Extra toelichting delegatiebesluit wijzigen Omgevingsplan Maasdriel (presentatie raadsinformatieavond 30012023)
Tekst van het document
Toelichting delegatie voor wijzigen delen van omgevingsplan
De Omgevingswet: de basis (herh.)
Omgevingswet: wat is nieuw?
(Juridische) spelregels
Gemeentelijke instrumenten beleid & regels
Digitaal stelsel
Stelselwijziging omgevingsrecht
Omgevingswet: thematische verbreding ruimtelijk domein
Domein fysieke leefomgeving
Ruimtelijk domein
Gemeentelijke instrumenten en beleidscyclus Omgevingswet College • Beslist op aanvraag • Adviesrecht gemeenteraad bij buitenplanse omgevingsplan-activiteit
Omgevingsplan
Gemeenteraad • Stelt vast College • Kan afwijken met buitenplanse vergunning Gemeenteraad • Kan wijzigen • Delegeren wijziging mogelijk
Samenvattend
• Nieuw is vooral: 1) nieuwe juridische spelregels; 2) nieuwe gemeentelijke instrumenten voor omgevingsbeleid & omgevingsregels en 3) DSO • De Omgevingswet = stelselwijziging omgevingsrecht • De Omgevingswet gaat over fysieke leefomgeving (thematische verbreding) • Vanavond gaat vooral over het gemeentelijk instrument omgevingsplan.
Werkwijze wijzigen omgevingsplan (hoofdlijnen)
2 routes bij initiatief dat niet past in omgevingsplan Route 1 (vergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit)
Route 2 (wijzigen omgevingsplan)
Bevoegd gezag
College
Raad
Termijn procedure
Hoofdregel: 8 weken (+6) Uitzondering: 26 weken
26 weken
Inhoudelijke kaders
Evenwichtige toedeling van functies aan locaties (o.a. beleid gemeente en instructieregels rijk en provincie)
Evenwichtige toedeling van functies aan locaties (o.a. beleid gemeente en instructieregels rijk en provincie)
Bijzonderheden
•
Raad heeft in sommige gevallen adviesrecht (lijst adviesrecht raad)
•
Bij een ‘voortdurende activiteit’ moet dat wat met de vergunning is toegestaan binnen 5 jaar worden opgenomen/aangepast in het omgevingsplan
•
Raad kan bevoegdheid voor wijzigen delen van omgevingsplan delegeren aan college (delegatiebesluit)
Instructieregels rijk en provincie op omgevingsplan
Voorbeeldroute wijziging omgevingsplan (voor initiatief) Initiatiefnemer heeft idee/plan Initiatiefnemer verzoekt college om principemedewerking tot wijzigen omgevingsplan Formele aanvraag tot wijziging omgevingsplan Publicatie formele kennisgeving van voornemen wijziging omgevingsplan door college Ter inzage legging ontwerp (wijzigings)besluit door college. Ook bij weigering wijzigen omgevingsplan. Behandeling en vaststelling ontwerp wijzigingsbesluit door raad (rekening houdend met zienswijzen)
Bekendmaking wijziging omgevingsplan (publicatie wijzigingsbesluit)
Beroep (Raad van State)
Voorbeeldroute wijziging omgevingsplan (voor initiatief) Initiatiefnemer heeft idee/plan College neemt een negatief principebesluit (geen medewerking). Raad geïnformeerd via besluitenlijst.
Initiatiefnemer verzoekt college om principemedewerking tot wijzigen omgevingsplan Formele aanvraag tot wijziging omgevingsplan Publicatie formele kennisgeving van voornemen wijziging omgevingsplan door college Ter inzage legging ontwerp (wijzigings)besluit door college. Ook bij weigering wijzigen omgevingsplan. Behandeling en vaststelling ontwerp wijzigingsbesluit door raad (rekening houdend met zienswijzen)
Bekendmaking wijziging omgevingsplan (publicatie wijzigingsbesluit)
Beroep (Raad van State)
College neemt een positief principebesluit (medewerking) en tekent anterieure overeenkomst
In het collegebesluit wordt expliciet opgenomen dat het college voornemens is om gebruik te maken van een gedelegeerde bevoegdheid. Raad geïnformeerd via besluitenlijst
Voorbeeldroute wijziging omgevingsplan (voor initiatief) Initiatiefnemer heeft idee/plan College neemt een negatief principebesluit (geen medewerking). Raad geïnformeerd via besluitenlijst. Nieuw is dat ook het voornemen om te weigeren om het omgevingsplan te wijzigen (door het college) de uitgebreide procedure doorloopt bij een formele aanvraag tot wijziging.
