Gemeente Maasdriel jaarstukken 2024 met accountantsverklaring

Risico-inventarisatie Ter voorbereiding op de jaarstukken 2024 is een risico inventarisatie uitgevoerd. Hierin zijn de risico’s van de gemeente in kaart gebracht en beoordeeld. In deze analyse houden we tevens rekening met de kans dat een risico

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 81

zich voor kan doen. Hierdoor wordt beter geanticipeerd op het implementeren van eventuele beheersingsmaatregelen. Een deel van de risico’s wordt afgedekt door specifieke maatregelen zoals het afsluiten van verzekeringen en het inrichten van de interne controle. Naast de afgedekte risico’s, loopt de gemeente ook altijd risico’s die niet (kunnen) worden afgedekt. Om te voorkomen dat er ingrijpende beleidswijzigingen moeten worden doorgevoerd bij het voordoen van niet afgedekte risico’s, moet de gemeente over een financiële buffer (de beschikbare weerstandscapaciteit) beschikken. De niet afgedekte risico’s worden meegenomen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Bij de risico inventarisatie wordt onderscheid gemaakt tussen algemene risico’s en specifieke risico’s.

Kans

Weging

Zeer klein

10%

Klein

25%

Gemiddeld

50%

Groot

70%

Zeer groot

90%

• Zeer klein: voor risico’s waarvan het onwaarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen. Het zijn bijvoorbeeld risico’s die zich 1x per 20 jaar voordoen. • Klein: dit zijn risico’s die zich gemiddeld genomen 1x per 4 jaar voordoen of waarvan de kans op optreden laag is. • Gemiddeld: voor risico’s die nog beide kanten op kunnen. Het kan zijn dat ze zich komend jaar voordoen of niet. Risico’s die 1x per 2 jaar voorkomen. • Groot: voor risico’s waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen of waarvan de kans op optreden groot is. • Zeer groot: voor risico’s waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze zich komend jaar voordoen of waarvan de kans op optreden zeer groot is. Ratio weerstandsvermogen Het uitgangspunt is om de impact van de risico’s teminimaliseren.Dit betekent dat het weerstandsvermogen ten minste voldoende moet zijn. Uw raad heeft besloten een ratio weerstandsvermogen van 1,5 keer het totaal van de geïnventariseerde financiële gevolgen van risico's aan te houden, met een marge van 10% naar boven en beneden. Dit komt overeen met het waarderingscijfer B = ruim voldoende (zie de volgende tabel uit nota risicomanagement).

Waardering

Ratio

Kostendekking

A

> 1,65

Uitstekend

B

1,35 - 1,65

Ruim voldoende

C

1,0 - 1,35

Voldoende

D

0,8 - 1,0

Matig

E

0,6 - 0,8

Onvoldoende

F

< 0,6

Ruim onvoldoende

Risico’s Maasdriel hanteert voor de risico-inventarisatie de volgende twee categorieën:

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 82

• Algemene risico’s; • Specifieke gemeente risico’s De algemene risico’s zijn als volgt:

Risico

Beheersmaatregelen

Algemene risico’s

•

Dit betreft de risico’s die samenhangen met onze activiteiten, die aan weinig

Voor elk risico wordt een keuze Geen gemaakt uit de volgende

verandering onderhevig zijn. Om deze risico’s te signaleren en te beperken zijn beheersmaatregelen genomen in de processen.

Benodigde weerstands capaciteit

beheersmaatregelen: •

Vermijden

Rekening houdend met de vastgestelde nota reserves en voorzieningen worden •

Verminderen

de algemene risico's gedekt door de stille reserves. De omvang van de stille

•

Overdragen

reserves (bestaande uit gronden zonder boekwaarde ad circa 2,9 miljoen) is

•

Accepteren

voldoende om de algemene risico’s die in het verleden becijferd waren op 2,0 miljoen op te vangen.

De specifieke risico’s zijn als volgt:

Maximale risico en kans

Benodigde weerstandscapaciteit

Risico

Beheersmaatregelen

1. Grondexploitaties

Via herijking bestaande en nieuwe Het maximale risico op basis van 144

De resultaten van de

plangebieden optimaliseren. In

de interne analyse bedraagt

grondexploitaties zijn gebaseerd op

de herijking van de

€576.000. De kans is klein dat

uitgangspunten en parameters die,

grondexploitaties worden kosten, het maximale risico optreedt.

gelet op de huidige markt en de

opbrengsten en fasering jaarlijks

huidige inzichten, het meest reëel

herzien.

lijken voor de looptijd van het project. Deze inschattingen resulteren in één projectresultaat. Het is en blijft echter altijd een inschatting van de toekomst. Kansen en risico’s binnen een project kunnen er voor zorgen dat het projectresultaat in de toekomst afwijkt. Als risico worden de volgende elementen meegenomen:

•

Een vertraging van drie jaar in de lopende grondexploitatie 'Paddenstoelenbuurt'. Deze BGE loopt door t/m 2028. De overige grondexploitaties worden op korte termijn afgerond.

