Concept Zienswijze kaderbrief 2025

Dagelijks Bestuur GGD Gelderland-Zuid Postbus 1120 6501 BC NIJMEGEN

Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk

12 oktober 2023 GGD/DIR/2023/2603/MP 862635

Team Telefoonnummer

Maatschappelijke Ontwikkeling 14 0418

Kerkdriel Verzenddatum

Onderwerp

Zienswijze kaderbrief 2025 GGD Gelderland-Zuid

Geacht bestuur, Op 12 oktober 2023 hebben wij uw kaderbrief 2025 ontvangen. Op grond van de gemeenschappelijke regeling van de GGD Gelderland-Zuid hebben de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten de bevoegdheid een zienswijze over de kaderbrief in te dienen. Uw brief is op 1 februari 2024 door onze gemeenteraad behandeld. Hieronder geven wij de zienswijze van onze gemeenteraad weer. Financiële situatie van gemeenten Op 7 november 2023 is er namens de gemeente Maasdriel een brief gestuurd naar de besturen van de verschillende gemeenschappelijke regelingen. Hierin is uitgelegd dat gemeenten de komende jaren worden geconfronteerd met grote uitdagingen, zoals een veelheid aan opgaven en een somber financieel perspectief. Voor de zienswijze op uw kaderbrief hanteren we dan ook het principe “Nee tenzij…” voor nieuw beleid, zoals in onze brief is aangekondigd. De begroting van de GGD zet jaar op jaar fors uit, maar gemeenten worden lang niet voor al deze extra kosten gecompenseerd door het Rijk. In onze begroting en meerjarenraming voor de komende jaren zien we geen ruimte voor structurele uitzettingen. De gemeente Maasdriel vindt dan ook dat er niet enkel sprake kan zijn van uitzettingen. Daarom vragen we u ook om goed te kijken waar kostenbesparingen gerealiseerd kunnen worden en waar de GGD op kan bezuinigen.

Algemeen Krapte op de arbeidsmarkt We begrijpen dat de krapte op de arbeidsmarkt u ook raakt. Wanneer u problemen in de dienstverlening verwacht, omdat het moeilijk is om het juiste personeel te vinden vragen we u om dit tijdig te melden aan de gemeenten, zodat we mee kunnen denken over een oplossing. Ontwikkelingen m.b.t. versterken van de organisatie U geeft aan dat de GGD in de afgelopen jaren flink gegroeid is en dat de complexiteit van de opgaven en taken is toegenomen. Hiervoor heeft u in de conceptbegroting 2024 een voorstel gedaan, waarop we hebben aangegeven meer onderbouwing te willen zien. Hieruit blijkt dat een kleinere span of support van de teammanagers noodzakelijk is om de organisatie toekomstbestendig te maken is. Hiervoor vraagt u een formatieve uitzetting. We onderschrijven het belang van een toekomstbestendige organisatie en vitale medewerkers. In het begin van onze brief hebben wij aangegeven dat wij het principe ‘Nee, tenzij…’ hanteren en vragen u ook om te kijken naar het realiseren van kostenbesparingen. U geeft in de kaderbrief aan dat de formatieve uitzetting moet leiden tot besparingen op andere posten. Graag zien we deze besparing ook terug in de begroting.

Wij staan niet onwelwillend tegenover een formatieve uitzetting, in de veronderstelling dat deze extra inzet wordt gecompenseerd door de besparingen die dat oplevert op onder andere ziekteverzuim. Inhoudelijke ontwikkelingen Infectieziektebestrijding/Pandemische paraatheid Wij zijn het met u eens dat er een goede basis nodig is voor de infectieziektebestrijding. Met de komst van nieuwe infectieziekten wordt duidelijk dat een andere strategie nodig is, omdat infectieziekten het hele land raken. Wij zijn echter ook van mening dat het Rijk gemeenten op een goede manier financieel dient te compenseren. Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Voor het Rijksvaccinatieprogramma geldt dat dit uitgevoerd dient te worden binnen de vergoeding van het RIVM en de rijksmiddelen die de gemeenten hiervoor krijgen. Voor een gedeelte van de vaccinaties, zoals de maternale kinkhoestvaccinatie is Santé Partners voor Maasdriel de uitvoerende partij. Vaccinatievoorziening bij de GGD We staan erachter om de juiste voorbereidingen te treffen voor het verbeteren van de vaccinatievoorziening van de GGD. Wanneer er duidelijkheid is over het voornemen van het rijk om deze voorziening bij de GGD’en te beleggen en er duidelijkheid is over de structurele financiering vanuit het rijk van de vaccinatievoorziening zien we graag een verder uitgewerkt plan.