Initiatiefnemer verzoekt college om principemedewerking tot wijzigen omgevingsplan
College neemt een positief principebesluit (medewerking) en tekent anterieure overeenkomst
In het collegebesluit wordt expliciet opgenomen dat het college voornemens is om gebruik te maken van een gedelegeerde bevoegdheid. Raad geïnformeerd via besluitenlijst
Formele aanvraag tot wijziging omgevingsplan Publicatie formele kennisgeving van voornemen wijziging omgevingsplan door college
Nieuw is dat participatie bij wet verplicht is. Het college geeft in de kennisgeving aan hoe participatie gaat plaatsvinden
Ter inzage legging ontwerp (wijzigings)besluit door college. Ook bij weigering wijzigen omgevingsplan.
Binnen 6 weken vanaf het moment van terinzagelegging van het ontwerpbesluit kan iedereen zienswijzen inbrengen.
Bij weigeringsbesluit: de situatie kan zich voordoen dat de raad wel positief is en de wens heeft om wél medewerking te verlenen. In dat geval kan het college worden opgedragen om een nieuw ontwerpbesluit voor te bereiden.
Behandeling en vaststelling ontwerp wijzigingsbesluit door raad (rekening houdend met zienswijzen) Bekendmaking wijziging omgevingsplan (publicatie wijzigingsbesluit)
Beroep (Raad van State)
Soms aanpassing omgevingsplan naar aanleiding van uitspraak.
13
Voorstel informatievoorziening richting raad •
Voorstel: informeren via besluitenlijst college (minste ambtelijke lasten). In samenvatting collegebesluit aangeven dat gebruik wordt gemaakt van bevoegdheid van delegatielijst
•
Aanvullend mogelijk: lijst bijhouden voor commissie ruimte van nieuwe initiatieven die worden gefaciliteerd met een gedelegeerde bevoegdheid (voor totaaloverzicht)
•
Bij publicatie ontwerp-wijzigingsbesluit via griffie delen met raad
14
Samenvattend • Initiatieven die niet passen kunnen worden mogelijk gemaakt met buitenplanse vergunning of met wijziging omgevingsplan • Voorstel: In het collegebesluit (over principeverzoek) opnemen dat het college voornemens is om gebruik te maken van een gedelegeerde bevoegdheid. Raad geïnformeerd via besluitenlijst. • Aanvullend mogelijk: totaaloverzicht nieuwe initiatieven die gefaciliteerd worden met gedelegeerde bevoegdheid voor commissie ruimte • Nieuw is dat ook het voornemen om te weigeren om het omgevingsplan te wijzigen (door het college) de uitgebreide procedure doorloopt bij een formele aanvraag tot wijziging. Bij weigeringsbesluit college kan de raad het college opgedragen om een nieuw ontwerpbesluit voor te bereiden.