•

Prijsstijgingen bouwkosten

2. Jeugd

De belangrijkste

Zorg verlenen aan onze

De belangrijkste financiële risico’s

beheersmaatregelen zijn:

inwoners is en blijft een

voor de jeugdzorguitgaven zijn:

wettelijke verplichting. De Het inzetten op preventieve

budgetten zijn begroot op basis

Grotere zorgvraag dan waarmee

voorzieningen zodat

van ervaringcijfers. Naast een

rekening is gehouden;

individuele zorgvoorzieningen structureel budget hebben we ook een bestemmingsreserve

• • •

Crisisplaatsingen jeugd;

500

gevormd voor specifieke,

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 83

Risico •

Maximale risico en kans

Hervormingsagenda Jeugd niet

niet nodig blijken te zijn of

complexe jeugdcasuïstiek.

tijdig of volledig

kunnen worden uitgesteld;

Ondanks deze voorzichtige

Een outreachende werkwijze

ramingen blijven we als

Beperkte kanteling naar

voor het gebiedsteam

gemeente risico lopen. We

preventief werken

waardoor een vloeiende

houden daarom rekening met

geïmplementeerd; •

Beheersmaatregelen

•

Benodigde weerstandscapaciteit

overgang ontstaat tussen 0de, een extra risico van €250.000 1ste en 2de lijnszorg; •

euro per jaar. Voor de

Goede netwerksamenwerking meerjarenbegroting betekent met maatschappelijke

het in totaal €1.000.000 over

organisaties op het terrein van de periode van 4 jaar. De kans

•

welzijn en leefbaarheid, met

dat het optreedt gezien de

onderwijsinstellingen en

interne

huisartspraktijken;

beheersingsmaatregelen die we

Begroten op ervaringcijfers

hebben getroffen wordt geacht

waarbij tevens nu gewerkt

als gemiddeld.

wordt met een bestemmingsreserve specifieke casuïstiek jeugd. In de komende jaren zal de

Zorg verlenen aan onze

De belangrijkste financiële risico’s uit inkomensafhankelijke eigen

inwoners is en blijft een

hoofde van de Wmo zijn:

bijdrage voor

wettelijke verplichting. De

maatwerkvoorzieningen in de

budgetten zijn begroot op basis

3. Volumegroei Wmo

•

Een verdere stijging van het aantal Wmo weer ingevoerd worden. Dit maatwerkvoorzieningen. In 2019 zal naar verwachting leiden tot is de stijging begonnen en deze

•

een daling van het aantal

van ervaringcijfers. Ondanks deze voorzichtige ramingen blijven we als gemeente risico

stijging zet zich jaarlijks door voor maatwerkvoorzieningen. Daarnaast wordt een de huishoudelijke verzorging,

lopen omdat we geen grip

hulpmiddelen en het regiovervoer; kostprijsonderzoek uitgevoerd om vast te stellen wat reële De financiële positie van

werking van bijvoorbeeld het

aanbieders van onder meer

tarieven zijn.

125

hebben op de aanzuigende abonnementstarief. We houden daarom rekening met een extra

huishoudelijke verzorging, wat

risico van € 125.000 euro per

mogelijk leidt tot extra

jaar. Voor deze

tariefsverhogingen.

meerjarenbegroting betekent het in totaal € 500.000 over de periode van 4 jaar. De kans dat het optreedt gezien de interne beheersingsmaatregelen die we hebben getroffen wordt geacht als klein.

4. Afdekken voormalige

Aandacht voor berekening

Op basis van de meest actuele

stortplaatsen Vlagheide en Avri

toekomstige lasten en het t.z.t.

geprognogtiseerde resultaten

Het grootste onvoorziene risico

vormen van een voorziening.

van de stortplaatsen is het

betreft het voornemen tot aanpassing

maximale risico € 55.800. We

van de rekenrente door de provincie.

achten de kans gemiddeld

De provincie voert elke vijf jaar

(50%).

28

periodiek onderzoek uit, een zogeheten Asset Liability Management (ALM) studie. Daarbij wordt vastgesteld of de gehanteerde rekenrente (momenteel 5,06%) en daarmee het gehanteerde doelvermogen passend is om aan haar eeuwigdurende nazorgverplichtingen

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 84

Risico

Beheersmaatregelen

Maximale risico en kans

Benodigde weerstandscapaciteit

•

Aandacht voor preventie en

We blijven juridische risico

200

het voorkomen van schade;

lopen de komende jaren.

