Brief aan de raad dd. 2 mrt. 2022 - Gebiedsontwikkeling Zandmeren 2030

Aan: de gemeenteraad

Onderwerp

: Gebiedsontwikkeling Zandmeren 2030

Datum

: 2 maart 2022

Zaaknummer

: 265423

Geachte raadsleden, Hierbij informeren wij u over de stand van zaken rondom het project Zandmeren 2030. Eind 2020 is het masterplan “Maasdriel omarmt de Maas” door uw raad vastgesteld. Eén van de onderdelen daarin is de gebiedsontwikkeling van het recreatiegebied de Zandmeren. Aan de hand van het masterplan is daar een visie over opgesteld. Het doel bij de Zandmeren is vooral het versterken van de recreatiemogelijkheden en kwaliteit van het gebied voor inwoners en toeristen. Op 23 juni 2020 heeft u bij het vaststellen van de beleidsprioriteiten 2021-2024 voor de Zandmeren 1 miljoen euro beschikbaar gesteld in afwachting van het uitvoeringsprogramma Zandmeren 2030. Daarnaast is 100.000 euro subsidie toegekend vanuit Regio Deal Rivierenland. Eind 2019 zijn vooruitlopend op het masterplan de eerste hoofdlijnen (visie) van de Zandmeren aan u gepresenteerd aan de hand van een schetsplan. Dit schetsplan wordt na vaststelling van het Masterplan Maas in goede samenwerking met ondernemers, Rijkswaterstaat en NIBA verder uitgewerkt tot een concreter uitvoeringsprogramma Zandmeren 2030. Daarbij zijn inwoners, ondernemers, en externe belanghebbenden betrokken. In deze brief geven wij u een stand van zaken en toelichting op de volgende onderdelen.

Naar verwachting rond de zomer 2022 zal u een en ander ter besluitvorming worden voorgelegd en zal de impact op de begroting en beheer verder zijn geconcretiseerd. 1. De inrichting van de Zandmeren.......................................................................................... 2 2. De betrokkenheid van de gemeente: regie of zelf doen......................................................2 4. Bidbook............................................................................................................................... 2 5. Deelprojecten...................................................................................................................... 3 6. Financiën............................................................................................................................. 3 7. Partijen en samenhang........................................................................................................ 4 8. Onzekerheden en risico’s.................................................................................................... 5 9. Planning en vervolg............................................................................................................. 5

1. De inrichting van de Zandmeren Ter herinnering: de hoofdlijnen van de visie zoals in het plaatje hieronder te zien, zijn aan uw raad gepresenteerd op 12 juni 2019.

De basis van de ontwikkeling van de Zandmeren (visie op hoofdlijnen) van 2019 zoals hierboven getoond, is verder uitgewerkt in een concept inrichtingsplan Zandmeren 2030, waarbij onder andere aandacht is besteed aan de functies, de ontsluiting van het gebied en het parkeren. Zie figuur 2 op bladzijde drie. De in 2019 opgestelde visie (figuur 1) en het concept inrichtingsplan de Zandmeren 2030 (figuur 2) worden nu concreter uitgewerkt tot een uitvoeringsprogramma met planning en kostenraming voor de inrichting van het gebied met de mogelijkheden om het beheer en onderhoud te organiseren.

2. De betrokkenheid van de gemeente: regie of zelf doen Het is niet alleen aan de gemeente om investeringen te doen. Andere partijen kunnen dat ook, afhankelijk van wat er tegenover staat. Het inrichten van de openbare ruimte en het aanleggen van de openbare voorzieningen is een taak van de gemeente. Voor een beperkt deel van het gebied, bijvoorbeeld de geplande experience area, wordt gekeken naar andere partijen om te investeren. Gezocht wordt naar mogelijke opties. Er zijn verschillende mogelijkheden voor de gemeente Maasdriel om een rol te spelen bij de uitvoering van het uitvoeringsprogramma Zandmeren 2030. Deze mogelijkheden worden op dit moment verkend. De voor- en nadelen van diverse vormen van exploitatie en beheer worden op de rij gezet om een gefundeerde keuze te kunnen maken tussen zelfbeheer of uitbesteding en alle vormen daartussen. 3. Het beheer en onderhoud Het beheer en onderhoud van het openbaar gebied van de Zandmeren wordt op dit moment door de gemeente Maasdriel uitgevoerd. Daarvoor is een onderhoudsniveau (C) vastgesteld met bijbehorende financiële middelen. Bij het beheer en onderhoud in de nieuwe situatie wordt uitgegaan van niveau van onderhoud (A) omdat de Zandmeren op termijn een visitekaartje voor recreatie en toerisme moet worden. De huidige middelen zullen daar niet voldoende voor zijn.

