Het gebouw is in uitstekende staat van onderhoud en heeft ruim 560 zitplaatsen.

KERKENPASPOORT

Heilige Willibrordus Verleden Op de plek van deze kerk hielden katholieken vanaf eind 19e eeuw diensten. De toren werd echter tijdens de Tweede Wereldoorlog in gebruik genomen als uitkijkpost door de Duitsers en zwaar onder vuur genomen door de geallieerden in 1944. Een groot deel van de kerk is daarbij verwoest.

Koningin Wilhelminastraat 4, Hedel Kunstverzameling

In 1949 is deze kerk, als eerste kerk van de Bommelerwaard, herbouwd. De parochie wilde dit sober houden, maar de pastoor en parochianen zorgden voor een mooie voorbouw. Het gebouw heeft strakke gevels en is op romaanse elementen gebaseerd.

Particulier

Heden

1949

De huidige eigenaar is kunstverzamelaar Johannes van Rooij (1942). Hij heeft zo’n 1600 werken in bezit (zowel kunst als kitsch). De kerk in Hedel biedt een onderkomen aan een deel van zijn verzameling (met name grafiek/prentkunst). De kunst wordt niet tentoongesteld.

Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Gemeentelijk monument Duurzaam herbestemd

Toekomst De eigenaar heeft geen andere plannen met het kerkgebouw dan een plek bieden aan zijn verzameling. Hij staat echter wel open om het gebouw terug te geven aan de gemeenschap als daar een goed plan voor komt.

Overige informatie Johannes de Rooij en zijn vrouw zijn over het algemeen zo’n elf maanden per jaar aan het reis waarbij ze zich inzetten voor allerlei ontwikkelingsprojecten. Volgens de eigenaar is het pand goed onderhouden, is het dak recentelijk schoongemaakt en is er geen achterstallig onderhoud.

Vlak naast de kerk liggen het kleindierenwandelpark Hedel en de fundamenten van het kasteel Hedel. Er zijn wensen om de ruimte van het kasteel anders in te richten.

KERKENPASPOORT

Heilige Martinus Verleden

Kerkstraat 26, Kerkdriel

Al in de achtste eeuw werd hier voor het eerst een kerk gebouwd. De huidige kerk is waarschijnlijk al de zesde Rooms-Katholieke kerk op deze plek. De kerk werd vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog opgeblazen en tegenover de plek van de oude kerk werd tien jaar later deze nieuwe kerk gebouwd. De kerk is een basilicakerk gebouwd in de stijl van de Bossche school.

Kerkdiensten Parochie H. Franciscus

Heden

1954

Tot 2013 was de Heilige Martinus een eigen parochie, ze zijn nu gefuseerd met de andere Katholieke kerken in de Bommelerwaard tot de Parochie Heilige Franciscus.

Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Gemeentelijk monument Nu religieus gebruik, toekomst onzeker

In de kerk worden vieringen gehouden, waarbij er gemiddeld 50 tot 100 mensen aanwezig zijn. Daarnaast wordt het gebouw ook gebruikt voor begrafenissen. Naast de kerk staat een parochiecentrum. Dit wordt gebruikt voor vergaderingen, bijeenkomsten en verhuurd aan bijv. de KBO voor activiteiten. Daarnaast is er ook een begraafplaats.

Toekomst Er worden mogelijkheden verkent om de kerk deels her te bestemmen. Uitgangspunt is dat er een liturgisch deel behouden blijft. Er worden momenteel plannen opgesteld en gekeken naar de financiële consequenties.

Overige informatie Het kerkgebouw is in goede staat van onderhoud, maar er is geen toiletgroep aanwezig. Er kunnen bijna 800 mensen in de kerk. Er waren eerdere plannen vanuit de parochie om het parochiecentrum te verkopen. De lokale contactgroep zou het parochiecentrum echter graag willen behouden en meer willen verhuren. Het gebouw is rolstoeltoegankelijk en ligt centraal in Kerkdriel.