Verzekeringsportefeuille

Voornaamste reden hiervan is

periodiek doorlichten.

dat we niet alles en/of willen

te voldoen. Daarnaast hebben provincie en vergunninghouders een overeenkomst gesloten om onderzoek te doen naar duurzaam stortbeheer en/of technische ontwikkelingen/ innovaties mogelijk kunnen leiden tot een beperking van de kosten van de nazorg. Onderdeel van deze overeenkomst is dat, zo lang dit onderzoek loopt, de vergunninghouders de stortplaatsen nog niet voor eeuwigdurende nazorg overdragen aan de provincie en dus zelf risicodrager blijven. Tegelijkertij handhaaft de provincie de rekenrente op het bestaande niveau. Zolang het doelvermogen niet definitef is vastgesteld lopen wij het risico dat het reeds in het nazorgfonds gestorte vermogen ontoereikend is. 5. Algemene juridische bijstand De polisvoorwaarden van de aansprakelijkheids-verzekering sluiten een aantal zaken uit. Onder

•

andere claims ten gevolge van:

verzekeren. Over de jaren heen lopen we op basis van

Toezeggingen en gewekte

ervaringen uit het verleden

verwachtingen;

(zowel financieel als

•

Termijnoverschrijding;

inhoudelijk) een risico van

•

Niet nakomen van contracten;

gemiddeld € 200.000 per jaar.

•

Aanbestedingen;

We achten de kans klein (25%)

•

Nadeelcompensatie;

dat het risico zich voordoet.

•

Oneerlijke concurrentie;

•

Wet Markt en Overheid.

•

6. Wet Kwaliteitsborging (Wkb)

'Onderzoek doen naar structurele Het totaal financieel risico

Voor het bevoegd gezag betekent de

financiële effecten van de Wkb op bedraagt circa € 97.000 euro

verandering met betrekking tot het

eventuele meerkosten te kunnen

over de periode 2025 t/m 2026.

toetsen en toezicht op de

compenseren op andere

We achten de kans 70% dat dit

bouwtechnische kwaliteit, dat kosten terreinen. Het rapport met de kunnen dalen als gevolg van

onderbouwde ramingen (o.a. op

veranderende taken en in het

grond van verwachte ureninzet of

verlengde daarvan verminderde

verwachte kosten/baten van de

legesinkomsten. De gevolgen

stelselwijziging) gebruiken we de

verschillen per gemeente en hangen

komende jaren om financieel

veelal samen met de huidige

gezien de vinger aan de pols te

kostendekkendheid en werkwijze.

houden.

68

risico optreedt.

Voor de gemeente Maasdriel is uitgegaan van de aangeleverde gegevens vanuit de ODR, ten aanzien van de Wkb en de wegvallende taken en leges. Hierbij is op basis van een extern onderzoek vastgesteld dat we

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 85

Risico

Beheersmaatregelen

Maximale risico en kans

Benodigde weerstandscapaciteit

170

een nadelig financieel risico lopen bij de intreding van de wet. We maken gebruik van een reeks

In een cyber calculatie hebben

Als overheid lopen we een reëel risico beheersmaatregelen die ‘de kans

we begroot dat een schade van

dat we te maken krijgen met een

op’ en de ‘impact van’ moet

€ 1,7 miljoen bij een maximale

(poging tot) cyber hack en in het

reduceren. ‘De kans op’ wordt

impact te verwachten is. Door

verlengde daarvan dat data van ons

aangepakt door de mogelijkheden onze vergevorderde

gecompromitteerd raakt dan wel

van een hacker om over internet

7. Datalek / informatiebeveiliging

maatregelen wordt de kans dat

verloren gaat. Als je kijkt naar Risico = een aanval uit te voeren zo klein

we met dit maximale bedrag

Kans x Impact dan hebben we met

mogelijk te maken. Daar heeft al

geconfronteerd worden zeer

onze Heatmap informatiebeveiliging

veel aan verbeteringen plaats

klein. Echter kan bij een

ingezet op reductie van de kans dat

gevonden. De ‘impact van’ wordt

datalek/hack alsnog sprake zijn

het optreedt en als het optreedt dat

ook door diverse maatregelen

van een impact die te

dan de impact zo klein mogelijk is.

aangepakt. Hier zijn stappen

kwalificeren is als gemiddeld.

Waardering van het risico dat een

gemaakt maar daar zijn nog

Deze calculatie is exclusief

poging tot hack plaatsvindt: Als

verdere verbeteringen door te

kosten die voort kunnen vloeien

gemeente zijn we uitgebreid online

voeren. Opgemerkt moet worden

uit een bestuurlijke boete of

aanwezig. Het risico dat we

dat we de afgelopen jaren

schadeclaims van betrokkenen

geconfronteerd worden met een hack significante verbetering hebben

in het kader van

(poging) is dan ook substantieel en

gerealiseerd. Hiermee kunnen wij privacywetgeving of overige

niet aflatend.

niet uitsluiten dat wij kwetsbaar

wetgeving. Als er bijvoorbeeld

zijn voor een hack maar wel dat we sprake is van onvoldoende de impact en het herstel daarvan

passende

veel beter kunnen managen en

beveiligingsmaatregelen dan

de schade een stuk beperkter

kan in de praktijk afhankelijk

kunnen houden.

van de constateringen een bestuurlijke boete van > €400.000 worden opgelegd. De kans dat dit voorkomt in Nederland wordt door experts als zeer klein (10%) beschouwd.

