Brief diverse verenigingen over AVRI besluit oud papier

Aan de Raad der gemeente Maasdriel Kerkstraat 45, 5331 CB Kerkdriel

Tevens per email: griffier@maasdriel.nl

Alem, 22 juni 2023

Onderwerp: Oud papier, Avri-besluit L.S., Op 16 februari 2023 heeft het algemeen bestuur van de Avri het besluit genomen om in het 4de kwartaal van 2023 een definitief besluit te nemen om per 1 januari 2024 de samenwerking met de papier-ophalende organisaties in haar verzorgingsgebied te beëindigen. Ook de vertegenwoordiger van de gemeente Maasdriel, de wethouder (o.a.) Beheer openbare ruimte en Financiën, heeft in zijn hoedanigheid als lid van het algemeen bestuur Avri dit besluit ondersteund. Ondertekenende besturen van de papier-ophalende organisaties (verenigingen, scholen en kerken) in Maasdriel kunnen zich niet verenigen met bovengenoemd eenzijdige besluit van de Avri. De Avri heeft haar besluit op lichtvaardige en onjuiste gronden genomen. Onze verworven rechten worden niet gerespecteerd en er wordt onvoldoende rekening gehouden met de zware financiële consequenties voor onze organisaties. Het verlies van de inkomsten uit het ophalen van oud papier bedreigt het voortbestaan van onze organisaties, waardoor wij onze huidige maatschappelijke rol niet meer kunnen vervullen. Op korte en langere termijn zullen hiervan uiteindelijk duizenden burgers en vooral kinderen de dupe worden. Derhalve wensen wij onze rechten op de opbrengsten van het ophalen van oud papier te behouden en willen wij deze niet verruilen voor subsidie-achtige alternatieven.

Hierbij verzoeken wij uw Raad formeel tot het op korte termijn nemen van 2 besluiten met de navolgende strekking: A. Alles in het werk te stellen om het voorgenomen besluit van het algemeen bestuur van de Avri tot beëindiging van de samenwerking met de papier-ophalende organisaties op te schorten; ten einde de Avri en deze organisaties in onderling overleg tot een vernieuwde samenwerking te laten komen, die recht doet aan de wederzijdse belangen. B. Het inzamelen en afzetten van het oud papier uit de gemeente Maasdriel weg te halen bij de Avri en toe te bedelen aan een nog nader vorm te geven samenwerking-structuur van de huidige papier-ophalende organisaties; zulks in het geval het besluit onder A genoemd niet het beoogde effect sorteert en daarbij gebruikmakend van de wettelijke bevoegdheden van de Raad uit onder meer de Wet milieubeheer.

In het vervolg van deze brief lichten wij onze overwegingen en argumenten nader toe en hebben deze doorlopend genummerd in 3 clusters weergeven. • Historie en verworven rechten 1. Al sinds de jaren 60/70 van de vorige eeuw wordt het oud papier in de dorpen en buurtschappen van de huidige gemeente Maasdriel door ons met vrijwilligers ingezameld en opgehaald. Met onze inzet en activiteiten hebben wij in een zeer vroeg stadium al een bijdrage geleverd aan afvalscheiding, recycling, leefbaarheid en sociale cohesie. De vrijwilligers zijn vertrouwd met en worden gewaardeerd door de gemeenschap en hebben bij onze inwoners draagvlak gecreëerd voor het gescheiden inzamelen van het oud papier. Voor eigen risico en verantwoording werd op deze wijze een wisselend maar substantieel bedrag aan inkomsten door en voor onze organisaties gegenereerd. Het inzamelen en ophalen van oud papier vertegenwoordigt een bestendige waarde in het economisch verkeer. De papier-ophalende organisaties hebben in de loop der vele jaren een verworven recht in dezen opgebouwd. 2. Vanwege wetswijzigingen eind jaren ’90 wordt het oud papier door ons sinds 1999 opgehaald in samenwerking met de Avri. Verrekening vindt plaats volgens een door de Avri geïnitieerd gezamenlijk vergoedingsmodel per aansluiting en niet meer per kilo ingezameld papier.

