Jaarstukken 2020 8-7-2021 - nieuwe versie
Tekst van het document
deelnemende huisartspraktijken en met name de
professional spreken voor jeugdhulp, Wmo of
patiënten zijn meer bekend met deze vorm van
hulpmiddelen.
hulpverlening. Het aantal hulpverleningstrajecten door de POH GGZ-Jeugd is ten opzichte van 2019 gelijk
Terugdringen wachtlijsten Jeugdzorg
gebleven (gemiddeld per praktijk 27 trajecten). Er zijn
In het afgelopen jaar zijn de wachtlijsten Jeugd bij de
twee impulsklassen georganiseerd voor kinderen die
zorgaanbieders, Veilig Thuis en het gebiedsteam niet
tijdelijk extra worden geholpen met hun gedrag.
verminderd. Er was geen stijging van het aantal
Hieraan hebben zeven kinderen en hun ouders deel
aanmeldingen te zien, maar wel dat Veilig Thuis eerder
genomen.
afschaalt naar de lokale wijkteams. De hulpvragen die worden terugverwezen moeten met spoed opgepakt
Veranderopgave inburgering
worden door het gebiedsteam. Hierdoor duurt het
Het huidige inburgeringsstelsel blijkt niet effectief.
langer voordat de wachtlijst van het gebiedsteam
Het Rijk heeft daarom aangekondigd een nieuwe Wet
terugloopt. De druk op Jeugdzorg is erg hoog en
inburgering in te voeren. De beoogde ingangsdatum is
daarmee ook de druk op de budgetten binnen Jeugd.
nu 1 januari 2022. De stelselwijziging brengt de
Dit is een landelijk probleem dat ook in Maasdriel van
gemeente (terug) in de hoofdrol. Voor de uitvoering van
toepassing is. Bovendien blijven de wachtlijsten bij
de nieuwe taken is schaalgrootte nodig. Om die reden
zorgaanbieders onverminderd hoog. De raad heeft
hebben de colleges van de regio Rivierenland besloten
middels een amendement middelen beschikbaar
om de nieuwe wet regionaal in te richten. In 2020 zijn
gesteld. Daarmee worden onder andere kwetsbare
we gestart met de implementatiefase van de nieuwe
jongeren en hun ouders, die nu op de wachtlijsten
wet.
staan, ondersteund.
Bereikbaarheid en bekendheid gebiedsteam
Inclusieve dagactiviteiten
In 2019 werd een doelmatigheids- en
Tot aan de lockdown (maart 2020) heeft Welzijn
doeltreffendheidsonderzoek (213a-onderzoek)
Bommelerwaard 2x per week een laagdrempelig
uitgevoerd binnen het sociaal domein. Naar aanleiding
inloopmoment georganiseerd in ontmoetingscentrum
daarvan worden de bereikbaarheid en bekendheid van
Gelre’s End te Hedel. Daarbij werd samengewerkt met
het gebiedsteam in een breder kader getrokken. Dat is
verschillende organisaties, jongerenwerkers,
vastgelegd in een plan van aanpak voor het sociaal
thuiszorgmedewerkers en inwoners. Tijdens de
domein, dat in oktober 2020 door de raad werd
lockdown werd contact gehouden met een kleine, vaste
vastgesteld. Outreachend werken is een belangrijk
groep bezoekers. Via een WhatsApp-groep
onderdeel van het nieuwe plan, net als de wens om
ondersteunden deze mensen elkaar. Met de kerstdagen
meer zichtbaar en laagdrempelig te zijn door vanuit
is gezorgd dat niemand die dat niet wilde, alleen was.
twee locaties te gaan werken. Centraal staat de wens om inwoners zo vroeg mogelijk te ondersteunen met
In 2020 is het plan van aanpak sociaal domein
informatie, advies, verwijzingen naar trainingen en
vastgesteld door de raad. Daarin wordt het belang van
gespreksgroepen en met afspraken voor
de ontwikkeling van preventieve voorzieningen
keukentafelgesprekken.
Jaarstukken 2020 - 37
benadrukt. Daar wordt ook een koppeling gemaakt met
meerjarige afspraken ten aanzien van prijs, kwaliteit,
de locaties en de sociale kaart.
service en duurzaamheid.
Eigen bijdrage Wmo
Budgetcoaching en budgetbeheer
Sinds 2019 is er een vaste eigen bijdrage voor
Sinds mei 2019 wordt in de Bommelerwaard
maatwerkvoorzieningen in het kader van de Wmo. Deze
budgetcoaching aangeboden. Hierbij wordt ingezet op
is per 1 januari 2020 vastgesteld op € 19 per maand,
het coachen en begeleiden van mensen om hun
ongeacht de hoeveelheid zorg per huishouden. Sinds
financiën weer op orde te krijgen. In januari 2020 zou
2020 geldt dit ook voor algemene voorzieningen.
ook budgetbeheer starten. Door enkele personele
De uitgaven voor huishoudelijke hulp waren in 2020
wijzigingen is dit vertraagd. De financiële
ongeveer 10% hoger dan geraamd. Deze stijging wordt
ondersteuning door budgetbeheerders komt begin
veroorzaakt door de aanzuigende werking van het
2021 beschikbaar voor inwoners van de
abonnementstarief. Door dit vaste abonnementstarief
Bommelerwaard.
zijn de uitgaven aan huishoudelijk hulp nauwelijks beïnvloedbaar door de gemeente.
In december 2020 stelden de gemeenteraden van Maasdriel en Zaltbommel het gezamenlijk
Woningaanpassingen
Minimabeleid 2021 vast. Dat heeft geleid tot indexering
De uitgaven voor woningaanpassingen zijn in 2020
van de verordening maatschappelijke participatie.
hoger dan geraamd, door enkele grote verbouwingen en door de verstrekking van een groot aantal trapliften.
Vanwege de coronamaatregelen zijn er in 2020 geen
Samen met de woningcorporaties wordt gewerkt aan
bijeenkomsten in het kader van de Brede Beweging
herziening van het Wmo-convenant. In dit convenant
georganiseerd. Dit is een netwerk van uiteenlopende
staan afspraken over het toewijzen van woningen die
organisaties, die betrokken zijn bij het voorkomen en
aangepast moeten worden, wie de aanpassingen moet
aanpakken van leven in armoede. Binnen dit platform
doen en wat er gebeurt met de woningen als ze weer
komen activiteiten en initiatieven, die gericht zijn om
beschikbaar komen. Op jaarbasis is het aantal
armoede te herkennen, te verlichten, op te lossen of te
woningaanpassingen relatief beperkt. De kosten van
voorkomen, bij elkaar. In 2021 onderzoeken we of het
dergelijke aanpassingen kunnen echter oplopen tot
zinvol is om een digitale bijeenkomst te organiseren.
€ 100.000.
Netwerken staat centraal bij deze bijeenkomsten en dat is moeilijk om voor elkaar te krijgen op een digitale
Voor het verstrekken van trapliften had de gemeente
manier.
Maasdriel in de afgelopen jaren geen contractafspraken met één of meer aanbieders. Het
In 2020 heeft de gemeente Maasdriel het bestaande
verstrekken van trapliften was (als gevolg daarvan)
Vroeg Eropaf uitgebreid met meer signaalpartners.
duur en arbeidsintensief. In 2020 is het regionale
Naast de woningcorporaties zijn dat nu onder meer ook
contract voor levering en onderhoud van trapliften
zorgverzekeraars en Vitens. Dankzij deze extra
opnieuw aanbesteed. De gemeenten in de
signaalpartners is de kans groter dat de gemeente snel
Bommelerwaard zijn toegetreden tot het contract. Dat
een signaal krijgt, als inwoners met financiële
heeft voor Maasdriel geresulteerd in gunstige
problemen zitten.
