Bijlage 6 Conceptbegroting 2026 Werkzaak Rivierenland (2)
Tekst van het document
Begroting 2026 meerjarenraming 2027-2029
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
1
Colofon Werkzaak Rivierenland Postbus 321 4190 CH Geldermalsen 088 9375000 info@werkzaakrivierenland.nl werkzaakrivierenland.nl
Tekst en redactie Kiki van Amelsfort - Poldermans
Vormgeving Idem Design, Frank Merkes
2
Inhoud 1 2 3 4
5
6
Inhoudsopgave Voorwoord Managementsamenvatting Doelstellingen Programma’s 4.1 Programma bestuur en beleid 4.2 Programma participatie 4.3 Programma Wet sociale werkvoorziening 4.4 Programma beschut werk 4.5 Programma inkomensvoorziening 4.6 Overhead 4.7 Algemene dekkingsmiddelen Financiële begroting 5.1 Uitgangspunten begroting 5.2 Vennootschapsbelasting 5.3 Onvoorzien 5.4 Geprognosticeerde balans 5.5 Reserves en voorzieningen 5.6 Meerjareninvesteringsoverzicht 5.7 Incidentele baten en lasten Paragrafen 6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 6.2 Financiering 6.3 Bedrijfsvoering 6.4 Verbonden partijen Bijlage 1: Bijdragen gemeenten Bijlage 2: Begroting per taakveld Bijlage 3: Lijst met afkortingen
3 5 6 12 15 15 19 22 24 27 31 33 34 35 38 38 39 40 40 41 42 42 50 52 54 58 62 63
Succesverhalen Zakaria leert voor meubelmaker bij DN Design Patrick hoeft ‘geen dag te werken’ als fietsenmaker bij Mantel Elke schrijft een eigen boek Patricia werkt volledig thuis voor DOEN congressen en evenementen
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
14 26 37 56
3
Werkzaak Rivierenland versterkt talenten en opent deuren naar werk voor iedereen
4
1 Voorwoord Beste lezer, In het voorwoord van deze begroting 2026 begin ik met een terugblik naar 2016. Wat een jaar! Als iemand mij ooit had verteld, toen ik klein was, je mag een bedrijf opstarten, had ik dat nooit geloofd. En toch was ik erbij. Dit was de zin waarmee ik het eerste jaarverslag opende. En nu … 2026. De tijd gaat snel en er is veel gebeurd. De afgelopen 10 jaar zijn er veel inwoners bemiddeld en uitgestroomd naar werk door goede begeleiding en instrumenten zoals onze leerwerkroutes. Mensen zijn trots op de certificaten die ze hebben behaald. Dit doet Werkzaak heel goed. We hebben werkgevers kunnen helpen die behoefte hadden aan werknemers. We luisteren goed naar wat zij nodig hebben en hebben onze mensen opgeleid. Detacheren of in dienst bij de werkgever, allebei kan. Hierdoor hebben we de afgelopen jaren voor de gemeenten miljoenen euro’s bespaard aan uitkeringsgelden. De wetten waar we als Werkzaak mee te maken hebben, hebben zich doorontwikkeld. We plaatsen nu bijvoorbeeld inwoners naar werk met een loonkostensubsidie. We bieden een beschutte werkplek voor ruim 150 medewerkers en dit aantal stijgt. Werkzaak kijkt vanaf de start naar de inwoners zelf. Al die labels - beschut, verminderde loonwaarde, SW - wat doet het er eigenlijk toe? Het is een inwoner die tijdelijk of blijvend ondersteuning nodig heeft richting werk of om aan het werk te blijven.
Investeren in mensen loont, dat heeft Werkzaak de afgelopen jaren aangetoond. We maken zaak van werk en we bieden werk als een zaak. Zoals mijn vader en moeder vroeger zeiden: ‘we gaan naar de zaak’. Als kind wist ik dat ze gingen werken met en voor hun collega’s. Ik begrijp ze nog beter dan toen. Ik spring ook mijn bed uit om juist met mijn team te doen wat goed is: zaak maken van werk. We kunnen niet uitrusten. Vanuit het Rijk zijn er voor de komende jaren gelden beschikbaar gesteld, specifiek om de doorontwikkeling van de werkontwikkelbedrijven vorm te geven. Het Rijk heeft tijdens coronatijd gezien dat werkontwikkelbedrijven een belangrijke rol hebben in onze samenleving. Gelukkig maar. Werkzaak Rivierenland begroting 2026
We zijn in gesprek met het bestuur en gemeenteraden om vorm te geven aan Werkzaak van de toekomst en hebben samen met u mogelijke lijnen uitgezet: • Meerdere (nieuwe) doelgroepen bedienen. • Verkennen of Werkzaak zelf mensen uit de Participatiewet zonder indicatie beschut in dienst kan nemen. • Verkennen van de uitbreiding van ondernemerschap. De concrete uitwerking van deze keuzes is nog niet verwerkt in deze begroting. Maar ik heb het volste vertrouwen dat u wilt investeren in de toekomst van uw inwoners. Werk is lonend voor onze inwoners en de maatschappij. Tuurlijk zijn er risico’s; dat was bij de start van Werkzaak ook. Maar ik heb vertrouwen in het team Werkzaak. Samen bouwen en verbinden was mijn slogan in 2016 en deze is nog steeds geldig. Verder kan ik het niet laten. Elfriede is Elfriede niet als de ambitie niet nog verder ligt. Taken als inburgering, bestaanszekerheid en schuldhulpverlening zijn taken die gemeenten, samen met Werkzaak, integraler kunnen oppakken. Het zijn ondersteunende diensten die essentieel zijn in het begeleiden van inwoners naar werk. Hoe kunnen we hier in gezamelijkheid concrete doelstellingen op formuleren en wat kan het opleveren? Juist nu in voor gemeenten zware financiële tijden. Ik dank u voor de afgelopen 10 jaar: het vertrouwen, het kritische meedenken, het gedoe, de goede gesprekken en de uitdagingen.
Samen hebben we dit bedrijf groot gemaakt. Houdt ambitie, bouw door en blijf in verbinding. Een warme groet, Elfriede Boer directeur Werkzaak Rivierenland 5
2 Managementsamenvatting Iedereen doet mee is onze ambitie Onze ambitie is: Iedereen doet mee in de samenleving. Daar gelooft Werkzaak Rivierenland in. We begeleiden mensen bij het vinden en behouden van werk. Want iedereen verdient een kans. Wij versterken werkzoekenden, medewerkers en werkgevers bij het ontdekken, benutten en vergroten van talenten. We luisteren aandachtig en bepalen samen de beste route naar werk. Dat zorgt voor een win-win-win, voor werkzoekenden, werkgevers en de gemeenten. We delen de zorgen over de uitdagingen waar de gemeenten voor staan. In de zienswijzen op de concept Kaderbrief 2026 is gevraagd om een verlaging van de gemeentelijke bijdrage van 1,5 % voor 2026 en 2027. Voor Werkzaak behelst dit een bedrag van 400.000 euro. In de voorliggende conceptbegroting is de gevraagde verlaging van de gemeentelijke bijdrage gerealiseerd. Dit wordt weergegeven in de tabel bedrijfsvoeringsresultaat. Met voorliggende begroting doen we recht aan het doorontwikkelen van het werkontwikkelbedrijf naar de toekomst met het doel om onze werkzoekenden en medewerkers goed te begeleiden en ontwikkelen én de vraag van de gemeenten om kritisch te kijken naar de organisatie om de gemeentelijke bijdrage te verlagen. Er zijn binnen het Algemeen Bestuur strategische gesprekken gaande over dit onderwerp. De thema’s uit ons meerjarenbeleidsplan sluiten hier goed op aan.
We hebben drie lijnen gekozen, namelijk: • Meerdere (nieuwe) doelgroepen bedienen. • Verkennen of Werkzaak zelf mensen uit de Participatiewet zonder indicatie beschut in dienst kan nemen. • Verkennen van de uitbreiding van ondernemerschap.
Dit leidt tot concrete voorstellen in het voorjaar van 2025, die nog niet zijn opgenomen in de voorliggende begroting 2026. Wij gaan hierover graag met u in gesprek. Belangrijke onderwerpen waar we in 2026 aan gaan werken, doorontwikkelen of continueren worden hieronder samengevat.
