Bijlage 6 - Overzicht reacties gemeenten op kaderbrief 2027
Tekst van het document
Uw verzoek om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen jaarrekening tijdig worden aangeleverd en een duidelijke wettelijke verplichtingen en aanvullende ambities nemen wij over. verantwoording bevatten. In bijlage 8.6 van de ontwerpbegroting 2027 is daartoe een overzicht opgenomen van de wettelijke en specifieke taken van de c. Bestuurlijke en wettelijke kaders veiligheidsregio. Ook zullen wij, zoals gebruikelijk, nieuwe De raad vindt het belangrijk dat beleid aansluit op wettelijke taken, beleidsmatige initiatieven voorzien van een onderbouwde landelijke ontwikkelingen en de herziening van de Wet financiële uitwerking, zodat bestuurlijke afwegingen zorgvuldig veiligheidsregio’s. Een heldere scheiding tussen wettelijke kunnen plaatsvinden.
19
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
verplichtingen en aanvullende ambities is noodzakelijk, zowel inhoudelijk als financieel. Gemeenten moeten inzicht krijgen in de kosten en verplichtingen die voortvloeien uit beide categorieën. d. Taakstelling In lijn met eerdere besluiten geldt vanaf 2026 een taakstellende bezuiniging voor alle gemeenschappelijke regelingen. Hoewel de VRGZ deze bezuiniging onwenselijk vindt, verwacht de raad dat zorgvuldig en efficiënt met middelen wordt omgegaan. Nieuwe en bestaande taken moeten binnen verantwoorde financiële kaders worden uitgevoerd. e. Financiële ontwikkelingen en kaders De raad staat investeringen in crisisbeheersing, cyberveiligheid en vastgoedonderhoud positief tegenover wanneer deze onderdeel zijn van een transparant en onderbouwd meerjarenplan. Door stijgende kosten en lagere rijksbijdragen is een stevige strategie voor risicobeheersing en reservevorming nodig. Onvoorziene tekorten mogen niet automatisch worden doorbelast aan gemeenten. f. Mogelijke ontvlechting bedrijfsvoeringstaken VRGZ en GGD De gemeenteraad is verrast door de mogelijke ontvlechting van de gezamenlijke bedrijfsvoering en benadrukt dat er geen onomkeerbare financiële besluiten mogen worden genomen zonder een volledig uitgewerkt uitvoeringsplan. De financiële impact, alternatieven en risico’s moeten helder zijn, en kosten mogen niet eenzijdig bij gemeenten terechtkomen.
De raad vraagt aandacht voor timing, uitvoerbaarheid en borging van de continuïteit van dienstverlening. g. Onzekerheid rijksbijdrage BDuR en weerbaarheid De korting op de BDuR-middelen en onzekerheid over toekomstige rijksbijdragen zorgen voor financiële risico’s. De VRGZ wordt gevraagd inzicht te geven zodra verdeelmodellen of bedragen bekend zijn. Structurele uitgaven mogen niet worden gebaseerd op
d. In lijn met eerdere signalen vinden wij als bestuur het inboeken van bezuinigingen nog steeds onwenselijk en onverantwoord. Niet alleen gezien de maatschappelijke weerbaarheidsopgave waar we met elkaar voor staan, maar ook vanwege de consequenties die dit heeft voor de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening en daarmee op de veiligheid van onze inwoners. Om de binnenlandse veiligheid en weerbaarheid in Gelderland-Zuid te vergroten, moet er juist geïnvesteerd worden in de veiligheidsregio. Wij blijven graag met u in gesprek om te komen tot realistische financiële kaders die recht doen aan zowel de gemeentelijke situatie als de noodzakelijke uitvoering van onze wettelijke en maatschappelijke taken. e. Nieuwe beleidsmatige meerjarenprogramma’s worden, zoals gebruikelijk, voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking. De reservevorming loopt via de algemene reserve en de bestemde reserves waarvoor concrete bestedingsplannen zijn vastgesteld. Voor de algemene reserve C&R (eveneens de weerstandscapaciteit) geldt in de door het AB vastgestelde financiële spelregels een streefwaarde van 5% van de baten. Aan deze norm voldoet de VRGZ op dit moment niet. f.