Totaal

1.235

Beschikbare weerstandscapaciteit Rekening houdend met de vastgestelde nota reserves en voorzieningen is de beschikbare weerstandscapaciteit van Maasdriel als volgt opgebouwd: • Algemene reserve De algemene reserve wordt gebruikt voor het opvangen van risico’s in algemene zin. De algemene reserve is vrij aanwendbaar; • Algemene reserve bouwgrondexploitatie De reserve bouwgrondexploitatie is een vrij aanwendbare bestemmingsreserve die tot de weerstandscapaciteit wordt geteld • Jaarrekeningresultaat Het jaarrekeningresultaat is vrij aanwendbaar en wordt tot de weerstandscapaciteit geteld • Onvoorzien De post onvoorzien is vrij aanwendbaar en wordt tot de weerstandscapaciteit geteld.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 86

Stand per Reserves (x 1.000) 31-12-2024 Algemene reserve

Stand per 31-12-2023

10.173

11708

894

830

954

-932

weerstandscapaciteit 12.021

11.606

Algemene reserve grondexploitatie Resultaat jaarrekening 2024 Beschikbare

Weerstandsvermogen Het is van belang te weten of sprake is van een toereikend weerstandsvermogen. Als het risicoprofiel bekend is, kan een relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De berekeningswijze van de ratio weerstandsvermogen op basis van een gegeven zekerheidspercentage is als volgt: Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit

(x 1.000)

Jaarrekening 2024

Jaarrekening 2023

11.419

11.694

Benodigde weerstandscapaciteit

1.235

4.534

Saldo vrije deel weerstandscapaciteit

10.184

7.160

9,25

2,58

Beschikbare weerstandscapaciteit

Weerstandsvermogen

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risico inventarisatie voortvloeit, zetten we af tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. De ratio weerstandsvermogen is groter dan 1,65.

Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat gemeenten vijf financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarrekening. In een ministeriële regeling is een uniforme berekening van deze kengetallen voor alle gemeenten opgenomen. De invoering van de kengetallen is bedoeld om de gemeenteraad meer inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen. De kengetallen worden geanalyseerd ten opzichte van de door de provincie Gelderland vastgestelde normenwaarden, waaraan een categorisering is gekoppeld. De jaarrekening 2024 levert de volgende kengetallen op:

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 87

Realisatie Begroting 2023 2024

Realisatie 2024

Netto schuldquote

45,8%

97,2%

50,2%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

45,9%

97,5%

50,3%

Solvabiliteitsratio

36,1%

23,4%

34,6%

Grondexploitatie

8,1%

9,2%

8,0%

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

-0,9%

0,2%

-2,9%

102,2%

112,8%

101,0%

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote wordt berekend inclusief en exclusief uitgezette leningen aan derden. Hierdoor wordt duidelijk wat het aandeel is van de verstrekte leningen in de exploitatie.

Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is de verhouding van het eigen vermogen ten opzichte van het totale balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat volgens artikel 42 van het BBV uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserve) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grondexploitaties zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting en uitgedrukt in een percentage.

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigenlastentedragen,ofwelke structurele stijgingvan de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves te delen door de totale baten en uit te drukken in een percentage.

Belastingcapaciteit Het kengetal belastingcapaciteit is de verhouding tussen de woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t (het begrotingsjaar) ten opzichte van het landelijk gemiddelde in jaar t-1 (het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar) uitgedrukt in een percentage. In de woonlasten worden de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing meegenomen.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 88

Paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen doen wij verslag over de voortgang van het geplande onderhoud en het eventuele achterstallig onderhoud aan wegen, straatverlichting, openbaar groen, speelvoorzieningen, water & riolering en gebouwen. Een groot vermogen is geïnvesteerd in de kapitaalgoederen in onze gemeente. De kapitaalgoederen zijn van groot belang voor het zo optimaal mogelijk functioneren van onze gemeente, onder meer op het gebied van de leefbaarheid, veiligheid, verkeer en vervoer en recreatie. Onderhoud en beheer is nodig om kapitaalvernietiging te voorkomen. Met het beheer en onderhoud van wegen, straatverlichting, openbaar groen, speelvoorzieningen, water & riolering en gebouwen is een grote inzet van onze middelen (personeel en financiën) gemoeid. Deze paragraaf geeft inzicht in de mate van onderhoud en de financiële lasten van de verschillende kapitaalgoederen. In het Jaarprogramma Openbare Ruimte (JOR) worden de middelen van de diverse disciplines bij elkaar gebracht, zodat voorbereiding en realisatie van projecten waar nodig integraal vorm krijgen

Betreft

Aantal circa

Verharde rijbanen

1.246.000 m2

Fietspaden

154.200 m2

Voetpaden

250.100 m2

Parkeervak

147.400 m2

Overige verharding

136.300 m2

Actueel beheerplan

Door de raad ingesteld in

Looptijd tot en met

Wegenbeleidsplan 2018-2021 (in 2024 door de raad verlengd t/m 2024)

2018

2024

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan

2019

2030

Wij streven naar een doelmatige ontwikkeling en instandhouding van wegen, fietspaden en trottoirs, zodat een veilige en comfortabele bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen wordt gegarandeerd, die bijdraagt aan een functionele leefomgeving.