KERKENPASPOORT

Heilige Martinus Verleden

Voorstraat 102, Velddriel Kerkdiensten Parochie H. Franciscus 1953 Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Gemeentelijk monument Nu religieus gebruik, toekomst onzeker

In 1851 kregen de parochianen van Velddriel toestemming om een eigen parochie en kerk te bouwen en vijf jaar later opende de Sint Martinuskerk. In de Tweede Wereldoorlog werd de toren echter opgeblazen en raakte het grootste deel van de kerk verwoest. Er kwam een noodkerk en in 1953 werd uiteindelijk de huidige kerk ingezegend. De toren kon vanwege funderingsproblemen niet op de doopkapel gebouwd worden, dus staat los naast het gebouw en is 38,5 meter hoog.

Heden Tot 2013 was de Heilige Martinus een eigen parochie, ze zijn nu gefuseerd met de andere Katholieke kerken in de Bommelerwaard tot de Parochie Heilige Franciscus. De kerk wordt gebruikt voor kerkdiensten, wekelijks zijn er zo’n 60-75 mensen in de dienst aanwezig. De Heilige Martinus heeft als enige Rooms-katholieke kerk in Maasdriel nog een kinderkoor en een gemengd koor. Hoewel de gemeenschap in Velddriel levend is, is het vinden van vrijwilligers altijd een uitdaging. De contactgroep doet er alles aan om vrijwilligers te werven en te behouden. Zo is er jaarlijks een gezellige avond met een hapje en een drankje.

Toekomst In 2016 werd besloten de kerk in Velddriel te sluiten. Hierop is het dorp in verweer gekomen. Er is besloten om nog vijf jaar de tijd te nemen om te komen tot alternatieve plannen. De parochie is hier, samen met de lokale contactgroep, mee bezig. Voorlopig is de kerk gewoon in gebruik als kerk, de lokale contactgroep zou dit graag zou houden. De gemeenschap in Velddriel is sterk betrokken op haar kerk.

Overige informatie Het gebouw heeft 450 zitplaatsen en een pastorie die via een overdekte gang te bereiken is. In deze pastorie vinden allerlei activiteiten plaats: van kaarten tot creatief bezig zijn. De bovenverdieping is verbouwd en wordt binnenkort door de parochie in gebruik genomen als parochiecentrum en secretariaat. Daarnaast is er ook een begraafplaats. Deze wordt onderhouden door een actieve club van circa 10 vrijwilligers. De kerk is in uitstekende staat. Vorig jaar is het binnenschilderwerk opgepakt. Dit is voor een flink deel (20%) medegefinancierd door het aantrekken van sponsorgelden door de contactgroep.

KERKENPASPOORT

Hervormde Kerk Verleden

Kerkstraat 15, Hedel Kerkdiensten PKN Hervormde Gemeente Hedel (toren & uurwerk gemeente Maasdriel)

1640 (op fundamenten middeleeuwse kruiskerk)

Protestantse Kerk in Nederland (PKN) - Nederlands Hervormde Kerk Rijksmonument Blijft in religieus gebruik

Deze kerk is gebouw op de fundamenten van een middeleeuwse roomskatholieke kerk, gewijd aan de Heilige Willibrordus. De oudste vermelding komt uit 1292. Na de reformatie is er rond 1640 een kruiskerk gebouw en is er een preekstoel geplaatst. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de kerk grotendeels vernield en uiteindelijk met behulp van verschillende kerkgemeenschappen (Nederlands en een Amerikaanse) gerestaureerd.

Heden De kerk is van grote waarde voor de levende Hervormde gemeenschap in Hedel en trekt ook gezinnen van daarbuiten aan. Ze willen hier nog decennia blijven kerken. Elke zondag hebben ze twee goed bezochte diensten (250 in de ochtenddienst, 150 in de avonddienst). Ze redden het financieel ook prima en het onderhoud wordt goed bijgehouden.

