CConstaterende datMaasdriel
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2020 en controleverklaring

Gemeenteraad 8 juli 2021, gemeente MaasdrielBij agendapunt: Jaarstukken 2020 gemeente Maasdriel28.044 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2020

Inhoudsopgave Inleiding Jaarverslag 2020

3 5

1. Bestuur en burgerzaken

6

2. Veiligheid

11

3. Verkeer en vervoer

17

4. Economie

21

5. Onderwijs

25

6. Sport, cultuur en recreatie

29

7. Sociaal domein

35

8. Volksgezondheid en milieu

41

9. Volkshuisvesting/ ruimtelijke ordening

45

Algemene dekkingsmiddelen

53

Overhead

56

Vennootschapsbelasting

59

Onvoorzien

61

Paragrafen

63

Lokale heffingen

64

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

69

Onderhoud kapitaalgoederen

78

Financiering

89

Bedrijfsvoering

92

Verbonden partijen

98

Grondbeleid

113

Jaarrekening 2020

121

Balans

122

Toelichting op de balans

124

Waarderingsgrondslagen

143

Overzicht van baten en lasten

149

Toelichting op de baten en lasten

150

Investeringskredieten

173

Begrotingsrechtmatigheid

175

WNT-verantwoording

177

Incidentele baten en lasten

179

Bijlagen

181

Bijlage 1: Specifieke uitkeringen (SiSa bijlage)

182

Bijlage 2: Gerealiseerde baten en lasten per taakveld

188

Bijlage 3: Budgetoverhevelingen (inclusief coronamiddelen)

190

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 2

Inleiding Op het moment dat wij als gemeentebestuur dit

een deel van de door ons betaalde schadevergoeding

jaarverslag presenteren, zitten we nog volop in de

terug aan onze gemeenschap. Ook zijn we trots op de

coronacrisis. Dat geeft een dubbel gevoel. We zijn

aanpak huisvesting arbeidsmigranten. Het leidt in de

tevreden over de resultaten en ontwikkelingen in onze

praktijk tot een projectteam met veel partijen en

gemeente in 2020 en sluiten de jaarrekening positief

expertises om huisvesters en arbeidsmigranten goed in

af. Maar we zien ook dat bepaalde doelen afgelopen

beeld te krijgen en te kunnen handhaven. De

jaar niet zijn bereikt die de raad en wij graag hadden

gemeenteraad heeft het bestemmingsplan vastgesteld

gerealiseerd. Eén ding weten we in ieder geval zeker;

voor Burgerwindpark A2 Lage Rooijen. Hiermee is een

dat ook 2021 nog een onvoorspelbaar jaar is en zal

grote stap gezet in onze opdracht die voortvloeit uit

worden.

het Klimaatakkoord en de Regionale Energie Strategie (RES). Al met al kunnen we constateren dat we als

Veel bereikt

college goed op weg zijn de doelen uit het

Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke

bestuursakkoord te realiseren.

organisaties en adviesraden, zorgaanbieders, onderwijs en vrijwilligers is er in 2020 ondanks of

Participatie en samenwerking

misschien wel dankzij de coronacrisis veel bereikt. Zo

De coronapandemie heeft ons flink bezig gehouden,

is er inmiddels in elke kern een dorpsraad actief,

maar heeft ook geleid tot nieuwe vormen van

hebben we dorpshuis Ons Huis in Well gerenoveerd,

participatie en samenwerking. Traditionele fysieke

gaat de nieuwe kantine van HRC’14 ook fungeren als

bijeenkomsten met inwoners vervingen we door

dorpshuis voor Hurwenen, hebben we eigen boa’s in

ansichtkaarten, online meetings en een kraampje op

dienst genomen en is er gestart met de aanleg van de

het plein. Dat getuigt van creativiteit en lef. Diverse

F2 snelfietsroute van Zaltbommel naar Den Bosch.

sportverenigingen en dorpshuizen hebben we na inkomstenderving financieel kunnen ondersteunen.

Daarnaast is er voortgang geboekt op thema’s die

Voor ondernemers boden we een pakket maatregelen

belangrijk zijn voor de toekomst van onze mooie

en zochten we naar maatwerk om, toen het even kon,

gemeente, zoals de energietransitie, de benodigde

terrassen en bezorgmogelijkheden uit te breiden. Met

woningbouw in Velddriel en de Kersenbuurt en meer

onze samenwerkingspartner Werkzaak konden we de

aandacht voor recreatie (Resort aan de Maas),

Tozo-regeling goed invulling geven. Om ervoor te

onderwijs en zorg dichtbij onze inwoners. We hebben

zorgen dat inwoners ‘coronaproof’ hun griepprik

het Plan van Aanpak Sociaal Domein uitgewerkt en zijn

konden halen, stelden we gemeentelijk vastgoed

begonnen met de uitvoering van de acties. Dit is ook

(waaronder het gemeentehuis in Kerkdriel)

nodig want de opgaven op dit vlak zijn groot en het

beschikbaar aan de huisartsen.

beroep dat onze inwoners doen op Wmo of jeugdzorg (en de daarbij behorende kosten) ook. Ondanks de

Als gemeentelijke organisatie hebben we ook flink

landelijke oproep, geeft het Rijk nog geen gehoor aan

anders moeten werken in 2020. Het kantoor was bijna

de oproep om deze structureel budgetten te verhogen.

leeg. Thuiswerkende collega’s deden hun werk en gaven ondertussen ook les aan hun jonge kinderen,

Wij zijn blij dat we een doorbraak hebben bereikt met

maakten zich zorgen om zieke familieleden of zagen

projectontwikkelaar Rubens. In Rossum gaan zij een

soms zelf even geen perspectief. We zijn trots op onze

prachtige woonwijk realiseren én geven op deze manier

medewerkers. Het gemeentehuis is altijd

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 3

opengebleven voor onze inwoners. De dienstverlening bleef op nummer 1 staan. En op allerlei nieuwe manieren hielden collega’s contact met elkaar en de inwoners. Het jaar is afgesloten met een positief resultaat van € 1,25 miljoen. Ons weerstandsvermogen is ‘ruim voldoende’ om risico’s op te vangen waarvoor de begroting geen dekking biedt. We kunnen met trots zeggen dat gemeente Maasdriel een financieel gezonde gemeente is. Dat kunnen heel veel gemeenten ons niet nazeggen. Heeft u nog vragen, dan hoor ik die graag. U kunt ze mailen naar info@maasdriel.nl. Namens het college van B&W Jan-Hein de Vreede wethouder Financiën

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 4

Jaarverslag 2020

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 5

Programma

1. Bestuur en burgerzaken

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 6

Programma 1. Bestuur en burgerzaken 1.1 Wat wilden we bereiken?

gemeente contact met de dorpsraden,

• De introductie van kernwethouders, kernmakelaar

welzijnsorganisaties, jongerenwerkers, enzovoorts.

en kernconciërge voor een zichtbare gemeente;

We hebben veel tijd en energie geïnvesteerd in het

• Verduidelijken van de positie en de rol van

formeren van dorpsraden in Ammerzoden, Hedel en

dorpsraden en andere overlegplatforms;

Kerkdriel. In alle drie kernen is dat inmiddels gelukt.

• Doorzetten met het faciliteren van inwonersinitiatieven;

Veerkrachtige organisatie

• Verder werken aan een veerkrachtige en fitte

Met de begroting voor 2020 heeft de raad middelen

organisatie die samen met Zaltbommel en de

beschikbaar gesteld voor strategisch personeelsbeleid

afdelingen in de Bedrijfsvoeringseenheid soepel

en voor incidentele formatie-uitbreiding. Daarmee

kan voldoen aan de nieuwe opgaven;

wordt de strategische capaciteit in de organisatie

• Samen met regiopartners meer regie voeren op de

versterkt en de mobiliteit bevorderd.

doelen, prestaties en kosten van de verbonden partijen;

Loopbaancoaching

• Samen met Zaltbommel werken aan een

We hebben een deel van het geld ingezet om alle

strategische toekomstvisie op de Bommelerwaard

medewerkers loopbaancoaching aan te bieden. Sinds

in 2030;

1 mei 2020 hebben we wekelijks twee loopbaancoaches

• Visie op dienstverlening verder in de praktijk brengen.

in huis. Zij begeleiden medewerkers in drie tot zes gesprekken en geven ze een frisse blik op hun loopbaan. We willen graag zorgen voor een