Pagina 2 van 6

Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg (JGZ) U maakt een grove schatting van de kosten om volledig te voldoen aan het LPK. Het gaat daarbij om een fors bedrag van € 750.000. In de kaderbrief voor 2024 had u dit onderwerp ook opgenomen. Wij hebben toen de vraag gesteld in hoeverre de conclusies van het IGJ bindend zijn en of de mogelijkheid bestaat om bij de IGJ meer uitleg te geven over de kwaliteit van de JGZ in onze regio. In de kaderbrief 2025 kunnen wij niet teruglezen of dit is gebeurd en ook niet of de IGJ inderdaad heeft geoordeeld dat er iets moet veranderen. Daarom staan wij negatief tegenover deze uitzetting. Graag krijgen we inzichtelijk welke kosten onvermijdelijk zijn om aan de wettelijke eisen te voldoen. Toenemende aandacht en vragen op het terrein van gezondheid en milieu We begrijpen de groeiende vraag en complexer wordende vragen op het terrein van gezondheid en milieu. Wanneer het onvermijdelijk is om hier extra kosten voor te maken zien wij uw voorstel voor uitbreiding van de formatie medisch milieukundige graag tegemoet in de conceptbegroting. Ook hier zien we graag terug of er kostenbesparingen tegenover staan. Een gezonde en veilige leefomgeving Het is goed om te zien dat er steeds meer aandacht komt voor het onderwerp gezonde leefomgeving en dat we als gemeenten gebruik kunnen maken van de expertise van de GGD op facultatieve basis.

Forensische geneeskunde We ondersteunen het aangaan van de bovenregionale samenwerking om de continuïteit van de forensische geneeskunde te kunnen garanderen. Wanneer dit extra onvermijdelijke lasten tot gevolg heeft zien we dit graag goed onderbouwd terug in de conceptbegroting. Stijgende instroom bij Meldpunt Bijzondere Zorg We hebben kennisgenomen van de stijgende instoom binnen de Bijzondere Zorg van de GGD. Maasdriel (en Zaltbommel) vallen hiervoor onder een andere regio en nemen deze dienst niet af bij de GGD. Uitvoering Wmo-toezicht We zien het voorstel van de GGD over de toekomstige inzet van WMO-toezicht graag tegemoet. Het is fijn dat u dit gaat doen in overleg met de gemeenten. De gemeente Maasdriel heeft een eigen inkoopproces en daardoor nauwe contacten met WMOaanbieders. Dit werkt ook preventief om het ontstaan van calamiteiten zo veel mogelijk te voorkomen en om ongewenste situaties vroegtijdig te signaleren. Voor Beschermd Wonen sluiten we niet aan bij de regio Gelderland-Zuid, maar bij Meierij-Bommelerwaard. Een belangrijk deel van het toezicht op WMO Beschermd Wonen aanbieders door de GGD Gelderland-Zuid is daarmee voor ons niet van toepassing. Wij vragen u met het opstellen van de verschillende scenario’s rekening te houden met deze verschillen tussen gemeenten.

Pagina 3 van 6

Veilig Thuis / Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming In de loop van 2024 gaan we de opgedane ervaringen in de proeftuinen (in Nijmegen Dukenburg en Zaltbommel) gebruiken om te komen tot een lokaal team dat goed in verbinding staat met een in te richten (sub)regionaal veiligheidsteam. Deze teams gaan intensief met elkaar samenwerken volgens een methodische werkwijze (denk aan risicoinschatting en triage). Het is van belang dat Veilig Thuis samen met de Raad voor de Kinderbescherming zich ervan bewust is dat zij in de toekomst de GI’s, de twee jeugdzorgregio’s en lokale teams moet gaan “bedienen”. Gezondheidsmakelaars De GGD heeft een belangrijke kennisfunctie op het gebied van gezondheid en preventie. De gezondheidsmakelaars vormen een belangrijke schakel om deze expertise lokaal beschikbaar te maken. In uw kaderbrief geeft u aan dat de middelen die u heeft ontvangen voor de opdracht die u van de gemeenten hebt gekregen niet toereikend zijn. Dit verbaast ons enigszins aangezien de GGD de opdracht, met de daarbij horende middelen als zodanig heeft geaccepteerd en we niet eerder het signaal hebben gekregen dat de middelen ontoereikend zouden zijn. Rol GGD binnen GALA en IZA Voor de gemeenten is het een grote opdracht met een enorme tijdsdruk om een goede invulling te geven aan SPUK-GALA en IZA.