Met betrekking tot de mogelijke ontvlechting tussen VRGZ en GGD Gelderland-Zuid onderschrijft ons bestuur de noodzaak van een zorgvuldig proces en continuïteit van dienstverlening aan het primaire proces. Definitieve besluitvorming vindt pas plaats wanneer het plan voor de ontvlechting, de inrichting van een eigen bedrijfsvoering, inclusief financiële onderbouwing, frictiekosten en tijdspad zijn uitgewerkt. De structurele kosten voor het inrichten van een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor de VRGZ blijven gelijk op basis van de begroting peildatum 2024.
g. De bijdrage voor de versterking van de veiligheidsregio’s op het gebied van weerbaarheid is ook ter beschikking gesteld om te borgen dat veiligheidsregio’s zowel deze taken als al hun kerntaken zo goed mogelijk kunnen blijven uitvoeren. Hiermee wordt de
20
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
incidenteel geld, en rijksmiddelen moeten aantoonbaar worden besteed aan het doel waarvoor zij zijn toegekend.
D-West Maas en Waal, 12-226
korting van 10% op de BDuR grotendeels gecompenseerd en zijn bezuinigingen op onze kerntaken zo veel mogelijk afgewend. Zodra er duidelijkheid is over de verdeling van gelden voor weerbaarheid en noodsteunpunten, informeren wij u direct.
a. Bestuurlijke en wettelijke kaders De raad vindt het noodzakelijk dat alle maatregelen in lijn zijn met wettelijke taken en landelijke ontwikkelingen, waaronder de herziening van de Wet veiligheidsregio’s. Een strikte scheiding tussen wettelijke verplichtingen en facultatieve ambities is volgens de raad essentieel om juridische en financiële risico’s te voorkomen. Transparantie over financiële dekking moet vooraf geborgd worden.
a. Uw verzoek om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen wettelijke verplichtingen en aanvullende ambities nemen wij over. In bijlage 8.6 van de ontwerpbegroting 2027 is daartoe een overzicht opgenomen van de wettelijke en specifieke taken van de veiligheidsregio. Ook zullen wij, zoals gebruikelijk, nieuwe beleidsmatige initiatieven voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking, zodat bestuurlijke afwegingen zorgvuldig kunnen plaatsvinden.
b. Financiële ontwikkelingen en kaders Hoewel de raad investeringen in crisisbeheersing, cyberveiligheid en vastgoedonderhoud ondersteunt, moet dit gebeuren binnen een transparant, meerjarig financieel plan. Toenemende kosten en afbouw van BDuR-middelen maken een sterke strategie voor risicobeheersing en reservevorming noodzakelijk. Gemeenten mogen niet geconfronteerd worden met onverwachte of disproportionele lasten.
b. Nieuwe beleidsmatige meerjarenprogramma’s worden, zoals gebruikelijk, voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking. De reservevorming loopt via de algemene reserve en de bestemde reserves waarvoor concrete bestedingsplannen zijn vastgesteld. Voor de algemene reserve C&R (eveneens de weerstandscapaciteit) geldt in de door het AB vastgestelde financiële spelregels een streefwaarde van 5% van de baten. Aan deze norm voldoet de VRGZ op dit moment niet.
c. Mogelijke ontvlechting bedrijfsvoering VRGZ–GGD Gelderland-Zuid De raad heeft zorgen over de mogelijke ontvlechting van de bedrijfsvoering tussen VRGZ en de GGD. Zolang er geen uitgewerkt uitvoeringsplan met varianten, impactanalyses en kostenverdeling beschikbaar is, mogen er geen definitieve financiële besluiten worden genomen. De raad gaat uit van kostenneutraliteit voor gemeenten en continuïteit van dienstverlening.
c. Met betrekking tot de mogelijke ontvlechting tussen VRGZ en GGD Gelderland-Zuid onderschrijft ons bestuur de noodzaak van een zorgvuldig proces en continuïteit van dienstverlening aan het primaire proces. Definitieve besluitvorming vindt pas plaats wanneer het plan voor de ontvlechting, de inrichting van een eigen bedrijfsvoering, inclusief financiële onderbouwing, frictiekosten en tijdspad zijn uitgewerkt. De structurele kosten voor het inrichten van een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor de VRGZ blijven gelijk op basis van de begroting peildatum 2024.