De toenmalige gemeenteraden hebben op deze wijze besloten organisatorische invulling te geven aan hun wettelijke taken en bevoegdheden inzake afvalstoffen. Hiermee hebben ze de verworven rechten van de papier-ophalende organisaties erkend en gewaarborgd. • Avri, stellingen en argumenten 3. Op 23 februari 2023 zijn alle papier-ophalende organisaties door de Avri op een bijeenkomst te Geldermalsen nader ingelicht omtrent haar motieven en de vervolgstappen. Het algemeen bestuur van de Avri, bestaande uit de 8 wethouders van de aangesloten gemeenten, heeft besloten, dat deze gemeenten alternatieven gaan onderzoeken om de papier-ophalende organisaties te compenseren. De Avri heeft een notitie “Samenwerking met verenigingen, kerken en andere maatschappelijke organisaties” geschreven en gepresenteerd. 4. Sinds 2015 is de Avri in overleg met de papier-ophalende organisaties om alternatieven te verzinnen voor het ophalen van oud papier door vrijwilligers. De argumenten waren enerzijds, dat het voor de Avri organisatorisch “lastig” zou zijn om met vrijwilligers te werken en anderzijds werd gesteld, dat het niet meer economisch rendabel zou zijn om met vrijwilligers o.a. in de avonduren papier op te halen.

De Avri stelde niet voldoende personeel en voertuigen te hebben om volgens de arbeidstijden- en rijtijdenwet” het werk met vrijwilligers te doen en dat ze daardoor zijladers in zijn gaan zetten om daarmee gedeelten van de routes te rijden, die de papier-ophalende organisaties normaal doen. Er zijn in de periode 2015-2020 vele alternatieven onderzocht, waarvan enkele in proeven en pilots zijn uitgevoerd en getest. Deze waren om diverse redenen geen succes. 5. Als donderslag bij heldere hemel komt de Avri in 2023 opeens met een nieuw argument: de veiligheid van de vrijwilligers zou door de Avri niet meer gegarandeerd kunnen worden. Dit argument wordt niet tot nauwelijks onderbouwd. Incidenten in het Avri-verzorgingsgebied hebben zich niet noemenswaardig voorgedaan. Een enkel praktijkvoorbeeld elders wordt wel genoemd, maar of de omstandigheden van dat geval vergelijkbaar zijn met het werk door vrijwilligers met de Avri is onbekend. Het inzamelen van oud papier door vrijwilligers met de Avri gebeurt al bijna 25 jaar op

6.

7.

8.

9.

een veilige manier door ervaren krachten. Samen met ondersteuning van de Avri zijn de veiligheidsvoorwaarden gewaarborgd. Als er veiligheidsinstructies gegeven worden zijn wij er altijd bij. De laatste was in februari 2023, 10 jaar na de vorige Avriinstructie. De niet-economische argumenten van de Avri zijn onvoldoende onderbouwd en te licht van gewicht om zo’n verstrekkend besluit in redelijkheid te kunnen schragen. De problemen die de Avri schetst zijn organisatorisch van aard en met creatief management goed oplosbaar. Wij zijn bereid met de Avri mee te denken om inzake het ophalen van oud papier tot een alternatieve samenwerking te komen, passend binnen de Afvalstoffenverordening Avri. Het economische argument van de Avri mist rechtsgrond. Het door de Avri toeeigenen van alle inkomsten uit het ophalen en inzamelen van oud papier is wederrechtelijk en brengt de papier-ophalende organisaties grote schade toe (zie sub 1). Wij distantiëren ons nadrukkelijk van de suggestie door de Avri, dat het ophalen van oud papier door onze organisaties een oneigenlijke vorm van subsidie is. Onze inkomsten uit het ophalen van oud papier zijn géén subsidie, maar een vorm van “loon naar werk”; werk met een economische waarde, dat van oudsher ons toekomt. Voorts stelt de Avri, dat niet zij maar de gemeenten verantwoordelijk zijn voor subsidies aan organisaties binnen haar grondgebied.

