BRIEF Secretariaat Nederlandse Melkveehouders Vakbond

Aan de Gemeenteraad van Maasdriel en Zaltbommel Postbus 10.000

10.002

5330 GA Kerkdriel

5300 DA Zaltbommel

Putten, 20 oktober 2021 Kenmerk: B4350-6 Betreft: Omgevingsvisie Bommelerwaard agendacommissie carrousel 21 oktober en 27 oktober Geachte heer, mevrouw, Raad De invulling van de omgevingsvisie is een belangrijke invulling ten behoeve van allerlei maatschappelijke functies waar de NMV nog graag het volgende met de raad wenst te delen. Wellicht heeft u het ook vernomen maar uit het adviesrapport toekomst van Nederland, naar een ontspannen Nederland dat 1 juli bekend werd is wel duidelijk geworden dat men zuinig om dient de gaan met goede landbouwgrond van nationaal belang. Men noemt specifiek de vruchtbare rivierkleigronden en in dit rapport staan de uiterwaarden buiten het natuurnetwerk niet als focus gebied voor landbouw op de kaart. “Vanwege de ligging van Nederland in een rivierendelta met aanvoer van nutriëntrijkmateriaal heeft Nederland zeer vruchtbare landbouwgronden. De gronden in Nederland die bij uitstek geschikt zijn voor het produceren van menselijk voedsel, zijn onze zeeklei- en rivierkleigronden, löss en de essen, kampen en andere oude akkers op de zandgronden. Op deze gronden kan met relatief lage input en lage verliezen een hoge productie worden gehaald. Deze gronden zijn van nationaal belang en verdienen dan ook bescherming op nationaal niveau.

De gronden moeten voor de toekomstige generaties worden veiliggesteld voor voedselproductie” 1 Vanuit de Farm to Forck ideologie wensen vanuit de Europese commissie zijn er in de tussentijd diverse wetenschappelijke rapporten beschikbaar dat de voedselvoorziening in Europa gevaar loopt met deze strategie. Diverse Nederlandse Europarlementariërs van partijen die in deze raad zitten, hebben de afgelopen week openbaar hun zorgen uitgesproken over het inkomen van de boeren, het behoud van betaalbaar en veilig voedsel van Europese bodem. Voedsel is een grondrecht dat van groot belang voor vrede is. De gemeenten Zaltbommel en Maasdriel liggen in een streek die van groot nationaal belang is voor de voedselvoorziening. Bij het opstellen van de visie werd er nog van uit gegaan dat er voldoende veilig en betaalbaar voedsel was. Mede door de energiecrisis stijgen de voedselprijzen nu al fors. Extensiveren kost fors meer schaarse ruimte. De NMV vraagt u dan ook behoedzaam om te gaan met het areaal landbouwgrond dat onder grote druk staat van andere doelen.

1 https://ontspannennederland.nl/naar-een-ontspannen-nederland.pdf

1

In veel groene diamanten zijn door het beheer van de huidige agrarische ondernemers fantastische landschappen ontstaan. Toch ontbreekt het bestaande agrarisch gebruik in deze groene parels. De ervaring in deze streek leert dat percelen die in het bezit van de provincie zijn onbeheerd werden en jarenlang voor grote overlast van Sint Jacobkruiskruid hebben gezorgd. De NMV verzoekt u dan ook de agrarische functie in de groene parels op te nemen. In de bijlage op p144 over dijken ontbreekt nog het gegeven dat de die van gras zijn dat zijn weg hetzij als voer of via begrazing naar de landbouw vindt. In de Bommelerwaard ligt minimaal 80 kilometer aan dijken met een agrarische (duo)functie. Het waterschap geeft het beheer en grondgebruik uit door middel van inschrijvingen. Wilt u deze bestaande duo functie aanvullen svp. De energiekansenkaart windenergie Zaltbommel en kansenkaart voor windturbines en grootschalige zonnevelden Maasdriel duiden op mega windturbines die over het algemeen hoger dan 200 meter zijn. De NMV pleit om in navolging van de gemeente Zaltbommel ook om kleinschalige windenergie tot 20 meter ten behoeve van de stroom op het eigen bedrijf mogelijk te maken. Deze zorgen voor een lagere kans op (stal)branden dan zonnepanelen en voor een evenwichtigere belasting als er minder zon is. Daarmee wordt het zwakke stroomnet in het buitengebied evenwichtiger belast.