Stabiele financiële basis In samenwerking met de gemeenten is het thema bestaanszekerheid opgepakt. Er is een werkconferentie gehouden en hierin zijn actielijnen benoemd om binnen onze gezamenlijke kaders en mogelijkheden bij te dragen aan een betere bestaanszekerheid van kwetsbare inwoners. En dit is slechts een greep uit alle activiteiten die we het afgelopen jaar gedaan hebben om werkzoekenden aan het werk te helpen en te houden en werkgevers hierbij te ondersteunen en bestaanszekerheid te bieden aan mensen die niet in staat zijn werk te verrichten waarmee ze in hun bestaan kunnen voorzien. In juni 2024 is het wetsvoorstel Participatie in Balans aan de Tweede Kamer aangeboden. We verwachten dat de nieuwe wet in 2026 wordt ingevoerd.
6
Kwetsbare mensen versterken met werk en samenwerking Met diverse initiatieven willen we in 2026 kwetsbare mensen nog beter te ondersteunen. Een van deze initiatieven is het inzetten van het integratief gedragsmodel (IGM), waarmee Werkzaak een helder beeld krijgt van de werkzoekende. Op basis van dit beeld stellen we samen een plan van aanpak op, waarbij we gebruikmaken van ons instrumentarium, wetenschappelijke inzichten, professionele expertise én van ervaringen van werkzoekenden. We monitoren de voortgang van dit plan samen met de werkzoekende nauwgezet en stellen het plan zonodig bij. Verder krijgt in 2026 het Werkcentrum Rivierenland verder invulling, inclusief de dienstverlening aan werkgevers. Ook blijven we de samenwerking met scholen en het doorstroompunt verbeteren om de begeleiding van jongeren te optimaliseren. Het aantal mensen met psychische kwetsbaarheid groeit. In 2022 zijn we de samenwerking met de GGZ gestart. Samen hebben we mooie doelstellingen behaald en dit breiden we in gezamenlijkheid verder uit. Werk is een bewezen krachtig medicijn in het herstel om zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren in de samenleving.
Nieuwe economie We willen een arbeidsmarktregio waar inclusief ondernemen vanzelfsprekend is en waar plek is voor iedereen die kan en wil werken. Daarom stimuleren en participeren we in projecten binnen de circulaire economie. Denk hierbij aan Cirtex en het circulaire ambachtscentrum in Tiel. Verder zijn we betrokken bij het living lab “Werklandschap van de Toekomst” in Zaltbommel, waar we circulariteit, duurzaamheid en inclusie verbinden.
Financiële resultaten De totale lasten van Werkzaak in 2026 zijn als volgt opgebouwd • 57.715.000 euro voor BUIG, LKS, bijzondere bijstand en BBZ
(zie bijlage 1 Gemeentelijke bijdrage regels 1 tot en met 6) • 20.613.200 euro voor SW (zie bijlage 1 Gemeentelijke bijdrage regel 7) • 7.399.300 euro voor het participatiebudget (zie bijlage 1 Gemeentelijke bijdrage regel 8) • 935.300 euro voor de DVO’s (zie bijlage 1 Gemeentelijke bijdrage regel 9) • 20.675.800 euro voor bedrijfsvoering (zie bijlage 1 Gemeentelijke bijdrage regel 10)
De volgende tabellen geven de subsidieresultaten en het bedrijfsvoeringsresultaat weer.
Subsidieresultaat Subsidieresultaat (in €) Jaarrekening
Begroting Begroting
Begroting Begroting Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
BUIG
3.909.100
3.792.700
2.880.100
2.830.400
3.211.700
3.211.700
BBZ
67.500
250.000
32.000
32.000
32.000
32.000
Bijzondere bijstand
-67.800
-60.000
-74.500
-74.500
-74.500
-74.500
SW
1.993.400
1.614.400
1.689.900
2.490.300
3.112.800
3.331.400
Herverdeling BUIG
-2.931.800
Totaal
2.970.400
5.597.100
4.527.500
5.278.200
6.282.000
6.500.600
Stelpost BUIG Subsidieresultaat
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
-
3.792.700
2.880.100
2.830.400
3.211.700
3.211.700
2.970.400
1.804.400
1.647.400
2.447.800
3.070.300
3.288.900
7
Net als voorgaande jaren, laat ook deze begroting 2026 een positief subsidieresultaat zien. Dit doet recht aan de efficiënte werkwijze waarop we de begeleiding van onze uitkeringsgerechtigden en doelgroepmedewerkers SW uitvoeren. Dit levert daarmee ruimte op om te investeren in de medewerkers vanuit de overige doelgroepen, om voor hen ook een goede begeleiding te kunnen bieden. Daarmee willen we voor deze doelgroepen de bestaanszekerheid en bijdrage aan de maatschappij verbeteren. Ook uit de benchmark van Divosa blijkt dat Werkzaak het goed doet ten opzichte van alle (intergemeentelijke) sociale diensten in Nederland en ten opzichte van vergelijkbare (intergemeentelijke) sociale diensten als het gaat om de ontwikkeling van het bestand. Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling van het BUIG bestand zien over het jaar 2024 (basis is december 2022). Ons BUIG bestand is structureel lager dan bij andere (vergelijkbare) organisaties. Daarnaast was in 2024 de stijging van het BUIG bestand minder groot.
index
Volume BUIG index t.o.v. december 2022 104 102 100 98 96 94 jan. 2024
feb.
alle organisaties
mrt.
apr. eigen grootteklasse
mei
jun.
jul.
aug.
sep.
okt.
nov.
dec.
Werkzaak Rivierenland
BUIG De basis van de berekening voor de aantallen is de stand op 31-12-2024. Deze zijn lager dan meegenomen in de begroting 2025. Voor de begroting 2026 sluiten we voor het aantal werkzoekenden aan bij de Macro Economische Verkenning tot met 2029 van het CPB (september 2024). Hierin wordt eerst een lichte stijging van de aantallen verwacht voor 2025 en daarna een kleine daling. De lasten en de rijksbijdrage zijn voor 2026 geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. De Rijksbijdrage is 57.672.590 euro, terwijl de uitkeringslasten naar verwachting 54.792.500 euro zijn. De Rijksbijdrage is hoger dan waarmee we eerder rekening hielden. Dat omdat in de begroting 2025 is gerekend met een verwachte stijging van het wettelijk minimumloon, de werkelijke stijging was hoger. De uitgaven zijn hoger dan verwacht. Dat komt deels door een verschuiving in de verhouding gehuwden en alleenstaanden. Daarnaast hebben we de berekening van de gemiddelde prijs verbeterd, om dichter op de werkelijke lasten te komen. De basis van de berekening voor de gemiddelde prijs per dossier zijn de betaalde uitkeringen in de 2e helft van het jaar 2024 inclusief vakantiegeld. Voorgaande jaren werd die berekend over de gemiddelde prijs over het gehele jaar inclusief vakantiegeld. Als laatste is in de begroting 2025 gerekend met een verwachte stijging van het wettelijk minimumloon, de werkelijke stijging was hoger.
De Rijksbijdrage is gebaseerd op het voorlopig BUIG-budget 2025. Het subsidieresultaat komt 912.600 euro lager uit dan de begroting 2025. Dit komt omdat het voorlopig BUIG budet uitgaat van een schatting op de aantallen en de gemiddelde uitkering van het lopende jaar, in dit geval 2024.
8
Als we de verwachte aantallen hanteren voor het begrotingsjaar 2026 en de in het voorlopig BUIG budget gehanteerde gemiddelde uitkering indexeren conform de Kaderbrief 2026, stijgt het BUIG resultaat voor 2026 ongeveer met 700.000 euro. Uit voorzichtigheid hebben we (nog) dezelfde methodiek aangehouden als voorgaande jaren. Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) Het bedrag wat hier is opgenomen, is gebaseerd op de verwachte kredietverstrekkingen en aflossingen. We verwachten lagere verstrekkingen ten opzichte van de realisatie 2024, waardoor we het resultaat hebben verlaagd. Het verschil levert een bedrag op dat gemeenten aan Werkzaak moeten betalen of ontvangen. De rijksbijdrage die gemeenten betalen of terugontvangen aan het Rijk is niet opgenomen, omdat we die niet opvragen vanuit de bestuurlijke agenda. Daarom is er geen directe relatie meer met deze bedragen. Bij de bestuursrapportage en de jaarrekening nemen we deze wel mee in de bijlage gemeentelijke bijdrage. Bijzondere bijstand De bijzondere bijstand is in lijn met de bedragen zoals in de realisatie 2024 en begroting 2025. Wet sociale werkvoorziening (Wsw) De basis van de berekening voor de aantallen is de stand op 31-12-2024. Deze zijn lager dan meegenomen in de begroting 2025. Bij de Wsw is rekening gehouden met een bestandsafname van 6% per jaar.
