Brief aan de raad over kerngericht werken 29102024

Aan: de gemeenteraad

Onderwerp

: Kerngericht werken

Datum

: 29 oktober 2024

Zaaknummer

: 1050442

Geachte raadsleden, In 2016 startte het programma “Krachtige Kernen” in Maasdriel: een tijdelijk geheel van samenhangende projecten en activiteiten gericht op het bereiken van een (strategisch) doel, namelijk: 1. de leefbaarheid en; 2. de sociale cohesie in de kernen in stand te houden en te verbeteren. Dat deden we in nauwe samenspraak en samenwerking met inwoners, ondernemers, dorpsraden en maatschappelijke organisaties. Met daarbij de verwachting dat het geheel meer is dan de som der delen. Na een aantal jaren van ‘pionieren’ ontstond de nadrukkelijke wens om de manier van werken binnen “Krachtige Kernen” niet langer af te bakenen in een programma, maar als standaard binnen onze organisatie te beschouwen. Het uitgangspunt was, zo schreven wij in de eindevaluatie aan uw raad (februari 2022): “dat de gemeente zich zou blijven inzetten voor het verder ontwikkelen van kerngericht werken, waarbij we de gedrags- en cultuurverandering die nodig is steeds meer eigen wilden maken in onze organisatie”. Nu, ruim twee jaar later, moeten we erkennen dat we er onvoldoende in geslaagd zijn om het principe van kerngericht werken en het gedachtegoed dat daarbij hoort, goed vorm en inhoud te geven. We hebben veel ambities, kampen met een tekort aan ambtelijke capaciteit, gebrek aan urgentie en randvoorwaarden voor het kerngericht werken.

Dit blijkt ook uit het traject voor het versterken van onze bestuurskracht. Dit alles maakt dat we moeten constateren dat we er niet in slagen om de verwachtingen waar te maken rond kerngericht werken. Dat zorgt voor onrust en een verslechterde relatie met de dorpsraden en benadrukt de noodzaak om (opnieuw) keuzes te maken en een focus aan te brengen in onze werkzaamheden. Het gevolg van op de huidige voet doorgaan is dat aan de verwachtingen van eenieder (intern en extern) niet kan worden voldaan. En dat de ambities uit het Bestuursakkoord niet behaald gaan worden. Ingrijpen is dus nu nodig. Met deze raadsinformatiebrief willen we u informeren over: - Hoe we kerngericht werken zien; - Wat we willen bereiken met kerngericht werken en op welke manier; - Wat we daarvoor concreet willen gaan doen; - Wat we van uw raad nodig hebben om kerngericht te kunnen werken.

Wat bedoelen wij met “kerngericht werken”? Begin 2024 bleek de noodzaak voor een helder en realistisch begrip van kerngericht werken, inclusief doelen en benodigde middelen. De redenen hiervoor zijn: - Bestuurlijke ambities: Er is een kloof tussen de ambities in het bestuursakkoord en de beschikbare budgetten en capaciteiten. - Organisatie-inrichting: De huidige gemeentelijke organisatie is niet toegerust om kerngericht werken breed te implementeren; het gebeurt nu ad hoc. - Rol van dorpsraden: Er is onduidelijkheid over de rol en samenwerking met dorpsraden en de verwachtingen tussen gemeente en dorpsraden, wat leidt tot inconsistentie in de invulling van de dorpsraden. Kerngericht werken is volgens ons een aanpak die de kern en haar inwoners centraal stelt in beleid en uitvoering. Het omvat: - Eigenheid van de kern centraal: Aandacht voor de unieke behoeften van elke kern, soms resulterend in maatwerk/verschillen in beleid en uitvoering. - Gebiedsgericht denken leidend: In beleid zoveel mogelijk concreet maken hoe ambities in specifieke kernen waargemaakt kunnen worden (wat is haalbaar en realistisch?). In tegenstelling tot thematisch beleid waarbij voor specifieke thema’s als klimaat of leefbaarheid ambities/maatregelen voor de hele gemeente wordt bedacht.

- In samenwerking met inwoners: Actieve betrokkenheid van inwoners, maar waarbij het algemene belang voorop staat bij het doen wat nodig is (niet “u vraagt, wij draaien”). Dat betekent soms ook niets doen als gemeente (loslaten) en het aan de samenleving overlaten (eventueel met hulp/medewerking van de gemeente). Wat willen wij op welke manier bereiken met kerngericht werken (doelen en doelstellingen)? 1. Verbetering van de leefbaarheid: - Inwoners actief betrekken bij beleidsontwikkeling en uitvoering, gebruikmakend van hun lokale kennis. - Initiatieven ondersteunen die bijdragen aan de leefbaarheid. 2. Gemeenschapsontwikkeling: - Stimuleren van sociale cohesie en ontmoetingen in de verschillende kernen door maatwerk te bieden, afgestemd op de unieke behoeften van elke kern. Wat willen wij daarvoor concreet gaan doen (maatregelen)? Beleidsontwikkeling- en uitvoering 1. Kerngerichte beleidsontwikkeling: Beleidsimpact specifiek uitschrijven voor de verschillende kernen en hoe dit lokaal wordt gerealiseerd. 2. Inwonersparticipatie: Actieve betrokkenheid van inwoners bij beleidsvorming- en uitvoering. Met een rol voor dorpsraden als een van de stakeholders. 3. Heldere en transparante communicatie: Beter uitleggen van de impact van beleid op de kernen en tijdig communiceren over geplande maatregelen. Initiatieven 4.