Toekomst De Hervormde gemeente is een levendige gemeenschap die verwacht te kunnen blijven kerken in dit gebouw.

Overige informatie Hij wordt goed onderhouden door de kerkrentmeester. Ze hebben net weer een nieuw 6-jarig onderhoudsplan ingediend bij de Rijksdienst en ze zijn lid van monumentenwacht (jaarlijkse inspectie). De dakruiter (torentje) is van de gemeente en die zijn niet aangesloten bij monumentenwacht. Ze hebben met de gemeente een deal (niet op papier) over de kerkklok. Zij mogen de klok gebruiken en in ruil daarvoor leveren ze de stroom voor kerkklok en het uurwerk. Ze zorgen ook voor het vlaggen op feestdagen. Dhr. Quik vraagt zich af of de gemeente ook lid zou kunnen worden van monumentenwacht zodat ook de toren geïnspecteerd kan worden.

KERKENPASPOORT

Ruïnekerk Verleden

Mr. La Grostraat 29, Ammerzoden Kerkdiensten en trouwlocatie Hervormde gemeente WellAmmerzoden – PKN (toren gemeente Maasdriel)

1300-1350 Protestantse Kerk in Nederland (PKN) (Nederlandse Hervormde Kerk)

Rijksmonument Nu religieus gebruik, toekomst onzeker

De huidige Ruïnekerk is gedateerd op het jaartal 1547. De oudste delen stammen echter al uit de 13e eeuw. De toren (oorspronkelijk uit de 14e eeuw, vernieuwd en vergroot in de eerste helft van de 16e eeuw) is in eigendom van de gemeente. De van oorsprong Rooms-Katholieke kruiskerk is ten tijde van de reformatie in gebruik genomen door de Hervormde gemeente. Deze (kleine) gemeente heeft het koor afgesloten van het schip en het schip en dwarsschip is sinds 1672 een ruïne. In de tweede wereldoorlog is de kerk flink beschadigd. Na de oorlog zijn het koor en de toren gerenoveerd met behulp van de Hervormde Gemeente van Soest. In 1992 is het hele bouwwerk gerestaureerd. Hierbij zijn niet alleen het koor, maar ook de boogvensters van de ruïne-muur hersteld. Naast de kerk zelf, zijn ook twee gotische grafzerken en één grafzerk uit 1711 beschreven als Rijksmonument.

Heden Bij de fusie tussen de Hervormde Gemeentes van Well en Ammerzoden is afgesproken dat er ook in Ammerzoden gekerkt blijft worden. Momenteel wordt er jaarlijks 10 diensten gehouden (elke maand één, met uitzondering van de wintermaanden). Daarnaast wordt de kerk gebruikt als trouwlocatie.

Toekomst De binding met het gebouw is groot, maar het onderhoud vormt een probleem. Het leien dak van de kerk en de ruïne hebben onderhoud nodig en er zijn enige jaren geleden ook subsidies verstrekt om dit onderhoud te kunnen doen. De benodigde eigen bijdrage was te hoog dat de kerk heeft besloten de subsidie terug te storten en te gaan onderzoeken hoe het onderhoud bekostigd kan worden. De kerk wil onderzoeken of het gebouw en de ruïne overgedragen kan worden aan een andere partij op voorwaarde dat het koor gebruikt kan blijven worden voor de eredienst.

Overige informatie De Ruïnekerk, met de begroeiing en de aanliggende begraafplaats vormt een indrukwekkende eenheid. Ook bestaat er een historische link met het Kasteel van Ammerzoyen.