Verschillen bestemmingsplan en omgevingsplan
Van veel losse bestemmingsplannen nu, naar straks 1 Omgevingsplan Maasdriel Van tientallen losse bestemmingsplannen voor Maasdriel nu
Naar één ‘boekje’ met regels over de leefomgeving straks voor Maasdriel
Voorheen: eens in de 10 jaar een bestemmingsplan herzien (actualisatieplicht)
Straks: continue op onderdelen bijstellen omgevingsplan (wijzigen) als dat nodig is
Overgangsperiode tot 2030
Vorm bestemmingsplannen nu…
•
Eén apart bestemmingsplan per gebied
•
Een eenvoudige digitale verbeelding voor de bestemmingen en bepaalde aanduidingen (IMRO standaard)
•
Regels en toelichting zijn aparte documenten (boekjes)
Bestemmingsplan Ammerzoden
Heel groot digitaal boek met regels, ingedeeld in hoofdstukken, afdelingen en paragrafen
Wijzigingsbesluit (renvooi muteren)
Omgevingsplan digitaal doorzoekbaar op activiteit, gebiedstype of thema
Doorzoekbaarheid plan op activiteit, gebieden of thema’s
Omgevingsplan digitaal doorzoekbaar op activiteit, gebiedstype of thema
We kennen straks een motivering (verplicht) én een toelichting (niet-verplicht)
•
Wat we nu kennen als verplichte toelichting bij een bestemmingsplan is straks de verplichte “motivering bij wijzigingsbesluit”.
•
Straks bestaat er ook een niet-verplichte aanvullende algemene of artikelsgewijze toelichting bij het Omgevingsplan Maasdriel. Dat is iets anders dan wat we nu kennen als (inhoudelijke) toelichting bij het bestemmingsplan (de onderbouwing).
Toelichting op voorstel delegatiebesluit wijzigen omgevingsplan
Toelichting per geval op een rij Beslispunt Gedelegeerd geval 1
De bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders in de gevallen zoals benoemd in de Delegatielijst Omgevingsplan Maasdriel, zie bijlage 1 van dit raadsbesluit;
Was-wordt A B
C D
Door nieuwe vorm van omgevingsplan t.o.v. bestemmingsplannen Niet beleidsneutraal, maar kans op fouten is mogelijk groter door complexiteit omgevingsplan (nieuwe taal en nieuwe techniek) Door nieuwe vorm van omgevingsplan bestemmingsplannen. Instructieregels kennen we nu niet in deze vorm.
t.o.v.
E
Beleidsneutraal (zie bestemmingsplannen)
F
Nu geen raadsbesluit hiervoor nodig, maar mogelijk onder Owet wel (onzeker). Vandaar opgenomen op lijst (beleidsneutraal). Nieuwe verplichting onder de Owet. Kennen we nu niet in deze vorm. Beleidsneutraal (zie Monumentenverordening Maasdriel 2010) Nieuwe bevoegdheid van de raad. Voorheen door het Rijk geregeld. Verplichte omzetting van TAM-IMRO plannen naar STOP-TPOD plannen vóór 2030. Dit geval kennen we nu niet en is een direct gevolg van het niet werken van het digitale stelsel.
G H I J
2
de bevoegdheid tot het nemen van een besluit inhoudende geen medewerking te verlenen aan een wijziging van het omgevingsplan te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders indien sprake is van strijdigheid met door de gemeenteraad vastgesteld gemeentelijk beleid;
De juridische verplichting om een dergelijke afwijzing met de uitgebreide procedure (met ter inzage legging, publicatie en formele vatstelling) af te doen kennen we niet onder de huidig wetgeving.
3
de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit met het oog op de voorbereiding van in het omgevingsplan te stellen regels, zoals bedoeld in artikel 4.14 Omgevingswet, te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders;
Niet beleidsneutraal (zie toelichting bij kanttekening)
4
het college op te dragen u te informeren wanneer gebruik wordt gemaakt van de op grond van dit besluit gedelegeerde bevoegheden;
5
dat dit besluit in werking treedt tegelijkertijd met de Omgevingswet (Wet van 23 maart 2016 houdende regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving).
Hiermee verstevigt uw raad uw informatiepositie in het geval het college gebruik maakt van gedelegeerde bevoegdheid. Dit besluit kan juridisch niet ingaan voordat de Omgevingswet ingaat, omdat de juridische grondslag nog ontbreekt).
