GroenLinks Algemene Beschouwingen 2023

Algemene beschouwingen Groen Links 2023 Voor ons ligt de programmabegroting 2024-2027 en ik wil beginnen met dank uit te spreken voor dit duidelijke en goed leesbare document. We hebben als raad voldoende de tijd gehad om vragen te stellen en ons een oordeel te vormen. Nu ligt de besluitvorming voor. De eerste indruk stemt tevreden, de begroting voor 2024 en 2025 is sluitend. We leven in een gekke tijd. Buiten onze landsgrenzen worden verschrikkelijke oorlogen uitgevochten met vele slachtoffers onder onschuldige volwassenen en veel kinderen. Deze conflicten worden elders uitgevochten maar hebben ook binnen onze landsgrenzen invloed. Vluchtelingenstromen zijn toegenomen en ook in onze economie zien we de gevolgen. We zullen allemaal een tandje bij moeten zetten om deze problemen het hoofd te bieden. Ook onze gemeente zal haar steentje moeten bijdragen aan de opvang van vluchtelingen en statushouders. Op dit moment zijn al een aantal Oekraïense vluchtelingen in onze gemeente maar daar zal het niet bij blijven. De gemeente moet deze problemen het hoofd bieden en het zou verstandig zijn om weer eens nadrukkelijk naar Stichting Vluchtelingenwerk te kijken. De veranderingen op klimaatgebied stellen ons ook voor steeds grotere opgaven. Het weer lijkt steeds extremer te worden.

Dit vraagt om grote vaak landelijke of regionale aanpak die soms ook lijkt te leiden tot tegenstellingen in onze maatschappij. Bij beide problemen zien we nimby gedrag tegenover een ”het zal toch moeten” benadering. Ook in onze gemeente is deze tegenstelling te zien. Daar waar het ene deel van de bevolking het liefst windmolens wil plaatsen loopt een ander deel van de bevolking daar tegen te hoop, en soms lijken we elkaar niet te begrijpen. Gelukkig ligt er nu een uitspraak van de Raad van State en kan alles doorgaan. Zeker in zaken die groepen in onze gemeente aangaan wil het nogal eens mis gaan met het luisteren en meenemen van de gemeente. Luisteren naar mensen over wie besluiten genomen worden is volgens ons cruciaal. In deze tijd, waar het voor velen goed gaat is er werk genoeg maar zien op we op verschillende plekken een groot tekort aan personeel. De problemen op het gebied van woningbouw spelen ook in onze gemeente. Ook hier wordt te weinig gebouwd, niet altijd voor de juiste doelgroep en zit de doorstroming op slot. Er zijn zo langzamerhand te weinig geschikte locaties en dan ook nog niet eerlijk verdeeld over de kernen. De stijgende rente, de stikstofproblematiek, op een klimaatbestendige manier bouwen en vasthouden aan traditionele bouwvormen helpen ook niet echt. Groen Links zou willen zien dat de

gemeente alternatieve woonoplossingen met een open blik tegemoet treedt en niet meteen doet als een boer die niet eet wat hij niet kent. Wonen is een recht dat voor iedereen bereikbaar moet zijn en we zouden alternatieven moeten omarmen. Zo van buitenaf bezien lijkt het in Maasdriel aardig goed te gaan maar wie wat dichterbij komt ziet ook de problemen. Het rijk heeft de nodige regelingen over de schutting gegooid en geeft daar meestal te weinig geld voor. Ook in onze gemeente zijn mensen die moeite hebben om rond te komen, jongeren die de weg zoeken in de jeugdzorg en nieuwkomers die de weg zoeken in onze samenleving. Voor de komende twee jaren laat de begroting ook zien dat we op het goede spoor zitten. Het bestuurskrachtonderzoek heeft ons de ogen geopend. Niet dat alles nieuw of onbekend was maar zo alles op een rijtje te zien was erg confronterend. Wij, als gemeente, zijn erg enthousiast aan de slag gegaan met grote projecten waar veel geld mee gemoeid is. Geld dat we niet hadden maar dat geleend kon worden. Daarnaast hadden we ook de mensen niet om alles uit te voeren maar inhuur is gemakkelijk. Het bestuurskrachtonderzoek liet ons zien dat we onszelf voorbij aan het lopen waren. De verhoudingen raken scheef. Gelukkig zijn er ook in onze gemeente ontwikkelingen die een kans verdienen om te laten zien dat ze werken, denk daarbij aan de adviespleinen.

We hebben botweg teveel geleend en we hebben niet voldoende mensen in dienst om onze plannen uit te voeren. Groen Links wil terug naar de basis en op de rem trappen daar waar het grote, dure projecten betreft. We zullen wel moeten, want in de jaren na 2025 schrijven we geen zwarte cijfers meer maar rode. Als we op dezelfde weg doorgaan dan worden we door de provincie onder curatele gesteld omdat we de zaken niet op orde hebben. We hebben dan zelf niet meer in de hand welke oplossingen we willen inzetten. Zachte heelmeesters maken volgens ons nog steeds stinkende wonden. Als er bezuinigd moet worden dan zijn onze inwoners en de voorzieningen de dupe. De mensen met de kleinste portemonnee zullen het hardst getroffen worden. Dit wil Groen Links voor alles voorkomen. Iedereen moet wat ons betreft mee kunnen blijven doen en het is onze dure plicht om vooral op te komen voor de mensen die dat zelf niet kunnen of doen. Naast alle woorden over financiën, zorg en wonen willen wij ook nadrukkelijk aandacht vragen voor onze directe leefomgeving. Er moet meer aandacht zijn voor zaken als kunst en cultuur en voor biodiversiteit. Ook voor het in stand houden van de vele verenigingen in onze gemeente willen wij binnen onze

mogelijkheden rekening houden. We zijn blij dat een begrip als duurzaamheid al nadrukkelijk onderdeel is van de afweging bij voorstellen. Het moge duidelijk zijn, Groen links is blij dat de begroting die nu voorligt sluitend is maar maakt zich grote zorgen over de toekomst. Relatief kleine reparaties gaan niet helpen. Ze zullen naar onze mening zelf schadelijk zijn voor onze inwoners. Echte keuzes zijn nu noodzakelijk en vragen om een rechte rug. We hebben er alle begrip voor dat al onze wensen nu niet meer op deze korte termijn in de begroting verwerkt kunnen worden. Wij zullen wel nadrukkelijk op zoek gaan naar mogelijkheden om dat achteraf alsnog te doen. Wij kunnen dat niet alleen en hopen ook op de steun van de andere fracties om samen iets neer te zetten dat toekomstbestendig genoemd kan worden. Fractie Groen Links John Leijdekkers