Inspraak dhr. Van Lent

Inspraakreactie Stichting B.O.O.M. bij MIRT-onderzoek Alem – commissie Ruimte d.d. 13-09-2023

Geachte commissieleden,

Afgelopen winter ben ik op huisbezoek geweest bij een inwoner van Maasdriel die eind jaren negentig in de buurt woonde van Het Hedels Gat bij de A2. Ook daar had zandwinning plaatsgevonden. Deze inwoner heeft in eerste instantie op eigen kosten een ander ingenieursbureau ingeschakeld om de oorzaak van de grote verzakkingen van zijn huis te achterhalen. “Een kleine auto heb ik daaraan moeten spenderen”, zei hij. Maar, vertelde hij mij die winteravond, “ik ben achteraf zo blij dat ik het gedaan heb”. Na ruim 15 jaar procederen kreeg deze inwoner van de rechter gelijk. Alleen vanwege dit eigen geïnitieerde rapport. Zijn schade werd vergoed. Zijn buren, die ook door de zandwinning veel schade hadden opgelopen, hadden het nakijken. Ze konden niets bewijzen. Ik vertel u dit verhaal omdat ik hier spreek als voorzitter van Stichting B.O.O.M. wat staat voor Bescherming Onroerend-goedgebruikers in relatie tot Ontzandingen Maasdriel. Een mooie zin vol. De stichting is in 1986 opgericht door een aantal verontruste inwoners uit Kerkdriel vanwege de ontzandingen in Kerkdriel die leidden tot de Zandmeren. Er waren toen in Kerkdriel signalen dat de delfstoffenwinner, veel dieper zand won, dan de vergunning toeliet. Ook waren er aanwijzingen dat er sprake was van schade aan fundamenten van woningen en ondergrondse leidingen. Dat bleek door de tijd heen helaas maar al te waar te zijn.

Eind tachtiger jaren wilde wederom een zandwinbedrijf een deel van de Alemse Uiterwaard aan het Gat van Sientje uitzuigen. Benieuwd naar de afloop? Eind 1991 besloten Gedeputeerde Staten van Gelderland de vergunning tot ontgronding te weigeren, met als een van de belangrijkste motiveringen dat de aanvraag uit oogpunt van openluchtrecreatie als bezwaarlijk moest worden aangemerkt. Ook in 2012 heeft de gemeenteraad zich uitgesproken tegen de ontzandingsplannen van het gebied, waar we het nu vanavond over hebben. De keren dat zandwinning in of in de directe omgeving van Maasdriel zijn doorgegaan heeft net als bij de Zandmeren grote schade veroorzaakt aan, of de huizen of de natuur. De gang van zaken bij Gewande hier recht tegenover verdiende geen schoonheidsprijs. En allen kennen we de trucjes die zijn toegepast bij het project Over de Maas nabij Dreumel/Alphen. Allemaal verleden tijd. Zand erover. Dat zou je zeggen. Maar er is duidelijk een rode lijn te trekken tussen al deze zandwinningen. Op papier klopt het vooraf helemaal. Achteraf heeft niemand schuld maar lijden bewoners schade. Alleen die keren, dat er geen vergunning werd verleend is er geen schade ontstaan in of rondom de projecten. Logisch denkt u, maar ik hoop dat u dit wel aan het denken zet. De aan u verstrekte hoeveelheid informatie is enorm.

Misschien denkt het college van B&W er anders over, ik kan me nauwelijks voorstellen dat u alle stukken nauwgezet heeft kunnen doorwerken. Daarom beperk ik me nu tot HET RAADSVOORSTEL als zodanig. Daarin staan een aantal bovenwettelijke uitgangspunten geformuleerd voor de grondstoffenwinning. - Allereerst “werken met gebiedseigen grond”. Ik maak er u attent op dat er in het MIRT vooronderzoeksrapport een ONTSNAPPINGCLAUSULE staat. “Een uitzondering hierop kan worden gemaakt als er voor de realisatie van maatregelen specifiek materiaal nodig is dat niet voor handen is in het plangebied”. En wederom moest ik bij het lezen van deze passage aan onze buren in Dreumel en Alphen denken. Pagina 1 van 2

Inspraakreactie Stichting B.O.O.M. bij MIRT-onderzoek Alem – commissie Ruimte d.d. 13-09-2023

- Dan het “inzetten van elektrisch materiaal voor de grondstoffenwinning”. Dat klopt niet helemaal. In het MIRT eindrapport staat dat grondwerkmachines op DIESEL worden ingezet. En als u de plannen hebt gezien, dan begrijpt u dat dit veel meer machinebewegingen zijn, dan nu, voorzichtig wordt geformuleerd. Laat staan de grote overlast hiervan! Tot slot een onderwerp wat mij als voorzitter van Stichting B.O.O.M. na aan het hart ligt. “Onderbouwd uitsluiten van schade en een transparante schaderegeling met een loket in samenspraak met gemeente en omwonenden”. Het berekenen en uitvoeren van een dusdanig groot project, hoe deskundig ook aangepakt, blijft toch mensenwerk. Hoe graag je het ook wil voorkomen, in al die jaren zal toch wel iets misgaan of blijkt een aanname of model toch niet helemaal te kloppen. Om de ellende te verzachten is een goede schaderegeling onontbeerlijk. Onze stichting wil graag dat er 1 gemeentelijk loket is waar burgers terechtkunnen. Met daarbij een ruimschootse reservering vanuit het project voor toekomstige schades. Voorkomen moet worden dat iemand met schade verzuipt in een bureaucratisch moeras. Met name schade aan gebouwen manifesteert zich vaak nog jaren na het eind van een project. U wilt toch ook geen “Groningse praktijken”? Dit alles moet ons inziens eerst voorafgegaan worden door een nulmeting van alle panden in Alem.

Zoveel huizen zijn er niet in Alem. Gezien de geringe kosten van een nulmeting is dit makkelijk te financieren vanuit het project. Daarnaast vinden wij dat er ook niet alleen buitendijks maar ook binnendijks grondboringen gedaan moeten worden om eventuele waterstromen binnendijks in kaart te brengen, aangezien in delen van het dorp zandlagen liggen die zeer gevoelig zijn voor grondwaterstromen. Tot slot. U staat voor het nemen van een hele grote beslissing die al veel meer gekost heeft dan het beschikbaar stellen van 75k voor een volgende verkenning. Er is immers al veel uitgezocht; zie deze stapel papier hier voor mij. Als u nu instemt met het voorstel van B&W zet u het project op een springschans. Terug is dan vrijwel onmogelijk. Een landing is tot nu toe altijd met brokken. Zo is helaas gebleken in de laatste decennia bij andere vergelijkbare projecten. Daarnaast wil ik hier nog melden dat ook een echte gemeentelijke democratie zich kenmerkt door ook echt rekening te houden met minderheden zoals de mening van een klein dorp. Dank u wel voor uw aandacht.

Pagina 2 van 2