De Rijksbijdrage is 22.303.100 euro, terwijl de lasten naar verwachting 20.613.200 euro zijn. De Rijksbijdrage is hoger dan waarmee we eerder rekening hielden. Dat is het gevolg van de in de septembercirculaire 2024 toegevoegde compensatie van het per 2025 vervallen lage inkomensvoordeel. De uitgaven zijn hoger dan eerder verwacht en dat is het gevolg van hogere gemiddelde salarislasten dan waar in de begroting 2025 rekening mee is gehouden. Dit vanwege de aansluiting op de werkelijke salarislasten van het 2e half jaar 2024.
Samen met gemeenten werken we aan een betere bestaanszekerheid voor kwetsbare inwoners
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
9
Het resultaat SW stijgt in de jaren 2027 tot en met 2029. Dit komt omdat we in de huidige werkwijze de lasten per persoon niet indexeren in de jaren 2027 tot en met 2029, terwijl de Rijksbijdrage per persoon wel stijgt. Dit geeft een vertekend beeld ten opzichte van de ontwikkeling van de SW doelgroep. Bedrijfsvoeringsresultaat Naar aanleiding van de uitdaging waar gemeenten voor staan en het verzoek voor een verlaging van de gemeentelijke bijdrage, zijn scenario’s uitgewerkt en besproken met het Algemeen Bestuur. Twee scenario’s zijn verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 t/m 2029. Hiermee voldoen we aan het verzoek bij de reacties op de kaderbrief 2026 van de gemeenten om de gemeentelijke bijdrage voor 2026 en 2027 te verlagen met 1,5 % ten opzichte van de bedrijfsvoeringslasten. De resterende verlaging, oplopend tot 3% vanaf 2028, zal later verwerkt worden als vanuit het algemeen bestuur besloten is welke scenario’s hiervoor gebruikt worden. Het gaat om de volgende twee scenario’s: - Gebruikmaking van AI: verlaging 100.000 euro Door gebruik te maken van AI, verwachten we onze processen efficiënter uit te voeren, wat een besparing oplevert op de formatie. - Verhoging van de tarieven: verlaging 300.000 euro Werkzaak heeft het prijsbeleid in 2025 geactualiseerd (routekaart Eerlijke prijs). Dit leidt tot een verhoging van de omzet.
Bedrijfsvoeringsresultaat voor verwerking scenario's (in €) Jaarrekening 2024 Organisatiekosten
21.956.600
Begroting Begroting 2025
2026
Begroting Begroting Begroting 2027
2028
2029
24.660.500 24.900.800 25.051.800 24.885.500 24.696.400
Kosten doelgroepprofessionals
331.600
293.000
318.500
318.500
Omzet versus inleenvergoeding
-4.916.200
-4.006.400
-4.140.400
-3.677.800
Subtotaal
17.372.000
20.947.100 21.078.900 21.692.500 22.007.400 22.304.500
Herverdeling BUIG
-2.931.800
Totaal
14.440.200
-
-
-
318.500
318.500
-3.196.600 -2.710.400 -
-
20.947.100 21.078.900 21.692.500 22.007.400 22.304.500
Bedrijfsvoeringsresultaat na verwerking scenario's (in €) Jaarrekening 2024 Organisatiekosten
21.956.600
Begroting Begroting 2025
2026
Begroting Begroting Begroting 2027
2028
2029
24.660.500 24.800.800 24.951.900 24.785.600 24.596.500
Kosten doelgroepprofessionals
331.600
293.000
318.500
318.500
Omzet versus inleenvergoeding
-4.916.200
-4.006.400
-4.440.400
-3.973.200
Subtotaal
17.372.000
20.947.100 20.678.900 21.297.200 21.617.300 21.921.700
Herverdeling BUIG
-2.931.800
Totaal
14.440.200
Besparing bedrijfsvoeringsresultaat* * De besparing van 400.000 euro is ook in de meerjarenraming 2027 tot en met 2029 verwerkt.
10
-
-
-
318.500
318.500
-3.486.800 -2.993.300 -
-
20.947.100 20.678.900 21.297.200 21.617.300 21.921.700 400.000
In onderstaande tabellen is voor het bedrijfsvoeringsresultaat 2026 zichtbaar wat de impact is van deze scenario’s op de gemeentelijke bijdrage. De toelichting op de ontwikkeling van het bedrijfsvoeringsresultaat is gebaseerd op het bedrijfsvoeringsresultaat na verwerking van de scenario’s. Organisatiekosten Ten opzichte van de realisatie 2024 stijgen de bedrijfsvoeringslasten met 2.844.200 euro. Deze stijging wordt veroorzaakt door de indexering voor de jaren 2025 en 2026 en in 2024 lagere ambtelijke salarislasten door het later invullen van vacatures. De salariskosten stijgen door de loonindexering conform de kaderbrief 2026. Het scenario Gebruikmaking van AI levert een verlaging van de salariskosten op van 100.000 euro. Hierdoor stijgen de salariskosten uiteindelijk met 835.000 euro. De overige kosten dalen met 85.400 euro. We indexeren de lasten conform de kaderbrief 2026. Daarnaast dalen de afschrijvingskosten en verwachten we een hogere rentevergoeding op het schatkistbankieren dan waar we in de begroting 2025 van uit zijn gegaan. Het participatiebudget stijgt met 610.000 euro. Voor de baten zijn we uitgegaan van de septembercirculaire 2024. In de meicirculaire 2024 zijn extra middelen voor de financiering van beschut werk opgenomen. Dit naar aanleiding van het rapport van Significant APE (februari 2023).
De conclusie was dat de kostprijs van een werkplek beschut fors hoger is dan de beschikbare financiering. Het budget is geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. Doelgroepprofessionals Ten opzichte van de begroting 2025 stijgen de kosten voor doelgroepprofessionals met 25.500 euro. Dit komt door de indexering van de lasten conform de kaderbrief 2026. Omzet vs inleenvergoeding Ten opzichte van de begroting 2025 stijgt de omzet. De contracten worden jaarlijks geïndexeerd volgens het prijsbeleid. Door de daling van het aantal mensen uit de Wet sociale werkvoorziening en een toename van met name de doelgroep beschut werk, stijgen de lasten voor inzet van de doelgroepmedewerkers. In 2024 is het prijsbeleid geactualiseerd. Hiermee wordt een betere aansluiting gevonden naar de eerlijke prijs die we voor onze werkzaamheden willen vragen. Daardoor stijgt de omzet met 300.000 euro, wat aansluit bij het scenario ‘Verhoging van de tarieven’. Per saldo stijgt hierdoor de omzet met 434.000 euro ten opzichte van de begroting 2025.
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
11
3 Doelstellingen Instroompercentage = doel 50% Het percentage aanvragen dat onder de Participatiewet valt, verandert gedurende het jaar. We proberen inwoners zo goed mogelijk te helpen met andere voorzieningen, onderwijs of werk. Als het percentage lager is, betekent dit dat meer inwoners naar andere voorzieningen gaan of direct naar werk gaan. Zij hebben geen bijstand nodig.
Detacheringen = doel 425 Het aantal plaatsingen, op detacheringsbasis. Dit aantal verandert gedurende het jaar.
Loonkostenplaatsingen = doel 425 Het aantal banen met een loonkostensubsidie (lks) bij een andere werkgever dan Werkzaak. Werknemers met een arbeidsbeperking kunnen niet altijd het minimumloon verdienen. Bijvoorbeeld als ze minder productief zijn dan anderen. Met lks krijgt de werknemer het normale salaris. De overheid betaalt de werkgever voor de lagere productiviteit. Het aantal lks-dienstverbanden verandert gedurende het jaar. De kpi’s detacheringen en loonkostensubsidies hangen samen. Mensen uit een detachering kunnen doorstromen naar een baan met lks.
Duurzame uitstroom = doel 190 Werkzoekenden zijn uitgestroomd als ze een baan vinden of voor zichzelf beginnen. Dit aantal groeit gedurende het jaar. Vanwege administratieve redenen (meestal drie maanden) kan dit getal achteraf nog stijgen gedurende het jaar. Dit is een bewuste keuze. We volgen werkzoekenden drie maanden voordat we het dossier sluiten. Zo voorkomen we dat mensen die onverhoopt hun baan snel verliezen, weer de hele aanvraagprocedure moeten doorlopen. Dit helpt om te voorkomen dat mensen zonder inkomen in armoede komen of schulden krijgen. We zien door de jaren heen een kleine daling in het aantal mensen dat vanuit een bijstandsuitkering aan het werk gaat. Sommige mensen in de Participatiewet hebben moeite met vinden van werk. Meer dan een miljoen Nederlanders kunnen geen baan vinden, ondanks de krapte op de arbeidsmarkt. Het gaat om mensen met een beperking of kwetsbaarheid: fysiek, verstandelijk, psychisch of sociaal. Ook migranten, ouderen en langdurig werklozen hebben het lastig. Zij hebben een groter risico om lang zonder werk te blijven. Veel mensen willen werken, maar kunnen dat niet onder de huidige omstandigheden.