KERKENPASPOORT

Hervormde Kerk Verleden

Dorpsstraat 7, Well Kerkdiensten Hervormde Gemeente WellAmmerzoden - PKN 1500-1550 Protestantse Kerk in Nederland (PKN) – Nederlandse Hervormde kerk Kerk Rijksmonument Blijft in religieus gebruik

De toren is het oudste deel van de kerk en stamt uit de 12e eeuw. Het kerkgebouw zelf is in 1546 in gebruik genomen. Deze datum staat op de klok die nog steeds in de kerk hangt. In de tweede wereldoorlog is de kerk zeer ernstig beschadigd en bij de restauratie is ook het oude priesterkoor, dat in 1842 wegens bouwvalligheid was gesloopt, in ere hersteld. De eikenhouten preekstoel van de eerste helft 17e eeuw is, samen met de kerk en de toren beschreven als Rijksmonument. In 2006 is een grote restauratie uitgevoerd, waarin het gehele dak, waar nodig, voorzien is van nieuw hout en nieuwe leien. Binnen is het complete stucwerk en het elektriciteitsnet vernieuwd.

Heden De kerk is in eigendom en gebruik van de Hervormde Gemeente WellAmmerzoden. De kerk kent een levende gemeenschap van zo’n 840 leden. Buiten corona-tijden wonen hiervan ongeveer 170 leden op zondag de dienst bij. Hoewel de kerk een regionale functie heeft, is de binding met het dorp groot. De kerk gaat ruimte huren in het verbouwde dorpshuis voor de catechisatie, de kindernevendienst en de uitvaarten. Dit zorgt voor een mooie steunpilaar in de exploitatie van het dorpshuis. Daarnaast verzorgt de kerk een jaarlijks een Boerendienst in de tent van de Oranjevereniging.

Toekomst De kerkgemeenschap is levend en de verwachting is dat de kerk ook de komende jaren gebruik blijft maken van het gebouw.

KERKENPASPOORT

Hervormde Kerk Verleden

Teisterbandstraat 1, Kerkdriel Kerkdiensten Protestantse Gemeente Kerkdriel 1953 Protestantse Kerk in Nederland (PKN) (Nederlandse Hervormde Kerk)

Gemeentelijk monument Blijft in religieus gebruik

Op de plek van deze kerk stond oorspronkelijk een Katholieke kerk (vermoedelijk uit de 15e/16e eeuw), die begin 17e eeuw werd overgenomen door protestanten. De kerk raakte in april 1944 zwaar beschadigd door oorlogsgeweld. Er werden verschillende pogingen gedaan tot renovatie, maar uiteindelijk is er een nieuwe kerk gebouwd. De kerk heeft eenvoudig metselwerk en is in 1999 gerenoveerd. Het orgel is gebouwd door Pels & Zoon.

Heden De Protestantse Gemeente Kerkdriel is eigenaar en gebruiker van dit gebouw. De gemeente telt 400 leden, waarvan 100 actieve leden en zo’n 25-30 bezoekers tijdens de dienst op zondag. De gemeente heeft een aantal kinderen, maar heeft over het algemeen een hoge leeftijdsopbouw. Naast de kerkdiensten, wordt het gebouw gebruikt voor o.a. een inloop op vrijdagen, filmavonden, koorrepetities, bruiloften, begrafenissen en dergelijke. De gemeente is een actieve gemeente die met zo’n 40 vrijwilligers allerlei activiteiten organiseert (bijv. rondom 4 mei, kookavonden, taalles). Het bestuur geeft wel aan dat het lastig is om bestuursleden te vinden.

Toekomst Het gebouw zal in de nabije toekomst in gebruik blijven van de Protestantse Gemeente Kerkdriel.

Overige informatie Het kerkgebouw heeft 175 zitplaatsen en de staat van onderhoud is voldoende. De gemeente heeft verder een eigen predikant (Maria Baan) en eigen koster. De gemeente Maasdriel is bezig met de herinrichting van het Monseigneur Zwijsenplein en voert gesprekken met het bestuur van de kerk over het eventuele betrekken van een deel van de tuin.

De gemeente staat open voor nevengebruik (bijv. een tentoonstelling), maar wil nadrukkelijk niet concurreren met de lokale ondernemers. Tot slot zijn heeft de gemeente tijdens het ontstaan van de Tweestromengemeente meegepraat over een mogelijke fusie. Dat is toen niet gelukt.