d. Onzekerheid Rijksbijdrage BDuR en weerbaarheid De korting op de BDuR-middelen en de onzekerheid over aanvullende rijksfinanciering vormen risico’s voor de begroting. De raad benadrukt dat structurele uitgaven niet gebaseerd mogen zijn op incidentele middelen. Nieuwe rijksmiddelen mogen uitsluitend
d. De bijdrage voor de versterking van de veiligheidsregio’s op het gebied van weerbaarheid is ook ter beschikking gesteld om te borgen dat veiligheidsregio’s zowel deze taken als al hun kerntaken zo goed mogelijk kunnen blijven uitvoeren. Hiermee wordt de
21
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
worden ingezet voor het beoogde doel en pas na definitieve toekenning. e. Methodiek indexering De raad verwijst naar de afgesproken methodiek voor indexering en stelt dat extreme prijsstijgingen buiten deze systematiek niet aan gemeenten mogen worden doorberekend. De VRGZ moet dergelijke kosten binnen de eigen begroting opvangen, om financiële discipline te waarborgen. f. Personele inzet en nazorg Het belang van goed werkgeverschap en aandacht voor PTSS-preventie wordt onderschreven. Tegelijkertijd verwacht de raad volledige transparantie over structurele kosten, die beperkt moeten blijven tot wettelijke taken. Extra ambities zijn alleen acceptabel bij volledige structurele dekking. g. Lokale belangen en maatwerk De raad benadrukt het belang van lokale voorzieningen zoals bluswaterpunten en bereikbaarheid in het buitengebied. Deze basisvoorzieningen mogen niet onder druk komen te staan door regionale prioriteiten. De VRGZ moet inzichtelijk maken hoe lokale belangen worden geborgd binnen de meerjarenbegroting.
korting van 10% op de BDuR grotendeels gecompenseerd en zijn bezuinigingen op onze kerntaken zo veel mogelijk afgewend. Zodra er duidelijkheid is over de verdeling van gelden voor weerbaarheid en noodsteunpunten, informeren wij u direct. e. Deze aanname is feitelijk onjuist. Binnen de door het AB vastgestelde financiële spelregels zijn er drie typen ontwikkelingen waarvoor een aanvullende gemeentelijke bijdrage mogelijk is: nieuwe beleidsvoorstellen, buitengewone prijsstijgingen en autonome ontwikkelingen. Het beroep op deze spelregels past binnen de afgesproken systematiek. In de praktijk blijkt dat substantiële materiële prijsstijgingen niet volledig kunnen worden opgevangen binnen de reguliere indexering. Hierdoor ontstaat structurele scheefgroei, mede omdat materiële kosten niet worden meegenomen in de nacalculatie. Sinds 2021 heeft de VRGZ ruim € 2 miljoen aan prijsstijgingen intern moeten absorberen, terwijl kosten van materieel en afgenomen diensten met 40% tot 120% zijn gestegen. f.
Wij onderschrijven het belang van goed werkgeverschap en blijven investeren in PTSS-preventie en nazorg. Omdat het een nieuwe richtlijn betreft, medewerkers waarvan PTSS aannemelijk is nog beoordeeld moeten worden via het landelijke expertisebureau, kunnen we op dit moment de financiële consequenties nog niet inschatten. Daartoe is PTSS ook opgenomen als risico in de risicoparagraaf. De komende jaren zullen wij via de reguliere P&C cyclus de kosten die samenhangen met PTSS-preventie en nazorg inzichtelijk maken. In organisaties waar traumatische ervaringen inherent zijn aan het werk, is het treffen van PTSS-preventie en nazorg geen extra keuze, maar een juridische verplichting vanuit het beginsel van goed werkgeverschap. Artikel 7:611 en 7:658 BW verplichten werkgevers om werknemers te beschermen tegen gezondheids- en veiligheidsrisico’s. In het geval van PTSS betekent dit: tijdig signaleren en handelen (zorgvuldigheidsbeginsel), het treffen van
22
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
redelijke maatregelen om schade bij werknemers te voorkomen en aansprakelijkheid bij schade door onvoldoende zorg. g. Uw zorgen over het behoud van basisvoorzieningen, zoals bluswatervoorzieningen en de bereikbaarheid in het buitengebied, begrijpen wij goed. Deze voorzieningen vormen een cruciale schakel in de dagelijkse incidentbestrijding. In 2026 wordt het regionaal bluswaterbeleid herzien. In nauwe samenwerking met gemeenten (verantwoordelijk als bevoegd gezag) kijken we waar aanpassingen in de bluswatervoorziening nodig zijn. D-West Betuwe, 2-22026