50%
425
425
Zakaria leert voor meubelmaker bij DN Design
Zakaria, een vluchteling uit Syrië, heeft door zijn enorme doorzettingsvermogen en met steun van zijn werkgever een betaalde baan gekregen bij meubelmakerij DN Design in Dreumel.
Ik voel me welkom. André en mijn collega’s staan altijd klaar om me te helpen
Toen hij aankwam in Nederland, sprak hij nog geen Nederlands en moest hij het vak van meubelmaker leren. Via vrijwilligers en zijn werkcoach bij Werkzaak kwam hij in contact met DN Design en startte hij met een werkervaringsplek. Dit bood zowel Zakaria als het bedrijf de mogelijkheid om te zien of ze bij elkaar pasten.
Inmiddels heeft Zakaria een vaste baan en is hij erg trots dat hij zijn gezin zelfstandig kan onderhouden zonder afhankelijk te zijn van een uitkering.
14
Voor Zakaria betekent werken meer dan inkomen: “Werken is mijn troost.” Zijn verhaal toont de kracht van samenwerking en doorzettingsvermogen.
4 Programma’s 4.1 Programma bestuur en beleid Wat willen we bereiken? In 2026 werken we aan meer samenwerking met werkgevers, aan strategische partnerschappen. Het doel is duurzaam werk tegen een eerlijke prijs. Daarnaast versterken we de samenwerking met regionale partners om een sluitend dienstverleningsaanbod te realiseren. Het is belangrijk om een duidelijk beeld te hebben van werkzoekenden en medewerkers in onze doelgroep. We helpen hen richting werk met methoden die bewezen goed werken en maken slim gebruik van technologie om dit proces te ondersteunen. Wat gaan we daarvoor doen? Onze organisatie helpt de inwoners van Rivierenland om mee te doen en zich te ontwikkelen. Investeren in mensen is belangrijk. Met de juiste hulp kunnen mensen meedoen en zich ontwikkelen. Hierdoor worden ze minder afhankelijk van een uitkering en van de overige dienstverlening van de gemeente en de samenleving. Dit zorgt voor gebruik van arbeidspotentieel en minder druk op zorg en welzijn. Elk jaar zetten we onze strategische thema’s om in concrete strategische doelen. Hieronder leggen we per strategisch doel uit het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 de belangrijkste plannen toe. Kwetsbare mensen versterken met werk In 2026 werken we aan verschillende acties om kwetsbare groepen te helpen: Methodisch werken.
We gebruiken het integratief gedragsmodel (IGM) om een duidelijk beeld te krijgen van de situatie van de werkzoekende. Samen maken we een plan van aanpak, dat we steeds aanpassen aan de voortgang. We blijven onze hulpmiddelen verbeteren en vernieuwen, door gebruik te maken van wetenschap, ervaring van werkzoekenden en de kennis van professionals. Doelgroepen. Een belangrijke bestuurlijke opdracht is het onderzoeken van nieuwe doelgroepen voor Werkzaak. Dit speelt in op situaties waarin mensen tussen wal en schip dreigen te vallen en onnodig langer afhankelijk blijven van een uitkering. Deze opdracht verbinden we aan de ontwikkeling van het Werkcentrum Rivierenland en de wetgeving rond jongeren (Van School Naar Duurzaam Werk). Een deel van de uitvoering hiervan vindt naar verwachting plaats in 2026. Mensen in dienst. We onderzoeken of het aannemen van mensen met een Participatiewet-uitkering past bij de ambitie van Werkzaak. Als in 2025 een positief besluit wordt genomen, start de uitvoering deels in 2026. Kwetsbare mensen versterken door samenwerking Organisaties op de arbeidsmarkt hebben hun eigen aanbod en werkwijze. Daarom werken we regionaal samen om dienstverlening beter op elkaar aan te sluiten. In 2026 wordt het Werkcentrum Rivierenland, dat sinds begin 2025 actief is, verder ontwikkeld, inclusief dienstverlening aan werkgevers.
We werken intensiever samen met scholen en doorstroompunten om jongeren beter te begeleiden. We bieden met Leren op Locatie jongeren van VSO-PRO of praktijkonderwijs een stageplek. Samen met gemeenten en aanbieders van dagbesteding maken we de overstap tussen de Wmo en de Participatiewet (Simpel Switchen) makkelijker.
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
15
Het aantal mensen met een psychische kwetsbaarheid groeit. De wachtlijsten in de GGZ zijn lang en zonder begeleiding gaat hun situatie achteruit. Daarom werken we meer samen met GGZ-partijen. In een nieuw experiment willen we IPS-begeleiding aanbieden via de huisarts of praktijkondersteuner (POH). Zo kunnen we veel sneller werken aan herstel en voorkomen dat mensen in een neerwaartse spiraal belanden omdat de behandeling en/of begeleiding nog niet mogelijk is. Inclusief werkgeverschap voor een inclusieve arbeidsmarkt Door de krappe arbeidsmarkt ontstaan er meer kansen voor mensen met een kwetsbare positie. Tegelijkertijd wordt hun situatie vaak ingewikkelder. Werkzaak verschuift haar rol van vacature-matching naar het geven van strategisch advies over procesoptimalisatie, jobcarving, begeleiding op de werkvloer, Leven lang ontwikkelen en technologische oplossingen. Daarnaast ondersteunen we de integratie van SROI in aanbestedingen en inkoop, en gaan we in 2026 met de regionale partners de monitoring op de naleving van SROI door ontwikkelen. Leven lang ontwikkelen op en voor de werkvloer Om de kansen op werk te vergroten, is het belangrijk om jezelf te blijven ontwikkelen. Werkzaak helpt mensen om 21e-eeuwse vaardigheden te leren, zoals kritisch denken, communicatie en samenwerken. Dit doen we op de werkplek en in het Leerlab.
Daar is ook aandacht voor werknemersvaardigheden, vakkennis, digitale vaardigheden, taal voor nieuwkomers en hulp bij laaggeletterdheid. Innovatie & Technologie en AI Technologie maakt moeilijk werk makkelijker en helpt mensen zich te ontwikkelen. Ook professionals hebben hier voordeel van, omdat technologie hun werk sneller en beter maakt. Bovendien draagt technologie bij aan een efficiënte bedrijfsvoering. We onderzoeken hoe AI hierbij kan helpen. Stabiele financiële basis Door ingewikkelde regels en onduidelijke voorwaarden weten inwoners niet altijd wat hun rechten en plichten zijn. Dit kan er voor zorgen dat ze geen gebruikmaken van regelingen, geld moeten terugbetalen en schulden krijgen. Angst voor financiële onzekerheid houdt mensen tegen om aan het werk te gaan. Omdat armoede een obstakel is voor duurzame werkhervatting, werkt Werkzaak actief samen met gemeenten om inkomensondersteuning te verbeteren. Nieuwe economie is circulair en inclusief Onze dienstverlening richt zich steeds meer op ondernemers die een maatschappelijke bijdrage willen leveren en kansen bieden aan werkzoekenden met een kwetsbaarheid. In een complexe arbeidsmarkt is werk niet voor iedereen vanzelfsprekend. Sociale bedrijven met innovatieve oplossingen zorgen voor meer mogelijkheden voor zinvol werk.
Werkzaak stimuleert projecten binnen de circulaire economie en helpt bij functiecreatie, inclusieve werkplekken en gebruik van technologie. Ook helpen we sociale ondernemers bij het maken van duurzame bedrijfsmodellen die zowel sociaal als economisch succesvol zijn. Grote bedrijven zijn op dit moment verplicht om over de onderdelen Environment (milieu), Social (maatschappij) en Governance (bestuur) te rapporteren, de impact van de activiteiten van Werkzaak op de maatschappij maar ook de impact van de maatschappij op Werkzaak. De verwachting is dat Werkzaak over een aantal jaren hier ook toe verplicht is. Daarom zijn we in 2025 gestart met het opstellen van uitgangspunten voor deze rapportage en verwachten we in de loop van 2026 een eerste (interne) rapportage te kunnen opleveren.