KERKENPASPOORT

Gereformeerde Gemeente in Nederland Verleden Het gebouw is gebouwd voor de hervormde kerk en vanaf 1991 in gebruik door de Gereformeerde Gemeente in Nederland.

Prins Bernhardstraat 12, Hedel Kerk en erediensten Gereformeerde Gemeente in Nederland 1960

Heden Het gebouw wordt gebruikt door de leden van de Gereformeerde Gemeente in Nederland, een kerkverband met 50 gemeenten in Nederland. Deze gemeente heeft een hechte gemeenschap van ruim 100 leden, zo’n 20 gezinnen. Dit aantal is stabiel en voornamelijk afkomstig uit Hedel.

Gereformeerde Gemeente in Nederland Ze zien de vaart van de technologische ontwikkelingen als zorgelijk en vinden dat (GGiN) de inachtneming van de zondagsrust meer aandacht verdient. Geen monumentale status Blijft in religieus gebruik

Toekomst De verwachting is dat dit gebouw in gebruik blijft voor de kerkdiensten van de Gereformeerde Gemeente.

Overige informatie Het gebouw is in goede staat van onderhoud en er bestaan geen plannen om medegebruik te gaan ontwikkelen. De kerk heeft een ingetogen architectuur en valt daardoor niet bijzonder op in de omgeving. Het heeft zo’n 200 zitplaatsen.

KERKENPASPOORT

Odradakerk Verleden

Sint Odradastraat 12, Alem Dakpannenmuseum

De voormalige Hervormde kerk is een zaalkerkje dat gebouwd is in 1719, deels met materiaal van zijn voorganger dat door een overstroming van de Maas was beschadigd en afgebroken moest worden. De kerk raakte 1944 – 1945 beschadigd, waarbij o.a. het orgel, de klok en preekstoel verloren gingen. Het gebouw heeft daarna niet meer dienst gedaan als kerk. Er bestonden sloopplannen, maar de gemeente kon de kosten niet betalen. Uiteindelijk is het in 1962 door de gemeente Maasdriel gerenoveerd en heeft verschillende functies gehad: een klokkenmuseum, een bezoekerscentrum van de Natuurwacht Bommelerwaard en als kunstgalerie.

Gemeente Maasdriel 1719 Nederlands Hervormde Kerk Rijksmonument Niet duurzaam herbestemd

Heden De kerk is in gebruik als dakpannenmuseum. Huurder gaat voorjaar 2021 stoppen met de activiteiten; zijn inkomenspositie verandert en de huur kent een jaarlijkse indexering waardoor hij niet aan de verplichtingen kan blijven voldoen. Om nieuwe functies te kunnen huisvesten zullen er (ingrijpende) aanpassingen gedaan moeten worden.

Toekomst Als het museum sluit zal de gemeente op zoek moeten naar een nieuwe huurder. Het gebouw is niet duurzaam; alles enkel glas. Geen isolatie (wand, vloer en dak) In de winter niet te gebruiken als museum zoals nu. Er is een kleine keuken (pantry) en een enkel toilet. Voor her- of medegebruik moet er flink geïnvesteerd worden in aanpassingen.

Overige informatie Bewoners van Alem zien de kerk niet graag verdwijnen en hechten aan een passend gebruik van het gebouw. Er zijn 13 verenigingen in Alem actief, maar die maken gebruik van het dorpshuis ‘de drie linden’. Vooralsnog is er geen zicht op behoefte aan extra ruimte/voorzieningen in Alem. Het gebouw is in prima staat. Voegwerk en dakaansluitingen zijn kortgeleden vervangen. Uurwerk is gemoderniseerd.