In het wegbeheerplan zijn middelen opgenomen voor het dagelijks en planmatig wegonderhoud. De belangrijkste

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 89

kostenposten zijn kosten voor groot onderhoud en kapitaallasten die het gevolg zijn van investeringen. Het huidige wegbeheerplan is verlengd tot en met 2024. • Een bedrag van € 605.000 is besteed aan groot onderhoud. • Een bedrag van € 4.045.000 is geïnvesteerd. Levensduurverlengend onderhoud aan de wegen, reconstructies en bermverhardingen worden afgeschreven over de levensduur. De kosten die voortvloeien uit de investeringen (afschrijvings- en rentekosten) gaan als kapitaallasten mee in de exploitatie.

In 2019 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan Maasdriel (GVVP) vastgesteld. Met de uitvoering van dit GVVP en het daaraan gekoppelde uitvoeringsprogramma kunnen de wegen in Maasdriel toekomstgericht worden verbeterd volgens het landelijke programma Duurzaam Veilig Wegverkeer. Voor uitvoering van de eerste fase van het programma is totaal € 4.885.500 beschikbaar. Besluitvorming over de uitvoering van de tweede fase is uitgesteld tot na het gereedkomen van de actualisatie van het verkeerscirculatieplan voor de gemeente.

(Bedragen x € 1.000)

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Begroting 2025

Groot onderhoud

917

605

1.092

Overige exploitatielasten

495

472

474

1.412

1.077

1.566

Totaal lasten

Investeringen in 2024 Bedrag investering in 2024

Investeringen (bedragen x € 1.000) Aanleg Maas-Waalweg

15

Aanleg Maas-Waalweg (bijdrage provincie en Zaltbommel)

-175

Aanleg rotonde H.C. de Jonghweg

2

Achterstallig onderhoud wegen 2022

141

Gebied Midden 2020-2021

75

Gebied West 2019

535

GVVP 2019-2020

452

Kasteelplein Hedel

538

Levensduur verlengend onderhoud

2

Paterstraat

31

Snelfietsroute Zaltbommel-Den Bosch

1.260

Wegbeheerstructureel 2023-2024

629

Wordenseweg

540

Totaal

4.045

Op basis van inspecties worden de onderhoudsmaatregelen toegekend. De planning wordt integraal afgestemd met de disciplines riolering, verkeer en groen.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 90

Als gevolg van meldingen of eigen waarneming, voeren de medewerkers van de buitendienst aanvullend kleine herstelwerkzaamheden uit, zoals het herstraten van enkele tegels en het verhelpen van verzakkingen en wortelopdruk. Straatverlichting

Betreft

Aantal circa

Lichtpunten

4.792

Armaturen

4.827

Actueel beheerplan

Door de raad ingesteld in

Beleidsplan Openbare Verlichting Gemeente Maasdriel 2016-2025

Looptijd tot en met

2016

2025

Het Beleidsplan Openbare Verlichting Gemeente Maasdriel 2016-2025 is gebaseerd op de richtlijnen Openbare Verlichting 2011 (ROVL-2011).

Het doelmatig (werk met werk maken en wat is waar nodig), duurzaam (ledverlichting) en kwalitatief (normen) goed in stand houden van de openbare verlichting voor een veilige (sociale veiligheid en verkeersveiligheid) en comfortabele bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen.

Uit het Beleidsplan openbare verlichting volgen het onderhoudsbudget en de jaarlijkse vervangingsinvesteringen voor masten en armaturen. Deze investeringen worden ingezet om de nodige achterstallige masten en armaturen te vervangen en op energiekosten te besparen door in de komende jaren ledverlichting toe te passen. Het doel is om in 2025 alle conventionele verlichting vervangen te hebben door duurzame ledverlichting. • De investeringen leiden tot kapitaallasten.

(Bedragen x € 1.000)

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Begroting 2025

Onderhoud

144

124

106

Energieverbruik

330

220

89

Totaal lasten

474

344

195

Bedrag investering in 2024

Investeringen (bedragen x € 1.000) Straatverlichting masten

110

Straatverlichting armaturen

288

Totaal

398

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 91

Wij streven naar doelmatige, duurzame en kwalitatief goede verlichting. Lichtpunten daar waar niet noodzakelijk vervallen en lichthinder in het buitengebied wordt tegengaan. Bij vervanging wordt ledverlichting met een witte lichtkleur toegepast. Waar mogelijk en gewenst wordt de verlichting in de nachtelijke uren gedimd tot 70% van het oorspronkelijke lichtniveau. Zo wordt op energieverbruik bespaard en CO2-uitstoot gereduceerd. Vervangingen worden gecombineerd met andere werkzaamheden. Zo wordt efficiënt omgegaan met de budgetten en wordt de hinder voor omwonenden geminimaliseerd.