Jaarstukken 2020 - 38
Programma 7.3 Wat heeft het gekost? SOCIAAL DOMEIN
Rekening 2019
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Saldo t.o.v. begroting na wijziging
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
778
863
1.602
977
625 V
6.2 Wijkteams
56
94
125
72
53 V
6.3 Inkomensregelingen
4.753
5.258
10.955
7.273
3.682 V
6.4 Begeleide participatie
1.975
2.087
1.831
2.246
414 N
6.5 Arbeidsparticipatie
Lasten
1.252
1.287
1.526
1.328
198 V
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
878
637
862
1.014
151 N
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
4.365
3.943
3.960
4.170
210 N
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
2.999
3.419
3.422
3.665
243 N
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
48
65
65
59
6V
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
2.023
1.704
2.043
2.161
118 N
Totaal lasten
19.129
19.357
26.392
22.965
3.428 V
16
44
44
31
13 N
-
-
-
-
-
6.3 Inkomensregelingen
4.749
4.744
11.147
7.749
3.398 N
6.4 Begeleide participatie
-64
-
-
229
229 V
6.5 Arbeidsparticipatie
55
57
57
62
5V
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
30
3
3
73
70 V
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
158
190
190
174
16 N
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
21
-
-
-
-
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
48
49
49
141
92 V
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
-
-
-
-
-
5.012
5.086
11.489
8.458
3.031 N
14.116 N
14.272 N
14.903 N
14.507 N
398 V
Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams
Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves
3.548
-
-
891
891 N
Onttrekkingen aan reserves
4.769
10
1.733
2.357
625 V
Saldo reservemutaties
1.221 V
10 V
1.733 V
1.466 V
268 N
Resultaat programma
12.895 N
14.261 N
13.170 N
13.041 N
129 V
Het verschil tussen de primitieve begroting en de
Relevante nota's
begroting na wijziging wordt voornamelijk verklaard
• Beleidsnota Wmo en Jeugd gemeente Maasdriel
door de TOZO-regeling. Maasdriel ontvangt daarvoor
2018-2021
€ 6,1 miljoen vanuit het Rijk en betaalt deze door aan
• Verordening Wmo 2018
Werkzaak Rivierenland.
• Verordening Jeugd 2018
Jaarstukken 2020 - 39
• Nota Minimabeleid Bommelerwaard 2018 - 2022
• Verordening individuele inkomenstoeslag
• Nota Schuldhulpverlening ommelerwaard 2018 2021
Maasdriel 2018 • Beleidsregels integrale schuldhulpverlening
• Gebouwenbeheerplan 2015-2024
Bommelerwaard 2018
• Maatschappelijk vastgoedbeleid 2016
• Verordening Tegenprestatie Participatiewet
• Beleidsregels bijzondere bijstand
Maasdriel 2018
• Verordening Participatieraad Maasdriel
• Beleidsregels terugvordering en verhaal 2015
• Verordening Cliëntenraad Maasdriel • Beleidsplan Integrale Schuldhulpverlening
Betrokken verbonden partijen
• Verordening maatschappelijke participatie
• Werkzaak Rivierenland
Maasdriel 2018 Indicatoren Indicator
Periode
Maasdriel
Nederland
Bron
Banen
2017
665,8
758,2
LISA
Omschrijving Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
% kinderen in
2015
2,15
6,58
uitkeringsgezin
Verwey
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin
Jonker
leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Instituut Netto arbeidsparticipatie
2017
68,8
66,7
CBS
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.
% werkloze jongeren
2015
1,07
1,52
Verwey
Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar).
Jonker Instituut Bijstandsuitkeringen
2017
17,2
41,1
CBS
Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 1.000 inwoners van 18 jaar en ouder.
Aantal re-
2017
11,4
29
CBS
2017
7,7
9,7
CBS
integratievoorzieningen Jongeren met jeugdhulp
Het aantal lopende reïntegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
Jongeren met
2017
0,3
0,4
CBS
jeugdreclassering
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar).
Jongeren met
2017
0,7
1
CBS
jeugdbescherming
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
2017
nb
57
CBS
Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten.
Jaarstukken 2020 - 40
Programma
8. Volksgezondheid en milieu
Jaarstukken 2020 - 41
Programma 8. Volksgezondheid en milieu 8.1 Wat wilden we bereiken?
keten. Partners weten elkaar steeds beter te vinden,
• Uitwerking gezondheidsbeleid met accent op
wat bijdraagt aan een goede samenwerking.
terugdringen alcohol- en middelengebruik en stimuleren van beweging;
Ook positief verliep de samenwerking tussen de
• In beeld brengen van de benodigde maatregelen om
gemeente en de huisartsen, toen het ging om het
in te spelen op de klimaatverandering en daarmee
beschikbaar stellen van ruimten om conform de
invulling geven aan de landelijke afspraken over
coronamaatregelen de griepprik toe te dienen.
het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van Nederland; • Minder CO2 uitstoten en meer grondstoffen
Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is een
hergebruiken door het verlagen van het huidige
gemeenschappelijk programma van Rijk, provincies,
gemiddelde van 127 kg restafval per persoon naar
waterschappen en gemeenten om Nederland
75 kg restafval in 2020.
klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. In 2020 hebben we binnen de Werkregio Klimaat Adaptief
8.2 Wat hebben we daarvoor gedaan?
Rivierenland (KAR) gewerkt aan een Regionale
Uitvoeringsplan positieve gezondheid
Adaptatie Strategie (RAS) voor de regio Rivierenland.
In 2020 is het uitvoeringsplan gezondheid vastgesteld.
Deze werd voor de zomer van 2020 in concept gedeeld
Hierin ligt de focus op het stimuleren van beweging en
met de raad. Rond de zomer van 2021 ontvangt u de
het tegengaan van middelengebruik. Diverse
definitieve versie van de RAS, inclusief de
ketenpartners waaronder de buurtsportcoaches,
samenwerkings- en investeringsagenda.
IrisZorg, de GGD en het jongerenwerk werken aan de uitvoering van dit plan en zoeken elkaar daarbij ook op.
In oktober 2020 vond een raadsinformatieavond plaats
Vanwege de coronapandemie heeft een aantal
over wat klimaatadaptatie is, de noodzaak ervan, en
geplande activiteiten geen doorgang kunnen vinden.
over het regionale proces van de werkregio. Hierbij
Maar er zijn ook mooie andere initiatieven ontstaan,
gaven wij ook aan dat we lokaal aan de slag gaan met
die aansluiten bij de speerpunten uit het
klimaatadaptatie. In het laatste kwartaal van 2020
uitvoeringsplan. Zo vond er op afstand beweegbingo
startten wij met het lokale klimaatadaptatie traject,
plaats en zijn digitale ouderavonden over
door het maken van een plan van aanpak voor
alcoholgebruik georganiseerd.
klimaatadaptatie in onze gemeente.
In 2020 is ook de Bommelerwaardse werkwijze voor
Begraafplaatsenbeheer
personen met verward gedrag vastgesteld. We hebben
In juni 2020 stelde de raad budget beschikbaar voor
de eerste ervaringen opgedaan met de nieuwe Wet
de begraafplaatsen in Heerewaarden, Hurwenen en
verplichte geestelijke gezondheidzorg (Wvggz). Het
Rossum (HC de Jonghweg). Daarmee kunnen nu alle
Centrum voor Trajecten en Bemoeizorg (CvTB) en
vijf de gemeentelijke begraafplaatsen in Maasdriel
Farent voeren deze taken voor ons uit. Er zijn goede
worden opgeknapt.
samenwerkingsafspraken gemaakt voor de komende jaren. Samen werken wij aan het versterken van de
Jaarstukken 2020 - 42
Urnen in Heerewaarden en Hedel
dat het aanbod restafval in 2020 op 75 kg zou uitkomen.
Na overleg met bewoners, de dorpsraad en de raad werd
Dat was ook de doelstelling van de regiogemeenten.
voor het baarhuisje in Heerewaarden een urnenmuur
De 75 kg werd niet behaald, maar het is onze inwoners
ontworpen en besteld. In de zomer van 2020 ging bij
in 2020 wederom gelukt om de hoeveelheid restafval
de Omgevingsdienst Rivierenland de procedure van
te reduceren. Het aanbod daalde van gemiddeld 100 kg
start voor de aanleg van de urnentuin in Hedel. Daarbij
per inwoner in 2019 naar gemiddeld 82 kg in 2020,
blijkt echter sprake te zijn van afwijking van het
een daling van 18%. De verwachting is dat de regionale
bestemmingsplan. De procedure loopt daarom in 2021
doelstelling van 75 kg in 2021 wel wordt bereikt. De
verder.
landelijke doelstelling van 100 kg restafval per inwoner is al in 2019 bereikt.
Bordjes bij de graven In 2020 begon de zoektocht naar rechthebbenden op de begraafplaatsen in Hedel en Rossum (Burg. van Randwijckstraat). Bij graven waarvan geen rechthebbenden bekend zijn werden bordjes geplaatst. Deze blijven volgens wettelijke regels een jaar staan. De ruimte op de begraafplaats in Hedel is beperkt. Om vrije grafruimte te creëren is daar begonnen met het ruimen van graven. Het gaat dan om algemene graven of graven waarbij afstand gedaan is van het grafrecht. In Hedel werden ook de paden verbeterd. Groen en biodiversiteit Op de begraafplaatsen in Rossum was veel aandacht voor groen en biodiversiteit. Aan de Burg. van Randwijckstraat werd in overleg met een werkgroep van bewoners nieuw groen aangeplant. Om de biodiversiteit te bevorderen wordt een meer natuurlijke manier van onderhoud toegepast. De achterkant van de begraafplaats aan de HC de Jonghweg is ingezaaid met een kruidenmengsel. De begraafplaatsen aan de HC de Jonghweg en in Hurwenen worden de komende jaren opgeknapt.