1B
wijzigingen als gevolg van het corrigeren van evidente fouten, kennelijke verschrijvingen of verkeerde verwijzingen;
Een kennelijke verschrijving wordt in de Omgevingswet ook benoemd (art. 16.24). Hiervoor hoeft geen uitgebreide procedure doorlopen te worden (ter inzage legging et cetera). Een bestuursorgaan zal bijvoorbeeld om redenen van snelheid van besluitvorming en beperking van bestuurslasten kunnen kiezen voor het toepassen van deze uitzonderingsmogelijkheid. Wanneer is sprake van 1B? Bijvoorbeeld af te leiden uit: • Foute regel/verwijzing botst overduidelijk met beleid, waarbij niet in de motivering is onderbouwd dat met de regel wordt afgeweken van beleid •
Foute regel/verwijzing botst overduidelijk met motivering bij besluit tot wijzigen Omgevingsplan (bijv. dat met het omgevingsplan bebouwing wordt mogelijk gemaakt die passend is bij de dorpse maat en bij de bebouwing in de omgeving)
•
Foute regel/verwijzing botst overduidelijk met een beeldkwaliteitsplan waarmee duidelijk andere normen wordt beoogd dan de foute regel toestaat
Overzicht voor raad Effect op wat is toegestaan buiten:
Fout of verschrijving heeft impact op wat is toegestaan. Snel herstellen is dus verstandig.
Beleidsruimte raad
Niet van toepassing. Wat te regelen en de bedoeling van de regel is al eerder bepaald. Gaat hier om herstel van een fout.
Argumenten voor opname op lijst:
Efficiëntie (tijd, geld)
✔
Uitvoerende handeling
✔
Juridische risico’s
✔ (foute norm is toegestaan of vernietiging in beroep bij Rvs)
Beleidsneutraal omzetten bevoegdheid
n.v.t.
Hoe vaak komt het voor (verwachting)
Soms, onder de Owet mogelijk vaker wegens complexiteit omgevingsplan
1B (voorbeeld)
1C
wijzigingen van de toelichting op het omgevingsplan waarin de onderbouwing staat voor de in het omgevingsplan opgenomen regels; Het gaat hier niet om de verplichte motivering bij het besluit tot het wijzigen van het omgevingsplan waarin de inhoudelijke onderbouwing voor is opgenomen. Hierin staat o.a. waarom het omgevingsplan is gewijzigd en staat (inhoudelijke) informatie over het plangebied en de onderzoeken die hebben plaatsgevonden. En de belangenafweging die is uitgevoerd. Het gaat hier wél om de niet-verplichte toelichting. Hierin kan bijvoorbeeld worden toegelicht dat de regel volgt uit een instructieregel van het rijk of kan worden toegelicht waarom voor een vergunningplicht wordt gekozen in plaats van een meldingsplicht. De regel kan hier ook niet-juridisch taalgebruik worden uitgelegd (dienstverlening).
Overzicht voor raad Effect op wat is toegestaan buiten:
Deze niet-verplichte toelichting heeft op zichzelf geen gevolgen voor wat er buiten is toegestaan. De verplichte motivering (inhoudelijke onderbouwing) wel.
Beleidsruimte raad
Niet van toepassing
Argumenten voor opname op lijst:
Efficiëntie (tijd, geld)
✔
Uitvoerende handeling
✔
Juridische risico’s
Opbouw van besluiten en regelingen van ruimtelijke plannen nu en straks
Onduidelijk of de (nieuwe) toelichting straks juridisch ook nog van betekening is. De verplichte motivering in ieder geval wel.
Beleidsneutraal omzetten bevoegdheid
n.v.t.
Hoe vaak komt het voor (verwachting)
vaak
1D wijzigingen die noodzakelijk zijn vanwege wet- of regelgeving van Rijk of provincie, waarbij er geen sprake is van beleidsvrijheid (instructieregels);
Het gaat hier om instructieregels waarbij er geen keuze is of de instructie in het omgevingsplan wordt verwerkt. En waarbij de instructie geen ruimte laat om de norm of maatregel zelf te bepalen. Deze instructieregels zijn dwingend geformuleerd, meestal met de woorden: “de gemeente neemt … in acht” Bij instructie(regel)s kunnen termijnen worden opgenomen waarbinnen het omgevingsplan moet zijn aangepast.
Overzicht voor raad Effect op wat is toegestaan buiten:
Wel effect op wat buiten is toegestaan. Instructies sturen op de kwaliteit van de leefomgeving.