We investeren in de aanleg en het onderhoud van de openbare ruimte, verkeersmaatregelen, openbare verlichting en gladheidsbestrijding. Investeringen leiden tot afschrijvings- en rentekosten. Dit noemen we kapitaallasten.

Kapitaallasten investeringen verkeer en vervoer

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Begroting 2025

Aanleg, reconstructie en onderhoud van verharde openbare ruimte; verkeersmaatregelen; openbare verlichting; gladheidsbestrijding

654

804

1.752

Groen

Betreft

Aantal

Gras- en kruidachtigen (gazon)

305.844 m2

Ruw gras (bermen)

757.140 m2

Hagen

21.716 m1

Bodembedekkende heesters

68.774 m2

Heesters

54.668 m2

Vaste planten

4.583 m2

Bosplantsoen

73.023 m2

Loofbos

61.638 m2

Asfalt

871.005 m2

Elementenverharding

1010.208 m2

Afvalbakken

294 stuks

Hondenpoepbakken/hondentoiletten

82 stuks

Boombeheer (bomen)

Actueel beheerplan

16.193 stuks

Door de raad ingesteld in

Deelvisie Groen en Bomen

2019

Looptijd tot en met nvt

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 92

• Goede groenstructuur; • Sterke lokale identiteit; • Duurzaamheid; • Duidelijke kaders en normen.

(Bedragen x € 1.000)

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Begroting 2025

Openbaar groen

1.002

1.228

1.006

Bomen/beplanting

357

324

307

Landschapsbeheer

23

-3

11

1.382

1.549

1.324

Totaal

Beheer: De deelvisie wordt uitgewerkt in een beleidsplan Natuur, biodiversiteit en groen, dat in 2025 aangeboden wordt aan uw raad. De doelstellingen uit de deelvisie worden vertaald in praktische richtlijnen en werkwijzen Uitvoering: Het openbaar groen wordt in alle kernen op niveau B onderhouden. Die ambitie is vertaald in het ontzorgingscontract voor groenonderhoud, het vegen van wegen, onkruidbeheersing op verhardingen en het legen van de prullenbakken. De bomen worden op een programmatische aanpak beheerd (Stategisch Boombeheer), om efficiënt en effectief het bomenbestand te kunnen beheren binnen de kaders van de beschikbare tijd, geld en middelen. Incidentele servicewerkzaamheden naar aanleiding van klachten en meldingen in de openbare ruimte worden door de buitendienst of aannemer uitgevoerd. Speelvoorzieningen

Betreft

Aantal

Speeltoestellen

367

Speeltuinen

60

Actueel beheerplan Kwaliteitseis voor spelen in de openbare ruimte 2021-2028

Door de raad ingesteld in 2021

Looptijd tot en met 2028

• Speelvoorzieningen In de Kwaliteitseis voor spelen in de openbare ruimte staat beschreven welke kwaliteit de gemeente de komende jaren biedt voor spelen in de openbare ruimte. Hierbij gaat het onder andere over het beheer, onderhoud en

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 93

vervanging. Het doel is het bieden van een veilig, gevarieerd, uitdagend en aantrekkelijk speelaanbod voor kinderen in Maasdriel. • Sportvelden Binnen de gemeente zijn acht voetbalclubs actief. In het kader van het project 'kwaliteitszorg grassportvelden' worden de sportvelden iedere drie jaar beoordeeld. Daarbij wordt - op basis van de huidige bespelingintensiteit - gekeken wanneer welk veld aan onderhoud of renovatie toe is.

• Speelvoorzieningen Het aanbieden van gevarieerde en veilige speelvoorzieningen, met als doel dat kinderen en jeugd zich sociaal en fysiek kunnen ontwikkelen en ontspannen. • Sportvelden Sport, spel en bewegen vervullen een belangrijke rol in de totale keten van gezondheid en zorg en dragen bij aan de vitaliteit en leefbaarheid binnen de kernen. Samenwerking tussen verenigingen wordt sterk gestimuleerd.

(Bedragen x € 1.000)

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Begroting 2025

Speeltuinen Exploitatielasten

58

54

54

Kapitaallasten

-

-

-

Exploitatielasten

140

151

51

Specifieke uitkering Rijksoverheid

-23

-38

-

Kapitaallasten

158

163

354

Totaal

333

330

459

Sportvelden

Bedrag investering in 2024

Investeringen (bedragen x € 1.000) Speelruimteplan

81

Uitbreiding/herstructurering velden HRC '14

31

Kunstgrasvelden DSC

640

Totaal

752

• Speeltuinen Het beschikbare budget voor speelvoorzieningen wordt ingezet voor regulier onderhoud en voor vervanging

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 94

speeltoestellen en valondergronden. Regulier onderhoud omvat onder andere wettelijk verplichte veiligheidsinspecties en het onderhoud als gevolg van vandalisme of slijtage. • Sportvelden Het budget voor beheer van de sportvelden is voor dagelijks beheer en groot onderhoud. Op de sportaccommodaties van v.v. D.S.C. in Kerkdriel, v.v. Hedel en v.v. Jan van Arckel in Ammerzoden (SESAM) wordt het dagelijks beheer en grootonderhoud door de verenigingen uitgevoerd. Water en riolering