Daarnaast worden nieuwe elementen toegevoegd die ook beheerkosten met zich meebrengen. Op dit moment wordt er gerekend om deze meerkosten goed in beeld te krijgen. Over het ambitieniveau komen we nog bij u terug. 4. Bidbook Gekeken wordt of er een voorstel kan worden gedaan om sommige delen van het gebied niet door de gemeente in te richten en te beheren, maar dat aan potentiële exploitanten wordt gevraagd om met innovatieve ideeën te komen voor de inrichting en gebruik van die delen. Door een soort bidbook (prospectus) met verbeeldingen worden de geïnteresseerden 2

verleid en uitgedaagd. Binnen door de gemeente vastgestelde criteria kan aan een partij de inrichting en exploitatie worden gegund. 5. Deelprojecten Als men kijkt naar de huidige eisen en wensen van recreanten en onze inwoners, dan moet de uitstraling en het niveau van onderhoud omhoog. Daarvoor moet ook de basis meer op orde. Vooruitlopend op de uitvoering van de totale ontwikkeling is in overleg met de ondernemersvereniging een start gemaakt met de voorbereiding van onderstaande (deel)projecten die met de door u beschikbare middelen uit de begroting 2021 mogelijk zijn. Het gaat om de volgende onderdelen: 1. 2. 3. 4.

Het verplaatsen van de botenhelling met bijbehorende parkeergelegenheid Bewerkstelligen dat de “Villa” wordt gesloopt Het vervangen van het zand van de stranden door nieuw schoon zand Een werkbare oplossing bedenken voor het tegengaan of verminderen van algengroei in het zwemgedeelte 5. A. Het plaatsen van prullenbakken, banken, een signalering voor wandelaars 5. B. Het plaatsen van stenen, die gratis door een kunstenaar beschikbaar zijn gesteld, langs het wandelpad van de landtong De onderdelen hebben verschillende doorlooptijden, waarvoor vergunningentrajecten bij Rijkswaterstaat moeten worden doorlopen. 6. Financiën Vooruitlopend op de finale begroting is door uw raad één miljoen euro en vanuit de Regio Deal Rivierenland is €100.000,- ter beschikking gesteld voor de Gebiedsontwikkeling Zandmeren 2030. Voor de beoogde herinrichting van de Zandmeren 2030 met nieuwe elementen en meer parkeervoorzieningen is voldoende investeringskrediet nodig. Daarnaast zal er budget moeten zijn om die voorzieningen op een bepaald niveau te onderhouden. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het concept uitvoeringsprogramma Zandmeren 2030 en daarmee tot een definitief planvoorstel te komen. Tegelijk wordt er druk gerekend aan een goed onderbouwde begroting van de verschillende onderdelen van het uitvoeringsprogramma Zandmeren 2030.

De kosten van het toekomstig beheer en onderhoud zijn in beeld gebracht, maar hangen samen met de keuzes die gemaakt worden bij de uiteindelijke uitvoering van het plan. Bij zo’n grote ontwikkeling gaat het zowel bij de inrichting als bij het beheer en onderhoud om significante bedragen. De gebruikers van de Zandmeren betalen jaarlijks pacht of huur aan de gemeente. De gemeente voert het beheer en onderhoud uit. In de huidige begroting is niet apart zichtbaar wat de gemeente besteedt aan de Zandmeren. Het is wenselijk om dit voor de Zandmeren helder te krijgen zodat voor de gebruikers zichtbaar is wat de gemeente als tegenprestatie doet. Ook vanwege toekomstige discussie over de betrokkenheid van de gemeente in relatie tot andere partijen bij de exploitatie en het beheer. Het is daarnaast redelijk dat op het de pachten en huren verhoogd worden als en nadat de gemeente forse investeringen heeft gedaan die meer bezoekers aantrekken. 3

7. Partijen en samenhang Het masterplan “Maasdriel omhelst de Maas” behelst niet alleen de Zandmeren, maar gaat over het gehele gebied van Maasdriel langs de Maas. Er lopen bijna 20 projecten. Zie ter illustratie het plaatje hieronder. Figuur Figuur21Concept Visie op inrichtingsplan de Zandmerende Zandmeren 2030