Beleidsruimte raad
Geen indien instructie geen ruimte laat om norm in te kleuren (‘in acht nemen’)
Argumenten voor opname op lijst:
Efficiëntie (tijd, geld)
Nee, ook al stelt de instructie een termijn dan is er nog tijd om de raad zelf te laten besluiten (naar alle waarschijnlijk)
Uitvoerende handeling
Ja (kaders al bepaald door rijk of provincie)
Juridische risico’s
laag
Beleidsneutraal omzetten bevoegdheid
n.v.t.
Hoe vaak komt het voor (verwachting)
zelden
1D (voorbeeld)
1E
wijzigingen die passen binnen de wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsplichten (art. 3.6 Wet ruimtelijke ordening) uit de ruimtelijke plannen, zoals bedoeld in artikel 4.6 Invoeringswet Omgevingswet, en die na inwerkingtreding van de Omgevingswet van rechtswege onderdeel uitmaken van het omgevingsplan (tijdelijk deel)
Het gaat hier om bestaande wijzigingsbevoegdheden in de geldende bestemmingsplannen. Deze vervallen onder de Omgevingswet als deze niet opnieuw worden gedelegeerd zoals bedoeld onder 1E.
Overzicht voor raad Effect op wat is toegestaan buiten:
Als bevoegdheid niet opnieuw wordt gedelegeerd, kunnen bepaalde initiatieven minder snel worden gefaciliteerd (bijv. VAB)
Beleidsruimte raad
Niet van toepassing
Argumenten voor opname op lijst:
Efficiëntie (tijd, geld) Uitvoerende handeling
✔ ✔ (kaders al bepaald door raad in geldende bestemmingsplannen)
Juridische risico’s
Geen
Beleidsneutraal omzetten bevoegdheid
✔
Hoe vaak komt het voor (verwachting)
vaak
1E (voorbeeld)
Zie (rechts) voorbeelden uit het bestemmingsplan buitengebied, zoals artikel 42.2. Gaat dus o.a. om snel kunnen meewerken aan: • Wijzigen bouwvlakken, bestemmingsvlakken en aanduidingsvlakken (binnen kaders) • Meewerken aan VAB-initiatieven (binnen kaders VAB-beleid). Maar ook op sommige vooraf door de raad aangewezen plekken in de bebouwde kom wijzigen van agrarische bestemmingen naar woonbestemmingen (binnen kaders). Of op bedrijventerreinen snel wijzigen van agrarische bestemmingen naar bedrijfsbestemmingen (binnen kaders).
1E : wat gebeurt er als u deze bevoegdheid niet delegeert aan het college? Oude stelsel
• College kan bestemmingsplannen zelfstandig wijzigen o.b.v. wijzigingsbevoegdheden in bestemmingsplannen • Als u de huidige wijzigingsbevoegdheden uit de bestemmingsplannen zelf wilt aanpassen, moet u het bestemmingsplan herzien
1-1-2024
Omgevingswet
• College kan omgevingsplan niet meer zelfstandig wijzigen o.b.v. wijzigingsbevoegdheden in bestemmingsplannen • Als u de wijzigingsbevoegdheden van het college wilt aanpassen, moet u de delegatielijst aanpassen. Dat kan ook op het moment dat u de bestemmingsplannen (tijdelijk deel Omgevingsplan) gaat omzetten naar het nieuwe deel van het Omgevingsplan Maasdriel. Dat nieuwe deel moet qua vorm en spelregels volledig voldoen aan de Omgevingswet.
1F
wijzigingen als gevolg van verwerking van uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State die in de plaats worden gesteld van het besluit tot vaststelling en/of wijziging van het omgevingsplan;
Overzicht voor raad Effect op wat is toegestaan buiten:
Ja, het besluit dat in de plaats komt van het vernietigde besluit bepaalt wat er toegestaan is buiten
Beleidsruimte raad
Geen (RvS bepaalt hoe het nieuwe besluit inhoudelijk eruit moet zien)
Argumenten voor opname op lijst:
Efficiëntie (tijd, geld)
✔
Uitvoerende handeling
✔ (kaders al bepaald door Raad van State)
Juridische risico’s
geen
Beleidsneutraal omzetten bevoegdheid
Ja
Hoe vaak komt het voor (verwachting)
Soms
Voorbeeld van uitspraak van de Raad van State waarbij de gemeenteraad ‘met inachtneming van de uitspraak’ een nieuw plan dient vast te stellen (Bestemmingsplan Buitengebied Maasdriel).