16
In 2026 evalueren we de pilot Cirtex. We onderzoeken of de combinatie tussen beschut werk en gewone werkgevers in de regio kan blijven bestaan. Dit doen we met een brede maatschappelijke businesscase, die een mogelijke definitieve vestiging op het circulair ambachtscentrum in Medel (Tiel) onderbouwt. Daarnaast realiseren we de eerste fase van het circulair ambachtscentrum in Tiel. Hier werken werkzoekenden aan het sorteren van grondstoffen en in de maakindustrie, zoals meubels opknappen, productie van plastic buitenmeubilair, bouwmaterialen hergebruiken, fietsen repareren en elektrische apparaten recyclen. We zijn ook betrokken bij het living lab ‘Werklandschap van de toekomst’ op bedrijventerrein De Wildeman in Zaltbommel. Hier verbinden we circulariteit, duurzaamheid, biodiversiteit en inclusie. In dit project gebruiken we circulaire (textiel)producten in de openbare ruimte en begeleiden we medewerkers met extra hulpvragen naar werk bij de ondernemers op dit terrein. Projectsubsidies Om onze dienstverlening beter en vernieuwd te maken, gebruiken we verschillende subsidieregelingen. We krijgen subsidies voor projecten via: • ESF - voor begeleiding van mensen met kwetsbaarheid (o.a.
bij Cirtex en leerwerkroutes) • Regiodeal - voor het circulair ambachtscentrum • Gelrepact (‘bovenregionaal en regionaal project Rivierenland’) - voor technologie en inclusie • Werklandschap van de toekomst (De Wildeman Zaltbommel). Deze subsidies helpen bij het bekostigen van onze projecten. Daarnaast blijven we zoeken naar andere manieren om geld te krijgen voor innovatieve projecten. We kijken continue naar de mogelijkheden en gebruiken een externe subsidiezoeker om deze kansen optimaal te benutten. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Gemeente
Netto
Aantal
Arbeidsparticipatie
bijstandsuitkeringen
Werkloze jongeren
Kinderen in uitkeringsgezin
op de1000 inw.
Lopende re-integratie-
Banen
voorzieningen
(afgezet tegen
op de 1000 inw.
beroepsbevolking)
Culemborg
74,1%
28,9
2%
4%
9,0
741,4
Maasdriel
75,4%
12,1
1%
2%
5,0
645,4
Tiel
72,9%
38,0
1%
6%
14,4
892,3
West Betuwe
76,0%
13,5
1%
2%
7,1
884,1
West Maas en Waal
74,4%
14,9
1%
4%
7,2
596,2
Zaltbommel
76,2%
17,1
1%
3%
7,1
876,1
Werkzaak Rivierenland
74,8%
21,5
1%
3%
8,7
804,5
Nederland
73,1%
34,4
2%
6%
18,9
836,6
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl ; Lokaal Bestuur; BBV (15-01-2025) Bron: www.waarstaatjegemeente.nl ; Gemeentelijke monitor; Sociaal Domein (15-01-2025)
In het kader van het Besluit begroting en verantwoording zijn we verplicht de beleidsindicatoren per gemeente op te nemen. Deze beleidsindicatoren geven inzicht in de gemeentelijke kengetallen ten opzichte van het landelijke beeld en komen van de website waarstaatjegemeente.nl. De intensieve begeleiding door eigen medewerkers en (daardoor) beperkte inzet van externe instrumenten leidt tot duurzame uitstroom. Een voorbeeld van een succesvol intern instrument zijn de leerwerkroutes. De relatief lage ratio voor lopende re-integratievoorzieningen heeft te maken met deze bewuste keuze van Werkzaak om begeleiding door eigen werkcoaches te laten uitvoeren en zelf instrumenten te ontwikkelen. Dat in tegenstelling tot gemiddeld in het land waar meer trajecten worden ingekocht. Werkzaak Rivierenland begroting 2026
17
Wat mag het kosten? Programma bestuur en beleid (in €) Rekening
Begroting Begroting
Meerjarenraming
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
93.400
120.400
124.400
124.400
124.400
124.400
Baten
-
-
-
-
-
-
-93.400
-120.400
-124.400
-124.400
-124.400
-124.400
-
-
-
-
-
-
Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-93.400
-120.400
-124.400
-124.400
-124.400
-124.400
Totaal
Uitgangspunten De kosten voor accountants, de cliëntenraad en vergaderingen zijn geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. Voor de meerjarenbegroting blijven de kosten hetzelfde.
Een inclusieve arbeidsmarkt is de toekomst - iedereen die kan en wil werken verdient een plek
18
4.2 Programma participatie Wij behandelen iedereen gelijk in onze hulp, ongeacht hun achtergrond. De doelstellingen van dit programma lijken op de doelen van de Wet sociale werkvoorziening (4.3) en Beschut werken (4.4). Daarom gebruiken we dezelfde programmatekst en verwijzen we in andere programma’s naar deze tekst. Wat willen we bereiken? Werkzaak blijft Rivierenland ondersteunen met personeel via groepsplaatsingen. Dit biedt ook een kans op werk voor mensen die langdurig niet hebben gewerkt. Bij groepsplaatsingen zorgen we voor begeleiding dicht bij het werk en direct naast medewerkers die extra hulp nodig hebben. We willen een inclusieve arbeidsmarkt waarin onze werkzoekenden zo normaal mogelijk aan het werk gaan. Voor een deel van onze doelgroep is het belangrijk om werk en leren te combineren. Zo kunnen ze vaardigheden en kennis opdoen om langdurig aan het werk te blijven. Onze plannen voor 2026 zijn om meer samen te werken met werkgevers (strategische partners) aan leerwerkplekken en doorgroeimogelijkheden naar betaalde banen. Ook blijven we leerwerkroutes verbeteren, aangepast aan de kansen en wensen en mogelijkheden van werkzoekenden. Wat gaan we daarvoor doen? Werkzoekenden die een uitkering aanvragen en kunnen werken, helpen we aan betaald werk bij een van onze partners.
Onze werkcoaches en praktijkbegeleiders geven ondersteuning op de werkvloer en helpen bij de arbeidsontwikkeling. Werkzaak neemt het werven en selecteren van personeel uit handen van werkgevers en onderzoekt regelmatig hun behoefte aan werknemers. Zo maken we nieuwe kansen op de arbeidsmarkt in Rivierenland mogelijk. Samen met onze partners kijken we waar technologie kan helpen om een duurzame en passende werkplek te creëren, ook voor de meest kwetsbare medewerkers. We investeren in vaste werkplekken en stimuleren ontwikkeling, zodat iedereen zo normaal mogelijk kan werken. Veel werkzoekenden kunnen in het begin beperkt werken qua uren en tijd. Dit vraagt om flexibele instroom in productieprocessen en betrokkenheid van werkgevers. Binnen Speciaal Facilitair betekent dit onder meer dat we schoonmaak overdag uitvoeren in plaats van in de vroege ochtend. Ook helpen we bij uitdagingen rond kinderopvang en vervoer, zodat iedereen mee kan doen op een manier die bij hen past. Door de inzet van digitale werkinstructies kan de medewerker op ieder gewenst moment leren en zien wat de gewenste aanpak is. Werkzaak biedt op dit moment leerwerkroutes in acht sectoren: Bouw, Techniek, Logistiek, KCC, Horeca, ICT, Zorg en Schoonmaak. We werken hierin nauw samen met werkgevers en opleiders. Een traject op het vergroten van de werknemersvaardigheden vooraf vergroot de kans op succes.
We gebruiken leerwerkroutes als er zowel een opleiding als extra ondersteuning nodig is om werkzoekenden naar werk te begeleiden. Dit geldt vaak voor werkzoekenden met een Participatiewet-uitkering, maar ook Nuggers en Sw-medewerkers die zich verder willen ontwikkelen.