Betreft

Aantal

Vuilwater Vrij verval riolering

117 km

Drukriolering

71 km

Persleiding

13 km

Gemalen

64 stuks

Installaties

471 stuks

Randvoorzieningen

7 stuks

Overstorten

33 stuks

IBA-systemen

67 stuks

Hemelwater Vrij verval riolering

36 km

Kolken

11.600 stuks

Hemelwateruitlaat

56 stuks

Hemelwaterberging

5 stuks

Wadi's

9 stuks

Oppervlaktewater A-watergangen

ca. 176 km

B-watergangen

ca. 151 km

C-watergangen

ca. 206 km

Actueel beheerplan Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Door de raad ingesteld in

Looptijd tot en met

2022

2026

Het beleid van dit product is bepaald in het Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026.

Het kapitaalgoed ‘water en riolering’ bestaat uit vier onderdelen: stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 95

• Stedelijk afvalwater Wij dragen zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, dat vrijkomt binnen het grondgebied van de gemeente, door middel van een openbaar vuilwaterriool. Riolering dient drie belangen: bescherming van de volksgezondheid en volkshygiëne, bescherming van het milieu en het in stand houden van de kwaliteit van de leefomgeving. • Hemelwater Wij zetten ons in voor terugdringing van vermenging van schoon hemelwater met stedelijk afvalwater. Wij hebben hierbij de voorkeur voor het bovengronds ontvangen van hemelwater. Onze inwoners sporen wij aan om waterbewust om te gaan met de inrichting van hun eigen perceel. Overlast, waarbij water in woningen stroomt en materiële schade optreedt, proberen wij te voorkomen. Komt bij herhalende extreme neerslag op dezelfde locatie vaker wateroverlast voor, dan beschouwen wij dit als een trend. Wij onderzoeken dan de mogelijkheden voor het treffen van maatregelen in de openbare ruimte. • Grondwater Wij hebben de zorgplicht voor een doelmatige aanpak van structurele grondwateroverlast die het onmogelijk maakt om een perceel te gebruiken op de manier waarvoor het bedoeld is. • Oppervlaktewater Watergangen en vijvers zijn van groot belang voor het bergen en de aan- en afvoer van water.

Bij hevige regenval en in situaties met veel kwel bij hoge waterstanden in de rivieren zorgen de watergangen en vijvers voor droge voeten. Door aanwezigheid van voldoende ruimte voor water in en nabij de woonkernen wordt structurele wateroverlast in de woonkernen en het buitengebied voorkomen.

In het water- en rioleringsplan zijn de benodigde budgetten en investeringen weergegeven. Voor de mutaties in de voorziening riolering zie de specificatie van de voorzieningen en de paragraaf lokale heffingen.

(Bedragen x € 1.000) Exploitatielasten

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Begroting 2025

3.164

3.188

3.563

Extracomptabele BTW

362

424

547

Extracomptabele overhead

260

211

257

-

-

-

3.786

3.823

4.367

Storting in voorziening riolering Totaal lasten

(Bedragen x € 1.000) Baten uit rioolheffing Baatbelasting

Werkelijk 2023

Werkelijk 2024

Begroting 2025

3.464

3.616

3.564

-

6

-

Aansluitbijdragen en overige baten

70

75

-

Onttrekking uit voorziening riolering

252

126

803

3.786

3.823

4.367

Totaal baten

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 96

Bedrag investering in 2024

Investeringen (bedragen x € 1.000) Aanschaf meetapparatuur

25

Rioolvervanging projecten

449

Afkoppelprojecten

316

Grootonderhoud hoofdgemalen en drukriolering

34

Vervanging riolering

1

Totaal

825

Voor al onze zorgplichten moeten wij voldoen aan niveau Basis. De zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater is een resultaatsverplichting. De zorgplichten voor hemel- en het grondwater hebben het karakter van een inspanningsverplichting. Hierbij hebben wij de beleidsvrijheid de aanpak te kiezen die, gelet op de lokale omstandigheden, doelmatig is. Op onderdelen van de zorgplichten worden randvoorwaarden bepaald door wettelijke regels en verplichtingen. De zorgplicht voor oppervlaktewater is een gemeenschappelijke taak van gemeenten en waterschap. Water en riolering gaan over gemeentegrenzen heen. In regionaal verband wordt actief afgestemd in het Netwerk Waterketen regio Rivierenland (NWrR). Deze samenwerking speelt zich vooral af binnen planvorming, kennisdeling en een gezamenlijke uitvoeringsparagraaf. Dit leidt op den duur naar de meest efficiënte onderhoudsstrategie. Via het Watersysteemnetwerk wordt er in de regio kennis uitgewisseld over het watersysteem. Gebouwen