Circulariteit; daling aanbod restafval Samen met inwoners en gemeenten zijn wederom grote stappen gezet in het tegengaan van verspilling van kostbare grondstoffen en het werken aan een schoon Rivierenland. Maar de coronacrisis was duidelijk van invloed op de behaalde scheidingsresultaten. Er is over 2020 een duidelijke stijging van aangeboden afval en grondstoffen waarneembaar. Minder inzet op handhaving op de afvalstoffenverordening (ASV) heeft ook geleid tot een toename van de vervuiling. Voordat er sprake was van de coronacrisis, was de verwachting
Jaarstukken 2020 - 43
Programma 8.3 Wat heeft het gekost? VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU
Rekening 2019
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Saldo t.o.v. begroting na wijziging
7.1 Volksgezondheid
1.274
1.522
1.424
1.412
12 V
7.2 Riolering
2.259
2.096
2.186
2.561
375 N
7.3 Afval
1.856
2.009
2.019
2.256
237 N
892
856
1.063
871
192 V
Lasten
7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten
131
102
193
110
83 V
6.412
6.586
6.886
7.211
325 N
Baten 7.1 Volksgezondheid
-
-
-
1
1V
7.2 Riolering
3.019
2.862
2.975
3.192
217 V
7.3 Afval
2.010
2.171
2.171
2.292
122 V
7.4 Milieubeheer
18
6
44
85
42 V
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
49
63
63
64
0V
Totaal baten
5.096
5.102
5.252
5.634
382 V
Saldo baten en lasten
1.315 N
1.484 N
1.634 N
1.577 N
58 V
Toevoegingen aan reserves
5
-
-
311
311 N
Onttrekkingen aan reserves
-
30
123
123
-
Saldo reservemutaties Resultaat
5N
30 V
123 V
187 N
311 N
1.320 N
1.454 N
1.510 N
1.764 N
254 N
Relevante nota's
• Stadsgewest ’s-Hertogenbosch (1998)
• Nota gezondheidsbeleid gemeente Maasdriel
• Regio Rivierenland
2018-2022
• Avri
• Water- en rioleringsplan 2017-2021
• Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
Betrokken verbonden partijen • GGD Gelderland-Zuid Indicatoren Indicator
Periode
Maasdriel
Nederland
Bron Omschrijving
Fijn huishoudelijk
2016
127
189
CBS
2016
3
12,6
RWS Percentage van hernieuwbare elektriciteit t.o.v. totaal
De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar (kg)
restafval Hernieuwbare elektriciteit
opgewekte elektriciteit. Hernieuwbare elektriciteit wordt opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Jaarstukken 2020 - 44
Programma
9. Volkshuisvesting/ ruimtelijke ordening
Jaarstukken 2020 - 45
Programma 9. Volkshuisvesting/ ruimtelijke ordening 9.1 Wat wilden we bereiken?
raadsbijeenkomst belegd over de Omgevingsvisie.
• Implementatie van de nieuwe Omgevingswet door
Tijdens een informele werkbijeenkomst konden de
het uitvoeren van het Programmaplan Invoering
raadsleden oefenen met de mogelijke uitwerking van
Omgevingswet;
de Omgevingsvisie. In 2021 bereiden we ons verder
• Een prettig woon- en leefklimaat zoals beschreven
voor op de invoering van de Omgevingswet.
in de Woonvisie Bommelerwaard 2016-2020; • Een passende woning voor iedereen;
Ruimtelijke kwaliteit
• Vergunning(status)houders conform de
In 2020 bereidden we voor de kernen Ammerzoden,
taakstelling huisvesten; • Regionale afspraken voor maatregelen in het kader van hoogwaterveiligheid; • Duurzaamheid bevorderen bij de gemeentelijke organisatie en bij de bevolking; • Het tijdig (uiterlijk in 2021) gereed hebben van
Hedel en Kerkdriel (integrale) kernenvisies voor. De kernenvisies zorgen ervoor dat toekomstige ontwikkelingen in lijn zijn met de gewenste kwaliteit van de natuurlijke, bebouwde, maatschappelijke, sociale en economische leefomgeving. In 2021 werken we verder aan de kernenvisies.
een warmteplan; • Verduurzaming van de woningvoorraad met als
Basiskaart Grootschalige Topografie
einddoel alle woningen energieneutraal in 2050;
In 2017 en 2018 hebben we de Basiskaart
• Verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed in gemeentelijk eigendom; • Verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed, niet zijnde gemeentelijk eigendom; • Stimuleren van de opwek van hernieuwbare energie (kleinschalig en grootschalig).
Grootschalige Topografie (BGT) opgebouwd. In 2020 werd deze bijvoorbeeld verplicht gebruikt voor de aanstaande Omgevingswet. We houden de BGT actueel door middel van inmetingen na projecten, door mutatiesignaleringen op basis van een luchtfotovergelijking en door het verwerken van meldingen van anderen. In de toekomst wordt gewerkt
9.2 Wat hebben we daarvoor gedaan?
aan een samenhangende objectenregistratie, waarin
Invoering Omgevingswet
BAG, BGT en WOZ verwerkt kunnen worden. Als eerste
In 2019 is samen met Zaltbommel een begin gemaakt
stap in dat proces werken we aan het uniformeren van
met de uitvoering van het Programmaplan
de objecten.
Omgevingswet. In 2020 stelde de minister de ingangsdatum van de Omgevingswet echter met een
Breedband Internet
jaar uit. De wet lijkt nu in te gaan op 1 juli 2022. Het
De gemeenschappelijke regeling
afgelopen jaar is verder gewerkt aan het
Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk
implementeren van de wet. De gemeenteraad werd
Rivierenland (UBR) is op 6 januari 2020 opgericht. De
uitgebreid over de voortgang van de implementatie
aanleg van het nieuwe breedbandnetwerk staat
geïnformeerd met de halfjaarlijkse Monitor
gepland voor 2020 en 2021. Daarmee worden ongeveer
Omgevingswet. Ook werd gezamenlijke
8.800 adressen in de buitengebieden (de 'witte
Jaarstukken 2020 - 46
adressen') van de deelnemende gemeenten de
Woningbehoefte
komende twee jaar voorzien van een
Medio 2020 zijn we gestart met een nieuwe woonvisie
glasvezelaansluiting. Daarvan liggen er 753 binnen
Bommelerwaard 2021-2025. De woonvisie is de basis
ons grondgebied. Het aantal adressen dat zich
voor de prestatieafspraken met de corporaties, vormt
aanmeldt voor deelname is gestegen tot 74% in
de verbinding met andere beleidsthema's en is een
december 2020. Dat was mede te danken aan deur-tot-
praktisch beleidskader voor initiatiefnemers van
deur acties. De aanlegwerkzaamheden in Maasdriel
woningbouwprojecten. Aan de hand van een
gingen in juni 2020 van start en lopen door tot na de
startnotitie hebben de gemeenteraden hun
zomervakantie van 2021. De eerste woningen zullen
aandachtspunten meegegeven. Onder meer op basis
naar verwachting in april of mei 2021 worden
van het woningbehoefteonderzoek Bommelerwaard
aangesloten. De vergunningen voor de aanleg van het
2018 hebben we een houtskoolschets van de
glasvezelnetwerk zorgen voor substantieel hogere
woningmarktsituatie. Dit was de onderlegger voor het
legesinkomsten. Daartegenover staan ook hogere
gesprek met een groot aantal woonpartners. De
kosten van voorbereiding, toezicht en
woonvisie Bommelerwaard 2021-2025 krijgt in 2021
gegevensverwerking.
verder vorm. Medio 2021 wordt deze ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraden van Maasdriel en
Omgevingsdienst Rivierenland
Zaltbommel.
In de eerste vier maanden van 2020 bleek er een veel groter beroep te worden gedaan op de diensten van
Woonvisie en prestatieafspraken
de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) dan vooraf
Eind 2019 zijn de prestatieafspraken Bommelerwaard
begroot (+133%). Begin juni heeft het college
2020 ondertekend door woningcorporaties,
maatregelen genomen om het teveel aan uren in de
huurdersorganisaties en de gemeenten Zaltbommel en
tweede helft van 2020 terug te dringen. Deze
Maasdriel. Die afspraken vormen de basis voor beleid
maatregelen hadden effect. Over geheel 2020 heeft
en uitvoering op het gebied van sociale huurwoningen.
de ODR 114% van de vooraf begrote uren geleverd.