KERKENPASPOORT

Gereformeerde Kerk Verleden

Kievitsham 101, Hoenzadriel

De Gereformeerde Kerk in Hoenzadriel is niet als kerk gebouwd. Het was tot 1935 een openbare lagere school. Toen de school leeg kwam te staan, heeft de Gereformeerde Gemeente het gebouw gekocht en verbouwd tot kerk. In 1939 is de kerk in gebruik genomen en werd sindsdien bezocht door leden van ongeveer 10 gereformeerde gezinnen. Door teruglopend kerkbezoek is de kerk in 1987 opgeheven en verkocht aan een particulier om te dienen als woonhuis.

Wonen Particulier

Heden De kerk is in gebruik als woonhuis, in particulier bezit.

1939 Gereformeerde Kerken in Nederland (GK) Geen monumentale status Duurzaam herbestemd

Toekomst Dit gebouw is duurzaam herbestemd tot woning.

KERKENPASPOORT

Heilige Barbara Verleden

Dorpsstraat 9 + 11, Hurwenen Wonen Particulier 1845 Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Gemeentelijk monument Duurzaam herbestemd

In 1954 werd deze kerk gebouwd met behulp van de inwoners van Hurwenen. In de oorlog is de kerk ernstig beschadigd en na de oorlog is hij eenvoudig hersteld. Er waren geen middelen om de vroegere kerk helemaal te herbouwen. In 1952 is de parochie van Hurwenen samengevoegd met Rossum en in 1953 is de kerk verkocht en in gebruik genomen als woonhuis.

Heden De kerk en de pastorie zijn gesplitst en beide zijn in particulier eigendom als woonhuis. De kerk is in 2018 van eigenaar gewisseld en de nieuwe eigenaar heeft een verbouwing uitgevoerd, zodat het een woning met twee lagen is geworden.

Toekomst Deze gebouwen zijn duurzaam herbestemd tot woningen.

Overige informatie Bij de verbouwing van de kerk heeft de eigenaar een slechte ervaring gehad met de gemeente Maasdriel. Hij ondervond veel tegenwerking van de omgevingsdienst.

KERKENPASPOORT

Gereformeerde Kerk Verleden

Kerkstraat 26, Rossum

In 1898 is de Gereformeerde Kerk in Rossum in gebruik genomen door een kerkgemeenschap van ongeveer 40 mensen. De oorspronkelijke kerk had een halfrond dak van gegalvaniseerde golfplaten en werd ‘de blikken trommel’ genoemd. In 1932 werd de kerk vergroot en kreeg het zijn huidige uiterlijk (met het zadeldak en het torentje). In 1936 werd de predikantswoning tegen de kerk aangebouwd. De kerk is na de vorming van de PKN-gemeente gesloten en betrokken bij het woonhuis.

Opslag

Heden Particulier 1898 Gereformeerde Kerken in Nederland (GK) Geen monumentale status Duurzaam herbestemd

De predikantswoning wordt bewoond. De kerk zelf wordt gebruikt voor opslag en af en toe is er een vergadering van bijvoorbeeld de historische kring.

Toekomst Het gebouw is duurzaam herbestemd tot opslag bij het woonhuis.

KERKENPASPOORT

Heilige Martinus en Barbara Verleden

Monseigneur Bekkersplein 4, Rossum In proces van herbestemming naar appartementen Particulier 1967 Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Geen monumentale status Duurzaam herbestemd

Na een verleden van een afgebrande kerk, een kerk vernield door de Duitsers en noodkerken, werd in 1967 een nieuwe kerk geopend voor de katholieke inwoners van Rossum en Hurwenen. Het gebouw was voor die tijd modern en heeft een “Neu-antiek” uitgevoerde glaswand. De akoestiek is goed, waardoor er regelmatig concerten zijn gegeven. De kerktoren staat op enige afstand en is 28 meter hoog.