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 97

Betreft

Aantal

Dorpshuizen

6

Gymzalen

4

Gemeentehuis

1

Gemeentewerf

1

Molen

1

Bergingen / baarhuisjes begraafplaatsen

4

Kinderopvang

1

Kasteelruïne

1

Oorlogsmonumenten

3

Graf en keermuur

1

Keermuur

1

Kerktorens

3

Muziekkiosk

1

Prieeltje

1

Klokken/uurwerk

2

Sanitaire units

3

Woning – vast

1

Toanhutje

1

MFC (De Kreek, De Steen)

2

Actueel beheerplan Gebouwenbeheerplan 2023-2032

Door de raad ingesteld in

Looptijd tot en met

2023

2032

De gemeente heeft als taak het gemeentelijk vastgoed als goed huisvader te beheren en te onderhouden. Aan het bouwkundig en installatietechnisch onderhouden van de gebouwen ligt een meerjarig onderhoudsplan ten grondslag. Het gebouwenbeheerplan is vertaald naar een duurzaam meerjaren-onderhoudsplan en is op 28 september 2023 vastgesteld door uw raad. Onder het gemeentelijke vastgoed vallen gebouwen voor de eigen dienst, kunst en cultuur, monumenten, binnensport, molens, kerktorens, multifunctionele centra en kunstwerken. Het plan is exclusief MFC De Kreek.

Het beheren en onderhouden van gemeentelijk vastgoed.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 98

Werkelijk 2024

Onderhoudslasten ten laste van voorziening(en) (Bedragen x € 1.000) Onderhoud gemeentewerf

20

Onderhoud gemeentehuis

79

Onderhoud gemeentegebouwen algemeen

3

Onderhoud kerktorens

27

Onderhoud molen

8

Onderhoud overige gemeentegebouwen

35

Onderhoud bergingen begraafplaatsen

6

Onderhoud dorpshuizen niet in eigen exploitatie

92

Onderhoud Hooge Wal Hedel

11

Onderhoud De Treffer Ammerzoden

25

Onderhoud De Bogerd Rossum

13

Onderhoud De Muggenheuvel Velddriel

6

Onderhoud het Knuffelhuske, Kerkdriel

1

Onderhoud brede scholen / kinderopvang

61

Onderhoud MFC De Steen

4

Totaal

391

Werkelijk 2024

Onderhoudslasten De Kreek (Bedragen x € 1.000) De Kreek

34

Totaal

34

Bedrag investering in 2024

Investeringen (bedragen x € 1.000) Labelsprongen gemeentelijke gebouwen

77

Zonnepanelen gemeentelijke gebouwen

32

Reviseren lift gemeentehuis

44

Toegangscontrolesysteem gemeentehuis

13

Opstallen Hurwenen 'HRC 14

163

Totaal

329

De gebouwen worden bouwkundig en installatietechnisch onderhouden op basis van de meerjarige onderhoudsplanning.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 99

Paragrafen Financiering De paragraaf Financiering verschaft inzicht en legt verantwoording af over de activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van: • De financiële vermogensvoorwaarden; • De financiële stromen; • De financiële positie en de hieraan verbonden risico’s. Bovengenoemde drie punten noemen we in het kort: treasury. Beleidskader In deze paragraaf evalueren we de financiële positie van onze gemeente op basis van de Financiële verordening Maasdriel. Daarnaast maken we de financieringsfunctie transparant. De bedoeling van het treasurybeleid is het beheren van de financiële geldstromen en het beperken van de financiële risico’s. De uitvoering van treasury is geregeld in de Wet Financiering decentrale overheden (Fido). Deze wet regelt dat de uitvoering van de treasuryfunctie gebeurt binnen de financiële kaders van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Recente ontwikkelingen De rente op de geld- en kapitaalmarkten stijgt. De rente voor eenmaands kasgeldleningen was vele jaren negatief, maar gedurende het jaar is dit opgelopen naar 2% - 3% positief. Het is belangrijk op te merken dat de rente verwachtingen voortdurend evolueren en afhankelijk zijn van diverse factoren, waaronder de geopolitieke gebeurtenissen, economische indicatoren en het monetaire beleid van de centrale banken.

Risicobeheer financieringsportefeuille Voor het beheersen van het renterisico maken we gebruik van de volgende financieringsstrategieën: • De kasgeldlimiet wordt conform Wet Fido niet overschreden; • De renterisiconorm wordt niet overschreden conform Wet Fido; • Nieuwe leningen stemmen wij af op de bestaande financiële positie en de liquiditeitsplanning; • De rentetypische looptijd en het renteniveau van de desbetreffende lening stemmen wij zoveel mogelijk af op de actuele rentestanden en rentevisie. Renterisico Dit is het risico dat wij lopen op sterke rentestijgingen voor bestaande geldleningen. In zijn algemeenheid blijft dit risico beperkt door het afsluiten van leningen met een lange looptijd en een vast rentepercentage. Renterisico’s kunnen vanuit de Wet Fido worden bezien op de korte en op de langere termijn.

Gewaarmerkt voor identificatie doeleinden d.d: 26-06-2025

Jaarstukken 2024 Maasdriel - 100