Brief aan de raad vragen kadernota 2025-2028 fractie GroenLinks (1)

Aan: de gemeenteraad

Onderwerp

: Beantwoording technische vragen Kadernota 20252028 fractie GroenLinks

Datum

: 18 juni 2024

Zaaknummer

: 971770

Geachte raadsleden,

Deze memo bevat de beantwoording door het college van de schriftelijke vragen gesteld door de fractie GroenLinks naar aanleiding van de beeldvormende raadsbijeenkomst van 5 juni 2024.

Onderwerp: Beantwoording technische vragen Kadernota 2025-2028 fractie GroenLinks Vragen bij het financieel meerjarenperspectief 2025-2028 1. Tijdens de informatiesessie gaf de wethouder aan dat het grote negatieve resultaat in de jaren 2025-2028 ten opzichte van de afgelopen jaren (deels) te verklaren valt door een serie incidentele meevallers (tegemoetkoming energiekosten, opvang Oekraïners) die de komende jaren niet verwacht worden. Deze wegvallende incidentele meevallers komen echter niet terug in de overzichtstabel van het meerjarenperspectief. Betekent dit dat een additionele tegenvaller te verwachten valt aan de inkomstenkant? ANTWOORD: Tijdens de beeldvormende presentatie is gezegd dat de financiële situatie, met het stapelen van ambities al eerder aan de hand was, maar in de jaarstukken niet zichtbaar waren vanwege financiële incidentele meevallers. Het betekent dat Maasdriel goed kan begroten, en het resultaat dus ook alleen gevormd wordt door een handvol incidentele meevallers (en tegenvallers). Er is geen zicht op het verkrijgen dan wel wegvallen van deze incidentele meevallers in de toekomst. 2. Stijgende loonkosten worden typisch gecompenseerd in de algemene uitkering. Betekent dit dat de extra lasten t.g.v.

indexering loonkosten (B1) wegvallen na verwerking van de meicirculaire? ANTWOORD: De extra lasten vallen niet weg, maar treden op het moment dat een nieuwe CAO ingaat. De meicirculaire biedt compensatie (via een rijksuitkering) voor de extra loonkosten. 3.

Idem voor indexering prijsinflatie (B2)?

ANTWOORD: Gelijk aan het antwoord op vraag 2. De extra lasten vallen niet weg, maar treden op bij het aangaan van verplichtingen richting derden (leveranciers, afnemers). De meicirculaire biedt compensatie (via een rijksuitkering).

4. De impact van begrotingskeuzes bij de Gemeenschappelijke Regelingen is groot. Welke mogelijkheden heeft Maasdriel om onder deze additionele kosten uit te komen, als eventuele zienswijzen niet leiden tot lagere toenames? ANTWOORD: Gemeenschappelijke Regelingen zijn er in eerste instantie om taken van de gemeente over te nemen. De kosten zouden anders voor eigen rekening zijn. Naast het schrijven van zienswijzen, is er aan de voorkant door college en regiocoördinatoren afstemming geweest over de voor te stellen kosten. Afgesproken is dat er geen nieuw beleid in de begrotingen 2025 van de gemeenschappelijke regelingen wordt opgenomen. Mocht er geen meerderheid zijn na de ingediende zienswijzen, zijn de mogelijkheden om niet mee te doen aan de additionele kosten beperkt tot onmogelijk. 5. Bij de incidentele noodzakelijke voorstellen voor aanvullende activiteiten en beleid zijn extra kosten voorzien voor tijdelijke inhuur paspoortenpiek (nr 17). In de toelichting wordt aangegeven dat extra legesinkomsten deze kosten zouden moeten compenseren, en dat dit opgenomen is in de meerjarenbegroting. • Waar komen deze extra inkomsten terug? • Als dit de post ‘Legesverordening’ betreft: waarom variëren de kosten tussen € 14k en € 87k en blijven de totale inkomsten constant? ANTWOORD: De inkomsten uit leges voor paspoorten zit in het programma ‘bestuur en burgerzaken’ in de begroting.