Blijven stimuleren van laagdrempelige goede ideeën: Laagdrempelige initiatieven van inwoners bevorderen die de leefbaarheid vergroten (met inzet van de subsidieregeling GIDI (Goed Idee Doe er Iets mee!).

2

5. Actiever faciliteren van initiatieven: Actief meedenken en ondersteuning bieden voor inwonersinitiatieven gericht op gemeenschapsontwikkeling. Sociale cohesie 6. Rol van dorpsraden verduidelijken en versterken: Dorpsraden blijven ondersteunen, vooral in de rol als partners in sociale cohesie-, inclusie-, en empowerment in de kernen. 7. In stand houden en doorontwikkelen adviespleinen: In stand houden en doorontwikkelen adviespleinen Kerkdriel en Hedel met daarbij de mogelijkheid van uitbreiding naar meerdere kernen en bredere dienstverlening. 8. Sociale kaart en buurtplatforms: blijven onderhouden van het platform waarmee we sociale verbindingen bevorderen. Wat hebben wij nodig om kerngericht te gaan werken? In de concept begroting 2025 vragen wij uw raad budget om toe te voegen om de ambities uit het Bestuursakkoord voor kerngericht werken waar te maken. De maatregelen kunnen wij namelijk alleen oppakken als aan de volgende randvoorwaarden wordt voldaan. - Verhoogde structurele capaciteit: verhoogde structurele capaciteit is nodig om kernregisseurs aan te stellen die de samenwerking met dorpsraden en inwonersinitiatieven faciliteren en de afstemming tussen beleid en uitvoering in de kernen verbeteren, terwijl ze het kerngericht werken structureel borgen binnen de organisatie.

Dit zorgt ervoor dat kerngericht werken niet incidenteel maar als vast onderdeel van de gemeentelijke werkwijze wordt verankerd. -

Duidelijkheid over de rol van dorpsraden: duidelijkheid over de rol van dorpsraden is nodig zodat de gemeente en dorpsraden beter weten wat ze van elkaar mogen verwachten. Dit helpt om goed samen te werken en voorkomt verwarring en frustratie.

-

Integratie van kerngericht werken in versterking bestuurskracht: integratie van kerngericht werken in de uitvloeisels van de versterking van bestuurskracht is nodig om kerngericht denken bij het college, de raad en de ambtelijke organisatie te stimuleren en te verankeren. Denk hierbij aan de Maasdrielse Manieren en de Organisatievisie Maasdriel. Hierdoor werken raad, college en ambtelijke organisatie vanuit hetzelfde principe, wat essentieel is voor het succes maken van kerngericht werken. Kerngericht werken, waarbij we als gemeente de luiken openen naar buiten, is een organisatiebrede opgave en wordt dan ook meegenomen in de lopende organisatie-ontwikkeling.

Eerste stappen na toekenning van het budget in de begroting De eerste stappen na het door uw raad toekennen van het benodigde budget is dat we een plan van aanpak uitwerken om kerngericht te gaan werken. Belangrijke andere stap is dat we direct aan de slag gaan met het werven van een vaste nieuwe functie Kernregisseur fysiek domein (0,8 FTE) en een tijdelijke nieuwe functie Kernregisseur sociaalmaatschappelijk domein (0.8 FTE). De overige middelen willen we benutten als flexibele inzet voor het faciliteren van initiatieven. Dit kan gaan om extra inzet vanuit de ambtelijke organisatie of het inhuren van expertise/procesbegeleiding.

3

Kerngericht werken biedt ons de kans om écht het verschil te maken voor de inwoners van Maasdriel, door maatwerk te leveren en samen met hen te bouwen aan leefbare en sterke kernen. Maar dit vraagt om duidelijke keuzes en inzet van toereikende middelen. Wij doen daarom een beroep op u om het benodigde budget beschikbaar te stellen, zodat wij samen de ambities uit het Bestuursakkoord kunnen waarmaken en kerngericht werken kunnen verankeren in de kern van ons bestuur en in de ambtelijke organisatie. Alleen met uw steun kunnen we dit succesvol tot een vaste werkwijze maken. Laten we deze kans grijpen om een stap vooruit te zetten voor Maasdriel.

Het college van Maasdriel,

de secretaris,

de burgemeester

R. Peters

A.A.M.J. Walraven

4