a. Nieuwe bestuursperiode Omdat in 2026 een nieuwe bestuursperiode start, vraagt de gemeenteraad om terughoudendheid met nieuwe beleidsontwikkelingen. Het nieuwe bestuur moet de ruimte krijgen om eigen keuzes te maken. De raad verzoekt daarom om rekening te houden met de verkiezingen in maart en de daaropvolgende inwerkperiode. b. Financiële situatie van de gemeente West Betuwe West Betuwe hanteert een bezuinigingskader voor gemeenschappelijke regelingen, voortkomend uit lagere Rijksinkomsten. De raad dringt erop aan dat de veiligheidsregio een taakstelling van 1,5 procent verwerkt in de begroting 2027. Ondanks eerdere signalen dat besparen lastig is, blijft de gemeente vasthouden aan dit uitgangspunt. c. Bestuurlijke en wettelijke kaders De raad vindt het essentieel dat maatregelen aansluiten op wettelijke taken en landelijke ontwikkelingen, waaronder de herziening van de Wet veiligheidsregio’s. Een duidelijke scheiding tussen verplichte taken en optionele ambities is noodzakelijk, evenals transparantie over financiële dekking bij nieuwe initiatieven. d. Financiële ontwikkelingen en kaders
a. We begrijpen uw verzoek, maar besluiten uw verzoek niet over te nemen. Binnen de VRGZ liggen op dit moment enkele onderwerpen voor die tijdige besluitvorming vragen om (financiële) risico’s te beperken en de noodzakelijke voortgang binnen de organisatie te waarborgen. b. In lijn met eerdere signalen vinden wij als bestuur het inboeken van bezuinigingen nog steeds onwenselijk en onverantwoord. Niet alleen gezien de maatschappelijke weerbaarheidsopgave waar we met elkaar voor staan, maar ook gezien de consequenties die dit heeft voor de dienstverlening aan onze inwoners en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Om de binnenlandse veiligheid en weerbaarheid in Gelderland-Zuid te vergroten moet er juist geïnvesteerd worden in de veiligheidsregio. Wij blijven graag met u in gesprek om te komen tot realistische financiële kaders die recht doen aan zowel de gemeentelijke situatie als de noodzakelijke uitvoering van onze wettelijke en maatschappelijke taken. c. Uw verzoek om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen wettelijke verplichtingen en aanvullende ambities nemen wij over. In bijlage 8.6 van de ontwerpbegroting 2027 is daartoe een overzicht opgenomen van de wettelijke en specifieke taken van de veiligheidsregio.
Ook zullen wij, zoals gebruikelijk, nieuwe beleidsmatige initiatieven voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking, zodat bestuurlijke afwegingen zorgvuldig kunnen plaatsvinden.
23
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
Investeringen in crisisbeheersing, cyberveiligheid en vastgoedonderhoud worden ondersteund, maar moeten onderdeel d. Nieuwe beleidsmatige meerjarenprogramma’s worden, zoals zijn van een onderbouwde meerjarenstrategie. De raad vraagt om gebruikelijk, voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking. helderheid over risicobeheersing, reservevorming en het De reservevorming loopt via de algemene reserve en de bestemde voorkomen van aanvullende lasten voor gemeenten. Tekorten reserves waarvoor concrete bestedingsplannen zijn vastgesteld. mogen niet automatisch worden doorbelast. Voor de algemene reserve C&R (eveneens de weerstandscapaciteit) geldt in de door het AB vastgestelde e. Mogelijke ontvlechting bedrijfsvoering VRGZ-GGD financiële spelregels een streefwaarde van 5% van de baten. Aan De raad volgt het onderzoek naar ontvlechting van de deze norm voldoet de VRGZ op dit moment niet. bedrijfsvoering met zorg. Er mogen geen financiële besluiten worden genomen voordat er een concreet uitvoeringsplan ligt. e. Met betrekking tot de mogelijke ontvlechting tussen VRGZ en GGD Kosten mogen niet eenzijdig bij gemeenten terechtkomen, en de Gelderland-Zuid onderschrijft ons bestuur de noodzaak van een dienstverlening moet gedurende het proces geborgd blijven. zorgvuldig proces en continuïteit van dienstverlening aan het primaire proces. Definitieve besluitvorming vindt pas plaats f.