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
19
Welke relevante marktontwikkelingen zijn er te verwachten? De krapte op de arbeidsmarkt wordt in veel sectoren groter. Voor medewerkers in groepsplaatsingen blijft er genoeg werk. We bekijken regelmatig de afspraken met klanten en passen deze aan als het nodig is, zodat medewerkers niet overvraagd worden door personeelstekorten. In 2026 blijven er veel vacatures in de sectoren Zorg en Horeca. De Leerwerkroutes Zorg en Horeca sluiten hier goed op aan en worden uitgebreid met voorbereidende trajecten om meer mensen aan het werk te krijgen. In de Bouw en Techniek ontstaan er veel banen op middelbaar niveau. Daarom regelen we extra opleidingen, zodat deelnemers met de juiste scholing bij werkgevers kunnen werken. De sector ICT blijft een grote vraag naar goed opgeleid personeel hebben. Veel vacatures vragen om een hoger opleidingsniveau dan wat de meeste deelnemers aan leerwerkroutes aankunnen. Daarom richten we ons op duidelijke uitstroomprofielen en samenwerken met strategische partners die passende (leer)werkplekken kunnen bieden. Leerwerkroutes blijven een flexibel middel dat zich aanpast aan de verandering op de arbeidsmarkt. In 2026 richten we ons op het in kaart brengen van kansen op de arbeidsmarkt voor werkzoekenden. Als de marktvraag verandert, bekijken we of we leerwerkroutes kunnen toevoegen, stoppen of optimaliseren om aan de vraagt te blijven voldoen.
Dienstverbanden Participatiewet Aantallen dienstverbanden per 1-1 Begroting Begroting Dienstverbanden P-wet Dienstverbanden WIW Totaal
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
2029
112
94
93
92
92
3
4
4
4
4
115
98
97
96
96
Voor de begroting 2026 baseren we het aantal werkzoekenden op bij de Macro Economische Verkenning tot en met 2029 (MEV) van het CPB van september 2024. Hierbij zijn we uitgegaan van de realisatie 2024. Deze ligt lager dan het aantal dienstverbanden die in de begroting 2025 als uitgangspunt zijn genomen. Wat mag het kosten? Programma Participatie (in €) Rekening 2024
Begroting Begroting
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
9.207.400
9.270.000
9.439.700
9.318.600
9.327.200
9.352.400
Baten
7.907.700
7.458.000
8.042.100
7.939.100
8.011.700
8.123.300
Saldo van baten en lasten
-1.299.700
-1.812.000 -1.397.600 -1.379.500
Toevoeging aan reserves
-
-
-
-
-1.315.500 -1.229.100 -
-
Onttrekking aan reserves
35.100
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
35.100
-
-
-
-
-
Totaal
20
-1.264.600
-1.812.000 -1.397.600 -1.379.500
-1.315.500 -1.229.100
Uitgangspunten Het participatiebudget is 95% van de bijdrage van de overheid in het gemeentefonds volgens de septembercirculaire 2024, exclusief uitkeringsfactor. Voor het berekenen van de middelen voor begeleiding en re-integratie gebruiken we de rekentool van Berenschot. In de bestuurlijke agenda 2020 is afgesproken de algemene uitkering voor het cluster Participatie exclusief uitkeringsfactor over te dragen aan WZR. Hierdoor, en door hogere gewichten in de septembercirculaire 2022, ontstaat een verschil tussen de middelen die de deelnemende gemeenten hebben ontvangen en overdragen aan WZR. Dit betekent echter ook dat de loon- en prijsontwikkeling niet wordt meegenomen en dit kan in de toekomst betekenen dat we opnieuw naar dit uitgangspunt moeten kijken. De kosten zijn geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. In deze paragraaf staat een uitleg over de omzet en de vergoedingen voor inleen onder het kopje Omzet en inleenvergoedingen. Een uitleg over de salarissen staat in het programma Overhead. Voor projecten rond Technologie en Inclusie is in de begroting 100.000 euro gereserveerd. Dit zijn succesvolle projecten en innovaties uit het verleden, die een vaste plek in de organisatie krijgen. Deze projecten hebben de afgelopen jaren positief geholpen om de doelgroep aan het werk te krijgen. Het is belangrijk dat we hier mee doorgaan.
Omzet, inleenvergoeding en loonkostensubsidies Omzet (in €) Rekening
Begroting Begroting
Meerjarenraming
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Participatie
1.180.800
1.202.700
1.495.300
1.474.300
1.449.800
1.435.700
Beschut
1.289.000
1.503.300
1.624.700
1.871.700
2.107.400
2.328.600
SW
6.542.500
6.091.400
6.252.500
5.874.900
5.504.100
5.141.100
Totaal
9.012.200
8.797.400 9.372.500 9.220.900
9.061.300
8.905.400
Gefactureerde omzet
Het behalen van omzet is geen doel op zich, maar draagt bij aan duurzame plaatsing van werkzoekenden. In de omzet houden we ook rekening met de interne omzet voor professionals uit de doelgroep. De netto omzet daalt nog steeds. Dit komt door de daling van het aantal Wsw-ers met 6% per jaar én doordat de afstand tot de arbeidsmarkt van werkzoekenden uit de Participatiewet groeit én het aantal mensen in de beschutregeling steeds groter wordt. We mogen tot nu toe de mensen vanuit de Participatiewet niet in dienst nemen. Om hen naar een vaste werkplek bij een werkgever te begeleiden, is een goede begeleiding nodig. Dit zorgt voor hogere kosten, die deels doorberekend kunnen worden en leiden tot een hogere bruto omzet. Voor de inleenvergoeding gaan we uit van een loonwaarde van ongeveer 50%-60% voor de mensen uit de Participatiewet. Als werkzoekenden een dienstverband krijgen, bespaart dit kosten in het programma Inkomen omdat de uitkeringslasten lager worden. Het overige deel van de loonkosten komt als loonkostensubsidie terug in het programma Inkomen.
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
21
4.3 Programma Wet sociale werkvoorziening Wat willen we bereiken? Werk bij Werkzaak is bedoeld om mensen te ontwikkelen en als opstap naar de arbeidsmarkt. Het werk is daarom meestal tijdelijk. Wanneer het kan, worden medewerkers gedetacheerd of geplaatst bij reguliere werkgevers. Wat gaan we daar voor doen? We bieden werk waarin medewerkers zich kunnen ontwikkelen. De activiteiten staan in het programma Participatie (4.2). Overzicht van de ontwikkeling van de aantallen. Aantallen dienstverbanden per 1-1 Begroting Begroting Dienstverbanden Wsw
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
2029
568
524
493
464
435
Dienstverbanden LKS Wsw
83
78
73
69
65
Totaal
651
602
566
533
500
Hierbij is rekening gehouden met een daling van 6% van het aantal werknemers. We zijn daarbij uitgegaan van de realisatie 2024. Deze ligt lager dan het aantal dienstverbanden die in de begroting 2025 als uitgangspunt zijn genomen. Wat mag het kosten? Programma Wet sociale werkvoorziening (in €) Rekening 2024
Begroting Begroting 2025
2026
Meerjarenraming 2027
2028
2029
Lasten
25.585.000
25.940.200
26.322.900
25.162.100
23.999.500
22.906.600
Baten
27.713.500
26.520.800
26.865.700
25.251.300
23.717.900
22.262.000
Saldo van baten en lasten
2.128.500
580.600
542.800
89.200
-281.600
-644.600
700.000
-
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
-700.000
-
-
-
-
-
Totaal
1.428.500
580.600
542.800
89.200
-281.600
-644.600
22
Uitgangspunten Bij de lasten van de Wsw is rekening gehouden met een daling van 6% in het aantal werknemers. Ook is een indexering van 1,92% per 1 juli 2025 (door de stijging van het WML) en 3,80% vanaf 1 januari 2026 op de loonkosten meegenomen. Vanaf 2025 vervalt het lage inkomensvoordeel (LIV). Hiervoor is in de septembercirculaire 2024 een compensatie toegevoegd aan de financiering voor de Sociale werkvoorziening. De overige kosten zijn voor 2026 geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. De aanpassing is ook toegepast op de rijksbijdrage uit de septembercirculaire 2024. Het saldo van baten en lasten laat in de meerjarenraming een daling zien, waarbij het een negatief saldo wordt. Dit komt omdat we het bedrijfsvoeringsresultaat verdelen op basis van de inzet van het ambtelijk personeel op de verschillende programma’s. Voor komende jaren zal dit verschuiven, omdat de inzet op het programma SW daalt door daling van het aantal personen in de SW. Het subsidieresultaat wordt toegelicht in de paragraaf Afspraken bestuurlijke agenda en is iets gestegen in vergelijking van 2025. Een uitleg over de omzet en de inleenvergoedingen staat in het programma Participatie onder Omzet en inleenvergoedingen. Informatie over de salarissen is te vinden in het programma Overhead.