1.2 Wat hebben we daarvoor gedaan?

werkomgeving waarin ontwikkeling een vast

Kerngericht werken

onderdeel is van het werken. Met dit aanbod stimuleren

Het programma Krachtige Kernen zet in op kerngericht

wij onze medewerkers om vooral vanuit talenten

werken. Het heeft als doel de leefbaarheid en sociale

(kwaliteiten) aan de slag te gaan. Dat inzicht helpt om

cohesie in de kernen in stand te houden en te

de goede stappen te zetten in de persoonlijke

verbeteren. Dat doen we samen met inwoners,

ontwikkeling en zorgt ervoor dat medewerkers met

ondernemers, dorpsraden en maatschappelijke

(meer) plezier naar het werk gaan. Van de

organisaties. Deze samenwerking werd in 2020

loopbaancoaching is goed gebruik gemaakt.

bemoeilijkt door de coronacrisis. Daardoor konden we onze ambities en doelstellingen slechts gedeeltelijk

Een ander deel van het geld is ingezet voor extra advies

waarmaken. Door de pandemie konden de

en capaciteit bij het begeleiden van

kernmakelaars minder gemakkelijk naar buiten om

mobiliteitstrajecten van enkele medewerkers. Denk

initiatieven op te halen en te realiseren. Toch zijn wij

daarbij aan het actief organiseren van een detachering

trots op wat we wél met elkaar hebben bereikt. De

of tijdelijke functies.

programmaregisseur Krachtige Kernen was in de eerste maanden van de coronacrisis de verbindende

Ten slotte is een deel van het geld gebruikt voor de

factor tussen corona-initiatieven die buiten

uitbreiding van strategische functies bij het stafbureau

ontstonden en de gemeente. Ook hield zij namens de

en team R&B (verkeerskundige).

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 7

Arbeidsvoorwaarden en functiehuis

2. Digitaal toegankelijk maken van de vergaderingen

De afgelopen jaren hebben wij ingezet op het

van het algemeen bestuur en het verzorgen van een

harmoniseren van HRM-beleid en -regelingen. Dit ter

tijdelijke terugkoppeling van de genomen besluiten;

voorbereiding op het verplichte personeelshandboek

3. Initiëren van een raadskring Regio Rivierenland;

vanaf 2020, gekoppeld aan de Cao gemeenten /

4. Opstellen van een informatieprotocol voor de

Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGA) en

Gemeenschappelijke Regelingen.

de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). Een van de lopende projecten is het

Met betrekking tot de P&C documenten heeft de

harmoniseren van de drie functiegebouwen met

griffierskring regionale bijeenkomsten voor

hetzelfde HR21 functiewaarderingsysteem.

raadsleden georganiseerd. De verbonden partijen hebben in 2020 een start gemaakt met het snel(ler)

Samenwerking gemeente Zaltbommel

openbaar maken van de besluitenlijsten van de

De gemeentelijke organisaties in de Bommelerwaard

vergaderingen van het algemeen bestuur. Alle

dragen bij aan een plezierige en veilige leef-, woon- en

gemeenten in Rivierenland hebben het

werkomgeving. De samenwerking is daarop gericht. In

informatieprotocol vastgesteld. In het

november 2020 informeerden de colleges van

informatieprotocol hebben we afspraken vastgelegd:

Zaltbommel en Maasdriel de beide gemeenteraden

voor het opstellen van een kaderbrief tot het

over de uiteenlopende standpunten van de beide

aanleveren van de jaarstukken.

colleges omtrent verdere uitbreiding van de samenwerking. Op basis daarvan constateren de beide colleges dat er geen gezamenlijk standpunt is om de

Strategische toekomstvisie Bommelerwaard 2030

samenwerking formeel uit te breiden. Er is wel

Samen met de gemeente Zaltbommel werken we aan

draagvlak om de bedrijfsvoering gezamenlijk te

een strategische toekomstvisie op de Bommelerwaard

houden. In welke juridische vorm dit het beste past,

in 2030. We gaan met de inwoners in gesprek en

vraagt nog nadere verkenning.

doorlopen één proces voor de strategische toekomstvisie én de omgevingsvisie.

Beide colleges gaan met hun eigen raad in gesprek naar aanleiding van deze uitkomst. Het is vervolgens aan

Om invulling te geven aan de twee moties van de

de raad om zich ook formeel en in het openbaar, op

gemeenteraden van Maasdriel en Zaltbommel van

basis van een raadsvoorstel, uit te spreken over de

8 november 2018, waarin de beide colleges worden

samenwerking in de BVEB en daar besluiten over te

oproepen een strategische visie op te stellen en daarbij

nemen. Daarna volgt een gesprek over de externe

de inwoners te betrekken, is het proces voor de

oriëntatie van de Bommelerwaard, over de

strategische visie Bommelerwaard geïntegreerd in

inhoudelijke uitdagingen en opgaven voor het gebied

het proces voor de omgevingsvisie. Tijdens de

en hoe we als gemeenten in de Bommelerwaard de

vervolgfase (na de eerste en tweede participatieronde)

beste netwerkpartner kunnen zijn.

zal de balans worden opgemaakt. In welke mate beantwoordt de omgevingsvisie aan de wens uit de

Gemeenschappelijke regelingen en verbonden partijen

beide moties? Eventueel is aanvullend onderzoek

In 2020 hebben we uitvoering gegeven aan de vier

doorlopen, maar in verband met de coronacrisis is dat

moties die de raad in september 2019 heeft

vertraagd. In het tweede kwartaal van 2021 is de

aangenomen. Het betreft:

projectgroep hiermee aan de slag gegaan. Op basis van

1. Stimuleren en adviseren dat de vergaderschema's

een analyse van de reacties die uit de samenleving zijn

van de gemeenteraden voor de P&C cyclus zoveel

opgehaald in het kader van het participatietraject voor

mogelijk worden afgestemd;

de Omgevingsvisie wordt gekeken welke opgaven uit

nodig. We verwachtten voorgaand proces eind 2020 te

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 8

het Berenschotrapport een plek hebben gekregen in de omgevingsvisie en welke niet. De projectgroep doet (in september) een voorstel hoe om te gaan met de opgaven die buiten de reikwijdte vallen van de omgevingsvisie.

Publieke dienstverlening Afgelopen jaar hebben we weer stappen gezet in het verbeteren van de digitale dienstverlening. Met de nieuwe burgerzakenapplicatie is het mogelijk dat inwoners en ondernemers nieuwe diensten digitaal aan kunnen vragen. Met het nieuwe zaaksysteem zijn we nog niet zover dat inwoners hun eigen aanvraag digitaal kunnen volgen, maar daar blijven we aan werken. De VNG heeft in 2020 de overeenkomst met de leverancier van de nieuw te leveren telefooncentrale opgezegd. Er was geen vertrouwen meer dat de leverancier ging voldoen aan de eisen die bij de aanbesteding gesteld waren. Dat betekent helaas dat we nog niet aan de gang konden met een nieuwe centrale en we ons moeten beraden op een eventuele nieuwe aanbesteding. Binnen het Klant Contact Centrum (KCC) hebben we een loketfunctie ingericht voor alles rondom arbeidsmigranten. Zowel op spreekuur op het gemeentehuis als telefonisch kunnen inwoners, huisvesters en arbeidsmigranten terecht met uiteenlopende vragen of klachten over (huisvesting van) arbeidsmigranten.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 9

Programma 1.3 Wat heeft het gekost? BESTUUR

Rekening 2019

Begroting 2020 primitief

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

Lasten 0.1 Bestuur

2.317

2.014

2.089

2.350

261 N

0.2 Burgerzaken

641

555

559

516

43 V

Totaal lasten

2.958

2.568

2.648

2.866

218 N

Baten 0.1 Bestuur

28

-

-

-

-

0.2 Burgerzaken

321

255

242

265

23 V

Totaal baten

349

255

242

265

23 V

2.406 N

2.601 N

195 N

Saldo baten en lasten

2.609 N

2.314 N

Toevoegingen aan reserves

52

-

-

101

101 N

Onttrekkingen aan reserves

-

-

52

52

-

Saldo reservemutaties

52 N

-

52 V

49 N

101 N

Resultaat programma

2.661 N

2.314 N

2.354 N

2.649 N

296 N

Relevante nota's

Betrokken verbonden partijen

• Notitie Evaluatie 2016-2018 Kerngericht werken

• Regio Rivierenland

• Notitie Doorkijk 2018-2022 Kerngericht werken

• Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR)

Indicatoren Indicator

Periode

Maasdriel

Bron

Omschrijving

Formatie

2019

4,47

Eigen

De totale formatie van het ambtelijk apparaat in fte per 1000 inwoners

gegevens Bezetting

2019

3,99

Eigen

Het werkelijk aantal werkzame fte per 1000 inwoners

gegevens Apparaatskosten 2019 Externe inhuur Overhead

2019 2019

548,77 3% 14%

Eigen

De apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die

gegevens

verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie per inwoner

Eigen

De kosten van de externe inhuur exclusief inhuur vanuit vacatureruimte

gegevens

als % van de totale loonsom inclusief inhuur.