2
de bevoegdheid tot het nemen van een besluit inhoudende geen medewerking te verlenen aan een wijziging van het omgevingsplan te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders indien sprake is van strijdigheid met door de gemeenteraad vastgesteld gemeentelijk beleid;
Overzicht voor raad Effect op wat is toegestaan buiten:
Afwijzing heeft effect op wat buiten is toegestaan (wegens niet toestaan aangevraagde activiteiten)
Beleidsruimte raad
Beleidskaders door raad (vooraf) bepaald. Raad kan besluiten om in afwijking van eigen beleid toch mee te werken (door college op te dragen om nieuw een besluit te nemen).
Argumenten voor opname op lijst:
Efficiëntie (tijd, geld)
✔
Uitvoerende handeling
Ja (raad heeft beleidskaders al bepaald)
Juridische risico’s
geen
Beleidsneutraal omzetten bevoegdheid
n.v.t.
Hoe vaak komt het voor (verwachting)
soms
Nieuw: ook bij een weigeringsbesluit de uitgebreide procedure toepassen (afd. 3.4 Algemene wet bestuursrecht): • ontwerp weigeringsbesluit ter inzage • zienswijze indienen • vaststelling weigeringsbesluit • publicatie weigeringsbesluit • mogelijkheid van beroep De raad kan het college opdragen een ander besluit te nemen indien de bevoegdheid tot het nemen van een weigeringsbesluit gedelegeerd is.
3
de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit met het oog op de voorbereiding van in het omgevingsplan te stellen regels, zoals bedoeld in artikel 4.14 Omgevingswet, te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders;
Overzicht voor raad Effect op wat is toegestaan buiten:
Wel effect op wat buiten is toegestaan (tijdelijk niet-toestaan van bepaalde activiteiten)
Beleidsruimte raad
Groot. De raad kan het voorbereidingsbesluit intrekken of wijzigen.
Argumenten voor opname op lijst:
Efficiëntie (tijd, geld)
✔
Uitvoerende handeling
Nee
Juridische risico’s
geen
Beleidsneutraal omzetten bevoegdheid
n.v.t.
Hoe vaak komt het voor (verwachting)
Weinig
• Met een voorbereidingsbesluit voorkomt de overheid activiteiten die in strijd zijn met nieuwe regels die in voorbereiding zijn. Dit heet voorbereidingsbescherming. Een voorbereidingsbesluit bevat voorbeschermingsregels. • Met een voorbereidingsbesluit voorkomt de overheid dat een locatie minder geschikt wordt voor het bereiken van het doel waarvoor nieuwe regels in een omgevingsplan in voorbereiding zijn. Een voorbereidingsbesluit gaat altijd vooraf aan een ander besluit (bijv. wijziging omgevingsplan of instructieregel uit de provinciale omgevingsverordening). • De voorbeschermingsregels kunnen alleen door het omgevingsplan toegelaten activiteiten verbieden. Of bepaalde activiteiten aan beperkingen onderwerpen. Met een voorbereidingsbesluit kan de overheid dus geen nieuwe activiteiten mogelijk maken. • Ook mogen voorbeschermingsregels alleen beperkingen opleggen aan activiteiten die het omgevingsplan toelaat, maar die nog niet plaatsvinden. Een voorbereidingsbesluit moet bestaande (uitgevoerde) activiteiten eerbiedigen, zoals bestaand gebruik en bestaande bouwwerken.
3
de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit met het oog op de voorbereiding van in het omgevingsplan te stellen regels, zoals bedoeld in artikel 4.14 Omgevingswet, te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders;
Voorbeeld van voorbeschermingsregels (voorbereidingsbesluit) onder de Omgevingswet
Vragen?