Medio 2020 hebben we gezamenlijk de
Omdat een groot deel van deze extra uren geleverd is
nieuwbouwopgave voor de corporaties tot circa 2030
voor vergunningverlening (27%), vallen de
bepaald. Deze opgave bestaat uit een vervangings- en
legesinkomsten ook hoger uit. Andere producten waar
een uitbreidingsopgave. De prestatieafspraken voor
veel meer uren voor zijn geleverd zijn huisvesting
2021 zijn nog gebaseerd op de Woonvisie
arbeidsmigranten en het 'geitendossier' (+200%).
Bommelerwaard 2016-2020. In september 2020 werd een startnotitie voor de nieuwe Woonvisie
Privatisering bouwtoezicht
gepresenteerd. Die zal de basis vormen voor nieuwe
De Wet kwaliteitsborging (Wkb) is uitgesteld en zal
meerjaren-prestatieafspraken.
tegelijkertijd met de Omgevingswet op 1 januari 2022 van kracht worden. De ODR voert in Regio Rivierenland
Wonen en zorg
pilot projecten uit om ervaring op te doen met de Wkb
De in 2019 vastgestelde woonzorgvisie omschrijft wat
en meer inzicht te krijgen in urenbesteding en
er nodig is om mensen langer zelfstandig thuis te laten
legesinkomsten. We verwachten dat de Wkb negatieve
wonen. Aan de woonzorgvisie is een
financiële effecten heeft voor de gemeenten. Dit omdat
uitvoeringsprogramma voor vier jaar gekoppeld, dat
de urenbesteding van de ODR naar verwachting gelijk
jaarlijks wordt ingevuld. In 2020 is dat voor het eerst
blijft, maar de diensten verschuiven van
gedaan. In januari ging het eerste project van start:
vergunningverlening naar toezicht en handhaving.
het verbeteren van het ketenoverleg. Dit is een overleg
Daarmee dalen de inkomsten uit leges.
waarin oplossingen worden gezocht voor mensen die complexe problemen hebben, meestal op de terreinen wonen, zorg en veiligheid. Bijna alle overige projecten
Jaarstukken 2020 - 47
van de uitvoeringsagenda zijn stilgevallen, omdat de
coronacrisis herzien. Bijeenkomsten en
trekkers werden ingezet op coronagerelateerde
ontwerpateliers zijn vervangen door ansichtkaarten,
werkzaamheden. Voor 2021 is een nieuwe start
websites en een film om belanghebbenden mee te
voorzien. De projecten van deze uitvoeringsagenda zijn
nemen in het ontwerpproces. Bovendien is een
bedoeld om bij te dragen aan een
klankbordgroep samengesteld met bewoners,
ondersteuningsstructuur in de wijken van de
ondernemers en andere belanghebbenden. Eind 2020
Bommelerwaard. Dit is gerelateerd aan de uitstroom
heeft MTD Landschapsarchitecten drie varianten
van mensen uit beschermd wonen en uit
gepresenteerd voor het centrumgebied. Daarop
maatschappelijke opvang, zoals omschreven in het
kwamen ruim 600 reacties. In 2021 wordt een
uitvoeringsplan van de regiovisie Beschermd wonen.
voorkeursontwerp opgesteld.
De aanbesteding van beschermd wonen is gestart in
In Ammerzoden gaat het om het herinrichten van het
2020 en loopt door in 2021. Er is een jaar extra
parkeerterrein van winkelcentrum De Haar. Ook de
genomen, omdat het door de coronamaatregelen niet
kruising Haarstraat-Advocatenlaan en een deel van
mogelijk was om alles binnen de termijn goed te doen.
de Advocatenlaan (langs de Action) wordt aangepast.
Dat betekent ook dat de contracten zijn verlengd tot
Eind 2020 is een start gemaakt met het samenstellen
1 januari 2022.
van het intern projectteam. In 2021 start het proces om samen met inwoners, bedrijven en andere
Woningbouw
belanghebbenden te komen tot een gedragen ontwerp.
Volgens het woningbouwprogramma 2015-2025 moeten gemiddeld 90 tot 100 woningen per jaar
Voor het centrumgebied Hedel zijn vooralsnog geen
opgeleverd worden om het aantal geprogrammeerde
werkzaamheden gepland.
woningen te realiseren. Het gerealiseerde aantal woningen is in de loop der jaren geledelijk aan
Huisvesting arbeidsmigranten
toegenomen. In 2020 werden circa 100 woningen
Op 25 april 2019 heeft de raad het beleid huisvesting
opgeleverd. Dat komt overeen met de regionale opgave
arbeidsmigranten 2019 vastgesteld. Op 11 juni 2020
2015-2025, die in 2015 in de Regionale Woonagenda
heeft de raad dat beleid geëvalueerd. Daarbij is het
Rivierenland bepaald is. Najaar 2020 is in de nieuwe
beleid door de raad op onderdelen aangescherpt. Door
Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030
de problemen rond corona ging pas vanaf augustus
opgenomen dat Maasdriel een woningbouwopgave
het handhaven actief van start. Daarbij werd een groot
heeft tussen de 700-1250 woningen. Daarbij wordt
aantal huisvestinglocaties bezocht. Als er sprake was
ernaar gestreefd de woningbouw de komende vijf jaar
van strijdigheid met de regels, is bestuursrechtelijk
versneld te realiseren, om de druk op de woningmarkt
opgetreden middels lasten onder dwangsom. Een groot
te verlichten. Op 10 december 2020 is het gemeentelijk
aantal overtreders heeft daardoor de huisvesting
woningbouwprogramma 2021-2030 vastgesteld. Dat
gestaakt, of de overtredingen opgeheven. Toezicht op
biedt ruimte om in onderzoek zijnde locaties toe te
het gebruik van het nachtregister kon in 2020
voegen.
nauwelijks worden uitgevoerd vanwege de beperkte inzet van de boa’s. In december is dit toezicht alsnog
Centrumgebieden Hedel, Ammerzoden en Kerkdriel
actief opgepakt en zijn er tientallen controles
Het project 'Centrumgebied Kerkdriel' betreft het
handhaving voortgezet.
uitgevoerd. In 2021 wordt het traject van toezicht en
opnieuw inrichten van het gebied tussen het Mgr. Zwijsenplein en de Teisterbandstraat. Begin 2020 is
Buitengebied
de ontwerpfase van het centrumgebied Kerkdriel
In de raadsvergadering van 26 juni 2019 werd het
opgestart. Het geplande participatieproces is door de
bestemmingsplan Buitengebied vastgesteld.
Jaarstukken 2020 - 48
Vervolgens werden tegen de vaststelling van het
De raad heeft in 2020 aangegeven in gesprek te willen
bestemmingsplan Buitengebied bij de Raad van State
over het VAB-beleid. Het college en de ambtelijke
(RvS) 40 beroepen ingesteld. Daarvan zijn er twee niet-
organisatie hebben aangegeven daar desgewenst bij
ontvankelijk verklaard en drie ingetrokken. 35
aan te sluiten, voor eventuele vragen. Vanwege de
beroepen behoeven dus nog behandeling. In 2020
coronacrisis is een ingepland overleg in 2020 niet
hebben wij gewerkt aan het opstellen van het
doorgegaan.
verweerschrift op de ingestelde beroepen. De verwachting was dat de behandeling door de RvS ook
Duurzaamheid
in 2020 plaats zou vinden, maar door de coronacrisis is
Om de opwekking van hernieuwbare energie te
ook bij de RvS vertraging opgetreden. We zijn in
bevorderen zijn wij in 2020 gestart met het
afwachting van nader bericht van de RvS. Het
voorbereiden van een gemeentelijke visie op zonne- en
bestemmingsplan heeft ondertussen wel rechtskracht,
windenergie. De opwek van energie met 'zon op dak'
maar die rechtskracht is (nog) niet onherroepelijk.
geniet de voorkeur, ook vanuit het bestuursakkoord. Met het opstellen van de visie onderzoeken wij de
Intensieve veehouderij
mogelijkheden om aanvullend projecten voor zon op
Waar het gaat om de intensieve veehouderij (ivh),
land of water en windenergie te kunnen toestaan. De
streven we naar handhaving van de status quo.
voorbereiding van de visie loopt door tot in 2021.
Bestaande rechten worden gerespecteerd. In voorkomende gevallen proberen we, in overleg met de
Om huiseigenaren te stimuleren hun woningen te
betrokken ondernemer, intensieve veehouderij te
verduurzamen, is in 2020 de samenwerking met het
verminderen. Het beleid rond ivh is vastgelegd in het
Energieloket Rivierenland voortgezet. Het
nieuwe bestemmingsplan Buitengebied.