Eigen

Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de

gegevens

medewerkers in het primaire proces als % van de totale lasten

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 10

Programma

2. Veiligheid

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 11

Programma 2. Veiligheid 2.1 Wat wilden we bereiken?

groepjes geoefend, om de basisvaardigheden op peil te

• Een toenemend veiligheidsgevoel;

houden.

• Een veilige leefomgeving.

Regionaal risicoprofiel 2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan?

In 2020 zouden wij aan de slag gaan met het nieuwe

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

regionaal risicoprofiel. Als gevolg van de

Het coronavirus was in 2020 allesbepalend. Er was

coronamaatregelen is een groot deel van de (fysieke)

sprake een langdurige crisissituatie en dit heeft grote

multidisciplinaire oefeningen en bijeenkomsten echter

gevolgen gehad voor de geplande activiteiten van de

vervallen. Daarnaast waren de beoogde deelnemers

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Veel opleidingen en

van de oefeningen en bijeenkomsten druk bezet met

trainingen zijn vervallen. Waar mogelijk zijn de

de daadwerkelijke uitvoering van hun functies binnen

opleidingen en trainingen wel vervangen door digitale

de crisisorganisatie. Een zeer beperkt aantal

versies. De evenementenadvisering kende een relatief

oefeningen en multidisciplinaire bijeenkomsten vond

rustig jaar, maar daar staat tegenover dat vanuit de

digitaal plaats.

crisisbeheersing heel veel extra uren zijn gemaakt. Hierbij valt te denken aan werkzaamheden m.b.t.

Doorontwikkelingen Buurt Preventie Groepen

opstellen, implementeren en handhaven van

Vanwege de drukke werkzaamheden in het kader van

noodverordeningen (en begeleidende communicatie),

de coronacrisis, zijn in 2020 geen nieuwe activiteiten

maar ook het voorbereiden van extra zorgcapaciteit.

op het gebied van de Buurt Preventie Groepen gestart.

Het Regionaal Beleidsteam (alle burgemeesters van de Veiligheidsregio, besluitvormend totdat de

Buurtbemiddeling

Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 van kracht werd),

In 2020 werden 11 aanmeldingen gedaan voor

het Regionaal Operationeel Team (adviserend aan het

Buurtbemiddeling. Alle aanmeldingen bleken geschikt

Regionaal Beleidsteam) en de Stafsectie

voor bemiddeling. De meest voorkomende klachten

Bevolkingszorg (adviserend aan het Regionaal

waren geluidsoverlast, vuilnis/rommel en overlast van

Operationeel Team en uitvoerend) zijn vanwege de

dieren. Van de casussen zijn er 4 positief afgerond. In

coronacrisis elk afzonderlijk tientallen malen

4 gevallen wilde de melder van de klacht geen

bijeengeweest om de crisis in goede banen te leiden.

buurtbemiddeling; in 2 situaties wilden de partijen niet samen om de tafel. 1 casus loopt nog.

Voor de brandweer lag de focus gedurende de coronacrisis op het in stand houden van de repressieve

Buurtbemiddeling heeft als gevolg van de coronacrisis,

bezetting van de brandweerposten, zodat zij konden

waarbij persoonlijk contact door een onverwacht

uitrukken zodra dat nodig was. Hierin is de brandweer

huisbezoek lastiger was, een andere werkwijze

goed geslaagd, mede omdat de meeste vrijwilligers

ontwikkeld. Nu wordt eerst een brief geschreven om

thuis werkten. De meeste opleidingen/bijscholingen

de buren te benaderen.

hebben in 2020 digitaal plaatsgevonden. Waar mogelijk hebben de brandweermedewerkers in kleine

De 11 aanmeldingen van 2020 zijn er aanmerkelijk minder dan de 32 in 2019. Dit is onder andere te

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 12

verklaren doordat 2019 het startjaar was van

Wel hebben meerdere kleine fysieke controles

Buurtbemiddeling in Maasdriel. Toch: in 2020 had

plaatsgevonden en is (voor)onderzoek gedaan.

Maasdriel de minste aanmeldingen van de hele regio. Begin 2021 starten we een communicatietraject om

Handhaving campings

Buurtbemiddeling beter onder de aandacht te blijven

Voor voormalig Camping Maaszicht in Kerkdriel is een

brengen van bewoners en samenwerkingspartners.

bestemmingsplanprocedure doorlopen: bestemmingsplan Buitengebied herziening 2020,

Uitvoeren wet Veiligheidsregio door implementeren regionaal crisisplan

Resort aan de Maas. Dit bestemmingsplan is

Begin 2020 vond een opvangoefening plaats in

in werking getreden. In het bestemmingsplan is

samenwerking met Zaltbommel. Door de crisis rondom

vastgelegd wat er op de locatie wel en niet is

het coronavirus zijn de meeste regionale en lokale

toegestaan en welke voorwaarden van toepassing zijn.

sleutelfunctionarissen de rest van het jaar

Hiermee is de ruimtelijke kwaliteit geborgd en wordt

daadwerkelijk ingezet. Daardoor werd veel ervaring

voorkomen dat er permanente huisvesting plaatsvindt.

vastgesteld in de gemeenteraad en in december 2020

opgedaan en vervielen de oefeningen. Ook sommige lokale teams zijn in 2020 ingezet en hebben zo veel

De herontwikkeling van Camping Maaszicht naar

ervaring opgedaan.

Resort aan de Maas vindt plaats in twee fasen. Vanaf begin 2020 is het gedeelte van fase 1 op het terrein

Politie

vrijgemaakt van bouwwerken. Inmiddels is fase 1

De samenwerking van de gemeente Maasdriel met de

bouwrijp en zijn de eerste nieuwe chalets geplaatst.

politie in 2020 verliep constructief. Tijdens de

Daarna is gestart met het bouwrijp maken van fase 2.

periodieke overleggen zijn met name de casus De Groot

Op dat deel van het terrein stonden begin 2020 nog

en handhaving van de noodverordening en de Tijdelijke

meerdere chalets, waarvan een deel nog permanent

wet maatregelen Covid-19 (Twm) veelvuldig

werd bewoond. Eind 2020 waren de meeste chalets

besproken.

gesaneerd en was het terrein, op een enkel chalet na, vrij van oude bebouwing.

Drugsproductie / Beleidsregel bestuurlijke handhaving artikel 13b Opiumwet

De erfpacht van Camping Heerewaarden is in 2020

Ook in 2020 zijn meerdere woningen en een

verlengd. In de nieuwe erfpachtovereenkomst zijn

bedrijfspand gesloten. Enkele sluitingen zijn nog in

afspraken gemaakt over het beeïndigen van

procedure worden begin 2021 afgerond.

permanente bewoning en het terugbrengen van het recreatieve karakter. Dat is ook opgenomen in een

Integraal Gemeentelijk Projectteam

procesovereenkomst met Camping Heerewaarden. Dat

Door het coronacrisis heeft het Integraal Gemeentelijk

moet leiden tot een kwaliteitsimpuls voor de camping.