Onzekerheid Rijksbijdrage BDuR en weerbaarheid wanneer het plan voor de ontvlechting, de inrichting van een eigen De onzekerheid rond de BDuR-bijdrage en de inzet van nieuwe bedrijfsvoering, inclusief financiële onderbouwing, frictiekosten en Rijksmiddelen maakt het financiële kader kwetsbaar. De raad tijdspad zijn uitgewerkt. De structurele kosten voor het inrichten waarschuwt dat structurele uitgaven niet op incidentele middelen van een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor de VRGZ blijven mogen worden gebaseerd. Toekenningen moeten vaststaan en gelijk op basis van de begroting peildatum 2024. uitsluitend voor hun specifieke doel worden gebruikt. f. De bijdrage voor de versterking van de veiligheidsregio’s op het g. Personele inzet en nazorg gebied van weerbaarheid is ook ter beschikking gesteld om te De raad onderschrijft het belang van goed werkgeverschap, borgen dat veiligheidsregio’s zowel deze taken als al hun kerntaken inclusief PTSS-preventie en nazorg. Tegelijkertijd vraagt zij om zo goed mogelijk kunnen blijven uitvoeren. Hiermee wordt de transparantie in kosten en beperkte doorbelasting aan gemeenten, korting van 10% op de BDuR grotendeels gecompenseerd en zijn waarbij alleen wettelijke taken als basis mogen dienen. bezuinigingen op onze kerntaken zo veel mogelijk afgewend.
Zodra er duidelijkheid is over de verdeling van gelden voor weerbaarheid en noodsteunpunten, informeren wij u direct. g. Wij onderschrijven het belang van goed werkgeverschap en blijven investeren in PTSS-preventie en nazorg. Omdat het een nieuwe richtlijn betreft, medewerkers waarvan PTSS aannemelijk is nog beoordeeld moeten worden via het landelijke expertisebureau, kunnen we op dit moment de financiële consequenties nog niet inschatten. Daartoe is PTSS ook opgenomen als risico in de risicoparagraaf. De komende jaren zullen wij via de reguliere P&C
24
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
cyclus de kosten die samenhangen met PTSS-preventie en nazorg inzichtelijk maken.
D-Wijchen, 32-2026
a. Bestuurlijke en wettelijke kaders De raad vraagt om een heldere scheiding tussen wettelijke verplichtingen en aanvullende ambities in de begroting en meerjarenraming. Transparantie over nieuwe initiatieven en de bijbehorende wettelijke status moet gemeenten in staat stellen proportionele en beheersbare keuzes te maken. b. Financiële kaders Door structurele kortingen, prijsstijgingen en vastgoedkosten is een robuuste strategie nodig voor risicobeheersing en reservevorming. De raad wil inzicht in het gebruik van reserves en tijdige voorlegging van mogelijke tekorten om een stabiele financiële situatie te behouden. c. Ontvlechting VRGZ en GGD Het mogelijke ontvlechtingsproces vraagt volgens de raad om maximale zorgvuldigheid en volledige transparantie. Financiële besluiten dienen pas te worden genomen wanneer een uitvoeringsplan met varianten, impactanalyses en kostenverdeling beschikbaar is. Continuïteit van dienstverlening en wettelijke taken moet tijdens het hele traject geborgd blijven. d. Rijksbijdrage en weerbaarheid
In organisaties waar traumatische ervaringen inherent zijn aan het werk, is het treffen van PTSS-preventie en nazorg geen extra keuze, maar een juridische verplichting vanuit het beginsel van goed werkgeverschap. Artikel 7:611 en 7:658 BW verplichten werkgevers om werknemers te beschermen tegen gezondheids- en veiligheidsrisico’s. In het geval van PTSS betekent dit: tijdig signaleren en handelen (zorgvuldigheidsbeginsel), het treffen van redelijke maatregelen om schade bij werknemers te voorkomen en aansprakelijkheid bij schade door onvoldoende zorg. a. Uw verzoek om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen wettelijke verplichtingen en aanvullende ambities nemen wij over. In bijlage 8.6 van de ontwerpbegroting 2027 is daartoe een overzicht opgenomen van de wettelijke en specifieke taken van de veiligheidsregio. Ook zullen wij, zoals gebruikelijk, nieuwe beleidsmatige initiatieven voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking, zodat bestuurlijke afwegingen zorgvuldig kunnen plaatsvinden. b. De reservevorming loopt via de algemene reserve en de bestemde reserves waarvoor concrete bestedingsplannen zijn vastgesteld. Voor de algemene reserve C&R (eveneens de weerstandscapaciteit) geldt in de door het AB vastgestelde financiële spelregels een streefwaarde van 5% van de baten. Aan deze norm voldoet de VRGZ op dit moment niet. c.