De afgelopen jaar hebben we na 40 jaar het hoogste water in de zomer sinds de jaren tachtig gehad. Anders dan gesteld gaat het niet alleen over gras maar er is ook veel akkerbouw (en fruitteelt) buitendijks. Toch is het agrarisch medegebruik geen probleem voor zowel toerisme als de hoogwater bescherming. Sterker nog sinds de jaren 90 toen er natuur ontwikkeld is als vervolg op het hoge water uit 95 is er via RWS veel achterstallig natuuronderhoud uitgevoerd i.vm. de gevaren voor de waterveiligheid. Weet u dat uit recent onderzoek door een onderzoeker van Louis Bolk is gebleken dat juist gangbare landbouw beter scoort op de doelen water- en biodiversiteit. 2 “Landbouwgraslanden bleken op perceelniveau in en boven de grond meer dier- en plantensoorten te bevatten dan de graslanden in natuurgebieden. Maar in de verschillende percelen zag je wel veel dezelfde soorten. Dat is ook belangrijk, want op landbouwpercelen vindt je grotere aantallen regenwormen. Die zijn ontzettend belangrijk als voedsel voor weidevogels. De natuurgraslanden bleken op perceelniveau weliswaar minder soorten te bevatten, maar door de grote variatie tussen percelen was over de twintig graslanden bezien juist een hogere biodiversiteit dan in de twintig landbouwgraslanden.” Ook stelde Deru vast dat de landbouwgraslanden het regenwater beter kunnen opnemen dan natuurgraslanden.

“Regenwormen en wortels zorgen voor een grotere sponswerking in de landbouwpercelen. Vooral bij pieken in de regenval is dat interessant, want landbouwgraslanden vangen het water tot wel vijf keer sneller op.” Dit onderzoek maakt duidelijk dat minder mest juist tot meer uitspoeling leidt en averechts werkt op de beoogde milieudoelen en natuur en gangbare landbouw prima bij elkaar functioneren.

2 https://www.h2owaternetwerk.nl/h2o-actueel/combineer-landbouw-en-natuur-voor-waterbeheer-en-biodiversiteit

2

De NMV vraagt zich af waarom de bijgevoegde actuele kaart van het Gelders Natuurnetwerk zoals die is vastgelegd in de provinciale verordening ontbreekt in de bijlagenlijst. De volgende stelling van de projectleider zoals die op 9 juli jl. is verzonden aan NMV is onjuist: ‘De bestemmingsplannen buitengebied zijn hierin leidend, de uiterwaarden hebben hierin een functie aanduiding “specifiek vorm van agrarisch –uiterwaard” omdat de uiterwaarden van de Maas aangeduid zijn als Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone. ‘ Met deze stelling wordt ten onrechte verondersteld dat de Maasuiterwaarden (allen) in het Gelders natuurnetwerk en groene ontwikkelingszone zouden liggen. Het merendeel ligt niet in het natuurnetwerk en is van particuliere agrarische grondgebruikers. Niet het gemeentelijke bestemmingsplan is leidend in maar de provinciale verordening over de locaties van het natuurnetwerk. De reactie is erop gericht om boerenland dat niet in het netwerk ligt juist als landbouwgrond (met waarden) te behouden en buiten het Gelders natuurnetwerk/Groene ontwikkelingszone te houden. De NMV heeft ervaren dat er toegenomen aandacht is gekomen voor het eeuwenoude bestaande gebruik en dankt u daarvoor. Iedereen moet erop kunnen vertrouwen dat elke reactie zorgvuldig en dat stellingen gebaseerd zijn op de juiste bronnen.

Wilt u deze brief svp opnemen als binnengekomen stuk voor de gemeenteraad. Met vriendelijke groet, Nederlandse Melkveehouders Vakbond Namens Regio Gelderland

B. Doppenberg Gelderland2@nmv.nu Bijlage: GNN kaart bron ruimtelijkeplannen.nl

3