Projectteam (IGP) in 2020 met name digitaal vergaderd. Om dezelfde reden is het aantal fysieke

Handhaving APV

controles in 2020 beperkt geweest. Grote integrale

Begin 2020 waren de Buitengewone

controles (zoals de jaarlijkse integrale

Opsporingsambtenaren (BOA's) nog werkzaam in de

verkeerscontrole) vonden niet plaats. Enerzijds omdat

gemeente via een dienstverleningsovereenkomst met

verschillende diensten de capaciteit hard nodig hadden

de gemeente 's-Hertogenbosch. Met het extra budget

bij de bestrijding van de coronacrisis. Anderzijds

dat de raad beschikbaar heeft gesteld, hebben we per

zouden grote integrale controles gepaard gaan met

1 juni 2020 twee voltijd BOA's in vaste dienst kunnen

grote aantallen mensen van verschillende diensten. Dit

nemen. Daardoor hebben we veel meer uren toezicht

was qua beeldvorming niet wenselijk ten aanzien van

en handhaving tot onze beschikking en hebben we zelf

'groepsvorming' en het in acht nemen van de 1,5 meter.

meer sturingsmogelijkheden. Het heeft wel enige tijd

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 13

geduurd voordat alle formele bevoegdheden geregeld waren. Maar inmiddels kunnen we ze volop inzetten op de toezichthoudende en handhavende taken, waaronder de controles op naleving van de regels rond huisvesting van arbeidsmigranten.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 14

Programma 2.3 Wat heeft het gekost? VEILIGHEID

Rekening 2019

Begroting 2020 primitief

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

1.688

1.771

1.771

1.742

29 V

1.2 Openbare orde en veiligheid

377

386

510

425

85 V

2.065

2.157

2.281

2.167

114 V

Lasten

Totaal lasten Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer

-

15

15

-

15 N

1.2 Openbare orde en veiligheid

50

86

127

109

18 N

Totaal baten

50

101

142

109

33 N

2.015 N

2.056 N

2.139 N

2.058 N

81 V

Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves

32

-

-

70

70 N

Onttrekkingen aan reserves

42

15

47

47

-

Saldo reservemutaties

10 V

15 V

47 V

23 N

70 N

Resultaat programma

2.005 N

2.041 N

2.092 N

2.081 N

11 V

Relevante nota's

Betrokken verbonden partijen

• Beleidsregels Wet Bibob (2019)

• Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ)

• Beleidsregels handhaving Opiumwet • Beleid huisvesting arbeidsmigranten

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 15

Indicatoren1 Indicator

Periode

Maasdriel

Nederland

Bron

Omschrijving

Verwijzingen Halt

2017

78

131

Bureau Halt

Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000

Harde kern jongeren

2014

0,3

1,3

KLPD

Het aantal harde kern jongeren, per 1.000

Jongeren met delict voor

2015

0,94

1,45

Verwey

Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat na

Jonker

een delict voor de rechter is verschenen.

inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar. inwoners in de leeftijd van 12-24 jaar. rechter

Instituut Kinderen in Tel Winkeldiefstal per 1.000

2017

0,4

2,2

CBS

Geweldsmisdrijven per 1.000 2017

4,8

5

CBS

inwoners

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

inwoners

Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners (bijv. seksuele misdrijven, levensdelicten, lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

Diefstal uit woning per 1.000 2017

1,7

2,9

CBS

2,9

4,8

CBS

inwoners Vernieling en beschadiging

inwoners. 2017

per 1.000 inwoners

1

Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.

De indicatoren zijn op basis van de wetgeving (Bbv) verplicht op te nemen in de jaarstukken . De Bbv schrijft ook voor uit welke externe bronnen de indicatoren uit gehaald moeten worden (behoudens de indicatoren behorende bij programma 1). Omdat het veelal gedateerde cijfers zijn, worden de indicatoren dan ook slechts als verplicht item opgenomen zonder daar streefwaarden aan toe te kennen.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 16

Programma

3. Verkeer en vervoer

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 17

Programma 3. Verkeer en vervoer 3.1 Wat wilden we bereiken?

bewegwijzeringsplan opgesteld voor vrachtverkeer

• Optimaliseren van de lokale en regionale verkeers-

richting industriegebied Uilecoten. Hier wordt de

en vervoerssituatie om de leefbaarheid,

bewegwijzering op straat in het eerste kwartaal 2021

bereikbaarheid en veiligheid te verbeteren;

aangepast.

• Bestrijding van onkruid. In het buitengebied van de gemeente Maasdriel zijn we

3.2 Wat hebben we daarvoor gedaan?

gestart met de voorbereiding van de inrichting van 60

Verbreding A2

km-zones.

In een MIRT-verkenning heeft het ministerie oplossingsrichtingen onderzocht voor de groeiende

Zuidelijke ontsluitingsroute

verkeersdruk op de A2 tussen Deil en Vught. In

In 2020 is RHDHV (Royal Haskoning) gestart met de

november 2020 werd uit 19 mogelijkheden één

studie Zuidelijke ontsluitingsroute (ZOR). Helaas

concept-voorkeursbeslissing geselecteerd. De A2 zal in

hebben verkeerstellingen in 2020 als gevolg van de

de toekomst tussen Knooppunt Deil en Den Bosch

coronacrisis vertraging opgelopen. De eerste

worden verbreed van 2x3 naar 2x4 rijstroken. Hiertoe

resultaten worden begin 2021 verwacht. Daarbij wordt

heeft het Rijk het budget opgehoogd naar 830 miljoen.

ook gekeken naar eventuele samenhang met andere (geplande) verkeersmaatregelen. Ook is er oog voor

Een MIRT-traject is een proces met een lange

mogelijke ruimtelijke ontwikkelingen (wonen,

doorlooptijd. Na definitieve vaststelling van de

bedrijven en recreatie) die door de aanleg van de ZOR

voorkeursbeslissing A2 Deil-Vught in 2021 volgt de

onstaan. Deze ontwikkelingen worden parallel aan de

planuitwerking naar een gedetailleerd Tracébesluit.

studie in beeld gebracht en hebben mogelijk invloed op

Die fase duurt naar verwachting circa 3 jaar. Als ook

het proces en de uitkomst.

het Tracébesluit (>2024) is vastgesteld, kan gestart worden met de voorbereiding van de werkzaamheden.

Snelfietsroute Zaltbommel - ’s-Hertogenbosch

Voor Maasdriel zijn met name de effecten in het gebied

In 2020 is de aanleg van de SnelFietsRoute (SFR) van

rond de afrit A2 bij Velddriel van belang.

start gegaan. In Zaltbommel is inmiddels het eerste stukje van de route gerealiseerd. In Hedel loopt de SFR

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan

langs de rotonde Baronieweg/Oude Rijksweg. Deze

Met het in 2019 vastgestelde Gemeentelijk Verkeers-

rotonde is door de inrichting (rotonde met 5 takken)

en Vervoersplan Maasdriel (GVVP) kunnen de wegen in

voor de SFR geen ideaal knooppunt. Fietsers moeten

Maasdriel toekomstgericht worden verbeterd volgens

twee takken oversteken. In eerste instantie was de

het landelijke programma Duurzaam Veilig

gedachte om een van de takken van de rotonde

Wegverkeer. In 2020 startte de planvorming voor de

(Parallelweg) af te sluiten van de rotonde, en een

Duurzaam Veilige inrichting van wegen in de kernen

andere aansluiting te creëren op de Oude Rijksweg.

Alem en Heerewaarden. Hier gaat het om 30 km-zones.

Daarmee wordt de weerstand voor de fietsers verminderd. Bij nadere beschouwing blijkt het

Daarnaast is een vrachtwagenverbod ingesteld in de

afsluiten van de Parallelweg voor de kern Hedel de

Mr. La Grostraat te Ammerzoden. Er is een

nodige consequenties te hebben waar het gaat om

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 18

bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. In

Transport' (MIRT). Het voorstel van gemeenten en

2020 is een verkeersstudie gestart om de gevolgen voor

provincie om de lokale hinder te koppelen aan een

Hedel verder in beeld te krijgen. Naar verwachting

bredere gebiedsopgave voor verkeer en vervoer

komt er in het eerste kwartaal van 2021 meer

(waaronder verbreding A2 en vervanging van

duidelijkheid over de effecten en benodigde

spoorbruggen) is echter door het ministerie van de

maatregelen in Hedel. Daarbij houden we goed contact

agenda gehaald. De drie Gelderse gemeenten werken

met de provinciaal beheerder over de

samen met de gemeente 's-Hertogenbosch en de

toekomstbestendigheid van de rotonde.

provincies Noord-Brabant en Gelderland aan een nieuw voorstel voor MIRT-overleg in het najaar van 2021.

Doortrekken Maas-Waalweg Samen met de gemeente Zaltbommel bereiden we het doortrekken van de Maas-Waalweg voor. Sinds

Beleidsplan Openbare Verlichting

september 2019 is het bestemmingsplan

In 2019 is gestart met het opstellen van een nieuw,

onherroepelijk, maar toch kan er nog niet gestart

geactualiseerd beleidsplan Openbare Verlichting. Bij

worden met de aanleg van de weg en de rotonde. De

nadere beschouwing in 2020 bleek het bestaande

benodigde gronden zijn namelijk nog niet volledig in

beleidsplan nog voldoende actueel. Het biedt nog

eigendom. Met drie eigenaren is overeenstemming

voldoende ruimte voor verdere verduurzaming. De

bereikt, maar met één eigenaar lopen de

doelstellingen van het huidige beleidsplan hebben in

onderhandelingen nog. Omdat het mogelijk is dat wij

de bestuursrapportage 2020 en de begroting 2021 wel

geen overeenstemming bereiken, is de

geleid tot structurele ophoging van het budget.

onteigeningsprocedure in 2020 opgestart. We gaan ondertussen door met de minnelijke verwerving van

Onkruidbestrijding

de gronden.