Daarom is het op het moment van schrijven nog niet mogelijk om een precieze inschatting te maken van de opdracht aan de GGD. We verwachten hier op korte termijn meer inzicht in te hebben. Dan komen we bij u terug met mogelijk een aanvullende facultatieve opdracht. Dit doen we zoveel mogelijk in overleg en samenwerking met de regiogemeenten. Nu Niet Zwanger Maasdriel is vanaf het begin initiatiefnemer en voorstander van Nu Niet Zwanger. We staan er dan ook achter om dit op te nemen als uniforme taak in de conceptbegroting van 2025 Nieuwe wet- en regelgeving Informatiebeveiliging, functioneel beheer Informatievoorziening, digitoegankelijkheid en keuring elektrische apparaten (NEN3140) Het is voor de gemeente lastig om een goede inschatting te maken van de noodzaak van de genoemde ontwikkelingen. We vertrouwen erop dat u hierbij vraagt wat noodzakelijk is om te blijven voldoen aan de wet- en regelgeving. We zien in de conceptbegroting graag goed onderbouwd terug waarom uitzettingen hierop noodzakelijk en verplicht zijn en kunnen enkel akkoord gaan met kosten die onvermijdelijk zijn en vanuit een wettelijke verplichting gemaakt moeten worden. Financiële uitgangspunten voor 2025

Pagina 4 van 6

Financiële implicaties van inhoudelijke ontwikkelingen Wij beseffen dat bovengenoemde ontwikkelingen financiële implicaties kunnen hebben en dat dit op sommige punten een financiële uitzetting met zich mee kan brengen. In de begroting 2024 heeft de GGD een voorstel gedaan voor uitbreiding van de begroting zonder dat de voorstellen in onze ogen voldoende waren onderbouwd. Dit hebben wij destijds in onze zienswijze benoemd en de oproep voor een goede onderbouwing van extra financiële middelen herhalen wij nu weer. Het is voor Maasdriel een voorwaarde dat voorgestelde financiële uitbreidingen goed worden onderbouwd, noodzakelijk zijn en dat duidelijk is hoe een voorgesteld bedrag is opgebouwd en dat de noodzaak van de uitzetting wordt aangetoond. De gemeente Maasdriel vindt dat er niet enkel sprake kan zijn van uitzettingen. Ook voor de gemeenten is het in deze tijd lastig een begroting sluitend te krijgen. De begroting van de GGD zet jaar op jaar fors uit, maar gemeenten worden lang niet voor al deze extra kosten gecompenseerd door het Rijk. Daarom vragen we u om in uw begroting goed te kijken waar kostenbesparingen gerealiseerd kunnen worden en waarop de GGD kan bezuinigen. Wij zien uw voorstellen met belangstelling tegemoet. Inwoneraantallen U geeft in de kaderbrief aan een noodzaak te zien om een indexering op inwoneraantal toe te passen.

Hier staan wij zeer kritisch tegenover. Het kan niet zo zijn dat een indexatie op de inwoneraantallen meteen gaat leiden tot een uitzetting van de begroting, terwijl de GGD het werk binnen de huidige begroting en met de huidige personele bezetting ook kan voldoen. Het komt veelvuldig voor dat de GGD op onderdelen een uitzetting vraagt om personele uitbreiding te realiseren. Een indexatie op inwoneraantal zou hier nog bovenop komen. Bovendien zijn niet alle diensten en taken van de GGD qua kosten gerelateerd aan het aantal inwoners in het werkgebied van de GGD Gelderland-Zuid. Loon- en prijscompensatie 2025 Wij nemen kennis van de loon- en prijscompensatie. Deze is in overeenstemming met eerder gemaakte afspraken. Risico's voor 2025 Algemene reserve We nemen er kennis van dat de algemene reserve voor 2025 voldoet aan de norm (113%). Inflatie U schrijft in de kaderbrief dat de inflatie hoog is en dit de komende jaren mogelijk voor onvoorziene prijsstijgingen kan zorgen. De reguliere indexeringen van de budgetten (voor loon- en prijscompensatie) blijven wat ons betreft leidend. Nieuwbouw In eerdere zienswijzen hebben wij onze zorgen geuit over de stijgende kosten voor de realisatie van de nieuwbouwlocatie. Naar aanleiding van de zorgen en vragen die er

Pagina 5 van 6

heersten bij gemeenten heeft u drie scenario’s geschetst om met de nieuwbouwplannen om te gaan. Het AB heeft geconstateerd dat, ondanks de forse toename in de kosten, doorgaan met de eerder vastgestelde plannen nog steeds de meest voordelige optie is in vergelijking met andere scenario’s. Wij willen u vragen gemeenten goed op de hoogte te houden van de ontwikkelingen rondom de nieuwbouw en benadrukken nogmaals onze zorgen over de steeds maar stijgende kosten voor de nieuwbouw.

Met vriendelijke groet, De gemeenteraad van Maasdriel, de griffier a.i.,

de voorzitter (wnd),

H.M. van ’t Westeinde

J.L. Geurts

Pagina 6 van 6