Met betrekking tot de mogelijke ontvlechting tussen VRGZ en GGD Gelderland-Zuid onderschrijft ons bestuur de noodzaak van een zorgvuldig proces en continuïteit van dienstverlening aan het primaire proces. Definitieve besluitvorming vindt pas plaats wanneer het plan voor de ontvlechting, de inrichting van een eigen bedrijfsvoering, inclusief financiële onderbouwing, frictiekosten en tijdspad zijn uitgewerkt. De structurele kosten voor het inrichten
25
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
De raad wijst op de onzekerheden rond de rijksbijdrage BDuR vanaf 2027 en benadrukt dat structurele uitgaven niet mogen worden gebaseerd op incidentele middelen. Gemeenten kunnen alleen instemmen met uitgaven waarvoor daadwerkelijk rijksmiddelen zijn toegekend. De VRGZ wordt verzocht randvoorwaarden vooraf vast te leggen en rijksmiddelen doelgericht in te zetten. e. Indexeringsmethodiek De raad gaat ervan uit dat de afgesproken indexeringssystematiek extreme prijsstijgingen afdekt. De extra kosten van €235.000 vallen volgens de raad buiten deze methodiek en zouden niet aan gemeenten moeten worden doorbelast. De VRGZ wordt gevraagd deze lasten intern op te vangen. f. Personele inzet en nazorg De raad ondersteunt de inzet op goed werkgeverschap en PTSS-preventie, maar vraagt om transparantie over de structurele kosten en de verdeelsleutel. Kosten moeten betrekking hebben op wettelijke taken, en aanvullende ambities mogen alleen worden uitgevoerd wanneer volledige financiële dekking aanwezig is. g. Lokale belangen De gemeenteraad wil inzicht in hoe lokale belangen worden geborgd binnen de meerjarenbegroting. Regionale investeringen mogen niet ten koste gaan van de operationele basis op lokaal niveau.
van een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor de VRGZ blijven gelijk op basis van de begroting peildatum 2024. d. De bijdrage voor de versterking van de veiligheidsregio’s op het gebied van weerbaarheid is ook ter beschikking gesteld om te borgen dat veiligheidsregio’s zowel deze taken als al hun kerntaken zo goed mogelijk kunnen blijven uitvoeren. Hiermee wordt de korting van 10% op de BDuR grotendeels gecompenseerd en zijn bezuinigingen op onze kerntaken zo veel mogelijk afgewend. Zodra er duidelijkheid is over de verdeling van gelden voor weerbaarheid en noodsteunpunten, informeren wij u direct. e. Deze aanname is feitelijk onjuist. Binnen de door het AB vastgestelde financiële spelregels zijn er drie typen ontwikkelingen waarvoor een aanvullende gemeentelijke bijdrage mogelijk is: nieuwe beleidsvoorstellen, buitengewone prijsstijgingen en autonome ontwikkelingen. Het beroep op deze spelregels past binnen de afgesproken systematiek. In de praktijk blijkt dat substantiële materiële prijsstijgingen niet volledig kunnen worden opgevangen binnen de reguliere indexering. Hierdoor ontstaat structurele scheefgroei, mede omdat materiële kosten niet worden meegenomen in de nacalculatie. Sinds 2021 heeft de VRGZ ruim € 2 miljoen aan prijsstijgingen intern moeten absorberen, terwijl kosten van materieel en afgenomen diensten met 40% tot 120% zijn gestegen. f.
Wij onderschrijven het belang van goed werkgeverschap en blijven investeren in PTSS-preventie en nazorg. Omdat het een nieuwe richtlijn betreft, medewerkers waarvan PTSS aannemelijk is nog beoordeeld moeten worden via het landelijke expertisebureau, kunnen we op dit moment de financiële consequenties nog niet inschatten. Daartoe is PTSS ook opgenomen als risico in de risicoparagraaf. De komende jaren zullen wij via de reguliere P&C cyclus de kosten die samenhangen met PTSS-preventie en nazorg inzichtelijk maken.