We hebben in 2020 onkruid op verhardingen bestreden met heet water en borstelen. Zo voldoen we aan het

Al eerder is gemeld dat de totale kosten voor de aanleg

door de raad vastgestelde niveau B, volgens de

van de Maas-Waalweg voor de gemeente Maasdriel

kwaliteitsnormen van het CROW (Centrum voor

naar verwachting € 250.000 hoger uit zullen vallen. Dit

Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en

komt door het gestegen prijspeil, toepassen van

Wegenbouw en de Verkeerstechniek).

voorbelasting van het grondpakket om latere zakking te voorkomen, en de noodzaak van aanvullende onderzoeken voor PFAS/PFOA. De financiële gevolgen van dit aanvullend krediet zijn in 2020 verwerkt in de meerjarenbegroting.

Hoogfrequent spoorvervoer Het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) gaat over de intensivering van het personen- en goederenvervoer op het spoortraject Meteren-Boxtel. Voorjaar van 2020 heeft de minister het Tracébesluit genomen. De drie betrokken Gelderse gemeenten (Maasdriel, Zaltbommel en West Betuwe) hebben in de zomer gesprekken gevoerd met de provincie Gelderland om de lokale problematiek (geluid- en trillinghinder) te agenderen voor het landelijk overleg 'Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 19

Programma 3.3 Wat heeft het gekost? VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

Rekening 2019

Begroting 2020 primitief

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer

2.291

2.300

2.666

2.586

80 V

2.2 Parkeren

-

-

-

-

-

2.3 Recreatieve havens

-

-

-

-

-

2.4 Economische havens en waterwegen

2

3

3

3

0N

2.5 Openbaar vervoer Totaal lasten

78

71

71

61

10 V

2.371

2.374

2.740

2.650

90 V

169

144

416

330

86 N

Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

-

-

-

-

-

2.3 Recreatieve havens

-

-

-

-

-

2.4 Economische havens en waterwegen

-

-

-

-

-

29

28

28

21

7N

2.5 Openbaar vervoer Totaal baten

198

172

444

352

93 N

Saldo baten en lasten

2.173 N

2.202 N

2.295 N

2.298 N

3N

Toevoegingen aan reserves

1.023

620

620

657

37 N

Onttrekkingen aan reserves

487

25

193

193

-

Saldo reservemutaties

537 N

595 N

427 N

465 N

37 N

Resultaat programma

2.710 N

2.797 N

2.723 N

2.763 N

40 N

Relevante nota's

Betrokken verbonden partijen

• Mobiliteitsplan Maasdriel 2010-2020

• Regio Rivierenland

• Beleidsplan Openbare Verlichting 2016-2025

• Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

• GVVP Indicatoren Indicator

Periode

Maasdriel

Nederland

Bron

Ziekenhuisopname nav

2015

15

8

VeiligheidNL als aandeel van het totaal aantal ongevallen

verkeersongeval met een

Omschrijving dat leidt tot ziekenhuisopnamen.

motorvoertuig Ziekenhuisopname nav

2015

8

9

VeiligheidNL als aandeel van het totaal aantal ongevallen

vervoersongeval met een fietser

dat leidt tot ziekenhuisopnamen.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 20

Programma

4. Economie

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 21

Programma 4. Economie 4.1 Wat wilden we bereiken?

Ondernemersteam

• Het versterken van de lokale en regionale

Het Ondernemersteam Bommelerwaard, dat in 2019

samenwerking;

van start ging, zorgt vanuit de gezamenlijke expertise

• Het bevorderen en versterken van de lokale economie;

voor een optimale dienstverlening aan de ondernemers van beide gemeenten. Naast een goede dienstverlening

• Het behouden en versterken van de

die niet ophoudt bij de eigen gemeentegrenzen, zorgt

MKBbedrijvigheid;

de bundeling van krachten voor een efficiëntere inzet.

• Het bevorderen van de hoogwaardige en innovatieve bedrijvigheid;

Er is in 2020 gewerkt aan de verdere doorontwikkeling van het Ondernemersteam Bommelerwaard. En er

• Het versterken van een goed ondernemersklimaat;

heeft een evaluatie plaatsgevonden. Op basis daarvan

• Ruimte bieden aan initiatiefnemers om zo meer

wordt het Ondernemersteam Bommelerwaard

banen, een prettig woon- en leefklimaat en

gecontinueerd. Een aantal projecten is gerealiseerd,

economische ontwikkeling te realiseren;

zoals Streekmarketing Bommelerwaard,

• Een omzetstijging van 5% voor de toeristisch/

Bommelerwaards ondernemersontbijt, vaststelling

recreatieve sector tot 2022 met daarin de volgende

Regionaal Programma Werklocaties (RPW)

speerpunten:

Rivierenland en het ZZP-netwerk Bommelerwaard.

• De focus leggen op kansrijke ontwikkelgebieden; • Vitale verblijfsrecreatie;

Bedrijventerreinen

• De Bommelerwaard uitdragen in herkenbare

De laatste kavel op bedrijventerrein Kampen-Noord is in 2020 verkocht. Nieuw bedrijventerrein is nodig om

marketing en informatievoorziening; • Recreatieve & Toeristische samenwerking

aan de behoefte van bedrijven te kunnen voldoen.

opstarten met de Maasgemeenten 's-

Daartoe is het Regionaal Programma Werklocaties

Hertogenbosch, Oss en Heusden;

2020-2025 vastgesteld. Niet enkel door gemeenteraad

• Recreatieve & Toeristische samenwerking

van Maasdriel, maar ook door de andere gemeenten in

intensiveren met Zaltbommel en overige

Regio Rivierenland en door de provincie Gelderland.

Rivierenland gemeenten;

Daarmee is de programmering van de werklocaties op basis van de behoefte in de hele Bommelerwaard

• Doorontwikkelen van Recreatieve en

geborgd. Op termijn krijgt Maasdriel ruimte om te

Toeristische routenetwerken.

voorzien in zowel de lokale als de regionale behoefte.

4.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? Economie algemeen

Daarnaast is gestart met de visievorming voor het

De coronacrisis heeft in 2020 een allesoverheersende

gebied 'de Triangel', bij de Drielseweg en ten oosten

rol gespeeld voor veel ondernemers in de

van De Kampen. De mogelijkheid voor de ontwikkeling

Bommelerwaard. Ook de communicatie met

van nieuw bedrijventerrein is in dit proces opgenomen.

ondernemers werd sterk beïnvloed door de coronamaatregelen. Naast de landelijke en provinciale

Ondernemersloket

regelingen hebben wij ook lokaal maatregelen

Het Ondernemersteam Bommelerwaard zorgt voor

getroffen voor ondernemers.

een optimale dienstverlening aan de ondernemers van

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 22

beide gemeenten. De samenwerking tussen de

heeft drie concrete projecten opgeleverd: toevoegen

accountmanagers van Maasdriel en Zaltbommel

maasbeleving i.s.m. buurgemeenten, realiseren

resulteert in een laagdrempelige en kwalitatief goede

pleisterplaats (tussen Maasdriel en West Maas en

ondernemersdienstverlening. Daarmee worden steeds

Waal) en een natte verbinding tussen de Maas en de

meer ondernemers bereikt. Er wordt samengewerkt om

Waal (grondgebied West Maas en Waal).

de Bommelerwaardse ondernemers digitaal gericht te informeren. Daarnaast is specifiek voor ondernemers

Met de acht regiogemeenten hebben we de start van

door de provincie Gelderland in 2016 het Rode Loper-

vijf versnellingsopgaven voorbereid op het gebied van

beleid opgemaakt, met een uitwerking in 2020. Deze

toerisme (rivierbeleving & recreatieplassen,

werkwijze is opgenomen in het in 2020 vastgestelde

agrotoerisme, gastvrije binnensteden,

afsprakenkader (inclusief RAP). Als gemeente geven

cultuurhistorische landmarks, promotie). We zijn

we hier uitvoering aan, door ondernemers goed te

begonnen met het herijken van het regionaal

begeleiden in hun zoektocht naar een geschikte

economisch ambitiedocument Regio Rivierenland

locatie.

(oplevering 2021). De gemeenteraad heeft kennis genomen van de evaluatie van het ambitiedocument 2016-2020.