Heden De kerk is in 2016 door de parochie verkocht aan een projectontwikkelaar (Dhr. Liebrecht) die er appartementen in wil realiseren. In eerste instantie zou het gaan om vijf woningen (drie in de laagbouw en twee grote loftwoningen in de kerk zelf), maar inmiddels is het plan uitgebreid naar vijftien appartementen (vier in de laagbouw en elf in de kerk zelf). De eerste drie appartementen in de laagbouw zijn inmiddels gerealiseerd en de vierde wordt momenteel gebouwd. Voor de elf appartementen in de kerk loopt een procedure bij de provincie Gelderland. De woningen zijn allen bestemd voor de senioren die zelfstandig wonen en niet meer in het arbeidsproces betrokken zijn.

Toekomst Als de procedure positief verloopt en met de bouw kan worden begonnen hoopt dhr. Liebrecht in 2022 klaar te zijn. De kerk is dan duurzaam herbestemd.

Overige informatie De toren is in eigendom gebleven van de parochie. Het is het hoogste punt van Rossum en is toegerust met verschillende zendmasten.

KERKENPASPOORT

Gereformeerde Kerk Verleden

Lenshoek, Wellseind

De geloofsgemeenschap in Lenshoek heeft zich in 1834 afgescheiden van de Hervormde Kerk en heeft aan de Lenshoek een Gereformeerde Kerk gebouwd. Deze is tot 1973 in bezit geweest van de kerk en daarna verkocht aan de dochter van ouderling Joh. Mans en haar man. Zij hebben de kerk grondig verbouwd, het dak verlaagd en de toren eraf gehaald. Zo is het gebouw geschikt gemaakt voor de nieuwe woonfunctie. Aan de zijkant zijn nog enkele ingebouwde zuilen te zien van de oorspronkelijke kerk.

Wonen Particulier

Heden

1881

De familie die de kerk heeft overgenomen van de geloofsgemeenschap woont hier nog steeds.

Gereformeerde Kerken in Nederland (GK) Geen monumentale status Duurzaam herbestemd

Toekomst Dit gebouw is duurzaam herbestemd tot een woning.

KERKENPASPOORT

De Parel Verleden

Kerkstraat 7, Rossum Vereniging Dorpshuis de Parel Vereniging Dorpshuis De Parel 1947 Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Geen monumentale status Duurzaam herbestemd

In 1945 werd de Katholieke Kerk in Rossum vernield door Duitsers. De parochianen namen daarom tijdelijk de fruitschuur van Bertus van Heel in gebruik totdat in 1947 de noodkerk gebouwd was en ze daar hun diensten konden vervolgen. Uiteindelijk diende dit gebouw tot 1967, toen de Heilige Martinus en Barbara aan het Monseigneur Bekkerplein geopend werd, als noodkerk. Intussen was er al vanaf 1955 de wens voor een dorpshuis. Met het vrijkomen van de noodkerk werd deze wens werkelijkheid. Een actiecomité hield acties om de benodigde financiën op te halen (tijdens een oliebollenactie verkochten ze maar liefst 11200 oliebollen) en in 1969 nam de verenging het gebouw over en verbouwde het pand tot dorpshuis. In 1985, 1995-1997 en 2009 vonden er grote verbouwingen plaats waarbij o.a. de keuken werd verbouwd, de toiletten verplaatst, er een nieuwe baropstelling kwam en de vloer werd vervangen.

Heden Vereniging Dorpshuis de Parel is nog steeds de huidige eigenaar en gebruiker van het pand. Het gebouw is een ontmoetingsplek in Rossum, waar feesten en partijen gegeven worden en allerlei verenigingen (fanfare, tafeltennis, toneel etc.) een plek hebben. In het weekend is het terras ook geopend.

Toekomst Het dorpshuis staat er goed voor, maar heeft wel een klap gekregen door het tijdelijk stoppen van activiteiten vanwege het Coronavirus. Normaal is carnaval een grote inkomstenbron en dit dreigt nu weg te vallen. De vereniging is verder op allerlei manieren bezig om nieuwe activiteiten op te zetten (bijv. Grand Prix kijken, het openen van het terras in het weekend) en hoopt zo ook een aantrekkelijk aanbod voor jongeren op te zetten. Voor jongeren zijn er namelijk weinig activiteiten in het dorp.