Energieloket heeft mede door de subsidie die wij hebben ontvangen op basis van de Regeling Reductie
Voor 2020 was er het voornemen om samen met
Energieverbruik (RRE) een intensiveringsslag kunnen
Zaltbommel te starten met het uitwerken van het
maken. Zij hebben veel meer huiseigenaren bereikt dan
provinciale Plussenbeleid. Omdat de tegen het
in voorgaande jaren. Vanwege het coronavirus zijn de
bestemmingsplan ingediende beroepen nog niet zijn
fysieke activiteiten na de zomer tijdelijk gestaakt.
behandeld bij de RvS, is nog onduidelijk of het
Daarna werden vooral digitale bijeenkomsten en
bestemmingsplan Buitengebied 2016 (en regeling voor
voorlichtingssessies (webinars) georganiseerd. Eind
de ivh) ook doorgezet kan worden. Het uitwerken van
2020 heeft het Rijk de opvolger van de RRE regeling,
het Plussenbeleid is vanwege die onduidelijkheid ook
de RREW regeling, opengesteld voor aanvragen. Wij
nog niet opgestart.
hebben eind 2020 een aanvraag ingediend voor verkrijging van deze RREW subsidie. Na toekenning (in
VAB-beleid
2021) kunnen met de RREW naast eigenaar-bewoners
We zien in het landschap de positieve effecten van
ook huurders worden ondersteund en gestimuleerd om
het gevoerde beleid ten aanzien van vrijkomende
energie te besparen.
agrarische bebouwing (VAB-beleid). Ontsierende agrarische opstallen verdwijnen en daarmee
In Maasdriel is integraal aandacht voor duurzaamheid,
verdwijnen ook potentiële broedplaatsen voor
bij voorbereiding van besluitvorming en in de
criminaliteit. Het VAB-beleid is samen met Zaltbommel
bedrijfvoering. In 2020 is het Gebouwenbeheerplan
vormgegeven en opgenomen in het bestemmingsplan
2020-2029 met het daaraan gekoppelde
Buitengebied. In 2020 zijn op basis van het VAB-beleid
MeerJarenOnderhoudsProgramma (MJOP) in werking
weer diverse plannen ingekomen, verder in procedure
getreden. Op basis hiervan zijn de eerste maatregelen
gebracht en ook vergund.
uitgevoerd ( zie hoofdstuk 6). Nieuwe maatregelen voor uitvoering in 2021 zijn voorbereid. Het gemeentehuis
Jaarstukken 2020 - 49
is niet opgenomen in het Gebouwenbeheerplan. Toch
coöperatief eigendom. Er zal jaarlijks afdracht worden
zijn ook hier maatregelen getroffen. Zo is het
gedaan aan een omgevingsfonds.
koelsysteem vervangen door een warmtepomp, en de TL-verlichting vervangen door LED.
Transitievisie Warmte
Energietransitie
gemeente de raad uiterlijk eind 2021 een Transitievisie
In 2020 zijn wij gestart met de voorbereiding van een
Warmte vaststelt. Deze visie geeft inzicht in de
visie op zonne- en windenergie. Als deze visie in 2021
alternatieven voor (aard)gas in de gemeente, de best
wordt vastgesteld, kan deze als leidraad en als
passende oplossingen per wijk en welke wijken als
afwegingskader worden gebruikt voor toekomstige
eerste in aanmerking komen om van het gas af te gaan.
initiatieven voor zonne-energie op land of op water en
Voor de wijken die als eerste van het gas af gaan maakt
voor initiatieven voor windenergie. Dit is nodig, omdat
de gemeente daarna een wijkontwikkelingsplan.
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in elke
we met de Regionale Energie Strategie (RES) in
Daarin leggen gemeente, inwoners en andere partijen
regionaal verband afspraken maken voor de opwek van
afspraken vast over hoe en wanneer de wijk van het gas
hernieuwbare energie. In 2020 hebben we met de RES
af gaat. In 2020 is Maasdriel gestart met het opstellen
Regio Rivierenland een concept-bod uitgebracht aan
van een plan van aanpak voor de Transitievisie. Het plan
het Nationaal Programma RES. In dat bod zijn alle
van aanpak is eind 2020 vastgesteld, waarna we zijn
grootschalige zonne- en windenergieprojecten
begonnen met het voorbereiden van de visie zelf.
opgenomen die medio 2020 in voorbereiding waren of al waren vergund. Voor Maasdriel is de bestaande oppervlakte aan (SDE-gesubsidieerde) zonnedaken opgenomen, aangevuld met de drie windturbines van Burgerwindpark A2 Lage Rooijen. In juni 2021 moet een nieuw bod, het RES 1.0 bod, worden uitgebracht. Gelet op de ambitie van het Gelders Energie Akkoord (GEA) wordt gestreefd naar een verdubbeling van de opwekcapaciteit ten opzichte van het concept-bod. Dit houdt in dat er regionaal, maar ook lokaal moet worden gezocht naar mogelijkheden om deze verdubbeling te realiseren. De groei van de oppervlakte aan grote zonnedaken (met name door SDE-subsidie ) maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. Daarnaast wordt gekeken naar nieuwe mogelijkheden voor windenergie en zonneparken. Warmte is ook een onderwerp dat in de RES aan de orde komt. Ook hiervoor moet lokaal beleid worden opgesteld, in een Transitievisie Warmte. In 2020 is het bestemmingsplan voor Burgerwindpark A2 Lage Rooijen vastgesteld en is een omgevingsvergunning verleend. Er zijn meerdere beroepschriften ingediend bij de Raad van State, die in 2021 worden behandeld. Wanneer het windpark klaar is, wordt hiermee genoeg energie opgewekt voor zo'n 10.000 huishoudens. Het windpark is voor 50% lokaal
Jaarstukken 2020 - 50
Programma 9.3 Wat heeft het gekost? VOLKSHUISVESTING
Rekening 2019
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Saldo t.o.v. begroting na wijziging
Lasten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
192
284
298
271
27 V
8.1 Ruimtelijke ordening
8.132
1.589
2.030
2.161
131 N
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven)
1.527
1.918
1.953
2.267
314 N
8.3 Wonen en bouwen
1.457
1.376
1.604
1.395
209 V
Totaal lasten
11.308
5.166
5.885
6.093
209 N
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
481
108
108
277
169 V
8.1 Ruimtelijke ordening
696
200
1.200
1.325
125 V
1.150
1.899
1.953
2.366
413 V
446
725
695
939
244 V
Totaal baten
2.772
2.932
3.956
4.907
951 V
Saldo baten en lasten
8.536 N
2.234 N
1.929 N
1.186 N
742 V
Baten
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven) 8.3 Wonen en bouwen
Toevoegingen aan reserves
980
-
1.175
1.826
651 N
Onttrekkingen aan reserves
7.901
570
1.235
1.235
-
Saldo reservemutaties
6.921 V
570 V
60 V
590 N
651 N
Resultaat programma
1.615 N
1.664 N
1.868 N
1.776 N
91 V
Relevante nota's
• Maatschappelijk vastgoedbeleid 2016
• Structuurvisie en plan-MER gemeente Maasdriel van 20 oktober 2011 • Nota bovenwijkse voorzieningen van 24 juni 2010 • Nota Grondbeleid 2009 • Woonvisie Bommelerwaard 2016-2020 • Duurzaamheidsprogramma 2017-2020 • Gebouwenbeheerplan 2019-2028
Betrokken verbonden partijen • Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard • Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) • Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)
Jaarstukken 2020 - 51
Indicatoren Indicator
Periode
Maasdriel
Nederland
Bron
Omschrijving
WOZ-waarde woningen
2017
263
216
CBS
De gemiddelde WOZ waarde van woningen.
Nieuwbouw woningen
2016
6,7
7,2
ABF
Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.
Demografische druk
2018
70,4
69,6
CBS
De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 15 tot 65 jaar.
Woonlasten
2018
731
649
COELO Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat
2018
770
721
COELO Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat
éénpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden
een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Jaarstukken 2020 - 52
Programma
Algemene dekkingsmiddelen
Jaarstukken 2020 - 53
Programma Algemene dekkingsmiddelen Wat wilden we bereiken? • Een structureel dekkende begroting; • Het beperken van lastenverzwaring door de gemeente.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Realiseren structureel dekkende begroting Wij werken aan een gezonde financiële positie met verantwoorde gemeentelijke lasten. Om de steeds groter wordende gemeentelijke verantwoordelijkheden waar te maken, is het noodzakelijk dat gemeenten voldoende financiële armslag hebben. De grootste inkomstenbron voor de gemeente is het Gemeentefonds. Noodzakelijke ombuigingen of ruimte voor nieuw beleid zijn hier voor een belangrijk deel afhankelijk van. De structurele lasten worden gedekt met structurele baten.