Gebiedspromotie Er is veel energie gestoken in marketing en promotie van de Bommelerwaard i.s.m. de ondernemers. Het

Zandmeren

resultaat is streekmarketing platform

Het wandelpad bij de Zandmeren is geopend voor

Beleefbommelerwaard.nl. De

publiek. Het college is een participatietraject gestart

streekmarketingorganisatie Bommelerwaard wordt na

voor het verder uitwerken van de gebiedsvisie van de

Q1 2021 operationeel.

Zandmeren. Deze uitwerking vormt de basis voor de uitvoering, waarvoor de raad bij de begroting 2021

Recreatie & toerisme (vrijetijds)economie

budget beschikbaar heeft gesteld.

In 2020 werden veel initiatieven ontplooid of verder ontwikkeld op het gebied van recreatie en toerisme:

Agrarisch Het jaar 2020 was aanvankelijk gericht op inspiratie en

- De voorbereiding is gestart voor de aanleg van een

innovatie in het Paddenstoelenpact. In maart 2020

Klompenpad in Velddriel (realisatie 2021);

werd de coronacrisis opeens het belangrijkste

- Er is een start gemaakt met een gebiedsvisie

aandachtspunt. De markt viel voor een deel weg met

recreatiegebied Gelre's End (oplevering 2021);

de sluiting van de horeca. Vanuit het Greenport

- Helaas is het evenement ‘rondje-pontje’ wegens de

Gelderland Innovatiefonds en de provincie Gelderland

coronacrisis niet doorgegaan. Hopelijk kan dit in 2021

zijn bedrijven ondersteund. De provincie stelde geld

weer worden opgepakt.

beschikbaar voor telers om met een adviseur te sparren

- Ook wegens de coronacrisis heeft de ontwikkeling van

over de situatie en een plan van aanpak op te stellen

de fietsroute Tempels langs de Maas van ‘s-

om uit deze crisis te komen. Ruim 15 telers hebben hier

Hertogenbosch, dóór de gemeente Maasdriel, naar

gebruik van gemaakt.

West Maas en Waal vertraging opgelopen. Gebiedsvisie Rossum-Dreumel-Alphen De gebiedsvisie Rossum-Dreumel-Alphen werd opgeleverd. Deze wordt in de eerste helft van 2021 met de gemeenteraad gedeeld. Doel is om gebiedsnetwerken op te richten, die met de verdere toeristische ontwikkeling aan de slag gaan. De visie

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 23

Programma 4.3 Wat heeft het gekost? ECONOMIE

Rekening 2019

Begroting 2020 primitief

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling

300

288

304

199

105 V

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

579

1.293

1.298

198

1.099 V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

97

82

82

36

47 V

3.4 Economische promoties

37

35

100

-35

136 V

1.013

1.699

1.784

398

1.387 V

3.1 Economische ontwikkeling

-

-

-

-

-

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

479

1.293

1.298

198

1.099 N

Totaal lasten Baten

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

44

46

46

6

40 N

3.4 Economische promoties

216

333

273

137

136 N

Totaal baten

738

1.672

1.616

342

1.275 N

Saldo baten en lasten

274 N

27 N

168 N

56 N

112 V

Toevoegingen aan reserves

16

-

-

154

154 N

Onttrekkingen aan reserves

212

76

92

34

58 N

Saldo reservemutaties

196 V

76 V

92 V

120 N

212 N

Resultaat programma

78 N

49 V

76 N

176 N

100 N

Relevante nota's

Betrokken verbonden partijen

• Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024

• Regio Rivierenland

• Visie recreatie & toerisme 2018 – 2022

• Recreatieschap Nederrijn, Lek & Waal

• Centrumvisie: samen voor een bloeiend centrum

• Logistieke Hotspot Rivierenland

• Ambitiedocument Regio Rivierenland 2016 – 2020 Indicatoren Indicator

Periode

Maasdriel

Nederland

Bron Omschrijving

Vestigingen

2017

176,1

139,7

LISA Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de

Functiemenging 2017

51,9

52,4

LISA De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen

leeftijd van 15-64 jaar. banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 24

Programma

5. Onderwijs

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 25

Programma 5. Onderwijs 5.1 Wat wilden we bereiken?

aanbesteding van het leerlingenvervoer. Daarnaast

• Uitbreiden waar mogelijk van de samenwerking met

wordt samengewerkt op het gebied van kinderopvang

Zaltbommel op het gebied van onderwijs,

via het Kwaliteitskader en Convenant voor- en

onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer;

vroegschoolse educatie (VVE). Onderzoek naar

• Extra inzet op talentontwikkeling, passend

samenwerking in de vorm van gedeelde formatie

onderwijs en jeugdzorg en taalonderwijs voor

tussen beide gemeenten is eind 2020 stopgezet, omdat

anderstaligen (NT2 onderwijs);

er te weinig meerwaarde wordt verwacht.

• Extra educatief aanbod voor kinderen met een achterstand in de Nederlandse taal;

Bommelerwaardse Educatieve Agenda

• Versterken van de structuur van de voor- en

De Bommelerwaardse Educatieve Agenda is in overleg

vroegschoolse educatie en uitbreiding naar 16-uurs

met Zaltbommel en de schoolbesturen vastgesteld. In

aanbod;

de agenda zijn doelen en ambities vastgesteld voor

• Uitbreiding van de deelname aan het voorschoolse aanbod peuteropvang;

ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen in het onderwijs. In 2020 is er minder aandacht besteed aan

• Inspanning om laaggeletterdheid te verminderen in

de uitwerking van de Bommelerwaardse Educatieve

samenwerking met maatschappelijke partners als

Agenda. In 2021 wordt dit weer opgepakt. Dan worden

onderwijsinstellingen en het bibliotheekwerk.

ook de relaties met de schoolbesturen en -directies in Maasdriel weer verder aangehaald.

5.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderwijshuisvesting

Doorontwikkeling VVE

In 2020 is samen met de gemeente Zaltbommel een

Het aanbod van de voor- en vroegschoolse educatie

begin gemaakt met de voorbereidingen voor de

(VVE) is sinds augustus 2020 uitgebreid naar 16 uur per

actualisatie van het Intergraal Huisvesting Plan

week. Hierdoor is de kwaliteit en de regievoering van

onderwijs (IHP). Hierbij komen alle

de voorschoolse educatie versterkt. Na de

huisvestingsplannen op het terrein van onderwijs in

harmonisatie van de kinderopvang en het

beeld. Ook de plannen voor een mogelijke

peuterspeelzaalwerk in 2019, is in 2020 veel aandacht

gezamenlijke huisvesting in de kern Hedel worden

besteed aan verbetering van de kwaliteit van de

hierin meegenomen. Ten aanzien van duurzaamheid

kinderopvang en de voorschoolse educatie. Ook de

van de schoolgebouwen worden door het Rijk nieuwe

effecten van het aanstellen van de VVE-coördinator

strenge eisen gesteld. Inmiddels is een bureau in de

werden goed merkbaar. In oktober 2020 heeft het

arm genomen en wij verwachten eind 2021 een

college het Kwaliteitskader en het Convenant VVE

geactualiseerd IHP te kunnen aanbieden aan de beide

vastgesteld. Het doel is alle kinderen een goede start

raden.

te geven in groep 3 van het basisonderwijs

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken algemeen

Aanpak laaggeletterdheid

Samenwerking met Zaltbommel vindt nog steeds

Corona had vanzelfsprekend de nodige impact op onze

doorgang op inhoudelijke onderwerpen als het IHP

inzet om laaggeletterdheid te bestrijden. De fysieke

(Integraal Huisvesting Plan onderwijs) en voor de

lessen van het Koning Willem I-college en Stichting

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 26

Kompas stopten vanaf 1 maart 2020. Desondanks zijn er een aantal mooie resultaten geboekt: • De fysieke lessen zijn (zoveel mogelijk) omgezet in online lessen, zodat de deelnemers toch verder konden ontwikkelen. Ook in de jaarlijkse week van Lezen en Schrijven hebben we dit jaar online activiteiten georganiseerd. • Het in 2019 gestarte camouflageaanbod Traject Taal en Gezondheid met de inzet van de Menzis-gelden heeft een vervolg gekregen. Hieraan hebben twee groepen van elk 10 personen aan deelgenomen. • Het Koning Willem I-college heeft een NT1-traject opgestart in samenwerking met Werkzaak, Leerwerktraject en Welzijn Bommelerwaard als toeleider. • Het Koning Willem I-college heeft samen met Stichting Kompas, Stichting Lezen en Schrijven en de GGD webinars georganiseerd voor zorg- en onderwijsprofessionals. • Door de opening van een Taalhuis in Zaltbommel is de samenwerking tussen de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel op het gebied van laaggeletterdheid vergroot. Beide Taalhuizen hebben samen een promotiefilm gemaakt. Ze treden daarmee gezamenlijk in de Bommelerwaard naar buiten.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 27