In de bestuurlijke agenda is afgesproken dat de werkelijk gemaakte kosten voor de doelgroep Wsw worden meegerekend naar de deelnemers. In het overzicht hieronder zijn de verwachte kosten voor de doelgroep vergeleken met de vergoeding van de overheid. Dit laat het resultaat van de subsidie voor de Wsw zien. De bedrijfsvoeringskosten zijn hierin niet meegenomen. Deze berekening heeft de geeft het volgende beeld. Wet sociale werkvoorziening Subsidieresultaat (in €) Begroting Begroting 2025
2027
2028
2029
Dienstverbanden Wsw
20.296.000 20.613.200 19.376.400
18.213.800
17.120.900
Rijksvergoeding Wsw
21.910.400 22.303.100 21.866.700
21.326.600
20.452.300
Totaal
1.614.400
3.112.800
3.331.400
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
2026
Meerjarenraming
1.689.900
2.490.300
23
4.4 Programma beschut werk Wat willen we bereiken? Beschut werk is bedoeld voor mensen die in een aangepaste omgeving kunnen werken. Dit zijn mensen die met begeleiding en/of aanpassing(en) kunnen werken. Werkzaak gebruikt haar eigen infrastructuur om deze mensen te helpen met passend werk of om hen te begeleiden naar meer zelfstandigheid. Voor de doelgroep beschut ontvangen we, via de gemeenten, een rijksvergoeding die gebaseerd is op de taakstelling voor deze doelgroep. Iedereen met een indicatie hebben we in beeld. Als ze nog geen betaald werk hebben, helpen we hen naar een plek binnen of buiten de organisatie. Wat gaan we daar voor doen? We zorgen voor werk waarin medewerkers zich kunnen ontwikkelen. De activiteiten hiervoor staan beschreven in het programma Participatie (4.2). De doelgroep beschut groeit de komende jaren en hebben we goed in beeld. Een gedeelte van de afname van de Wet sociale werkvoorziening wordt opgevangen door de groei in de doelgroep beschut. We verwachten dat de groep beschut groeit naar de taakstelling op 1 januari 2026 en daarna met twee personen per maand blijft toenemen Deze groei beïnvloedt de baten en lasten. De inzet van interne medewerkers verschuift van de Wsw-doelgroep naar beschut en heeft effect op het resultaat van het programma.
In februari 2023 is door Significant APE een rapport gepubliceerd in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De conclusie was dat de kostprijs van een werkplek beschut fors hoger is dan de beschikbare financiering. Hierop is vanuit het Rijk een extra structurele bijdrage beschikbaar gesteld voor de komende jaren. Door de verhoging van de begeleidingsvergoeding vanuit het Rijk voor de medewerkers beschut, is de dekking voor de begeleiding van deze doelgroep verbeterd, maar nog steeds onvoldoende. De loonkosten voor deze groep worden betaald met loonkostensubsidies en de omzet die deze groep realiseert. Dit laatste zorgt voor een tekort, maar wordt gecompenseerd door een voordeel op BUIG. Hieronder een overzicht van de ontwikkeling van de aantallen. Aantallen dienstverbanden per 1-1 Begroting Begroting
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
2029
Beschut
157
174
198
222
246
Totaal
157
174
198
222
246
24
Wat mag het kosten Programma Beschut werk (in €) Rekening
Begroting Begroting
2024
2025
Lasten
3.084.700
Baten
2.690.100
Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
3.562.400
4.003.900
4.387.200
4.748.700
5.110.600
2.520.700
3.354.000
3.722.200
4.077.500
4.420.000
-394.600 -1.041.700
-649.900
-665.000
-671.200
-690.600
-
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-394.600 -1.041.700
-649.900
-665.000
-671.200
-690.600
Totaal
Uitgangspunten Het participatiebudget voor beschut werk is 95% van de integratie-uitkering Participatie, zoals vastgesteld in de septembercirculaire 2024. In de meicirculaire 2024 zijn de extra middelen opgenomen voor de financiering van beschut werk. Vanaf 2025 vervalt het lage inkomensvoordeel (LIV). Hiervoor is in de septembercirculaire 2024 een compensatie toegevoegd aan de Integratie-uitkering Participatie. De kosten zijn voor 2026 geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. Het negatieve saldo van baten en lasten laat zien dat de Rijksvergoeding voor de doelgroep Beschut onvoldoende is. Een uitleg over de omzet en de inleenvergoedingen staat in het programma Participatie onder Omzet en inleenvergoedingen. Informatie over de salarissen staat in het programma Overhead.
Met strategische keuzes en samenwerking bouwen we aan de toekomst van werk
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
25
Patrick hoeft ‘geen dag te werken’ als fietsenmaker bij Mantel
Patrick heeft van zijn hobby zijn werk gemaakt en werkt nu met veel plezier als fietsenmaker. Al 20 jaar knapt hij thuis in zijn schuurtje fietsen op, puur voor de lol, en is een vertrouwd adres in zijn buurt. Zijn eerdere banen in distributiecentra en de bouw gaven hem geen voldoening.
Patrick ziet dit als een nieuwe fase in zijn leven: “Ik ga elke dag met plezier naar mijn werk.”
Via de Leerwerkroute Techniek greep Patrick de kans om een opleiding tot fietsenmaker te volgen. Met doorzettingsvermogen en steun van zijn werkcoach Sanne slaagde hij erin om zich om te scholen. “Je bent nooit te oud om te leren,” zegt Sanne trots.
Alle opleidingen die ik nog kan doen, wil ik doen
26
Zijn verhaal laat zien dat het nooit te laat is om je passie te volgen.
4.5 Programma inkomensvoorziening Wat willen we bereiken? De afstand tussen een ingewikkelde samenleving en kwetsbare inwoners wordt steeds groter. Voor veel mensen is het steeds moeilijker om mee te doen. Gelukkig is er in ons land en in onze regio steeds meer aandacht voor bestaanszekerheid. Samen met de gemeenten proberen we de dienstverlening en regelingen beter op elkaar af te stemmen. We houden hierbij rekening met de situatie van iedere inwoner door maatwerk te bieden. Het zou Werkzaak en de gemeentelijke organisaties helpen als hier smart doelstellingen worden afgesproken zodat dit door de raad beter controleerbaar is. Wij bieden bestaanszekerheid aan mensen die niet genoeg kunnen verdienen om van te leven. Dit doen we met een uitkering of loonkostensubsidie. Een uitkering geven we voor een lange tijd bij vrijstelling van de arbeidsplicht of tijdelijk als overbrugging. Mensen die parttime werken, krijgen een aanvullende uitkering. Voor sommige mensen blijkt vrijwilligerswerk het maximaal haalbare. Wat gaan we daarvoor doen? Onze inkomensdienstverlening is verbeterd door een nieuwe visie, geïnspireerd door de Participatiewet in balans. In 2026 starten we met de uitvoering hiervan, onder andere via het project Intakefase. Samen met de gemeenten brengen we op ten minste één domein in kaart of de ondersteuning van inwoners beter kan door nauwere samenwerking.
We werken aan een stabiele financiële basis voor werkzoekenden. We richten ons op een eenvoudige en snelle toegang tot hulp. Dit doen we door een geprofessionaliseerde diagnose en intake te combineren met een aanpak om problemen te voorkomen. Digitale dienstverlening speelt hierin een grote rol, zoals het maken van één proces voor het aanvragen van levensonderhoud. Ook zorgen we voor duidelijke informatie, te beginnen bij rechten en plichten voor alle uitkeringsgerechtigden. Methodisch Werken wordt verder uitgebreid. We gebruiken praktijkvoorbeelden om dienstverlening beter te maken. We werken klantgerichter, met als doel aanvragen binnen drie weken af te handelen en blokkades binnen drie maanden op te lossen. De samenwerking met ketenpartners wordt versterkt. Er komt een gestructureerde aanpak om signalen van werkzoekende beter op te pakken en gesprekken met hen centraal te stellen. Hierbij houden we rekening met ieders situatie en behoeften. Ook wordt handhaving als instrument breed binnen de organisatie ingezet, door het hanteren van de menselijke maat in gesprekken en uitvoering van de wetgeving. Daarnaast maken we processen efficiënter om terugvorderingen zoveel mogelijk te voorkomen en zetten we in op het volledig digitaliseren van inkomstenformulieren.