Jaarstukken 2020 - 54
Programma Wat heeft het gekost? ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
Rekening 2019
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Saldo t.o.v. begroting na wijziging
Lasten 0.5 Treasury
163
68
-1
60
61 N
0.61 OZB woningen
295
309
309
312
3N
0.62 OZB niet-woningen
-
4
4
-
4V
0.63 Parkeerbelasting
-
-
-
-
-
0.64 Belastingen overig
2
7
7
2
5V
0.7 Algemene uitkering en ov. Uitkeringen
-
-
-
-
-
0.8 Overige baten en lasten
-0
-
-
-0
0V
460
387
318
374
56 N
Totaal lasten Baten 0.5 Treasury
175
149
130
158
28 V
0.61 OZB woningen
3.135
3.119
3.148
3.188
40 V
0.62 OZB niet-woningen
2.167
2.053
2.067
2.081
13 V
0.63 Parkeerbelasting
-
-
-
-
-
0.64 Belastingen overig
1.948
1.884
1.887
1.888
1V
0.7 Algemene uitkering en ov. Uitkeringen
30.742
30.912
32.581
33.221
640 V
-
-
-
-
-
0.8 Overige baten en lasten Totaal baten
38.166
38.117
39.812
40.535
722 V
Saldo baten en lasten
37.706 V
37.730 V
39.494 V
40.161 V
665 V
Toevoegingen aan reserves
1.755
1.638
1.638
4.658
3.020 N
Onttrekkingen aan reserves
-
-
287
3.307
3.020 V
Saldo reservemutaties
1.755 N
1.638 N
1.351 N
1.351 N
-
Resultaat
35.951 V
36.091 V
38.143 V
38.810 V
665 V
Jaarstukken 2020 - 55
Programma
Overhead
Jaarstukken 2020 - 56
Programma Overhead De toelichting van de overhead op de beleidsterreinen Informatie en Automatisering, Human Resourche Management, Juridische Zaken en Financiën zijn opgenomen in de begroting van de bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard. Hiernaast is
• te streven naar een optimale dienstverlening aan zowel inwoners als ondernemingen; • kortere procedures en een lage administratieve lastendruk; • een integraal klantbeeld te ontwikkelen. Een en
er ook overhead achtergebleven in de
ander leidt tot een verhoging van de
moederorganisatie. Het totaal van de overhead komt
klanttevredenheid.
terug in dit programma en de paragraaf Bedrijfsvoering.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Samenwerking
Wat wilden we bereiken?
De bedrijfsvoeringtaken worden door de
• Een moderne, slanke, flexibele, professionele,
gemeenschappelijke regeling BVEB uitgevoerd.
duurzame en financieel gezonde gemeentelijke organisatie; • We willen onze processen op orde hebben en
Overig Voor verdere toelichting en informatie over de
resultaten die kwalitatief aan de verwachtingen
activiteiten met betrekking tot overhead, wordt
voldoen. Van belang is onze processen beter te
verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
beheren en interne controles binnen deze processen zichtbaar vast te leggen. Ofwel: het verbeteren van de interne beheersmaatregelen; • Een verdergaande samenwerking tussen de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel; • Voor de medewerkers moet het nieuwe zaaksysteem leiden tot beter inzicht in de werkvoorraad, de mogelijkheid om het proces van begin tot einde te overzien en alle digitale verwerking (waar mogelijk) te laten plaatsvinden in één systeem; • Inwoners en ondernemers kunnen door invoering van een nieuw zaaksysteem rekenen op een snellere afhandeling, kortere procedures en minder papier! Ze kunnen 24/7 een aanvraag (digitaal) indienen en er kan sneller gecommuniceerd worden. Hierbij beogen we: • de klant centraal te stellen in alle processen; • te kunnen inspelen op veranderingen in de samenleving en wettelijke ontwikkelingen; • dienstverlening procesgericht continu te verbeteren;
Jaarstukken 2020 - 57
Programma Wat heeft het gekost? OVERHEAD
Rekening 2019
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Saldo t.o.v. begroting na wijziging
Lasten 0.4 Overhead
8.481
8.892
9.598
9.309
288 V
Totaal lasten
8.481
8.892
9.598
9.309
288 V
541
102
110
198
87 V
Baten 0.4 Overhead Totaal baten
541
102
110
198
87 V
7.940 N
8.790 N
9.487 N
9.111 N
375 V
Toevoegingen aan reserves
230
50
50
486
436 N
Onttrekkingen aan reserves
650
776
833
978
145 V
Saldo baten en lasten
Saldo reservemutaties Resultaat
420 V
726 V
783 V
492 V
291 N
7.520 N
8.064 N
8.705 N
8.620 N
84 V
Jaarstukken 2020 - 58
Programma
Vennootschapsbelas ting
Jaarstukken 2020 - 59
Programma Vennootschapsbelasting In 2019 is een vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst gesloten over de uitgangspunten van de berekening van de vennootschapsbelasting . Over 2020 is een schatting gemaakt voor de vennootschapsbelasting wat uit komt op een belastbaar bedrag van € 426.000. Er zijn nog verliezen uit het verleden waardoor dit belastbaar bedrag niet leidt tot het betalen van vennootschapsbelasting.
Jaar (bedragen x € 1.000)
Restant te verrekenen verlies per 01-01-20 Verrekenend verlies 2020
Resterend verlies
2019
422
-
422
2018
1.103
-
1.103
2017
258
37
221
2016
389
389
-
2.172
426
1.746
.
Jaarstukken 2020 - 60
Programma
Onvoorzien
Jaarstukken 2020 - 61
Programma Onvoorzien In de de begroting is een eenduidige bepaling van de post onvoorzien opgenomen van € 175.000. Dit bedrag is voor € 30.000 ingezet gedurende het jaar en toegevoegd aan de budgetten waar de kosten zijn gemaakt. Het gaat om: • € 18.000 in het kader van 75-jaar vrijheid • € 12.000 voor het sociaal cultureel fonds (tribune) Een bedrag van € 125.000 is vrijgevallen bij de bestuursrapportage 2020. Het restant van € 20.000 is in 2020 niet besteed. ONVOORZIEN
Rekening 2019
Begroting 2020 primitief
Begroting 2020 na wijziging
Rekening 2020
Saldo t.o.v. begroting na wijziging
0.8 Overige baten en lasten
-
175
20
-
20 V
Resultaat
-
175 N
20 N
-
20 V
Jaarstukken 2020 - 62
Paragrafen
Jaarstukken 2020 - 63
Paragrafen Lokale heffingen In deze paragraaf informeren wij u over het beleid en de ontwikkelingen van de tarieven van lokale heffingen. Hierbij maken we een vergelijking met de buurgemeenten en het gemiddelde van de provincie Gelderland. Ook geven we een overzicht van de belastingopbrengsten, kostendekkendheid van de leges en tot slot vindt u informatie over het kwijtscheldingsbeleid. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen Lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente Maasdriel. De lokale heffingen en vooral de algemene dekkingsmiddelen zijn een belangrijk politiek instrument ter weging van beleidsbeslissingen. Ze maken integraal onderdeel uit van het gemeentelijke beleid. In het kader van het dualisme en het Besluit Begroting en Verantwoording is de paragraaf lokale heffingen verplicht gesteld. Dit om de afweging tussen een extra euro lastendruk tegenover het nut van een extra euro uitgaven vorm te geven.
Indexering De uitgangspunten voor indexering die worden gebruikt zijn: 1. De tarieven voor de belastingen en leges worden verhoogd met de prijsmutatie Bruto Binnenlands Product (BBP). Deze index wordt weergegeven in de circulaires van het gemeentefonds. In deze begroting is de index uit de meicirculaire gebruikt. Deze index wordt aangepast met de actuele gegevens uit de septembercirculaire bij de vaststelling van de belastingtarieven; 2. Daarnaast worden mutaties in de waarde van onroerend goed door periodieke herwaardering gecorrigeerd op de tarieven. Ze leiden per saldo niet tot een mutatie in de totale opbrengst van de OZB. De afgelopen jaren zijn de belastingtarieven en leges in Maasdriel als gevolg van inflatie gewijzigd met de volgende percentages: • 2018: verhoogd met 1,60% • 2019: verhoogd met 2,50% • 2020: verhoogd met 1,50%
Rioolheffing Het huidige Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard (WRP) loopt tot en met 2021 en is in 2017 in samenwerking met de gemeente Zaltbommel geactualiseerd. De rioolheffing is geënt op de modelverordening van de VNG. Binnen het WRP 2017-2021 is besloten de rioolheffing vast te zetten op € 238 en geen indexering toe te passen.