Overige informatie Het gebouw is in goede staat van onderhoud.

KERKENPASPOORT

Martinus Verleden

Voorstraat 71, Velddriel Dorpshuis de Boxhof

De Boxhof is gebouwd in 1946. Het gebouw is goed te herkennen als noodkerk. Aan de voorgevel is een groot rond raam voorzien van het kenmerk van de Boxhof: de bok. In 1953 is de Heilige Martinuskerk aan de overkant van het plein in gebruik genomen. Sindsdien is de gemeente eigenaar van het pand en huurt de stichting die het dorpshuis exploiteert het gebouw.

Heden

Gemeente Maasdriel 1946 Rooms-Katholieke Kerk in Nederland (RKK) Geen monumentale status Duurzaam herbestemd

Het dorpshuis wordt gebruikt voor ontmoeting, het verenigingsleven, stemlokaal en incidenteel feesten. Er zijn wekelijks repetities van bijv. muziek en toneelverenigingen, en de KBO en welzijn (jeugdwerk) zijn vaste gebruikers. Ook de school houdt er uitvoeringen.

Toekomst De Boxof kent een gezonde exploitatie en bezettingsgraad. De samenwerking met partijen in Velddriel is constructief. De katholieke kerk is ook lid van de beheerstichting De Boxhof. Ook met de horeca zijn afspraken gemaakt; zo concurreert het dorpshuis niet en is er zelfs sprake van samenwerking (programmering festiviteiten, uitwisseling gebruik ruimtes).

Overige informatie De Boxhof staat er goed voor, maar heeft afgelopen jaar een behoorlijke aderlating gedaan. Pachter draagt af op basis van omzet en die was extreem laag door de coronacrisis. Er wordt gewerkt aan duurzaamheidsmaatregelen; zo zijn alle armaturen voorzien van LED, wat een behoorlijke kostenbesparing met zich meebrengt. Verder is de bouwtechnische staat in orde.

Hurns Kerkje 1 (Tweestromengemeente)

Dorpsstraat 14, Hurwenen

Hervormde Kerk 2 (Tweestromengemeente)

Hogestraat 20, Heerewaarden

Hervormde Kerk 3 (Tweestromengemeente)

Maasdijk 14, Rossum

Hervormde Kerk 11 (Hervormde Gemeente Well-Ammerzoden)

Dorpsstraat 7, Well

Hervormde kerk 12 (Protestantse Gemeente Kerkdriel)

Teisterbandstraat 1, Kerkdriel

13 Gereformeerde Gemeente in Nederland Hedel

Prins Berhardlaan 12, Hedel

4 Heilige Hubertus

Sint Odradastraat 7, Alem

14 Odradakerk

Sint Odradastraat 12, Alem

5 Heilige Willibrordus

Meester la Grostraat 1, Ammerzoden

15 Gereformeerde kerk

Kievitsham 101, Hoenzadriel

6 Heilige Willibrordus

Koningin Wilhelminastraat 4, Hedel

16 Heilige Barbara

Dorpsstraat 9 + 11, Hurwenen

7 Heilige Martinus

Kerkstraat 26, Kerkdriel

17 Gereformeerde Kerk

Kerkstraat 26, Rossum

18 Heilige Martinus en Barbara

Monseigneur Bekkersplein 4, Rossum

19 Gereformeerde Kerk

Lenshoek, Well

20 Dorpshuis De Parel

Kerkstraat 7, Rossum

21 Dorpshuis De Boxhof

Voorstraat 71, Velddriel

8 Heilige Martinus

Voorstraat 102, Velddriel

9 Hervormde Kerk

Kerkstraat 15, Hedel

Ruïnekerk 10 (Hervormde Gemeente Well-Ammerzoden)

Mr. La Grostraat 29, Ammerzoden