26
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
In organisaties waar traumatische ervaringen inherent zijn aan het werk, is het treffen van PTSS-preventie en nazorg geen extra keuze, maar een juridische verplichting vanuit het beginsel van goed werkgeverschap. Artikel 7:611 en 7:658 BW verplichten werkgevers om werknemers te beschermen tegen gezondheids- en veiligheidsrisico’s. In het geval van PTSS betekent dit: tijdig signaleren en handelen (zorgvuldigheidsbeginsel), het treffen van redelijke maatregelen om schade bij werknemers te voorkomen en aansprakelijkheid bij schade door onvoldoende zorg. g. Wij begrijpen de wens van de gemeenteraad om lokale belangen stevig geborgd te zien binnen de meerjarenbegroting. Daarom blijven we alert op opkomsttijden, financiële voorspelbaarheid en lokale belangen en ambities. Ook betrekken we gemeenten tijdig bij begrotingsprocessen, maar ook bij andere regionale (meerjarige) beleidsdocumenten en plannen. DZaltbommel, 5-2
a. Nieuwe bestuursperiode De gemeenteraad benadrukt dat dit de laatste zienswijze is van de huidige bestuursperiode en spreekt waardering uit voor de samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Het nieuwe bestuur moet volgens de raad voldoende ruimte krijgen om eigen keuzes te maken. Daarom wordt gevraagd om terughoudendheid met nieuwe beleidsontwikkelingen en om rekening te houden met de inwerkperiode na de verkiezingen van maart 2026. b. Financiële situatie De raad schetst een blijvend negatief meerjarig financieel perspectief doordat rijksinkomsten structureel dalen terwijl kosten en maatschappelijke opgaven toenemen. De Veiligheidsregio wordt opgeroepen kritisch te blijven kijken naar de eigen organisatie en uitgaven. Tevens moet de ontwikkeling van toekomstscenario’s doorgaan om inzicht te geven in mogelijke besparingen, investeringen en gevolgen voor kwaliteit en dienstverlening.
a. We begrijpen uw verzoek, maar besluiten uw verzoek niet over te nemen. Binnen de VRGZ liggen op dit moment enkele onderwerpen voor die tijdige besluitvorming vragen om (financiële) risico’s te beperken en de noodzakelijke voortgang binnen de organisatie te waarborgen. b. Het dagelijks bestuur herkent het door de raad geschetste aanhoudend uitdagende financiële perspectief, waarin dalende rijksinkomsten en toenemende maatschappelijke opgaven leiden tot structurele druk op de begrotingen. Vanzelfsprekend blijven wij kritisch kijken naar onze uitgaven, maar de rek is er uit. Wij blijven graag met u in gesprek om te komen tot realistische financiële kaders die recht doen aan zowel de gemeentelijke situatie als de noodzakelijke uitvoering van onze wettelijke en maatschappelijke taken. c. Uw verzoek om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen wettelijke verplichtingen en aanvullende ambities nemen wij over. In bijlage 8.6 van de ontwerpbegroting 2027 is daartoe een overzicht opgenomen van de wettelijke en specifieke taken van de
27
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
c. Bestuurlijke en wettelijke kaders De raad vindt het essentieel dat maatregelen aansluiten op wettelijke taken en landelijke ontwikkelingen, waaronder de herziening van de Wet veiligheidsregio’s. Er wordt gevraagd om een duidelijke scheiding tussen wettelijke verplichtingen en optionele ambities, evenals volledige transparantie over financiële dekking van nieuwe initiatieven. d. Financiële kaders en risico’s Investeringen in crisisbeheersing, cyberveiligheid en vastgoed worden onderschreven, mits onderdeel van een transparant, meerjarig financieel plan. Door stijgende kosten en kortingen is een stevige strategie nodig voor risicobeheersing, reservevorming en voorspelbare lasten voor gemeenten. Ad-hoc maatregelen en automatische doorberekeningen van tekorten aan gemeenten moeten worden voorkomen. e. Mogelijke ontvlechting met GGD Gelderland-Zuid De raad uit zorgen over de mogelijke ontvlechting tussen VRGZ en de GGD. Besluitvorming moet pas plaatsvinden wanneer een volledig uitgewerkt uitvoeringsplan beschikbaar is, met varianten, impactanalyses en een heldere kostenverdeling. Kosten mogen niet eenzijdig bij gemeenten terechtkomen, en continuïteit van dienstverlening moet gewaarborgd blijven. f.