Programma 5.3 Wat heeft het gekost? ONDERWIJS

Rekening 2019

Begroting 2020 primitief

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs

-

-

-

-

-

735

739

761

730

31 V

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.615

1.922

1.983

2.014

30 N

Totaal lasten

2.350

2.660

2.744

2.744

1V

-

-

-

-

-

131

104

104

131

27 V

1.025

1.096

1.121

1.167

46 V

4.2 Onderwijshuisvesting

Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal baten

1.157

1.200

1.224

1.298

73 V

Saldo baten en lasten

1.193 N

1.461 N

1.520 N

1.446 N

74 V

Toevoegingen aan reserves

-

-

-

22

22 N

Onttrekkingen aan reserves

35

151

60

60

-

Saldo reservemutaties

35 V

151 V

60 V

38 V

22 N

Resultaat programma

1.158 N

1.310 N

1.460 N

1.408 N

52 V

Relevante nota's

• Verordening Peutertoeslag

• IHP 2018/2021

• Beleidsplan Wet kinderopvang en kwaliteitseisen

• Bommelerwaardse Educatieve Agenda

peuterspeelzalen Gemeente Maasdriel

• Harmonisatie kinderopvang • Convenant laaggeletterdheid

Betrokken verbonden partijen

• Verordening Leerlingenvervoer

• GGD Gelderland-Zuid

• Verbeterplan VVE

• Werkzaak

• Leerplichtwet Indicatoren Indicator

Periode

Absoluut verzuim per 1.000 2016

Maasdriel

Nederland

Bron

0,52

1,82

Ingrado Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven

23,0

26,58

Ingrado Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op

leerlingen Relatief verzuim per 1.000

Omschrijving op een school, per 1.000 leerlingen.

2017

leerlingen

een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.

Voortijdige schoolverlaters 2017

1

1,7

DUO

totaal (VO + MBO) %

Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 28

Programma

6. Sport, cultuur en recreatie

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 29

Programma 6. Sport, cultuur en recreatie 6.1 Wat wilden we bereiken?

Door de coronadreiging zijn veel activiteiten voor

• Onderzoek naar de mogelijkheid om

senioren niet doorgegaan. Wel hebben de

subsidieverstrekking aan verenigingen te relateren

buurtsportcoaches tijdens de lockdown activiteiten

aan de bijdrage van verenigingen aan de

georganiseerd waar senioren in verzorgingstehuizen

leefbaarheid van hun kern en aan het gebruik van

vanaf hun balkon of achter het raam aan konden

het aanwezige maatschappelijk vastgoed in de

deelnemen.

kernen; • Onderzoeken of meer openbare sportlocaties, zoals

Verbetering sportaccommodaties

buitenfitness en bewegingstuinen gerealiseerd

Sinds 1 januari 2020 geldt het nieuwe

kunnen worden;

Gebouwenbeheerplan 2020-2029, met het daaraan

• Inzet van buurtsportcoach continueren voor

gekoppelde MeerJarenOnderhoudsProgramma

jongeren, ouderen en mensen met een beperking om

(MJOP). Daarin zijn de wettelijk verplichte

inwoners te stimuleren meer te bewegen in de

duurzaamheidsmaatregelen opgenomen, met een

openbare ruimte;

terugverdientijd van minder dan vijf jaar. Daarnaast

• Jaarlijks het boekje Sjors Sportief en Sjors Creatief

starten we met het verbeteren van de energielabels van

uitbrengen om de toegang tot sport en cultuur voor

ons vastgoed en zijn de mogelijkheden van

ieder kind mogelijk te maken;

zonnepanelen opgenomen. Inmiddels is de verlichting

• Een schone, hele en veilige openbare ruimte waarin

van de sporthal in Rossum en de gymzaal in Velddriel

het aantrekkelijk is om te wonen, te werken en te

vervangen door LED-verlichting. Daarnaast kijken we

recreëren;

naar de mogelijkheid van duurzame verwarming in

• Inwoners (pro)actief betrekken en faciliteren bij

gymzaal De Muggenheuvel.

(burger)initiatieven voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

Deelname aan Gelderland herdenkt / Cultuurnota

6.2 Wat hebben we daarvoor gedaan?

Gelderland Herdenkt

Buurtsportcoach

In 2020 zijn meerdere activiteiten in het kader van 75

In 2020 hebben 403 basisschoolkinderen deelgenomen

jaar vrijheid gerealiseerd. Zo hebben de dorpsraden van

aan de activiteiten van de buurtsportcoaches. Dit is

Rossum en Hurwenen de verhalen van dorpsbewoners

een stijging van 22% t.o.v. 2019. De stijging komt door

die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt

de toename van activiteiten en door promotie. Ook de

gebundeld en uitgegeven in boekvorm. De Historische

naamsbekendheid van Sjors Sportief en Sjors Creatief

Kring Bommelerwaard heeft een speciale '75 jaar

groeit: 51 verenigingen en sportaanbieders namen

vrijheid' editie van hun magazine 'Tussen de Voorn en

daar in 2020 aan deel. Dat is een stijging van 40% t.o.v.

Loevestein' huis-aan-huis verspreid in de

2019. Informatie over Sjors Sportief en Sjors Creatief

Bommelerwaard. Vanwege de coronacrisis hebben veel

is verplaatst naar Bommelerwaardbeweegt.nl. Hier

activiteiten binnen het herdenkingsprogramma echter

vinden inwoners ook andere (sportieve) activiteiten in

niet of in aangepaste vorm plaatsgevonden. De

de Bommelerwaard.

provincie Gelderland heeft de programmaperiode

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 30

daarom verlengd tot eind 2021.

lieveheersbeestjes) toe. De overlast van ratten neemt toe. In de openbare ruimte bestrijden wij ze zelf. Verder leggen wij de

Cultuurnota

verantwoordelijkheid voor de bestrijding zoveel

In april 2020 heeft de gemeenteraad de eerste

mogelijk bij perceeleigenaren, bedrijven en inwoners

cultuurnota van Maasdriel vastgesteld. Vanwege de

neer.

coronamaatregelen konden in 2020 helaas weinig culturele initiatieven worden uitgevoerd. In november

Processierups

2020 startte wel het project 'kunst in de gemeente',

Ook in 2020 was er veel overlast van de

waarbij een werk van een lokale kunstenaar wordt

eikenprocessierups. De processierups bestijden we op

geselecteerd om een jaar lang te worden

een natuurlijke manier. Waar mogelijk bespuiten we

tentoongesteld in het gemeentehuis in Kerkdriel. 18

de bomen preventief met een bacteriepreparaat

Maasdrielse kunstenaars dienden in 2020 werken in

(Xentari). Nabij bebouwing hangen wij kastjes voor

voor dit project.

koolmezen en pimpelmezen op. Deze vogels eten processierupsen.

Kerkenvisie In 2020 hebben we een subsidie van € 50.000

Roekenbeschermingsplan

ontvangen van het Rijk voor het opstellen van een

Het Roekenbeschermingsplan werd vastgesteld door

kerkenvisie. Het doel van de subsidie is om met

de provincie Gelderland. De bescherming van de

kerkeigenaren te inventariseren welke gebouwen een

roekenpopulatie binnen onze gemeentegrenzen

(duurzame) herbestemming kunnen krijgen. Een

verloopt positief. Er zijn er geen (bijzondere) overlast

bureau heeft deze gesprekken gevoerd en vastgelegd

locaties aanwezig. We hebben een aantal

in kerkenpaspoorten. Hiermee is voldaan aan de

gedooglocaties aangewezen waar de roek zich kan

subsidie-eisen. We weten nu van enkele gebouwen dat

vestigen. Dit zijn onder meer de bosjes aan de

op korte termijn nagedacht wordt over herbestemming.