Afvalstoffenheffing Deze heffing valt onder het beleidsveld van de Avri. De gemeente speelt geen autonome rol in de tariefsontwikkeling.
Jaarstukken 2020 - 64
Precariobelasting De jaarlijkse opbrengst bedraagt € 1,8 miljoen. De gemeente kan deze heffing innen t/m kalenderjaar 2021. Lokale lastendruk inwoners De lokale lastendruk is een indicator voor de mate waarin de inwoners van de gemeente Maasdriel worden belast met de vastgestelde heffingen. Anderzijds is het een indicator voor de financiële positie van de gemeente in het provinciaal toetsingskader. Voor het bepalen van de lokale lastendruk zijn de heffingen bepalend die onvermijdelijk gepaard gaan met het wonen in de gemeente Maasdriel. Dit zijn: de onroerende zaakbelastingen (OZB), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Ondanks het feit dat de afvalstoffenheffing in Maasdriel wordt opgelegd door Avri, moet die heffing toch worden betrokken bij de bepaling van de lokale lastendruk. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de lokale lastendruk per woonruimte voor een eigenaar/bewoner. De hierbij gehanteerde uitgangspunten zijn: • Een huishouden, bestaande uit 3 personen; • Een waarde van de woning van € 250.000; • Een waterverbruik als basis voor rioolrecht van 50 m3 per persoon; • Een standaardtarief afvalstoffenheffing. Deze uitgangspunten sluiten aan bij de gegevens die de provincie Gelderland gebruikt in provinciale databank en de jaarlijkse Atlas van de lokale lasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van Lagere Overheden (COELO).
In de ranglijst van goedkoopste gemeenten daalt Maasdriel naar plek 276 in 2020. De voornaamste oorzaak is de verhoging van de afvalstoffenheffing in 2020. Dit gold voor alle gemeenten die bij de AVRI zijn aangesloten.
Lastendruk specifiek huishouden - eigenaar/bewoner
Werkelijk 2018
Werkelijk 2019
Werkelijk 2020
OZB
315
319
325
Rioolrecht
238
238
238
Afvalstoffenheffing (Avri)
199
204
294
Totaal
751
761
857
249
260
276
Rangnummer
1
1 Rangnummersvolgens Coelo-atlas van de lokale lasten 2018 - 2019 - 2020
Buurgemeenten Hieronder ziet u een vergelijking van tarieven met buurgemeenten:
Jaarstukken 2020 - 65
Vergelijking buurgemeenten uit Coeloaltas 2020
Maasdriel
Zaltbommel
West Maas en Waal West-Betuwe
Den Bosch
Woonlasten Eénpersoonshuishouden
815
969
815
823
715
Meerpersoonshuishouden
857
1.009
850
865
792
Rangnummer
276
361
272
292
n.v.t
Tarief woningen (%)
0,1129
0,1251
0,1111
0,1109
0,1263
Tarief eigenaar niet-woningen (%)
0,2702
0,2730
0,2236
0,2691
0,2652
Tarief gebruiker niet-woningen (%)
0,2122
0,2225
0,2442
0,2290
0,1920
Eénpersoonshuishouden
252
251
246
252
192
Meerpersoonshuishouden
294
291
282
294
235
1
OZB
Reinigingsheffing
Rioolheffing woningen Eénpersoonshuishouden
238
345
270
273
185
Meerpersoonshuishouden
238
345
270
273
220
1 Rangnummers volgens Coelo-atlas van de lokale lasten 2020
Overzicht op hoofdlijnen van de lokale heffingen De gemeentelijke heffingen zijn te verdelen in de volgende twee categorieën: • Heffingen waarvan de opbrengst is gebonden (retributies en leges); • Heffingen waarvoor de opbrengst vrij besteedbaar is. De onderstaande tabel geeft de totaalopbrengst van de diverse gemeentelijke heffingen weer:
Jaarstukken 2020 - 66
Begroting primitief
Begroting na wijziging
Rekening 2020
Verschil
254.582
242.082
258.884
16.802
Rioolheffing
2.638.418
2.031.551
2.044.598
13.047
Baatbelasting
8.610
8.610
8.723
113
Milieuvergunningen
6.000
11.000
20.369
9.369
Begraafrechten
63.255
63.255
62.616
-639
Overzicht lokale heffingen 2020 (bedragen in €) Gebonden heffingen Bevolkingsleges
Leges ruimtelijke ordening
200.000
200.000
286.313
86.313
Bouw- en welstandleges
588.375
642.375
908.039
265.664
Overige leges
88.708
50.268
34.915
-15.353
3.847.948
3.249.141
3.624.456
375.315
5.171.637
5.214.925
5.268.250
53.325
268.234
208.234
142.530
-65.704
Totaal gebonden heffingen
Vrij besteedbaar Onroerende zaakbelastingen (OZB) Toeristenbelasting Hondenbelasting
75.000
77.373
78.708
1.335
Precariobelasting
1.809.268
1.809.268
1.809.268
0
Paardenmarktgelden
38.917
38.917
0
-38.917
Marktgelden
6.772
6.772
5.939
-833
65.000
65.000
-5.050
-70.050
Totaal vrij besteedbaar
Staangelden kermis
7.434.828
7.420.489
7.299.645
-120.844
Totaal
11.282.776
10.669.630
10.924.101
254.471
Kostendekkendheid legesverordening Bij de begroting 2020 is door Involon een onderzoek gedaan naar de kostendekkendheid van de leges. De onderstaande tabel laat zien dat de heffingen van de gemeente Maasdriel minder dan kostendekkend zijn. In onderstaande tabel is de kostendekkendheid per titel en hoofdstuk van de legesverordening te zien. Hieruit blijkt dat de totale legesverordening een kostendekkendheid heeft van 88,9%. Er is geen sprake van kruissubsidiëring tussen de titels van de verordening.
Kostendekkendheid per titel legesverordening Titel 1 Algemene Dienstverlening Titel 2 Dienstverlening vallen onder fysieke leefomgeving Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn Kostendekkendheid totale tarieventabel
Lasten
Baten
Kostendekking
642.075
528.326
82%
1.241.099
1.207.141
97%
74.464
5.700
8%
1.957.638
1.741.167
89%
Jaarstukken 2020 - 67
Overige heffingen Afvalstoffen realisatie
Riolering realisatie
Begraven realisatie
2.256.485
2.561.083
110.107
-
67.147
-
2.256.485
2.493.936
110.107
Overhead incl. (omslag)rente
65.857
211.884
37.185
BCF-BTW
212.533
418.845
-
Totale lasten
2.534.876
3.124.665
147.292
Opbrengsten heffingen
2.292.328
2.044.598
63.658
90%
65%
43%
Kostendekkendheid Lasten taakveld(en), incl. (omslag)rente Baten taakveld(en), excl. heffingen Netto lasten taakveld(en) Toe te rekenen lasten
Dekkingspercentage
Afvalstoffenheffing Avri verzorgt de inzameling van afval. Binnen de begroting van Avri is de maximale kostendekkendheid geborgd. De bijdrage voor zwerfvuil is niet kostendekkend en in 2020 zijn kosten gemaakt vanwege corona. Hiertegenover staat een bijdrage van het rijk binnen de algemene dekkingsmiddelen. Riolering Uitgangspunt voor de riolering is 100% kostendekkendheid. De overschotten van de afgelopen jaren zijn gestort in de voorziening. Daardoor kon het tarief voor 2020 lager dan kostendekkend worden vastgesteld. Daarbovenop komt dat de Belastingsamenwerking Rivierenland een deel van het tarief niet in rekening heeft gebracht en vervolgens is besloten dit bedrag niet alsnog op te leggen, omdat er voldoende geld beschikbaar is in de voorziening. Het werkelijke tekort op de riolering is onttrokken uit de voorziening. De stand van de voorziening eind 2020 is nog ruim € 5,3 miljoen. Begraven Bij de begraafplaatsen is ook sprake van een stuk algemeen belang, daarom worden de begraafplaatsen niet kostendekkend geëxploiteerd. Kwijtscheldingsbeleid De gemeente is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kwijtschelding van gemeentelijke heffingen te verlenen. In Maasdriel is het al jaren gebruikelijk dat slechts kwijtschelding kan worden aangevraagd voor de hondenbelasting. Dit geldt uitsluitend voor particuliere belastingplichtigen en alleen voor de eerste hond.