Onzekerheid Rijksbijdrage BDuR De korting op de BDuR-middelen en de onzekerheid over toekomstige verdeelsleutels maken het volgens de raad risicovol om structurele uitgaven op incidentele middelen te baseren. Nieuwe uitgaven zijn alleen acceptabel wanneer middelen daadwerkelijk worden toegekend en geen extra lasten veroorzaken. g. Personele inzet en nazorg De raad ondersteunt aandacht voor goed werkgeverschap, PTSS-preventie en nazorg, maar vraagt om transparantie over
veiligheidsregio. Ook zullen wij, zoals gebruikelijk, nieuwe beleidsmatige initiatieven voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking, zodat bestuurlijke afwegingen zorgvuldig kunnen plaatsvinden. d. Nieuwe beleidsmatige meerjarenprogramma’s worden, zoals gebruikelijk, voorzien van een onderbouwde financiële uitwerking. De reservevorming loopt via de algemene reserve en de bestemde reserves waarvoor concrete bestedingsplannen zijn vastgesteld. Voor de algemene reserve C&R (eveneens de weerstandscapaciteit) geldt in de door het AB vastgestelde financiële spelregels een streefwaarde van 5% van de baten. Aan deze norm voldoet de VRGZ op dit moment niet. e. Met betrekking tot de mogelijke ontvlechting tussen VRGZ en GGD Gelderland-Zuid onderschrijft ons bestuur de noodzaak van een zorgvuldig proces en continuïteit van dienstverlening aan het primaire proces. Definitieve besluitvorming vindt pas plaats wanneer het plan voor de ontvlechting, de inrichting van een eigen bedrijfsvoering, inclusief financiële onderbouwing, frictiekosten en tijdspad zijn uitgewerkt. De structurele kosten voor het inrichten van een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie voor de VRGZ blijven gelijk op basis van de begroting peildatum 2024. f.
De bijdrage voor de versterking van de veiligheidsregio’s op het gebied van weerbaarheid is ook ter beschikking gesteld om te borgen dat veiligheidsregio’s zowel deze taken als al hun kerntaken zo goed mogelijk kunnen blijven uitvoeren. Hiermee wordt de korting van 10% op de BDuR grotendeels gecompenseerd en zijn bezuinigingen op onze kerntaken zo veel mogelijk afgewend. Zodra er duidelijkheid is over de verdeling van gelden voor weerbaarheid en noodsteunpunten, informeren wij u direct.
g. Wij onderschrijven het belang van goed werkgeverschap en blijven investeren in PTSS-preventie en nazorg. Omdat het een nieuwe richtlijn betreft, medewerkers waarvan PTSS aannemelijk is nog
28
Peildatum overzicht: t/m 10 maart 2026 bijgewerkt
structurele kosten. Uitgaven dienen beperkt te blijven tot wettelijke taken, tenzij aanvullende ambities volledig financieel zijn gedekt. h. Rechtmatigheid De brief benadrukt dat fouten in rechtmatig handelen bij verbonden partijen ook gevolgen hebben voor de gemeentelijke rechtmatigheidsverantwoording. De raad vraagt om strikte naleving van regels, interne controle, tijdige correctie van fouten binnen hetzelfde boekjaar en een vroege oplevering van de jaarrekening, uiterlijk op 1 mei.
beoordeeld moeten worden via het landelijke expertisebureau, kunnen we op dit moment de financiële consequenties nog niet inschatten. Daartoe is PTSS ook opgenomen als risico in de risicoparagraaf. De komende jaren zullen wij via de reguliere P&C cyclus de kosten die samenhangen met PTSS-preventie en nazorg inzichtelijk maken. In organisaties waar traumatische ervaringen inherent zijn aan het werk, is het treffen van PTSS-preventie en nazorg geen extra keuze, maar een juridische verplichting vanuit het beginsel van goed werkgeverschap. Artikel 7:611 en 7:658 BW verplichten werkgevers om werknemers te beschermen tegen gezondheids- en veiligheidsrisico’s. In het geval van PTSS betekent dit: tijdig signaleren en handelen (zorgvuldigheidsbeginsel), het treffen van redelijke maatregelen om schade bij werknemers te voorkomen en aansprakelijkheid bij schade door onvoldoende zorg. h. Wij onderschrijven het belang van rechtmatig handelen en transparante verantwoording. De VRGZ heeft afspraken hierover o.a. geborgd in de financiële verordening en het normenkader en de toepassing hiervan is getoetst door de accountant. Daar zijn geen bijzonderheden uit naar voren gekomen tijdens de accountantscontrole en dus is een goedkeurende verklaring afgegeven. De verantwoording is duidelijk en de jaarrekening wordt tijdig aangeleverd.
29