Wordragensestraat in Ammerzoden en de Parallelweg

De kerkeigenaren doen dat zelf, maar de gemeente wil

in Hedel.

hierbij regie voeren. Japanse Duizendknoop

Deelvisie Groen en Bomen

De Japanse duizendknoop is een invasieve exoot die op

De Deelvisie Groen en Bomen werd in november 2019

veel plaatsen voorkomt. We bestrijden ze met heet

vastgesteld en vervangt het verouderde Groen- en

water. Dit blijft lastig, want de wortelstokken gaan

Bomenbeleidsplan. De deelvisie sorteert alvast voor op

meters diep de bodem in. De belangrijkste opgave was

de Omgevingswet en kan in zijn geheel worden

en is om verdere verspreiding te voorkomen. Eind 2020

opgenomen in de gemeentelijke Omgevingsvisie. Om

vroegen wij bij de provincie Gelderland een subsidie

de ambities en doelstellingen uit de deelvisie in de

aan voor het opstellen van een gebiedsplan met

praktijk te brengen, zijn we in 2020 gestart met het

maatregelen tegen dergelijke invasieve exoten.

voorbereiden van een praktisch omgevingsprogramma. Het omgevingsprogramma wordt in het tweede

Algen in zwemwater

kwartaal van 2021 verder uitgewerkt.

Een lange droge periode leidt tot sporen van wieren en draadvormige algen op het oppervlak. Veelgebruikte

Ziekte- en plaagbestrijding

woorden daarvoor zijn 'flab' en 'drijfalg'. In

Het bestrijden van plagen en ziektes is een belangrijk

recreatiegebied de Zandmeren en bij strandbad Well

aandachtspunt, dat per probleem wordt aangepakt.

houden wij tijdens het zwemseizoen, de aanwezigheid

Voor blad- en schildluizen in lindes en esdoorn passen

van flab goed in de gaten. Flab en kroos kunnen snel

wij een biologisch bestrijdingsmiddel (m.b.v.

groeien in ondiep warm water. In het begin van de

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 31

zomer van 2020 was er nauwelijks sprake van flab op beide zwemlocaties. Daarna sloeg het om. Beide locaties werden plots overspoeld met flab. Het verwijderen daarvan was nodig om veilig te kunnen zwemmen. We hebben de flab in de zomer en nazomer meerdere malen verwijderd.

Onderhoud trekveer Veel wandelaars maakten in 2020 gebruik van het in 2019 in gebruik genomen trekveer, 'het Zandpontje'. De steigers en het pontje bij de Zandmeren liepen in 2020 echter meerdere keren schade op. Door harde wind en hoge golven verschoven de steigers. Ze konden daarna wel weer teruggelegd worden. Het trekveer heeft schade opgelopen aan de leuning en de rand. Deze schade belemmert de functie niet, maar wordt begin 2021 wel gerepareerd. De verzekering heeft hiervoor een vergoeding uitgekeerd.

Burgerinitiatieven Als inwoners, verenigingen of stichtingen ideeën hebben over de openbare ruimte, kunnen zij zich melden bij de gemeente. De gemeente gaat daarover altijd in gesprek. De gemeente draagt bij met denkkracht, materialen of financiën. Voor initiatieven in de openbare ruimte kan men de Goed idee, doe er iets mee subsidie aanvragen. De gemeente krijgt ook vragen over het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Wanneer men vraagt of het beheer en onderhoud op een andere manier kan, vraagt de gemeente ook hoe zij zelf kunnen bijdragen. Individuele inwoners wagen zich daar nog niet zo vaak aan. Dorpsraden daarentegen, staan daar wel steeds vaker voor open. Zo kregen dorpsraden bijvoorbeeld kruiden en bloemenzaad om stukken groen in te zaaien. Zij houden dit deels ook zelf bij. Ook kregen dorpsraden in 2020 geld via de Goed idee doe er iets mee subsidie. Daarmee zijn verschillende ideeën gerealiseerd, waarvan beheer en onderhoud ook veelal wordt uitgevoerd door de dorpsraden en eventuele vrijwilligers.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 32

Programma 6.3 Wat heeft het gekost? SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Rekening 2019

Begroting 2020 primitief

Begroting 2020 na wijziging

Rekening 2020

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

Lasten 5.1 Sportbeleid en activering

232

260

303

298

5V

1.166

1.151

1.200

1.124

77 V

5.3 Cultuur

131

185

364

192

172 V

5.4 Musea

6

13

13

2

12 V

5.2 Sportaccommodaties

5.5 Cultureel erfgoed

49

39

41

40

1V

5.6 Media

444

461

461

457

4V

5.7 Openbaar groen en recreatie

1.589

1.407

1.740

1.729

11 V

Totaal lasten

3.617

3.516

4.123

3.841

282 V

5.1 Sportbeleid en activering

43

38

58

91

33 V

5.2 Sportaccommodaties

279

285

283

267

17 N

-

-

18

18

-

Baten

5.3 Cultuur 5.4 Musea

-

-

-

-

-

5.5 Cultureel erfgoed

8

9

9

6

4N

5.6 Media

-

-

-

-

-

226

200

197

209

11 V

5.7 Openbaar groen en recreatie Totaal baten

555

532

566

590

23 V

3.062 N

2.984 N

3.557 N

3.251 N

305 V

Toevoegingen aan reserves

148

82

82

285

204 N

Onttrekkingen aan reserves

458

1.118

259

259

-

Saldo baten en lasten

Saldo reservemutaties

310 V

1.036 V

177 V

26 N

204 N

Resultaat programma

2.752 N

1.948 N

3.380 N

3.278 N

102 V

Relevante nota's

• Beheerplan Sportvelden

• Cultuurprogramma provincie Gelderland

• Gezondheidsbeleid 2018 - 2021

• Inventarisatie speelplekken en speeltoestellen

• Speelruimteplan 2008-2017

gemeente Maasdriel 2018

• Gebouwenbeheerplan 2015-2024

• Algemene Subsidieverordening

• Maatschappelijk vastgoedbeleid 2016

• Subsidieregeling Goed idee, doe er iets mee • Subsidieregeling Volksfeesten en EHBO

Betrokken verbonden partijen

• Subsidieregeling Dorpsraden en Musea

• Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal.

• Groenbeleidsplan 2012-2016

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 33

Indicatoren Indicator

Periode

Niet-sporters 2016

Maasdriel

Nederland

Bron

Omschrijving

53,4

48,7

RIVM Het percentage inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 34

Programma

7. Sociaal domein

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 08-07-2021

Jaarstukken 2020 - 35

Programma 7. Sociaal domein 7.1 Wat wilden we bereiken?

In nauwe samenwerking met de

• Een goede bereikbaarheid van het gebiedsteam;

mantelzorgconsulenten van Welzijn Bommelerwaard

• Nieuwe collectieve voorzieningen waarbij we een

is een uitvoeringsprogramma voor 2021 tot stand

beroep doen op inwoners en verenigingen;

gekomen. Daarin ligt de focus op de V van Vinden.

• Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers op niveau houden;

Enerzijds gaat het om het vinden van de mantelzorgers in de Bommelerwaard, anderzijds gaat het erom dat die

• Investeren in professioneel jongerenwerk;

mantelzorgers de ondersteuning makkelijk kunnen

• Voortzetting minimabeleid. Met name aandacht

vinden.

voor kinderen; • Voortzetting Brede Beweging Bommelerwaard,

Jongerenwerk

gericht op kennisuitwisseling en het leggen van

Het jongerenwerk heeft in 2020 geïnvesteerd in meer

verbindingen tussen verschillende (vrijwilligers)

activiteiten binnen alle kernen. Hierin heeft het

organisaties;

jongerenwerk zich ontwikkeld van enkel

• Verder uitbouwen Vroeg erop af.

straathoekwerk (inzet op overlastgevende hangjeugd) naar een breder aanbod voor alle jeugd in Maasdriel.

7.2 Wat hebben we daarvoor gedaan?

Een voorbeeld zijn de open inloopactiviteiten. Tijdens

Ruimte voor initiatieven van inwoners

de inloop maken de jongerenwerkers een praatje met

Een ruime meerderheid van de initiatieven van

de jongeren om waar nodig ondersteuning te bieden.

inwoners speelt zich af in het sociale domein, de

In samenwerking met de buurtsportcoaches heeft het

overige initiatieven betreffen het fysieke domein. De

jongerenwerk grotere sportactiviteiten opgezet. Het

bekendheid van de structurele subsidieregeling 'Goed

jongerwerk is gestart met het aanbieden van

idee, doe er iets mee!' (GIDI) is goed ingebed in de

inidividuele hulptrajecten aan jeugd, volgens de

Maasdrielse samenleving. Maar vanwege de

methodiek van het 'toekomstgericht werken'. De

coronacrisis zijn er weinig initiatieven bij de gemeente

'toekomstcoach' begeleidt jongeren die dreigen vast te

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10320558/3