Deze stelling moge juist zijn, maar is in dezen niet relevant, want er is geen sprake van subsidie (zie sub 8) Tot slot stelt de Avri, dat andere organisaties die geen oud papier ophalen door de huidige regeling benadeeld zouden worden. Met deze laatste stelling gaat Avri volledig voorbij aan de historie en de verworven rechten van onze organisaties (zie sub 2).

• Alternatieve werkzaamheden 10. Op 03 april 2023 heeft op het gemeentehuis te Maasdriel een voorlichtingsavond plaatsgevonden. De wethouder/portefeuillehouder (o.a.) Beheer openbare ruimte en Financiën heeft de papier-ophalende organisaties in Maasdriel zijn gedachten kenbaar gemaakt over de inhoud en de voortgang van het Avri-besluit en de mogelijke alternatieven voor het inzamelen van oud papier. 11. De wethouder heeft aangegeven, dat de mogelijke alternatieve werkzaamheden niet vergelijkbaar kunnen en zullen zijn met het ophalen van oud papier. Zeker niet vergelijkbaar in de zin van financiële opbrengst. Wel heeft de wethouder onderkend, dat het wegvallen van de inkomsten uit het ophalen van oud papier voor de betreffende organisaties een zeer zware financiële aderlating is. Tegelijkertijd erkent hij in de uitnodiging voor de bijeenkomst dat een gezond verenigingenbestand een primaire verantwoordelijkheid van de gemeente is. 12. Mede gelet op onze ervaring met alternatieve projecten en werkzaamheden met de Avri (zie sub 4), verwachten wij niet, dat de alternatieve werkzaamheden, die de gemeenten nu moeten gaan verzinnen, het niveau van “tijdelijke klusjes” zullen overstijgen.

Het is niet realistisch te verwachten, dat er voldoende alternatieven zijn om alle huidige werkuren in te vullen en het toekomstige uurloon zal niet in verhouding staan tot wat er nu verdiend wordt met het ophalen van oud papier. 13. In tegenstelling tot het ophalen van oud papier zijn de alternatieve werkzaamheden geen loon naar werk binnen het economisch verkeer, maar een vorm van subsidie. Subsidies kunnen gemakkelijk verlaagd of afgebouwd worden.

Bovenstaande brengt ons tot de conclusie, dat onder de huidige omstandigheden een besluit van het algemeen bestuur van de Avri om per 1 januari 2024 de samenwerking met de papierophalende organisaties in haar verzorgingsgebied eenzijdig te beëindigen onrechtmatig is. Voorts vragen wij ons oprecht af of het de toets der algemene beginselen van behoorlijk bestuur kan doorstaan als gemeenteraden dit besluit van de Avri accorderen of anderszins bestendigen. Uiteraard zijn wij immer bereid tot het verstrekken van nadere toelichtingen. Uw reactie zien wij met grote belangstelling tegemoet.

Hoogachtend,

Bestuur Voetbalvereniging Jan van Arckel Ammerzoden Bestuur Muziekvereniging DES Hedel Protestantse Tweestromengemeente (Rossum -) Heerewaarden (- Hurwenen) Oudercommissie OBS De Bogerd Rossum Bestuur Plezier in Muziek Rossum (voorheen Muziekvereniging Juliana Rossum) Bestuur Muziekvereniging OBK Well Bestuur Buurtvereniging ‘De Eendracht’ Kerkdriel Bestuur Fanfare Alem Oudercommissie Odradaschool Alem Bestuur Voetbalvereniging DSC Kerkdriel Bestuur Jachthoornkorps DES Kerkdriel Bestuur Fanfare La Harpe Velddriel Bestuur Harmonie Semper Crescendo Kerkdriel voor dezen,

L.J.M. (Bert) Kerkhof.

Correspondentieadres: De Meerdammen 2 5335 LP Alem