Figuur 3 totaalbeeld masterplan Maas

Om de samenhang tussen de projecten te bewaken zijn maasregisseurs aangesteld. Bij de Zandmeren is er wekelijks afstemming met de maasregisseurs. Zij onderhouden de contacten met Rijkswaterstaat en NIBA. De partijen Rijkswaterstaat en NIBA spelen een grote rol bij de ontwikkeling van de Zandmeren. NIBA heeft een visie voor de gebiedsontwikkeling waarbij ze woningbouw realiseert, bevordert dat de zandbedrijven worden verplaatst en zorgt voor de nodige fysieke compensatie voor de Maas. De gemeente en NIBA trekken nauw met elkaar op in deze ontwikkeling waarbij ook wordt gekeken of er synergievoordelen zijn te behalen. U wordt daarover, ook op uw verzoek, nader geïnformeerd in een bijeenkomst. Rijkswaterstaat (RWS) is bevoegd gezag en kan toestemming geven voor ontwikkelingen langs de Maas. Ervaringen met andere ontwikkelingen hebben geleerd dat het noodzakelijk is om in een vroeg stadium contact met RWS te zoeken. Daarom worden momenteel initiatieven genomen door de gemeente om met RWS over de volle breedte over beoogde ontwikkelingen en de samenhang daarin te spreken. Het doel is om in een vroeg stadium met elkaar de gewenste aanpak en procedures af te kunnen spreken. Om in het gebied van de Zandmeren veranderingen te mogen doorvoeren, is toestemming nodig van RWS.

Voor sommige onderdelen van het inrichtingsplan kan met een melding worden volstaan, maar voor andere onderdelen is een vergunning vereist. De belangrijkste aspecten waarop getoetst wordt, is de doorstroombaarheid van de rivier en de gevolgen voor de waterstand. Als ergens volumes worden toegevoegd, zal ter 4

compensatie ergens anders eenzelfde volume moeten worden weggenomen. Iedere toevoeging of ophoging leidt tot discussie over compensatie. Dit onderstreept het belang van een samenhangende aanpak van de diverse maasprojecten. 8. Onzekerheden en risico’s Een aantal ingrepen kan zonder grote risico’s en gevolgen worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld het plaatsen van een hekwerk, zitbanken, prullenbakken, speeltoestellen of het verwijderen van algen. Voor het plaatsen van sommige onderdelen is een omgevingsvergunning nodig en zal een Flora en Fauna onderzoek moeten worden uitgevoerd. Voor ingrepen in de ondergrond waarbij grond wordt afgevoerd, moeten bodemonderzoeken worden uitgevoerd. Afhankelijk van wat je in de onderzoeken tegenkomt, treedt er een risico op. En waar de bestemming verandert, moet een nieuw bestemmingsplan worden gemaakt met mogelijkheden voor bezwaar en beroep. Doordat er zoveel samenhang is, kan het gebeuren dat plannen in de tijd ver weg lopen. Het risico daarbij is dat er ondertussen andere ontwikkelingen zijn of nieuwe wetgeving is gekomen waardoor plannen moeten worden bijgesteld. Het is van belang om een regisseur te hebben die deze samenhang kan bewaken. Voordat de grotere onderdelen worden uitgevoerd zal er een risico analyse worden gemaakt. 9.

Planning en vervolg Zoals hiervoor geschetst, wordt er gewerkt om tot een goed onderbouwd voorstel aan de gemeenteraad te kunnen komen. Wij verwachten dit voor de zomer gereed te hebben zodat het ook in de afwegingen van de perspectiefnota kan worden meegenomen. Om een goede afweging te kunnen maken zullen wij u het Uitvoeringsprogramma Zandmeren 2030 met bijbehorende begroting en planning aanbieden. Tegelijk zullen wij ook komen met een voorstel ter accordering voor (gedeeltelijke) besteding van de huidige dekkingsreserve van de zandmeren ten behoeve van de vijf eerder genoemde deelprojecten. Wij zijn voornemens een presentatie te houden voor uw raad waarbij wij de contouren zullen schetsen van de verdere ontwikkeling met indicaties van de investeringen, hiervoor is met de griffier een datum gepland. Enerzijds om u meer in de planvorming mee te nemen en gelegenheid te geven om vragen te stellen. Anderzijds om bij u richting op te halen zodat wij dat kunnen meenemen in onze voorstellen.

Burgemeester en wethouders van Maasdriel, de secretaris,

5

de burgemeester,

G.T. Wildeman

H. van Kooten

6