In uw antwoord refereert u aan de post ‘legesverordening’ op pagina 30 van de kadernota 2025. In de raadsvergadering van 14 december 2023 stelde uw raad de belasting- en legesverordening vast. Het bedrag heeft voornamelijk betrekking op de inkomsten uit de onroerende zaakbelasting. 6. In hoeverre zijn de aanvullende kosten 8 (Bestuurskrachtonderzoek versterken organisatie) en 25 (BKO Versterken organisatie) dubbel? Zijn beide trajecten gelijktijdig uit te voeren, daarbij ook het organisatieveranderingsabsorptievermogen van de organisatie in ogenschouw nemend? ANTWOORD: Het incidentele budget heeft betrekking op het proces/traject om een noodzakelijke beweging in te zetten in de richting van een ketengerichte organisatie. Het structurele budget is noodzakelijk om capaciteit voor resultaatgerichte strategische sturing op de grote opgaven te hebben. Het een kan niet zonder het ander. 7. De afgelopen jaren is door het college ingezet op betere heffing van toeristen- en verblijfsbelasting, met verwachte additionele inkomsten van ‘tonnen’, zoals aangegeven door toenmalig wethouder De Vries. Waar komen deze additionele tonnen terug in de voorgestelde outlook?

2

ANTWOORD: In de jaarstukken 2023 (pagina 178) zijn de extra inkomsten genoemd als gevolg van een inhaalslag over eerdere belastingjaren. In de kadernota 2025 komt het onderwerp terug als nummer 7 in hoofdstuk 6 (noodzakelijke voorstelen voor aanvullende activiteiten en beleid). Vragen bij ‘De staat van Maasdriel’, inclusief Rapportage Quick Scan Begrotingsruimte van JE Consultancy 8. De belastingcapaciteit voor inwoners ligt momenteel op ~100% en lijkt tet gaan stijgen tot ~110% in de jaren 2024 – 2027 • U geeft aan dat de stijging wordt veroorzaakt door toenemende lasten van het waterschap en de afvalstoffendienst. i. Waarom stijgen deze kosten in onze gemeente meer dan in gemiddeld Nederland? ii. Welke maatregelen kunnen we treffen om dit tegen te gaan? ANTWOORD: Dit is geen financieel-technische vraag. • JE Consultancy geeft aan dat de OZB voor woningen in Maasdriel, uitgedrukt in inkomsten per inwoner, laag is en in de afgelopen jaren steeds lager is geworden. i. Wat is de oorzaak hiervan? ANTWOORD: Uw raad heeft in het verleden ervoor gekozen de OZB laag te houden. ii. Hoe kan deze oorzaak worden weggenomen, zodanig dat de trend weer naar boven wordt bijgesteld? ANTWOORD: Dit is een beleidswijziging waar uw raad zich over uitspreekt. iii. Welke financiële ruimte wordt er dan gevonden? Het college zal hiervoor een voorstel doen bij de begroting. 9.

Door JE consultancy wordt aangegeven dat het tarief op de toeristenbelasting lager is dan gemiddeld. Welke additionele inkomsten kunnen gegenereerd worden als deze wordt bijgesteld naar het landelijk gemiddelde? ANTWOORD: Het college zal hiervoor een voorstel doen bij de begroting. 10. Er ligt een projectenportfolio die 4x hoger is dan onze realisatiekracht. Kunt u aangeven welke projecten er onder de ongeveer € 110M vallen • Gesplitst in de drie benoemde categorieën (lokale ambities, Structurele taken en Wettelijke investeringen)? • Gekoppeld aan eventuele deadlines waarop ze gerealiseerd moeten zijn • En, waar van toepassing, de financiële opbrengsten van de investeringen, uitgezet over tijd