Jaarstukken 2020 - 68
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen vormt een belangrijk onderdeel van risicomanagement en wordt gedefinieerd als de mate waarin de gemeente in staat is onvoorziene tegenvallers op te vangen. Risicomanagement Op basis van risicomanagement wil de gemeente inzicht krijgen in de risico’s die zij loopt en daarmee eventuele risico’s afdekken. Risicomanagement wordt omschreven als het identificeren en kwantificeren van risico’s en het bepalen van activiteiten die de kans van optreden en/of de gevolgen van risico’s beheersbaar houdt. Om de risico’s inzichtelijk te krijgen, is het van belang dat er periodiek inzicht bestaat in de omvang, aard en ontwikkeling van de belangrijkste risico’s en de risicogebieden. Dit inzicht vormt de eerste aanzet om concrete beheersmaatregelen te treffen. Bewustwording van risico’s is een belangrijke stap in het beheersen van deze risico’s. De uitbraak van corona eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van corona kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie.
We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming. Daarvoor hebben wij de nodige interne maatregelen genomen. Risico-inventarisatie Ter voorbereiding op de jaarstukken 2020 is een risico-inventarisatie uitgevoerd. Hierin zijn de risico’s van de gemeente in kaart gebracht en beoordeeld. Vooruitlopend op de nieuwe nota risicomanagement zijn we gestart om bij de risicoparagraaf de risico's te beoordelen op de kans dat een risico zich voor kan doen. Hierdoor wordt beter geeanticipeerd op het implementeren van eventuele beheersingsmaatregelen. Een deel van de risico’s wordt afgedekt door specifieke maatregelen zoals het afsluiten van verzekeringen en het inrichten van de interne controle. Naast de afgedekte risico’s, loopt de gemeente ook altijd risico’s die niet (kunnen) worden afgedekt. Om te voorkomen dat er ingrijpende beleidswijzigingen moeten worden doorgevoerd bij het voordoen van niet afgedekte risico’s, moet de gemeente over een financiële buffer (de beschikbare weerstandscapaciteit2) beschikken. De niet afgedekte risico’s worden meegenomen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Bij de risico-inventarisatie wordt onderscheid gemaakt tussen algemene risico’s en specifieke risico’s.
Weging risico's De risico’s worden in klassen ingedeeld naar kans dat een risico zich voor kan doen. 2
De weerstandscapaciteit is opgebouwd uit de posten onvoorzien, de vrij aanwendbare reserves en de stille reserves.
Jaarstukken 2020 - 69
Kans
Weging
Zeer klein
10%
Klein
25%
Gemiddeld
50%
Groot
70%
Zeer groot
90%
Zeer klein: voor risico’s waarvan het onwaarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen. Het zijn bijvoorbeeld risico’s die zich 1x per 20 jaar voordoen. Klein: dit zijn risico’s die zich gemiddeld genomen 1x per 4 jaar voordoen of waarvan de kans op optreden laag is. Gemiddeld: voor risico’s die nog beide kanten op kunnen. Het kan zijn dat ze zich komend jaar voordoen of niet. Risico’s die 1x per 2 jaar voorkomen. Groot: voor risico’s waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen of waarvan de kans op optreden groot is. Zeer groot: voor risico’s waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze zich komend jaar voordoen of waarvan de kans op optreden zeer groot is. Ratio weerstandsvermogen Het uitgangspunt is om de impact van de risico’s te minimaliseren. Dit betekent dat het weerstandsvermogen ten minste voldoende moet zijn. De gemeenteraad heeft besloten in de vergadering van 4 september 2008 een ratio weerstandsvermogen van 1,5 keer het totaal van de geïnventariseerde financiële gevolgen van risico's aan te houden, met een marge van 10% naar boven en beneden. Dit komt overeen met het waarderingscijfer B = ruim voldoende (zie de volgende tabel uit nota risicomanagement). Waardering
Ratio
Kostendekking
A
> 1,65
Uitstekend
B
1,35 – 1,65
Ruim voldoende
C
1,0 – 1,35
Voldoende
D
0,8 – 1,0
Matig
E
0,6 – 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
Risico’s De gemeente Maasdriel hanteert voor de risico-inventarisatie de volgende twee categorieën: • Algemene risico’s; • Specifieke gemeente risico’s. De algemene risico’s zijn als volgt:
Jaarstukken 2020 - 70
Risico
Beheersmaatregelen
Algemene risico’s
•
Benodigde weerstands capaciteit
Voor elk risico wordt een keuze gemaakt uit de
Geen
volgende beheersmaatregelen: Dit betreft de risico’s die samenhangen met onze activiteiten, die aan weinig verandering onderhevig zijn.
•
Vermijden
Om deze risico’s te signaleren en te beperken zijn
•
Verminderen
beheersmaatregelen genomen in de processen.
•
Overdragen
•
Accepteren
Rekening houdend met de vastgestelde nota reserves en voorzieningen worden de algemene risico's gedekt door de stille reserves. De omvang van de stille reserves (bestaande uit gronden zonder boekwaarde ad circa 2,9 miljoen) is voldoende om de algemene risico’s die in het verleden becijferd waren op 2,0 miljoen op te vangen.
De specifieke risico’s zijn als volgt:
Risico
Beheersmaatregelen
Benodigde Maximale risico en weerstandscapaciteit kans x €1.000
1. Wachtgeld bestuurders In 2022 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Na beëindiging Voor huidige
De maximale
van het wethouderschap ontvangt een wethouder een
wachtgelden is
wachtgeldverplichting
ontslaguitkering, tenzij de pensioengerechtigde leeftijd is
inmiddels een
van de huidige vier
bereikt. Dat is geregeld in de Algemene Pensioenwet Politieke
voorziening gevormd wethouders
Ambtsdragers (Appa). Voor de voormalige wethouders hebben
voor de verplichting
we een voorziening wachtgeld wethouders. Voor de zittende
die jaarlijks
€ 30
bedraagt €300.000. Bij het daadwerkelijk
wethouders is niet in te schatten of ze aanspraak gaan maken op geactualiseerd
ontstaan van de
het wachtgeld. Als ze aanspraak maken kunnen we niet met
wordt. Een andere
wachtgeldverplichting
een redelijke mate van zekerheid het bedrag schatten. Daarom
beheersmaatregel is
zal moeten blijken of
is een directe storting in de voorziening wachtgeld wethouders
actieve re-integratie
de reserve wachtgeld
niet toegestaan.
van oud-wethouders. wethouders volstaat voor het aanvullen van de voorziening wachtgeld wethouders. We achten de kans zeer klein en daarbij hoort de weging van 10% kans optreden.
2. Grondexploitaties De resultaten van de grondexploitaties zijn gebaseerd op
Via herijking
Het maximale risico
€ 198
uitgangspunten en parameters die, gelet op de huidige markt en bestaande en nieuwe op basis van de de huidige inzichten, het meest reëel lijken voor de looptijd van plangebieden het project. Deze inschattingen resulteren in één
optimaliseren.
interne analyse bedraagt € 793.000.
projectresultaat. Het is en blijft echter altijd een inschatting van
De kans is klein dat
de toekomst. Kansen en risico’s binnen een project kunnen er
de maximale risico
voor zorgen dat het projectresultaat in de toekomst afwijkt. Als
optreedt en hierbij
risico worden de volgende elementen meegenomen:
hoort de weging
- Het terugdraaien van eerder gerealiseerde winstnemingen op
25%.
Jaarstukken 2020 - 71
Risico
Beheersmaatregelen
Benodigde Maximale risico en weerstandscapaciteit kans x €1.000
lopende grondexploitaties. - Een vertraging van drie jaar in de lopende grondexploitaties. - Het reserveren van 2% van de boekwaarde voor de ongewisse gevolgen van Corona. 3. PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) PFAS heeft Nederland in haar greep. Met nieuwe landelijke
PFAS heeft
PFAS heeft
normen hoopt Nederland projecten weer op gang te brengen.
consequenties voor
consequenties voor
Hiermee bevorderen we het grondverzet op een veilige manier
de af te voeren grond de af te voeren grond
voor onze gezondheid en het milieu. Toch betekent dit dat we
en stikstof voor het al en stikstof voor het al
meer dan vroeger geconfronteerd worden met meerkosten voor dan niet kunnen
dan niet kunnen
onderzoekskosten naar PFAS en toenemende kosten voor
realiseren van
realiseren van
afvoeren van gronden die vervuild zijn met PFAS. De extra
woningen.
woningen. Binnen
€ 130
onderzoekskosten kunnen we berekenen, echter de meerkosten De effecten blijken in onze van projecten zijn te sterk afhankelijk van diverse factoren (o.a. de praktijk mee te
grondexploitaties is
locatie, aanbesteding, concentratie PFAS, hergebruik). Uit een
vallen. Eventuele
het maximale risico