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
27
Indicatoren Indicatoren Concrete doelstelling
Activiteiten
Doel
Rechtmatige en doelmatige verstrekking van
Werkzoekenden met recht op Participatiewetuitkering die per 1ste van
100%
bijstand en salaris aan mensen die hier recht
de maand voldoen aan de verplichtingen, ontvangen uitkering uiterlijk
op hebben
10de van de maand
Instroompercentage
Actief inzetten op het toeleiden van mensen naar werk en hen de
50%
inkomensvoorziening of uitkering laten ontvangen waarop ze recht hebben (zoals WW) Besparing realiseren op inkomensdeel uit
Zoveel mogelijk werkzoekenden met een PW/IOAW- uitkering
opgegeven inkomsten
(gedeeltelijk) aan het werk helpen. Het resultaat is besparing op
1,5 miljoen
BUIG-gelden. Onterecht verstrekte bijstand, al dan niet door
Terugvordering van te veel en ten onrechte verstrekte uitkeringen
0,6 miljoen
gepleegde fraude terugvorderen
Overzicht van de ontwikkeling van de aantallen. Voor de begroting 2026 baseren we het aantal werkzoekenden op bij de Macro Economische Verkenning tot en met 2029 (MEV) van het CPB van september 2024. Aantallen werkzoekenden per 1-1 Begroting Begroting
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
2029
Aantal werkzoekenden
2.491
2.436
2.402
2.369
2.369
Totaal
2.491
2.436
2.402
2.369
2.369
Door de koppeling aan de rijksvergoeding en maandelijkse controle van het proces verwachten we goed overzicht te houden. Voor het verschil tussen de rijksvergoeding en de kosten nemen we een stelpost op in de begroting om de impact te verminderen. Ons doel is om minstens zo te presteren als het landelijk gemiddelde. BUIG bedragen (in €) Rekening 2024
Begroting Begroting 2025
2026
Meerjarenraming 2027
2028
2029
Lasten BUIG
43.667.800
45.578.300 48.532.200 47.857.000
47.519.500
47.519.500
Loonkostensubsidies
5.323.300
6.155.900
6.172.900
6.129.100
6.129.100
Nettolasten BUIG
48.991.100
51.734.200 54.792.500 54.029.900
53.648.600
53.648.600
Rijksvergoeding BUIG
46.845.800
48.028.900 50.217.900 49.510.600
49.510.600
49.510.600
RIjksvergoeding Loonkostensubsidies
6.054.400
7.498.000
7.349.700
7.349.700
7.349.700
Rijksvergoeding totaal
52.900.200
55.526.900 57.672.600 56.860.300
56.860.300
56.860.300
Saldo BUIG
3.909.100
3.792.700
2.880.100
2.830.400
3.211.700
3.211.700
3.792.700
2.880.100
2.830.400
3.211.700
3.211.700
-
-
-
-
-
Stelpost BUIG Resultaat BUIG
28
3.909.100
6.260.300
7.454.700
Om beter aan te sluiten bij de gemiddelde bedragen voor 2025 en 2026, wordt vanaf dit moment rekening gehouden met de loonkosten van het tweede halfjaar van het vorige kalenderjaar, in dit geval 2024. De kosten van BUIG, loonkostensubsidies en de rijksvergoeding zijn voor 2026 geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. Het effect hiervan op de gemiddelde uitkeringsbedragen en loonkostensubsidies is in tabellen hieronder weergegeven. Gemiddelde loonkostensubsidie (in €) Rekening Bergroting Bergroting 2024
2025
2026
Participatiewet (WWA/Flex)
10.238
10.660
11.942
Beschut
10.027
12.680
11.223
Loonkostensubsidie Participatiewet
9.747
9.300
11.716
Gemiddeld uitkeringsbedrag (in €) Rekening Bergroting Bergroting 2024
2025
2026
IOAW
17.658
18.580
19.951
IOAZ
17.234
16.980
18.730
Bijstand
16.833
18.150
19.142
BBZ
7.733
9.110
11.191
Studietoeslag
4.258
0
5.093
Aantallen loonkostensubsidies per 1-1 Begroting Begroting
Meerjarenraming
2025
2026
2027
2028
2029
Participatiewet (WWA/Flex)
112
94
93
92
92
Beschut
157
174
198
222
246
Loonkostensubsidie Participatiewet
296
300
296
292
292
Totaal
565
568
587
606
630
Voor de ontwikkeling van de aantallen volgen we de Macro Economische Verkenning van september 2024. Voor Beschut verwachten we een stijging met 2 personen per maand.
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
29
Wat mag het kosten Programma Inkomensvoorziening (in €) Rekening 2024
Begroting Begroting 2025
2026
Meerjarenraming 2027
2028
2029
Lasten
57.508.800 64.777.100 67.204.700 66.506.700 66.506.700 66.506.700
Baten
53.418.500 57.206.500 59.302.600 58.490.300 58.490.300 58.490.300
Saldo van baten en lasten
-4.090.300
Toevoeging aan reserves
-
-7.570.600 -7.902.100 -8.016.400 -
-
-
-8.016.400 -8.016.400 -
-
Onttrekking aan reserves
14.900
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
14.900
-
-
-
-
-
Totaal
-4.075.400
-7.570.600 -7.902.100 -8.016.400
-8.016.400 -8.016.400
Uitgangspunten De kosten van de BUIG, loonkostensubsidies voor 2026 geïndexeerd conform de kaderbrief 2026. De indexering is ook toegepast voor 2026 op de rijksbijdrage uit de septembercirculaire 2024. De directe kosten voor inkomen blijven de komende jaren waarschijnlijk gelijk. De kosten voor het innen van bedragen, juridische hulp en externe adviezen zijn aangepast volgens de richtlijnen uit de kaderbrief 2026. Een uitleg over de salarissen staat in het programma Overhead.
Werk is een krachtig medicijn samen bouwen we aan herstel en zelfstandigheid
30
4.6 Overhead Wat willen we bereiken? We ondersteunen de uitvoering van de eerdere programma’s. Dat doen we door richting te geven (zoals het maken van een begroting en beleid), advies geven (bijvoorbeeld over de keuzes voor applicaties en inrichting applicaties) en te controleren (met interne controle om er voor te zorgen dat alles volgens de regels en efficiënt gebeurt). Wat gaan we daarvoor doen? We richten onze dienstverlening in zodat die past bij wat werkzoekenden, werkgevers en gemeenten nodig hebben. Onze drie groepen klanten kunnen rekenen op onze constante inzet om de dienstverlening te verbeteren. We maken gebruik van de ervaringen van deskundigen, professionals en de wetenschap. We doen wat werkt (methodisch werken) voor werkzoekenden, werkgevers en gemeenten. We blijven investeren in mensen, omdat het steeds weer goed uitpakt voor iedereen. Onze focus voor 2026: • Werkzoekenden versterken: We werken mensgericht, met vertrouwen, en gebruiken een methodische aanpak voor resultaten. • Een inclusieve arbeidsmarkt bouwen: We werken met werkgevers die duurzaamheid en inclusie in hun bedrijf vorm geven. • Samenwerken met gemeenten verbeteren: We richten ons op thema’s zoals zekerheid in het dagelijks leven en betere, gezamenlijke hulp.
Welke relevante ontwikkelingen zijn er te verwachten? Onderstaande ontwikkelingen beïnvloeden onze strategie: Technologie Door de snelle ontwikkeling verdwijnt werk, verandert werk en komt er nieuw werk bij. Vooral de snelle groei van artificial intelligence (AI) vraagt om nieuwe kennis en het toepassen ervan, als dit onze missie kan ondersteunen. Demografie De arbeidsmarkt blijft krap, wat kansen biedt voor mensen die begeleiding nodig hebben om actief mee te doen. Door de conflicten in de wereld blijven er statushouders naar Nederland komen. Economie • Nederland wil in 2060 een circulaire economie zijn. Dit zorgt voor meer werk van demontage- en sorteerwerk. • Hoge inflatie zet de bestaanszekerheid van mensen onder druk, zeker van hen met een uitkering of laag inkomen. Sociale ontwikkelingen Psychische problemen nemen toe en zijn meer zichtbaar. Meer mensen vallen buiten ‘het systeem’ door verschillende oorzaken.
Werkzaak Rivierenland begroting 2026
31
Regelgeving De Participatiewet in balans wordt stap voor stap ingevoerd en zorgt voor grote veranderingen. Het draait hierbij om vertrouwen, eenvoud en aandacht voor de menselijke maat. Het vertrouwen in de overheid is relatief laag. Financiering vanuit het Rijk is onzeker. In 2026 krijgen gemeenten waarschijnlijk te maken met grote financiële uitdagingen. Wat mag het kosten? Programma Overhead (in €) Rekening
Begroting Begroting
2024
2025
Meerjarenraming
2026
2027
2028
2029
Lasten
10.665.000 11.183.500 11.488.100 11.540.200 11.498.600 11.507.000
Baten
15.952.800 20.947.100 20.678.900 21.297.200 21.617.300 21.921.700
Saldo van baten en lasten
5.287.800