3

ANTWOORD: Als bijlage bij deze beantwoording treft u een lijst met investeringen gesplitst in de drie benoemde categorieën. De andere vragen vraagt voor dit termijn teveel analyse. Het college zal richting de begroting met een voorstel komen om de investeringsboeggolf te verkleinen. Er zijn op deze investeringen geen financiële opbrengsten te behalen. 11. Door JE consultancy wordt aangegeven dat realistisch gezien, er ongeveer € 900k te veel aan financieringskosten begroot wordt vanwege het niet kunnen realiseren van alle projecten. Daarnaast heeft dit impact op afschrijvingen die wel in de begroting staan, maar niet noodzakelijk zijn als de investeringen niet worden gerealiseerd. Hoeveel kosten worden vrijgespeeld als we voortaan realistisch begroten op gerealiseerde projecten (de € 5-7M p.a.)? ANTWOORD: Het college zal dit in de uitvoering van de motie 2023-30 (BKO, nov ’24) aan de hand van het afwegingskader aan uw raad rapporteren. 12. Door JE consultancy wordt aangegeven dat Maasdriel veel meer geld uitgeeft aan gezondheidszorg dan vergelijkbare gemeenten (HS7). Men vermoedt dat dit een boekhoudkundige kwestie is. • Waarop is dit vermoeden gebaseerd? • Is dit vermoeden te staven met feiten? • Hoeveel bedragen deze additionele kosten? ANTWOORD: JE Consultancy voert een cijfermatige analyse uit op de kosten per taakveld via een door henzelf ontworpen model.

In dit model wordt geen onderscheid gemaakt op de manier waarop Maasdriel gezondheidszorg vertaalt in haar begroting. Wanneer de verdeling van posten wordt aangepast conform het model van JE Consultancy, dan vallen deze extreme verschillen weg. De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling GGD wordt geboekt onder taakveld 7.1 terwijl bij nadere analyse diverse uitvoeringskosten betrekking hebben op het sociaal domein (taakveld 6.1, 6.2 en 6.6). De verdeling wordt gecorrigeerd bij de bestuursrapportage. Het gaat om een verschuiving van circa € 400.000,13. Door JE consultancy wordt aangegeven dat Maasdriel veel lijkt uit te geven aan RO (HS 8). Dit zijn echter met name kosten voor de omgevingsdienst, en moeten niet meegenomen worden. • Waarom moeten deze kosten buiten beschouwing gelaten worden? Uiteindelijk moeten ook de kosten voor de omgevingsdienst betaald worden? • En waar komen deze kosten dan terug? • Hoe doen andere gemeenten dit? ANTWOORD: De kosten worden juist wel meegenomen en daardoor zijn deze kosten meer. Dit wordt door andere gemeenten ook zo gedaan. De kosten voor de omgevingsdienst zijn conform de begroting van de omgevingsdienst verwerkt in de gemeentelijke begroting.

4

Overige vragen 14. De bijlagen van het rapport van JE Consultancy ontbreken. Graag zouden wij deze alsnog ontvangen ANTWOORD: Deze worden als bijlage toegevoegd aan de beantwoording. 15. De komende jaren worden veel extra woningen gebouwd. Waarschijnlijk leidt dit tot extra kinderen die ook naar (bestaande) scholen moeten. Wordt in de kadernota al rekening gehouden met benodigde extra capaciteit voor de scholen? Op welke wijze? ANTWOORD: Deze vragen zijn niet technisch van aard met betrekking tot de kadernota. Gezien de ambtelijke capaciteit zullen we deze op een later tijdstip beantwoorden. 16. De uitgaven aan scholen zijn laag. Tegelijkertijd ontvingen wij signalen vanuit De Bogerd dat de ventilatie niet voldoet aan gestelde eisen en dat het klimaat in de lokalen vaak slecht is vanwege een gebrek aan ventilatiemogelijkheden. • Herkent het college dit signaal? • Speelt dit ook bij andere scholen binnen de gemeente? • Welke maatregelen zijn er vanuit de gemeente genomen om dit probleem aan te pakken? • Zijn eventuele additionele maatregelen meegenomen in de kadernota, en hoe werken deze door? ANTWOORD: Deze vragen zijn niet technisch van aard met betrekking tot de kadernota. Gezien de ambtelijke capaciteit zullen we deze op een later tijdstip beantwoorden.

Het college van Maasdriel,

de secretaris,

de burgemeester (wnd)

P.U.L.M. Coesmans

J.L. Geurts

5